Các yếu tố ảnh hưởng đến khả năng sinh lời của các doanh nghiệp ngành lương thực thực phẩm niêm yết ở việt nam

Phân tích các yếu tố tác động đến lợi nhuận doanh nghiệp thực phẩm niêm yết tại Việt Nam. Nghiên cứu chuyên sâu về ngành thực phẩm và các yếu tố ảnh hưởng.

• Tác giả: Trần Thị Thảo Vy
• Người hướng dẫn: TS. Bùi Kim Phương
• Trường học: Trường Đại học Kinh tế - Luật
• Chuyên ngành: Tài Chính Ngân Hàng
• Đề tài: Các Yếu Tố Ảnh Hưởng Đến Khả Năng Sinh Lời Của Các Doanh Nghiệp Ngành Lương Thực, Thực Phẩm Niêm Yết Ở Việt Nam
• Loại tài liệu: Luận văn thạc sỹ
• Năm xuất bản: 2024
• Địa điểm: Tp. Hồ Chí Minh

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Khả Năng Sinh Lời Doanh Nghiệp Lương Thực 55 ký tự

Ngành lương thực, thực phẩm Việt Nam đóng vai trò quan trọng trong tăng trưởng kinh tế, với tốc độ tăng trưởng ấn tượng. Tuy nhiên, các doanh nghiệp đang đối mặt với nhiều thách thức, đặc biệt trong bối cảnh đại dịch Covid-19. Khả năng sinh lời (KNSL) trở thành mối quan tâm hàng đầu để tồn tại và phát triển. Theo Đại học Kinh tế - Luật, KNSL là chỉ tiêu kinh tế tổng hợp để đánh giá hiệu quả hoạt động kinh doanh (HĐKD) của doanh nghiệp. Việc nâng cao KNSL không chỉ ảnh hưởng đến năng lực cạnh tranh mà còn tác động đến triển vọng phát triển của toàn bộ nền kinh tế. Nghiên cứu này tập trung vào việc phân tích các yếu tố ảnh hưởng đến KNSL của các doanh nghiệp ngành lương thực, thực phẩm niêm yết ở Việt Nam để đưa ra các kiến nghị thực tiễn.

1.1. Tầm Quan Trọng Của Ngành Lương Thực Thực Phẩm Với VN Index

Ngành lương thực, thực phẩm chiếm tỷ trọng đáng kể trong nền kinh tế Việt Nam, ảnh hưởng trực tiếp đến VN-Index và thị trường chứng khoán. Sự tăng trưởng của ngành kéo theo sự phát triển của các ngành công nghiệp hỗ trợ và vùng chuyên canh nông nghiệp. Đại dịch Covid-19 đã gây ra nhiều khó khăn, nhưng cũng cho thấy vai trò thiết yếu của ngành trong việc đảm bảo an ninh lương thực. Các doanh nghiệp niêm yết trong ngành đóng vai trò quan trọng trong việc thu hút đầu tư và thúc đẩy tăng trưởng kinh tế. Việc phân tích KNSL của các doanh nghiệp này có ý nghĩa quan trọng đối với các nhà đầu tư và hoạch định chính sách.

1.2. Khả Năng Sinh Lời Thước Đo Hiệu Quả Hoạt Động Doanh Nghiệp

Khả năng sinh lời là thước đo quan trọng đánh giá hiệu quả hoạt động của doanh nghiệp. Nó không chỉ phản ánh khả năng tạo ra lợi nhuận, mà còn cho thấy cách doanh nghiệp sử dụng các nguồn lực của mình để tạo ra giá trị. Các chỉ số như ROA (Return on Assets) và ROE (Return on Equity) được sử dụng rộng rãi để đánh giá KNSL. Một KNSL cao cho thấy doanh nghiệp đang hoạt động hiệu quả, có khả năng thu hút đầu tư và tạo ra giá trị cho cổ đông. Đồng thời KNSL phản ánh hiệu quả của toàn bộ quá trình đầu tư sản xuất, tiêu thụ sản phẩm và những giải pháp kỹ thuật, quản lý kinh tế tại doanh nghiệp.

II. Xác Định Các Vấn Đề Khoảng Trống Nghiên Cứu Về KNSL 58 ký tự

Các nghiên cứu trước đây về KNSL thường có nhiều quan điểm trái chiều về các yếu tố ảnh hưởng. Vì vậy, cần kiểm định ảnh hưởng của các yếu tố này đối với các doanh nghiệp niêm yết ở Việt Nam. Hơn nữa, các nghiên cứu thường tập trung vào một số ngành nhất định, ít nghiên cứu về ngành lương thực, thực phẩm. Cuối cùng, sự biến động của nền kinh tế, đặc biệt là ảnh hưởng của đại dịch Covid-19, khiến các nghiên cứu trước đây thiếu tính thời sự. Nghiên cứu này sẽ lấp đầy những khoảng trống này bằng cách phân tích các yếu tố ảnh hưởng đến KNSL của các doanh nghiệp lương thực, thực phẩm niêm yết ở Việt Nam trong bối cảnh hiện tại.

2.1. Sự Khác Biệt Giữa Các Nghiên Cứu Về Yếu Tố Ảnh Hưởng KNSL

Nhiều nghiên cứu đã chỉ ra các yếu tố khác nhau ảnh hưởng đến khả năng sinh lời. Một số nghiên cứu tập trung vào quy mô doanh nghiệp, trong khi các nghiên cứu khác lại nhấn mạnh vai trò của cơ cấu vốn hoặc hiệu quả hoạt động. Sự khác biệt này có thể do sự khác biệt về ngành, quốc gia hoặc giai đoạn nghiên cứu. Nghiên cứu này sẽ xem xét các yếu tố này một cách toàn diện để xác định những yếu tố nào có ảnh hưởng quan trọng nhất đến KNSL của các doanh nghiệp lương thực, thực phẩm niêm yết ở Việt Nam.

2.2. Thiếu Nghiên Cứu Về Ngành Lương Thực Thực Phẩm Niêm Yết

Phần lớn các nghiên cứu về KNSL tập trung vào các ngành như bất động sản, tài chính hoặc sản xuất. Nghiên cứu về ngành lương thực, thực phẩm niêm yết còn hạn chế, đặc biệt là ở Việt Nam. Ngành này có những đặc thù riêng, như sự phụ thuộc vào yếu tố mùa vụ, biến động giá nông sản và quy định về an toàn thực phẩm. Nghiên cứu này sẽ tập trung vào những đặc thù này để đưa ra những kết luận phù hợp với ngành lương thực, thực phẩm.

2.3. Tác Động Của Covid 19 Đến Khả Năng Sinh Lời Doanh Nghiệp

Đại dịch Covid-19 đã gây ra những tác động lớn đến nền kinh tế toàn cầu, trong đó có ngành lương thực, thực phẩm. Các biện pháp giãn cách xã hội đã ảnh hưởng đến chuỗi cung ứng, làm tăng chi phí vận chuyển và giảm doanh thu. Đồng thời, sự thay đổi trong hành vi người tiêu dùng cũng tác động đến KNSL của các doanh nghiệp. Nghiên cứu này sẽ đánh giá tác động của Covid-19 đến KNSL của các doanh nghiệp lương thực, thực phẩm niêm yết ở Việt Nam để đưa ra những giải pháp ứng phó phù hợp.

III. Top Các Yếu Tố Nội Tại Ảnh Hưởng Lớn Đến Khả Năng Sinh Lời 60 ký tự

Các yếu tố nội tại đóng vai trò quan trọng trong việc quyết định KNSL của các doanh nghiệp lương thực, thực phẩm. Quy mô doanh nghiệp, hiệu quả hoạt động, cơ cấu vốn, và quản trị doanh nghiệp là những yếu tố then chốt. Các doanh nghiệp lớn thường có lợi thế về quy mô và khả năng tiếp cận vốn, nhưng cũng phải đối mặt với những thách thức về quản lý và kiểm soát chi phí. Hiệu quả hoạt động, thể hiện qua biên lợi nhuận và vòng quay tài sản, là yếu tố then chốt để tăng KNSL. Cơ cấu vốn hợp lý, với tỷ lệ nợ vay phù hợp, giúp tối ưu hóa chi phí vốn. Quản trị doanh nghiệp hiệu quả giúp đảm bảo tính minh bạch và trách nhiệm giải trình, thu hút đầu tư và tạo ra giá trị bền vững.

3.1. Quy Mô Doanh Nghiệp SIZE Và Lợi Thế Cạnh Tranh Ngành

Quy mô doanh nghiệp (SIZE) có thể ảnh hưởng đến khả năng tiếp cận nguồn lực, khả năng đàm phán với nhà cung cấp và khách hàng, và khả năng đầu tư vào nghiên cứu và phát triển (đổi mới sản phẩm). Các doanh nghiệp lớn thường có lợi thế về quy mô, nhưng cũng phải đối mặt với những thách thức về quản lý và kiểm soát chi phí. Ngược lại, các doanh nghiệp nhỏ có thể linh hoạt hơn và dễ dàng thích nghi với thay đổi của thị trường. Việc lựa chọn quy mô phù hợp là yếu tố quan trọng để đảm bảo KNSL.

3.2. Hiệu Quả Hoạt Động Tối Ưu Biên Lợi Nhuận Vòng Quay Tài Sản

Hiệu quả hoạt động là yếu tố then chốt để tăng KNSL. Các chỉ số như biên lợi nhuận (lợi nhuận gộp, lợi nhuận ròng) và vòng quay tài sản cho thấy khả năng doanh nghiệp tạo ra lợi nhuận từ hoạt động kinh doanh và sử dụng tài sản. Tối ưu hóa các chỉ số này đòi hỏi doanh nghiệp phải cải thiện quy trình sản xuất, giảm chi phí, tăng doanh thu và quản lý tài sản hiệu quả. Nâng cao hiệu quả sử dụng tài sản thông qua việc sử dụng các công nghệ và phương pháp quản lý tiên tiến.

3.3. Cơ Cấu Vốn Hợp Lý Đòn Bẩy Tài Chính Tối Ưu

Cơ cấu vốn có ảnh hưởng lớn đến KNSL. Việc sử dụng nợ vay có thể giúp doanh nghiệp tăng cường khả năng đầu tư và mở rộng hoạt động, nhưng cũng đi kèm với rủi ro tài chính. Doanh nghiệp cần xác định tỷ lệ nợ vay phù hợp để tối ưu hóa chi phí vốn và đảm bảo khả năng thanh toán. Quản lý nợ vay hiệu quả, bao gồm việc lựa chọn các khoản vay có lãi suất thấp và thời hạn phù hợp, là yếu tố quan trọng để duy trì KNSL ổn định.

IV. Ảnh Hưởng Của Yếu Tố Vĩ Mô Lạm Phát Tỷ Giá Chính Sách 59 ký tự

Các yếu tố vĩ mô như lạm phát, tỷ giá hối đoái, và chính sách nhà nước có ảnh hưởng đáng kể đến KNSL của các doanh nghiệp ngành lương thực, thực phẩm. Lạm phát làm tăng chi phí sản xuất và giảm sức mua của người tiêu dùng. Tỷ giá hối đoái biến động ảnh hưởng đến doanh thu và chi phí xuất nhập khẩu. Chính sách nhà nước, như quy định về thuế, giá điện, và an toàn thực phẩm, có thể tạo ra những thay đổi lớn trong môi trường kinh doanh. Doanh nghiệp cần chủ động theo dõi và phân tích các yếu tố vĩ mô để đưa ra những quyết định kinh doanh phù hợp.

4.1. Lạm Phát Và Sức Mua Của Người Tiêu Dùng

Lạm phát làm tăng chi phí nguyên vật liệu, chi phí nhân công và chi phí vận chuyển, từ đó làm giảm biên lợi nhuận của doanh nghiệp. Đồng thời, lạm phát cũng làm giảm sức mua của người tiêu dùng, khiến doanh số bán hàng giảm sút. Doanh nghiệp cần có các biện pháp ứng phó với lạm phát, như tăng giá bán, tìm kiếm nguồn cung ứng rẻ hơn và cải thiện hiệu quả sản xuất.

4.2. Tỷ Giá Hối Đoái Và Rủi Ro Xuất Nhập Khẩu

Tỷ giá hối đoái biến động ảnh hưởng đến doanh thu và chi phí xuất nhập khẩu. Khi đồng tiền Việt Nam mất giá, doanh thu xuất khẩu tăng lên, nhưng chi phí nhập khẩu cũng tăng lên. Doanh nghiệp cần quản lý rủi ro tỷ giá hối đoái bằng cách sử dụng các công cụ phòng ngừa rủi ro, như hợp đồng tương lai và quyền chọn. Điều này đặc biệt quan trọng đối với các doanh nghiệp tham gia vào chuỗi cung ứng toàn cầu và xuất khẩu nông sản, sản phẩm lương thực, thực phẩm.

4.3. Chính Sách Nhà Nước Về Ngành Thực Phẩm Việt Nam

Chính sách nhà nước đóng vai trò quan trọng trong việc định hình môi trường kinh doanh của ngành lương thực, thực phẩm. Các quy định về thuế, giá điện, an toàn thực phẩm và cạnh tranh có thể ảnh hưởng đáng kể đến KNSL của doanh nghiệp. Doanh nghiệp cần chủ động theo dõi và tuân thủ các quy định của nhà nước, đồng thời tham gia vào quá trình xây dựng chính sách để bảo vệ lợi ích của mình.

V. Cách Quản Trị Rủi Ro Nâng Cao Khả Năng Sinh Lời Bền Vững 59 ký tự

Quản trị rủi ro kinh doanh hiệu quả và tập trung vào tăng trưởng doanh thu bền vững là chìa khóa để nâng cao KNSL của các doanh nghiệp ngành lương thực, thực phẩm. Doanh nghiệp cần xác định và đánh giá các rủi ro tiềm ẩn, như rủi ro về nguồn cung, rủi ro về giá cả, và rủi ro về thị trường. Đồng thời, cần xây dựng các chiến lược tăng trưởng doanh thu bền vững, dựa trên việc đổi mới sản phẩm, mở rộng thị trường, và nâng cao chất lượng dịch vụ. Tập trung vào các yếu tố có thể kiểm soát, xây dựng nền tảng tài chính vững mạnh và phát triển đội ngũ nhân viên có năng lực.

5.1. Nhận Diện Quản Trị Rủi Ro Kinh Doanh Ngành Thực Phẩm

Rủi ro kinh doanh có thể đến từ nhiều nguồn khác nhau, như biến động giá nguyên vật liệu, thay đổi trong hành vi người tiêu dùng, và cạnh tranh gay gắt từ các đối thủ. Doanh nghiệp cần xây dựng hệ thống quản trị rủi ro hiệu quả, bao gồm việc xác định, đánh giá, và ứng phó với các rủi ro. Việc sử dụng các công cụ phòng ngừa rủi ro, như bảo hiểm và hợp đồng tương lai, có thể giúp giảm thiểu tác động tiêu cực của rủi ro đến KNSL.

5.2. Đổi Mới Sản Phẩm Mở Rộng Thị Trường Tiềm Năng

Đổi mới sản phẩm là yếu tố then chốt để duy trì lợi thế cạnh tranh và tăng KNSL. Doanh nghiệp cần liên tục nghiên cứu và phát triển các sản phẩm mới, đáp ứng nhu cầu ngày càng cao của người tiêu dùng. Đồng thời, cần mở rộng thị trường sang các khu vực mới, cả trong nước và quốc tế. Việc tìm kiếm các thị trường tiềm năng và xây dựng mối quan hệ với các đối tác chiến lược là yếu tố quan trọng để đảm bảo tăng trưởng doanh thu bền vững.

5.3. Đầu Tư Vào Nguồn Nhân Lực Quản Trị Doanh Nghiệp

Nguồn nhân lực chất lượng cao và quản trị doanh nghiệp hiệu quả là yếu tố quan trọng để nâng cao KNSL. Doanh nghiệp cần đầu tư vào đào tạo và phát triển nhân viên, tạo môi trường làm việc khuyến khích sáng tạo và đổi mới. Đồng thời, cần xây dựng hệ thống quản trị minh bạch, trách nhiệm giải trình, và tuân thủ các quy định pháp luật. Áp dụng các chuẩn mực quản trị tiên tiến sẽ giúp doanh nghiệp thu hút đầu tư và tạo ra giá trị bền vững.

VI. Kết Luận Triển Vọng Giải Pháp Cho Doanh Nghiệp Niêm Yết 57 ký tự

Nghiên cứu về các yếu tố ảnh hưởng đến KNSL của các doanh nghiệp ngành lương thực, thực phẩm niêm yết ở Việt Nam cung cấp những thông tin hữu ích cho các nhà quản lý, nhà đầu tư và nhà hoạch định chính sách. Trong bối cảnh cạnh tranh ngày càng gay gắt và nhiều biến động kinh tế vĩ mô, việc nâng cao KNSL là yếu tố sống còn để tồn tại và phát triển. Các giải pháp được đề xuất trong nghiên cứu, như tối ưu hóa hiệu quả hoạt động, quản trị rủi ro hiệu quả và đầu tư vào đổi mới, sẽ giúp các doanh nghiệp vượt qua khó khăn và đạt được thành công.

6.1. Tổng Kết Nghiên Cứu Về Khả Năng Sinh Lời Doanh Nghiệp

Nghiên cứu đã xác định các yếu tố quan trọng ảnh hưởng đến KNSL của các doanh nghiệp ngành lương thực, thực phẩm niêm yết, bao gồm quy mô doanh nghiệp, hiệu quả hoạt động, cơ cấu vốn, yếu tố vĩ mô và quản trị rủi ro. Kết quả nghiên cứu cho thấy rằng các yếu tố này có tác động khác nhau đến KNSL, tùy thuộc vào đặc điểm của từng doanh nghiệp và điều kiện kinh tế vĩ mô. Việc hiểu rõ các yếu tố này là rất quan trọng để các doanh nghiệp có thể đưa ra những quyết định kinh doanh phù hợp.

6.2. Giải Pháp Nâng Cao Khả Năng Sinh Lời Thực Tiễn

Để nâng cao KNSL, các doanh nghiệp cần tập trung vào các giải pháp thực tiễn, như tối ưu hóa quy trình sản xuất, giảm chi phí, tăng doanh thu, quản lý rủi ro hiệu quả và đầu tư vào đổi mới sản phẩm. Đồng thời, cần chủ động theo dõi và phân tích các yếu tố vĩ mô để đưa ra những điều chỉnh kịp thời. Việc áp dụng các chuẩn mực quản trị tiên tiến và xây dựng mối quan hệ tốt với các đối tác chiến lược cũng là yếu tố quan trọng để đảm bảo thành công.

6.3. Hướng Nghiên Cứu Tiếp Theo Về Khả Năng Sinh Lời

Nghiên cứu này có thể được mở rộng trong tương lai bằng cách xem xét thêm các yếu tố khác, như văn hóa doanh nghiệp, trách nhiệm xã hội và ảnh hưởng của công nghệ. Đồng thời, có thể tiến hành nghiên cứu so sánh giữa các doanh nghiệp trong ngành lương thực, thực phẩm với các doanh nghiệp trong các ngành khác. Nghiên cứu sâu hơn về tác động của chính sách nhà nước và các hiệp định thương mại tự do (FTA) đến KNSL cũng là một hướng đi tiềm năng.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1 Trong phần giới thiệu tổng quan, tác giả đã trình bày lý do chọn đề tài nghiên cứu về các yếu tố ảnh hưởng đến KNSL của các doanh nghiệp ngành lương thực, thực phẩm niêm yết ở Việt Nam. Từ đó, tác giả đưa ra các mục tiêu, đối tượng nghiên cứu, phương pháp nghiên cứu. Bên cạnh đó, tác giả cũng cho thấy được khoảng trống nghiên cứu của các nghiên cứu trước đây. 7 CHƯƠNG 2 TỔNG QUAN NGHIÊN CỨU VỀ KHẢ NĂNG SINH LỜI CỦA DOANH NGHIỆP 2.

Khái niệm về khả năng sinh lời Theo Pandey (1980), KNSL là khả năng kiếm được lợi nhuận của một doanh nghiệp. KNSL diễn giải lợi nhuận liên quan đến các yếu tố khác. KNSL phân tích các biện pháp và đánh giá hiệu quả hoạt động của doanh nghiệp về lợi nhuận mà doanh nghiệp kiếm được liên quan đến đầu tư của các cổ đông hoặc vốn được sử dụng trong doanh nghiệp hoặc liên quan đến doanh thu. Malik (2011) cho rằng KNSL là một trong những thước đo, mục tiêu quan trọng nhất của quản lý tài chính.

Mục tiêu của quản lý tài chính là tối đa hóa sự giàu có của chủ sở hữu và KNSL là yếu tố quyết định rất quan trọng sự thành bại của doanh nghiệp. KNSL liên quan chặt chẽ đến lợi nhuận nhưng có điểm khác biệt chính. Trong khi lợi nhuận là một số tiền tuyệt đối, KNSL là tương đối. Để đánh giá KNSL của doanh nghiệp thường dùng chỉ tiêu tỷ suất lợi nhuận vì nó thể hiện mối quan hệ giữa lợi nhuận và chi phí sản xuất thực tế.

Theo từ điển Kinh tế học (Nguyễn Văn Ngọc, 2012) KNSL là một con số đánh giá khả năng tạo ra lợi nhuận của một doanh nghiệp trong thời gian dài, giả sử tất cả các điều kiện hoạt động hiện tại nói chung là không đổi. KNSL phản ánh mối quan hệ giữa quy mô và lợi nhuận của một doanh nghiệp trong một thời hạn nhất định. Thông thường, KNSL của doanh nghiệp sẽ được tính bằng công thức tổng lợi nhuận chia cho tổng tài sản sử dụng, số người lao động hoặc khối lượng tư bản dài hạn. Nói một cách dễ hiểu, KNSL là khả năng một doanh nghiệp sử dụng các nguồn lực của mình để tạo ra doanh thu vượt quá chi phí của mình.

Trong doanh nghiệp, KNSL còn được xem là kết quả của việc sử dụng tài sản nguồn vốn và các tài sản cơ sở vật chất. KNSL đủ lớn sẽ giúp doanh nghiệp duy trì vốn để đảm bảo hoạt động SXKD của doanh nghiệp diễn ra bình thường, đảm bảo 8 hoàn trả được các khoản vay cũng như tăng vốn đầu tư. Ngược lại, nếu KNSL của doanh nghiệp không đủ lớn sẽ có thể ảnh hưởng đến việc duy trì hoạt động SXKD của doanh nghiệp do thiếu các phương tiện và các yếu tố SXKD và thặng dư sẽ không đủ để duy trì sự cân bằng tài chính trong doanh nghiệp. Các chỉ tiêu đo lường khả năng sinh lời Để đánh giá KNSL của doanh nghiệp thì các chỉ tiêu tỷ suất lợi nhuận thường được sử dụng, vì nó biểu hiện mối quan hệ giữa lợi nhuận và chi phí sản xuất thực tế, thể hiện trình độ kinh doanh của các nhà kinh doanh trong việc sử dụng các yếu tố đó.

Theo Lesakova (2007) các tỷ suất sinh lời là một chỉ số về sức khỏe tài chính của doanh nghiệp có tốt hay không và làm thế nào để doanh nghiệp có hiệu quả trong việc quản lý tài sản của mình. Có hai chỉ tiêu tỷ suất sinh lời thường dùng là tỷ suất sinh lời trên tổng tài sản (ROA) và tỷ suất sinh lời trên vốn chủ sở hữu (ROE). Tỷ số lợi nhuận trên tổng tài sản – Return on assets (ROA) Trong quá trình tiến hành những HĐKD, doanh nghiệp mong muốn mở rộng quy mô sản xuất, thị trường tiêu thụ nhằm tăng trưởng, nâng cao hiệu quả tài chính. Do vậy các nhà quản trị doanh nghiệp thường đánh giá hiệu quả sử dụng các tài sản đã đầu tư đã sử dụng tỷ suất lợi nhuận trên tổng tài sản để đánh giá.

Theo Phan Đức Dũng (2008), tỷ số lợi nhuận trên tài sản là một tỷ số tài chính dùng để đo lường KNSL trên mỗi đồng tài sản của doanh nghiệp. Tỷ số này được tính ra bằng cách lấy lợi nhuận ròng (hoặc lợi nhuận sau thuế) của doanh nghiệp trong kỳ báo cáo chia cho tổng giá trị tài sản bình quân của doanh nghiệp trong cùng kỳ. Công thức được xác định như sau: 𝐿ợ𝑖 𝑛ℎ𝑢ậ𝑛 𝑟ò𝑛𝑔 Tỷ số lợi nhuận trên tài sản = 𝑇ổ𝑛𝑔 𝑡à𝑖 𝑠ả𝑛 𝑏ì𝑛ℎ 𝑞𝑢â𝑛 Chỉ tiêu này cho thấy rằng một đồng tài sản doanh nghiệp bỏ ra để đầu tư mang lại bao nhiêu đồng lợi nhuận ròng cho doanh nghiệp. Chỉ tiêu này càng cao thì cho thấy tình hình SXKD của công ty càng khả quan.

Công ty đang sử dụng tài sản hiệu 9 quả, để tạo ra nhiều hơn lợi nhuận ròng, từ đó có thể tiếp tục tái sản xuất, mua thêm tài sản, máy móc thiết bị, để phục vụ cho hoạt động sản xuất, mở rộng và phát triển doanh nghiệp. Tỷ số lợi nhuận trên vốn chủ sở hữu – Return on equity (ROE) Khả năng tạo ra lợi nhuận của VCSH mà doanh nghiệp sử dụng cho HĐKD là mục tiêu của mọi nhà quản trị doanh nghiệp. Theo Phan Đức Dũng (2008), tỷ số lợi nhuận trên VCSH là một tỷ số tài chính dùng để đo lường KNSL của doanh nghiệp bằng việc sử dụng nguồn lực từ VCSH. Tỷ số này được tính ra bằng cách lấy lợi nhuận ròng (hoặc LNST) của doanh nghiệp trong kỳ báo cáo chia cho VCSH bình quân của doanh nghiệp trong cùng kỳ.

Công thức được xác định như sau: 𝐿ợ𝑖 𝑛ℎ𝑢ậ𝑛 𝑟ò𝑛𝑔 Tỷ số lợi nhuận trên VCSH = 𝑉𝐶𝑆𝐻 𝑏ì𝑛ℎ 𝑞𝑢â𝑛 Chỉ tiêu này cho thấy rằng một đồng VCSH mang lại bao nhiêu đồng lợi nhuận ròng cho doanh nghiệp.Chỉ tiêu này càng cao thì cho thấy tình hình SXKD của Công ty càng khả quan. Công ty đang sử dụng các đồng vốn hiệu quả, góp phần nâng cao khả năng đầu tư của doanh nghiệp để tạo ra nhiều hơn lợi nhuận ròng. Đó cũng là nhân tố giúp nhà quản trị doanh nghiệp tăng VCSH từ đó mua thêm tài sản, máy móc thiết bị, để phục vụ cho hoạt động sản xuất, mở rộng và phát triển doanh nghiệp. Đối với doanh nghiệp, khả năng sinh lời là một chỉ tiêu tài chính phản ánh hiệu quả của toàn bộ quá trình đầu tư sản xuất, tiêu thụ sản phẩm và những giải pháp kỹ thuật, quản lý kinh tế tại doanh nghiệp.

ROA có thể nói là thước đo cho toàn bộ KNSL của doanh nghiệp. Trong nghiên cứu này, bài nghiên cứu này sử dụng ROA là biến phụ thuộc, là chỉ số đại diện cho KNSL của doanh nghiệp. ROA quan trọng đối với nhà quản trị và điều hành doanh nghiệp vì những lý do sau: Thứ nhất, như đã nêu ở trên ROA là chỉ tiêu đo lường tốt nhất KNSL của toàn 10 bộ doanh nghiệp. Bài nghiên cứu này đứng trên quan điểm của nhà quản trị và người điều hành doanh nghiệp để xác định các nhân tố ảnh hưởng từ đó đưa ra các giải pháp nhằm xác định chiến lược để từ đó nâng cao hiệu quả HĐKD của doanh nghiệp.

Thứ hai, một doanh nghiệp hoạt động bên cạnh mục đích mang lại lợi ích tốt nhất cho các cổ đông và người nắm giữ thì còn phải nâng cao hiệu quả kinh doanh một cách toàn diện. Việc hình thành và duy trì hoạt động SXKD của một doanh nghiệp không chỉ có chủ sở hữu, các cổ đông mà còn có các chủ nợ (tổ chức, cá nhân bên ngoài được hình thành từ quan hệ vay-mượn, mua bán). Trong quy trình thanh toán cho các chủ nợ và cổ đông, việc chi trả nợ vay được ưu tiên trước khi xác định tỷ lệ chi trả cổ tức, điều này có nghĩa là việc xác định ROA là yếu tố được xem xét trước hết. Tổng quan các nghiên cứu liên quan đến đề tài Trên thế giới đã có rất nhiều nghiên cứu khác nhau về các yếu tố ảnh hưởng đến KNSL của doanh nghiệp: 2.

Các nghiên cứu ở nước ngoài Bolek và Wiliński (2012) nghiên cứu sự tác động của quy mô doanh nghiệp, cơ cấu tài sản, cấu trúc vốn, hệ số thanh khoản, vòng quay khoản phải thu, vòng quay HTK, tốc độ tăng trưởng doanh thu và tốc độ tăng trưởng GDP đến KNSL của các công ty xây dựng niêm yết trên sàn GDCK Warsaw trong giai đoạn từ năm 2000 đến năm 2010. Kết quả nghiên cứu đã cho thấy rằng quy mô doanh nghiệp và tốc độ tăng trưởng GDP có tác động cùng chiều đến KNSL của doanh nghiệp (ROA), trong khi đó cơ cấu tài sản, cấu trúc vốn, vòng quay khoản phải thu và hệ số khả năng thanh toán lại có tác động ngược chiều. Sivathaasan và cộng sự (2013) đã nghiên cứu các nhân tố ảnh hưởng đến KNSL của các doanh nghiệp sản xuất được niêm yết trên thị trường chứng khoán Colombia trong khoảng thời gian từ năm 2008 đến 2012.Nghiên cứu này sử dụng phương pháp phân tích hồi quy bội để đo lường mối quan hệ giữa các biến tác động bao gồm cấu trúc vốn, cấu trúc tài sản, quy mô doanh nghiệp và tốc độ tăng trưởng 11 đến KNSL của doanh nghiệp. Kết quả cho thấy rằng các biến độc lập giải thích được 76,6% mức độ ảnh hưởng của các nhân tố đến ROA và 84,7% đến ROE.Trong đó, chỉ có cấu trúc vốn có các tác động tích cực và có ý nghĩa thống kê đến KNSL của các doanh nghiệp.

Yazdanfar (2013) chỉ ra rằng quy mô doanh nghiệp và tăng trưởng có tác động tích cực đến KNSL trong khi thời gian hoạt động của doanh nghiệp lại tác động tiêu cực đến KNSL của 12.530 doanh nghiệp vi mô phi tài chính hoạt động trong bốn lĩnh vực công nghiệp. Rehman và Khidmat (2014) đã nghiên cứu mối quan hệ giữa tính thanh khoản và KNSL trên 10 công ty ngành hóa học niêm yết ở Pakistan từ năm 2000 đến 2009, với biến đại diện cho KNSL của doanh nghiệp là ROA và các nhân tố ảnh hưởng tới KNSL được sử dụng trong nghiên cứu gồm tỷ số khả năng thanh toán nhanh, tỷ số khả năng thanh toán ngắn hạn, tỷ lệ nợ trên VCSH và tỷ lệ nợ trên tổng tài sản. Kết quả nghiên cứu cho thấy rằng các tỷ số khả năng thanh toán có tác động tích cực và các nhân tố còn lại có tác động tiêu cực đến KNSL của doanh nghiệp.