Chương 1: Cơ sở luận về Ngân hàng và thƣơng hiệu. Chương 2: Phƣơng pháp nghiên cứu Chương 3: Thực trạng phát triển thƣơng hiệu của Ngân hàng Thƣơng Mại Cổ Phần Tiên Phong Chương 4:Đề xuất giải pháp phát triển thƣơng hiệu Ngân hàng Thƣơng Mại Cổ Phần Tiên Phong trong thời gian tới Kết luận 4 z CHƢƠNG 1: TỔNG QUAN VÀ CƠ SỞ LUẬN VỀ NGÂN HÀNG VÀ THƢƠNG HIỆU 1. Tình hình nghiên cứu trong và ngoài nƣớc Trong các nghiên cứu về thƣơng hiệu thì không thể không nhắc đến John Gerzema & Ed Lebar (2010), đặc biệt là qua tác phẩm “Bong bong thương hiệu”. Bong bong thƣơng hiệu vẽ lên một bức tranh toàn diện và sâu sắc về thƣơng hiệu cũng nhƣ cách thức tạo dựng một thƣơng hiệu có sức thu hút và phát triển bền vững trong thế kỷ 21, từ việc thấu hiểu “thế giới ngƣời tiêu dùng”, vai trò không thể thiếu của một “ Tổ chức sáng tạo” cho đến “ Mô hình 5 bƣớc thực hiện” nhằm tạo dựng một doanh nghiệp vững mạnh xoay quanh “ Lõi năng lƣợng thƣơng hiệu”.
Cuốn sách này sẽ giúp những nhà lãnh đạo doanh nghiệp trong mọi lĩnh vực trong một thế giới mở tƣ duy, thúc đẩy con tàu thƣơng hiệu tiến về phía trƣớc. “Bong bong thƣơng hiệu” thật sự là một món quà đặc biệt dành cho những ai có hoài bão và tâm huyết tạo dựng những thƣơng hiệu hấp dẫn và bền vững trong thời kỳ hậu khủng hoảng Tác phẩm “Đầu Tư Cho Chiến Lược Hình Ảnh Thương Hiệu” Của tác giả Richard Moore. Đƣợc tác giả đúc rút từ hơn 40 năm kinh nghiệm trong lĩnh vực truyền thông marketing, cuốn sách cho thấy cái nhìn về bản chất cốt lõi của thƣơng hiệu và cung cấp cho độc giả thông tin về từng bƣớc trong quy trình sáng tạo hệ thống nhận diện dựa trên nền tảng chiến lƣợc mang tính dài hạn cho các thƣơng hiệu mạnh. Tác giả cũng đƣa ra những thông tin hữu ích để phát triển sao cho hiệu quả các loại tài liệu truyền thông marketing mang tính chiến thuật nhƣ quảng cáo trên các phƣơng tiện truyền thông đại chúng, đồng thời mang tới cho độc giả những kiến thức cập nhật về hoạt động phát triển thƣơng hiệu hiện nay.Cuốn sách này chứa đựng lƣợng thông tin Phong phú về kiến thức thƣơng hiệu, là tài liệu hữu ích cho các doanh nghiệp cũng nhƣ các nhà tƣ vấn truyền thông - cho những ngƣời đã am hiểu về thƣơng hiệu cũng nhƣ những ai mong muốn tiếp cận những kiến thức giới thiệu một cách hệ thống và đầy đủ về chủ đề này.
5 z Đề tài “ Giải pháp phát triển thương hiệu Ngân hàng Thương mại cổ phần Quốc Tế Việt Nam” ( Tác giả Hoàng Thị Ánh Hồng,2010).Tác giả đã phân tích tình hình hoạt động phát triển thƣơng hiệu của Ngân hàng thông qua các yếu tố marketing mix, từ đó đƣa ra các điểm mạnh, điểm yếu trong giai đoạn 2007-2010, và phân tích môi trƣờng bên ngoài bằng 2 phƣơng pháp phân tích là phƣơng pháp khảo sát thực tế và phƣơng pháp dự báo môi trƣờng. Qua đó tác giả xây dựng các phƣơng án phát triển thƣơng hiệu bằng cách sử dụng mô hình SWOT, để từ đó giúp cho Ngân hàng khẳng định thƣơng hiệu trên thị trƣờng ngân hàng. Qua bài viết của Hoàng Thị Ánh Hồng, tác giả rút ra đƣợc kinh nghiệm từ việc phát triển thƣơng hiệu của ngân hàng đi trƣớc, từ đó có cái nhìn rõ nét để xây dựng hình ảnh thƣơng hiệu cho những ngân hàng đi sau Đề tài “Xây dựng thương hiệu Ngân hàng Đầu tư và phát triển Việt nam chi nhánh Sài gòn nhằm phát triển bền vững nguồn khách hàng trong hoạt động kinh doanh của ngân hàng” của tác giả Nguyễn Đức Phú năm 2010.Qua việc phân tích thực trạng hoạt động, năng lực cạnh tranh, những cơ hội và thách thức của BIDV Sài Gòn, những mặt đƣợc, những mặt hạn chế và nguyên nhân của những hạn chế đó, luận văn đã đƣa ra một số giải pháp có khả năng ứng dụng trong thực tế nhằm phát triển nền khách hàng thông qua thƣơng hiệu BIDV Sài Gòn, trở thành một thƣơng hiệu mạnh trong lĩnh vực ngân hàng trên thị trƣờng tài chính, gồm nhóm các giải pháp nhằm nâng cao năng lực cạnh tranh của BIDV Sài Gòn nhƣ: Lành mạnh hoá và nâng cao năng lực tài chính, cơ cấu lại tổ chức bộ máy theo hƣớng hiện đại, phát triển nguồn nhân lực,. và nhóm giải pháp nhằm củng cố và nâng cao hình ảnh thƣơng hiệu BIDV Sài Gòn nhƣ: nâng cao nhận thức về thƣơng hiệu, không ngừng nâng cao chất lƣợng sản phẩm, thành lập bộ phận chuyên trách về thƣơng hiệu,.
Việc thực hiện các giải pháp không nhất thiết phải theo một trình tự nhất định mà phải tiến hành đồng bộ thì mới có thể thực hiện đƣợc mục tiêu đặt ra. Từ đó rút ra đƣợc những bài học thực tiễn để áp dụng sao cho phù hợp với Ngân hàng thƣơng mại cổ phần Tiên Phong 6 z Đề tài “Chiến Lược Xây Dựng Và Phát Triển Thương hiệu Maritime Bank Trở Thành Thương Hiệu Mạnh” của tác giả Nguyễn Mỹ Hạnh, 2010. Tác giả đã sử dụng tổng hợp các phƣơng pháp nghiên cứu trong lĩnh vực khoa học xã hội để cho thấy cái nhìn tổng quan về môi trƣờng kinh doanh của các Ngân hàng Thƣơng mại cổ phần Việt Nam hiện nay và giới thiệu một cách khái quát về Maritime Bank. Tác giả đã phân tích, đánh giá toàn diện thực trạng hoạt động xây dựng và phát triển thƣơng hiệu Maritime Bank giai đoạn 2006 – 2010, qua đó rút ra những kết quả đạt đƣợc, những tồn tại cũng nhƣ nguyên nhân.
Trên cơ sở xem xét những khó khăn thuận lợi, hƣớng phát triển của ngân hàng và bối cảnh khách quan của thị trƣờng tài chính tiền tệ , tác giả đã đề xuất hệ thống các giải pháp nhằm hoàn thiện chiến lƣợc xây dựng và phát triển Maritime Bank trở thành thƣơng hiệu mạnh trong thời gian tới.2 Khái niệm về thƣơng hiệu Lý thuyết kinh tế học đã chỉ ra rằng, khái niệm thƣơng hiệu ra đời tƣơng đối sớm và trong một chừng mực nhất định thì nó còn có trƣớc khi trở thành một trong những đối tƣợng nghiên cứu của ngành khoa học Marketing. Bản thân thƣơng hiệu cũng đã có nhiều nội dung khác nhau theo thời gian, khác nhau theo từng góc nhìn và theo từng giai đoạn phát triển của kinh tế - xã hội. Trong một nền kinh tế thì sự tiến triển của khoa học và công nghệ cũng đem lại những nội dung mới cho khái niệm thƣơng hiệu. Ngân hàng là một ngành kinh tế thuộc lĩnh vực dịch vụ, có lịch sử phát triển lâu đời trên thế giới.
Do đó, cũng giống nhƣ các ngành kinh doanh khác, thƣơng hiệu và sự phát triển thƣơng hiệu gắn liền với sự phát triển của hoạt động kinh doanh ngân hàng. Chính vì vậy để nghiên cứu một cách toàn diện về thƣơng hiệu trong lĩnh vực dịch vụ ngân hàng thì cần thiết tìm hiểu những nội dung có liên quan đến khái niệm đó. Nhƣ vậy theo chuyên đề khái niệm về thƣơng hiệu đƣợc hiểu là: Tất cả những danh tính, hình dạng, biểu tƣợng hay bất kỳ chỉ dấu nào dùng để xác nhận nguồn gốc của sản phẩm (dịch vụ) do doanh nghiệp này sản xuất (cung ứng) và phân biệt giữa chúng với sản phẩm (dịch vụ) của các doanh nghiệp khác nhằm 7 z thể hiện nội dung kinh doanh của nhà sản xuất hay nhà cung ứng cho khách hàng theo những mục tiêu, chiến lƣợc kinh doanh của doanh nghiệp đƣợc gọi chung là thƣơng hiệu Thƣơng hiệu theo nghĩa rộng bao gồm các nhân tố cấu thành và có giá trị bổ sung cho nhau nhƣ nhãn hiệu, biểu trƣng kinh doanh và khẩu hiệu thƣơng mại. Thƣơng hiệu trong kinh doanh là một bộ phận của sản nghiệp doanh nghiệp và có khả năng mua bán, nhƣợng quyền theo quy định của từng quốc gia và là một bộ phận của sở hữu trí tuệ đƣợc bảo hộ theo các Công ƣớc quốc tế.
Hiệp hội Marketing Hoa Kỳ đƣa ra khái niệm: “ Thƣơng hiệu là một cái tên, từ ngữ, ký hiệu, biểu tƣợng, hoặc hình vẽ, kiểu thiết kế,… hoặc tập hợp của các yếu tố trên nhằm xác định hoặc phân biệt hàng hoá dịch vụ của một ngƣời bán, hoặc nhóm ngƣời bán với hàng hoá và dịch vụ của đối thủ cạnh tranh Xuất phát từ khái niệm đƣợc chứng minh và lập luận nhƣ trên, có thể nhận thức thƣơng hiệu không chỉ là cái tên, thƣơng hiệu gắn liền với nơi sản xuất và bản thân thƣơng hiệu có những giá trị nhất định cho nên nó đƣợc bảo vệ không những trong phạm vi quốc gia mà còn cả trong phạm vi quốc tế nữa.1 Tầm quan trọng của thương hiệu Ø Thuận tiện trong việc tìm kiếm của ngƣời tiêu dùng Ø Cung cấp thông tin về chất lƣợng, sự ồn định và sự so sánh Ø Một công sụ chiến lƣợc cho các nhà làm marketing Lợi ích do thƣơng hiệu mang lại: - Sự nhận biết và lòng trung thành đối với các ngân hàng có uy tín - Gia tăng hình ảnh về quy mô, đem lại hiệu ứng về ngân hàng lớn mạnh và bảo đảm - Hình ảnh về chất lƣợng - Tạo hình ảnh về kinh nghiêm và đáng tin cậy - Tạo điều kiện cho ngân hàng thâm nhập thị trƣờng và giới thiệu dịch vụ mới - Tạo lòng tự hào cho khách hàng và ngân viên - Tăng tính hấp dẫn thu hút nguồn nhân lực giỏi cho ngân hàng 8 z 1.2 Xác định giá trị thương hiệu Là những lợi ích mà công ty có đƣợc khi sở hữu thƣơng hiệu này. Có 6 lợi ích chính là: có thêm khách hàng mới, gia duy trì khách hàng trung thành, đƣa chính sách giá cao, mở rộng thƣơng hiệu, mở rộng kênh phân phối, tạo rào cản với đối thủ cạnh tranh. Thứ nhất, công ty có thể thu hút thêm đƣợc những khách hàng mới thông qua các chƣơng trình tiếp thị. Một ví dụ là khi có một chƣơng trình khuyến mại nhằm khuyến khích mọi ngƣời sử dụng thử hƣơng vị mới hoặc công dụng mới của sản phẩm thì số ngƣời tiêu dùng hƣởng ứng sẽ đông hơn khi họ thấy đây là một thƣơng hiệu quen thuộc.
Lý do chính là ngƣời tiêu dùng đã tin tƣởng vào chất lƣợng và uy tín của sản phẩm Thứ hai, sự trung thành thƣơng hiệu sẽ giúp công ty duy trì đƣợc những khách hàng cũ trong một thời gian dài. Sự trung thành sẽ đƣợc tạo ra bởi 4 thành tố trong tài sản thƣơng hiệu là: sự nhận biết thƣơng hiệu, chất lƣợng cảm nhận, thuộc tính thƣơng hiệu và các yếu tố sở hữu khác.