Luận văn Thạc sĩ: Nghiên cứu bù tán sắc trong hệ thống thông tin sợi quang

Luận văn nghiên cứu bù tán sắc nhằm nâng cao chất lượng hệ thống thông tin sợi quang, phân tích và mô phỏng các kỹ thuật DCF, FBG hiệu quả.

• Tác giả: Trần Hữu Lộc
• Người hướng dẫn: PGS. Tăng Tấn Chiến
• Trường học: Trường Đại Học Bách Khoa - Đại Học Đà Nẵng
• Chuyên ngành: Kỹ Thuật Điện Tử
• Đề tài: Nghiên Cứu Bù Tán Sắc Nhằm Nâng Cao Chất Lượng Hệ Thống Thông Tin Sợi Quang
• Loại tài liệu: Luận Văn Thạc Sĩ
• Năm xuất bản: 2019
• Địa điểm: Đà Nẵng

Mục lục chi tiết

• TRANG PHỤ LỤC BÌA
• LỜI CAM ĐOAN
• DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT
• DANH MỤC BẢNG BIỂU
• DANH MỤC HÌNH
• MỞ ĐẦU
• 1. CHƯƠNG 1: TÁN SẮC VÀ ẢNH HƯỞNG CỦA TÁN SẮC TRONG HỆ THỐNG THÔNG TIN SỢI QUANG WDM
• 1.1. Khái niệm về tán sắc
• 1.2. Tán sắc mode MD
• 1.3. Tán sắc trong sợi đơn mode
• 1.4. Tán sắc vận tốc nhóm GVD
• 1.5. Tán sắc vật liệu
• 1.6. Tán sắc ống dẫn sóng
• 1.7. Tán sắc bậc cao hơn
• 1.8. Tán sắc phân cực mode
• 1.9. Ảnh hưởng tán sắc trên hệ thống WDM
• 1.10. Kết luận chương
• 2. CHƯƠNG 2: NGHIÊN CỨU CÁC KỸ THUẬT BÙ TÁN SẮC
• 2.1. Giới thiệu chương
• 2.2. Sự cần thiết phải quản lý tán sắc
• 2.3. Kỹ thuật bù tán sắc trước
• 2.4. Kỹ thuật bù tán sắc sau
• 2.5. Bù tán sắc bằng sợi quang DCF
• 2.6. Bù tán sắc bằng các bộ lọc quang
• 2.7. Bù tán sắc bằng Cách tử Bragg sợi
• 2.8. Cách tử chu kỳ đều
• 2.9. Cách tử sợi dịch tần
• 2.10. Kết luận chương
• 3. CHƯƠNG 3: TÍNH TOÁN THIẾT KẾ BÙ TÁN SẮC SỢI DCF
• 3.1. Giới thiệu chương
• 3.2. Bù tán sắc sợi DCF
• 3.3. Kỹ thuật thiết kế sợi bù tán sắc sợi DCF
• 3.4. Mô hình tỉ lệ của chỉ số ba lớp của sợi bù tán sắc DCF
• 3.5. Sợi bù tán sắc DCF có hệ số cộng hưởng cao
• 3.6. Suy hao sợi bù tán sắc DCF
• 3.7. Suy hao tán xạ của sợi bù tán sắc DCF
• 3.8. Suy hao ống dẫn sóng của sợi bù tán sắc DCF
• 3.9. Tăng giá trị hệ số tán sắc âm của sợi bù tán sắc DCF
• 3.10. Sợi bù tán sắc DCF có hệ số độ dốc tán sắc cao
• 3.11. Kỹ thuật thiết kế sợi bù tán sắc DCF có độ dốc tán sắc cao
• 3.12. Mô đun bù tán sắc DCF sợi kết hợp
• 3.13. Mô đun bù tán sắc DCF có kích thước vật lý nhỏ gọn
• 3.14. Suy hao uốn cong
• 3.15. Dịch pha phi tuyến của sợi bù tán sắc DCF
• 3.16. Các thông số đặc tính sợi DCF
• 3.17. Đặc tính sợi CF nguyên mẫu của mô đun thông thường
• 3.18. Đặc tính của mô đun DCF thông thường
• 3.19. Hệ số độ tin cậy của môđun DCF thông thường
• 3.20. Đặc tính sợi DCF của mô đun thu nhỏ kích thước
• 3.21. Đặc tính của mô đun thu nhỏ kích thước
• 3.22. Độ tin cậy của module FC-DCF thu nhỏ kích thước
• 3.23. Mô hình thiết kế vị trí đặt Môđun DCF trong hệ thống WDM
• 3.24. Bù Trước
• 3.25. Bù đối xứng
• 3.26. Các kết quả thử nghiệm bù tán sắc bằng DCF
• 3.27. Kết luận chương
• 4. CHƯƠNG 4: MÔ PHỎNG VÀ ĐÁNH GIÁ KẾT QUẢ VIỆC SỬ DỤNG KỸ THUẬT BÙ TÁN SẮC DCF VÀ FBG TRÊN HỆ THỐNG THÔNG TIN QUANG WDM
• 4.1. Giới thiệu chương
• 4.2. Các mô hình mô phỏng dùng các kỹ thuật bù tán sắc
• 4.3. Mô hình mô phỏng dùng kỹ thuật bù tán sắc DCF
• 4.4. Mô hình chỉ dùng sợi SMF
• 4.5. Mô hình bù trước DCF
• 4.6. Mô hình DCF bù sau
• 4.7. Mô hình bù đối xứng DCF
• 4.8. Mô hình dùng kỹ thuật bù tán sắc FBG
• 4.9. Mô hình FBG đặt ở đầu phát
• 4.10. Mô hình FBG đặt ở đầu thu
• 4.11. Mô hình FBG đặt ở cả hai đầu phát và thu
• 4.12. Kết quả thu được của các mô hình 2.5Gb/s cự ly truyền 900km và 1200km
• 4.13. Mô hình chỉ dùng sợi SMF
• 4.14. Bù trước DCF
• 4.15. Bù sau DCF
• 4.16. Bù đối xứng DCF
• 4.17. Bù FBG đặt ở đầu phát
• 4.18. Bù FBG ở đầu thu
• 4.19. Bù FBG ở cả hai đầu phát và thu
• 4.20. Ở tốc độ 10Gb/s cự ly truyền 900km và 1200km
• 4.21. Mô hình chỉ dùng sợi SMF
• 4.22. Bù trước DCF
• 4.23. Bù sau CF
• 4.24. Bù đối xứng CF
• 4.25. Bù FBG ở đầu phát
• 4.26. Bù FBG tại đầu thu
• 4.27. Bù FBG ở cả hai đầu phát và thu
• 4.28. Bù trước DCF
• 4.29. Bù sau DCF
• 4.30. Bù đối xứng DCF
• 4.31. Bù FBG ở đầu phát
• 4.32. Bù FBG ở đầu thu
• 4.33. Bù FBG tại cả hai đầu phát và thu
• 4.34. Mô hình và kết quả của việc sử dụng kỹ thuật bù tán sắc FBG kết hợp với kỹ thuật bù tán sắc DCF
• 4.35. Mô hình bù trước DCF kết hợp với FBG ở đầu thu
• 4.36. Kết quả thu được của mô hình ở 40Gb/s
• 4.37. Bù trước DCF
• 4.38. Bù trước DCF kết hợp FBG đặt ở đầu thu
• 4.39. Kết luận chương
• KẾT LUẬN VÀ HƯỚNG PHÁT TRIỂN ĐỀ TÀI
• DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO
• QUYẾT ĐỊNH GIAO ĐỀ TÀI

Tóm tắt

I. Bù tán sắc là gì Nền tảng cho hệ thống quang tốc độ cao

Bù tán sắc là một tập hợp các kỹ thuật được thiết kế để chống lại hiện tượng tán sắc trong sợi quang. Hiện tượng này làm cho các thành phần bước sóng khác nhau của một xung ánh sáng lan truyền với tốc độ khác nhau, dẫn đến giãn xung quang và suy giảm tín hiệu. Trong bối cảnh các mạng viễn thông quang hiện đại, đặc biệt là hệ thống WDM (Ghép kênh phân chia theo bước sóng), nhu cầu truyền tải dữ liệu với tốc độ bit cực cao qua khoảng cách hàng nghìn km đã trở nên phổ biến. Tuy nhiên, khi tốc độ và cự ly truyền dẫn tăng lên, ảnh hưởng tích lũy của tán sắc trở thành rào cản chính, gây ra lỗi bit (BER - Bit Error Rate) và làm giảm nghiêm trọng chất lượng tín hiệu (Q-factor). Do đó, bù tán sắc quang không còn là một tùy chọn mà là một thành phần thiết yếu. Nó đảm bảo tính toàn vẹn của tín hiệu, cho phép các hệ thống truyền dẫn quang cự ly xa hoạt động ổn định và hiệu quả. Các phương pháp bù tán sắc hoạt động bằng cách tạo ra một lượng tán sắc có giá trị trái dấu so với tán sắc tích lũy trong sợi truyền dẫn, qua đó tái tạo lại hình dạng xung ban đầu. Các công nghệ tiên tiến như sợi bù tán sắc (DCF) và cách tử Bragg sợi (FBG) là những giải pháp hàng đầu được triển khai để giải quyết thách thức này, mở đường cho sự phát triển của mạng internet tốc độ cao, dịch vụ video 4K/8K và các ứng dụng đòi hỏi băng thông lớn khác.

1.1. Hiểu đúng về tán sắc trong sợi quang đơn mode

Tán sắc trong sợi quang đơn mode chủ yếu là tán sắc sắc tố, xuất phát từ việc chiết suất của vật liệu sợi (silica) phụ thuộc vào bước sóng. Theo luận văn của Trần Hữu Lộc (2019), nguồn phát quang không thể tạo ra ánh sáng đơn sắc tuyệt đối mà luôn có một độ rộng phổ nhất định. Do đó, các thành phần bước sóng khác nhau trong cùng một xung tín hiệu sẽ di chuyển với vận tốc nhóm khác nhau. Các thành phần có bước sóng dài hơn có thể đến đích trước hoặc sau các thành phần có bước sóng ngắn hơn, gây ra hiện tượng giãn xung quang. Tán sắc sắc tố bao gồm hai thành phần chính: tán sắc vật liệu và tán sắc ống dẫn sóng. Tán sắc vật liệu là do sự phụ thuộc của chiết suất vật liệu vào bước sóng. Tán sắc ống dẫn sóng xảy ra do năng lượng ánh sáng phân bố không đồng đều giữa lõi và vỏ sợi quang, và sự phân bố này cũng thay đổi theo bước sóng. Tổng hợp hai yếu tố này tạo nên hệ số tán sắc tổng của sợi quang, là tham số quyết định mức độ suy giảm tín hiệu.

1.2. Tầm quan trọng của bù tán sắc quang trong hệ thống WDM

Trong một hệ thống WDM, nhiều kênh quang với các bước sóng khác nhau được truyền đồng thời trên cùng một sợi quang đơn mode. Tán sắc không chỉ ảnh hưởng đến từng kênh riêng lẻ mà còn có thể gây ra tương tác xuyên kênh, làm phức tạp thêm vấn đề. Khi tín hiệu di chuyển qua các tuyến truyền dẫn quang cự ly xa, tán sắc tích lũy ngày càng lớn, khiến các xung tín hiệu của các bit liền kề chồng lấn lên nhau (ISI - Intersymbol Interference). Điều này làm cho bộ thu không thể phân biệt chính xác giữa bit '0' và '1', dẫn đến tỷ lệ lỗi bit tăng vọt. Công nghệ bù tán sắc quang trở nên tối quan trọng vì nó cho phép "làm sạch" tín hiệu sau mỗi chặng khuếch đại quang hoặc tại đầu cuối. Bằng cách quản lý và bù trừ tán sắc một cách hiệu quả, các nhà khai thác mạng có thể nâng cấp tốc độ bit từ 10Gb/s lên 40Gb/s, 100Gb/s hoặc cao hơn mà không cần phải thay thế toàn bộ hạ tầng cáp quang hiện có, giúp tiết kiệm chi phí đầu tư khổng lồ.

II. Hậu quả của tán sắc Giãn xung và méo tín hiệu quang

Tác động trực tiếp và rõ ràng nhất của tán sắc là hiện tượng giãn xung quang. Một xung quang ban đầu sắc nét, đại diện cho một bit dữ liệu, sẽ bị trải rộng ra về mặt thời gian khi nó di chuyển dọc theo sợi quang. Mức độ giãn xung tỷ lệ thuận với hệ số tán sắc của sợi, độ rộng phổ của nguồn phát và bình phương của cự ly truyền dẫn. Khi xung bị giãn ra, năng lượng của nó bị phân tán, làm giảm biên độ đỉnh của xung. Điều nghiêm trọng hơn là khi độ giãn xung vượt quá chu kỳ bit, nó sẽ bắt đầu lấn sang khe thời gian của các bit lân cận, gây ra giao thoa giữa các ký tự (ISI). Hiện tượng này dẫn đến méo tín hiệu quang, làm cho "mắt" trong biểu đồ mắt (eye diagram) tại bộ thu bị đóng lại. Biểu đồ mắt là một công cụ quan trọng để đánh giá chất lượng tín hiệu, và việc mắt bị đóng cho thấy khả năng phân biệt bit của hệ thống đã suy giảm nghiêm trọng. Luận văn "Nghiên cứu bù tán sắc" chỉ ra rằng, nếu không có các biện pháp khắc phục, một hệ thống 10Gb/s chỉ có thể truyền đi khoảng 58km trên sợi G.652 tiêu chuẩn trước khi chất lượng không còn chấp nhận được. Hậu quả cuối cùng là sự gia tăng đột biến của tỷ lệ lỗi bit (BER), khiến cho việc truyền thông tin trở nên không đáng tin cậy và buộc phải giới hạn cả tốc độ bit lẫn khoảng cách truyền.

2.1. Phân tích hiện tượng giãn xung quang và chồng lấp bit

Hiện tượng giãn xung quang xảy ra khi các thành phần phổ khác nhau của tín hiệu đến đích tại những thời điểm khác nhau. Ví dụ, trong sợi quang đơn mode tiêu chuẩn ở bước sóng 1550nm, các thành phần có bước sóng dài hơn (tần số thấp hơn) di chuyển chậm hơn các thành phần có bước sóng ngắn hơn. Kết quả là, một xung hẹp ở đầu phát sẽ trở nên rộng hơn và có biên độ thấp hơn ở đầu thu. Sự chồng lấp bit (ISI) là hệ quả trực tiếp của việc giãn xung. Khi tốc độ bit tăng lên, khoảng thời gian dành cho mỗi bit (chu kỳ bit) sẽ ngắn lại. Nếu độ giãn xung lớn hơn chu kỳ bit, năng lượng của một bit sẽ "tràn" vào khe thời gian của bit kế tiếp. Điều này gây nhầm lẫn cho mạch quyết định tại bộ thu. Bộ thu có thể diễn giải sai một bit '0' thành '1' hoặc ngược lại, làm tăng tỷ lệ lỗi bit và phá vỡ tính toàn vẹn của dữ liệu.

2.2. Mối liên hệ giữa hệ số tán sắc và giới hạn tốc độ bit

Có một mối quan hệ nghịch đảo chặt chẽ giữa tổng lượng tán sắc trong một tuyến quang và khả năng truyền dữ liệu của nó (tích B.L, trong đó B là tốc độ bit và L là cự ly). Hệ số tán sắc, thường được đo bằng ps/(nm·km), là thước đo mức độ giãn xung trên mỗi km sợi quang cho mỗi nm độ rộng phổ. Một hệ thống có hệ số tán sắc tổng càng lớn thì giới hạn về tích B².L càng nhỏ. Điều này có nghĩa là, để tăng gấp đôi tốc độ bit, cự ly truyền dẫn tối đa phải giảm đi bốn lần, nếu các yếu tố khác không đổi. Ví dụ, tài liệu nghiên cứu của Trần Hữu Lộc (2019) trích dẫn rằng, với sợi G.652, cự ly truyền tối đa giảm từ 928km ở tốc độ 2.5Gb/s xuống chỉ còn 58km ở 10Gb/s. Đây chính là lý do tại sao quản lý và bù tán sắc là bắt buộc đối với các hệ thống truyền dẫn quang cự ly xa hoạt động ở tốc độ 10Gb/s trở lên, nhằm phá vỡ giới hạn do tán sắc áp đặt.

III. Bí quyết bù tán sắc hiệu quả với sợi quang DCF chuyên dụng

Một trong những phương pháp bù tán sắc phổ biến và hiệu quả nhất là sử dụng sợi bù tán sắc (DCF - Dispersion Compensating Fiber). Đây là một loại sợi quang đặc biệt được thiết kế để có hệ số tán sắc âm rất lớn ở cửa sổ truyền dẫn 1550nm. Trong khi sợi quang truyền dẫn tiêu chuẩn (SMF-28) có hệ số tán sắc dương (khoảng +17 ps/nm·km), DCF có hệ số tán sắc âm (ví dụ, -100 ps/nm·km). Nguyên tắc hoạt động rất đơn giản: bằng cách chèn một đoạn DCF có chiều dài phù hợp vào tuyến truyền dẫn, lượng tán sắc âm do DCF tạo ra sẽ triệt tiêu chính xác lượng tán sắc dương tích lũy trong đoạn sợi truyền dẫn trước đó. Kỹ thuật này thường được triển khai dưới dạng các mô-đun bù tán sắc (DCM) đặt cùng với các bộ khuếch đại quang EDFA. Một ưu điểm lớn của DCF là khả năng bù tán sắc trên một dải bước sóng rộng, làm cho nó rất phù hợp với các hệ thống WDM. Tuy nhiên, DCF cũng có những nhược điểm. Do có lõi sợi nhỏ và chiết suất cao, DCF thường có suy hao cao hơn và dễ bị ảnh hưởng bởi các hiệu ứng phi tuyến hơn so với sợi tiêu chuẩn. Do đó, việc thiết kế vị trí đặt và công suất quang đầu vào cho các mô-đun DCF là một bài toán quan trọng để tối ưu hóa hiệu suất toàn hệ thống.

3.1. Nguyên lý hoạt động của sợi bù tán sắc DCF như thế nào

Nguyên lý cốt lõi của sợi bù tán sắc (DCF) nằm ở việc thiết kế cấu trúc chiết suất của nó. DCF thường có cấu hình chỉ số chiết suất phức tạp, chẳng hạn như cấu hình lõi W-profile hoặc dual-core, nhằm tạo ra một hệ số tán sắc ống dẫn sóng âm lớn. Hệ số này sẽ bù trừ và vượt qua hệ số tán sắc vật liệu dương, tạo ra một hệ số tán sắc tổng âm mạnh mẽ. Điều kiện lý tưởng để bù hoàn toàn tán sắc là D_SMF × L_SMF + D_DCF × L_DCF = 0, trong đó D và L là hệ số tán sắc và chiều dài của sợi truyền dẫn (SMF) và sợi DCF. Ví dụ, để bù cho 80km sợi SMF có D = +17 ps/nm·km, người ta cần một đoạn DCF có D = -100 ps/nm·km với chiều dài khoảng 13.6km. Việc này đảm bảo rằng xung tín hiệu sau khi đi qua cả hai đoạn sợi sẽ có độ rộng gần như ban đầu.

3.2. So sánh các mô hình bù trước bù sau và bù đối xứng DCF

Việc đặt bộ bù tán sắc DCF ở đâu trong một nhịp khuếch đại cũng ảnh hưởng đến hiệu suất hệ thống, đặc biệt là tương tác với các hiệu ứng phi tuyến. Có ba cấu hình chính: 1) Bù trước (Pre-compensation): Mô-đun DCF được đặt ngay sau bộ phát, trước khi tín hiệu vào sợi truyền dẫn. 2) Bù sau (Post-compensation): Mô-đun DCF được đặt ngay trước bộ thu, sau khi tín hiệu đã đi qua toàn bộ sợi truyền dẫn. 3) Bù đối xứng (Symmetrical compensation): Một nửa mô-đun DCF được đặt ở đầu nhịp và nửa còn lại đặt ở cuối nhịp. Mỗi cấu hình có ưu và nhược điểm riêng trong việc kiểm soát các hiệu ứng phi tuyến như tự điều chế pha (SPM). Các mô phỏng trong luận văn của Trần Hữu Lộc (2019) đã đánh giá hiệu quả của các mô hình này trên OptiSystem, cho thấy cấu hình bù đối xứng thường mang lại chất lượng tín hiệu (Q-factor) tốt nhất trong nhiều trường hợp.

3.3. Thách thức từ hiệu ứng phi tuyến và suy hao trong DCF

Mặc dù hiệu quả trong việc bù tán sắc, sợi bù tán sắc (DCF) lại mang đến những thách thức riêng. Do đường kính trường mode (MFD) của DCF rất nhỏ (khoảng 20 µm² so với ~80 µm² của SMF), mật độ công suất quang bên trong sợi rất cao. Mật độ công suất cao này làm khuếch đại các hiệu ứng phi tuyến như tự điều chế pha (SPM) và điều chế chéo pha (XPM), có thể gây méo tín hiệu quang và làm giảm hiệu quả bù. Thêm vào đó, DCF có suy hao cao hơn sợi SMF, thường là khoảng 0.5 dB/km. Điều này có nghĩa là một mô-đun DCF dài 10-15km có thể gây ra suy hao chèn từ 5-8 dB. Lượng suy hao này cần được bù lại bằng cách tăng công suất của bộ khuếch đại quang, điều này lại làm tăng nhiễu ASE (Amplified Spontaneous Emission), ảnh hưởng đến tỷ số tín hiệu trên nhiễu (OSNR) của hệ thống.

IV. Hướng dẫn kỹ thuật bù tán sắc bằng cách tử Bragg sợi FBG

Kỹ thuật bù tán sắc bằng cách tử Bragg sợi (FBG - Fiber Bragg Grating) là một giải pháp thay thế tinh vi và nhỏ gọn cho DCF. Một FBG là một đoạn sợi quang ngắn có chiết suất lõi được điều biến một cách tuần hoàn. Cấu trúc tuần hoàn này hoạt động như một bộ lọc quang, phản xạ một dải bước sóng hẹp (gọi là bước sóng Bragg) và cho các bước sóng khác đi qua. Để sử dụng cho mục đích bù tán sắc quang, người ta tạo ra một "cách tử dịch tần" (Chirped FBG). Trong một FBG dịch tần, chu kỳ của cách tử thay đổi một cách tuyến tính dọc theo chiều dài của nó. Điều này có nghĩa là các thành phần bước sóng khác nhau của tín hiệu sẽ được phản xạ tại các vị trí khác nhau dọc theo cách tử. Ví dụ, các bước sóng dài hơn có thể được phản xạ ở đầu xa của cách tử, trong khi các bước sóng ngắn hơn được phản xạ ở đầu gần. Do đó, các bước sóng dài hơn phải di chuyển một quãng đường dài hơn trước khi bị phản xạ, tạo ra một độ trễ thời gian phụ thuộc vào bước sóng. Độ trễ này có thể được thiết kế để có giá trị ngược dấu với độ trễ gây ra bởi tán sắc trong sợi truyền dẫn, qua đó bù trừ hiệu quả cho giãn xung quang. Ưu điểm lớn của FBG là kích thước nhỏ gọn, suy hao chèn thấp và không bị ảnh hưởng bởi các hiệu ứng phi tuyến.

4.1. Cấu tạo và cơ chế phản xạ Bragg trong bù tán sắc quang

Một cách tử Bragg sợi (FBG) được tạo ra bằng cách chiếu tia cực tím (UV) cường độ cao qua một mặt nạ pha lên lõi của một sợi quang đơn mode nhạy quang. Quá trình này tạo ra sự thay đổi vĩnh viễn và tuần hoàn trong chỉ số chiết suất của lõi sợi. Cơ chế phản xạ Bragg xảy ra khi bước sóng của ánh sáng tới (λ) thỏa mãn điều kiện λ = 2n_effΛ, trong đó n_eff là chiết suất hiệu dụng của mode và Λ là chu kỳ của cách tử. Đối với bù tán sắc quang, một FBG dịch tần tuyến tính được sử dụng, trong đó chu kỳ Λ thay đổi dọc theo chiều dài (z) của cách tử. Do đó, mỗi bước sóng trong phổ tín hiệu sẽ được phản xạ tại một vị trí z duy nhất. Bằng cách kiểm soát sự thay đổi của Λ, người ta có thể tạo ra một đáp ứng trễ nhóm tuyến tính, giúp "nén" lại xung tín hiệu đã bị giãn nở do tán sắc.

4.2. Ưu và nhược điểm của FBG so với phương pháp sợi DCF

So với sợi bù tán sắc (DCF), cách tử Bragg sợi (FBG) có nhiều ưu điểm nổi bật. Thứ nhất, FBG rất nhỏ gọn (chỉ vài cm) và có thể tích hợp dễ dàng vào các mô-đun khác. Thứ hai, suy hao chèn của FBG rất thấp (thường dưới 3 dB). Thứ ba, vì FBG là một thiết bị thụ động tuyến tính, nó không gây ra thêm các hiệu ứng phi tuyến. Tuy nhiên, FBG cũng có những hạn chế. Băng thông hoạt động của FBG thường hẹp hơn so với DCF, điều này có thể là một vấn đề đối với các hệ thống WDM mật độ cao. Ngoài ra, FBG hoạt động ở chế độ phản xạ, đòi hỏi phải có một bộ tuần hoàn quang (optical circulator) để tách tín hiệu ra và vào, làm tăng thêm chi phí và độ phức tạp. Cuối cùng, đặc tính của FBG rất nhạy cảm với sự thay đổi nhiệt độ và sức căng cơ học, đòi hỏi các biện pháp đóng gói và kiểm soát nhiệt độ cẩn thận để đảm bảo hoạt động ổn định.

V. Top kết quả mô phỏng bù tán sắc cho truyền dẫn cự ly xa

Việc đánh giá hiệu quả của các kỹ thuật bù tán sắc thường được thực hiện thông qua mô phỏng trên các phần mềm chuyên dụng như OptiSystem. Luận văn của Trần Hữu Lộc (2019) đã cung cấp những kết quả mô phỏng chi tiết, so sánh hiệu suất của các phương pháp bù tán sắc khác nhau trong các kịch bản truyền dẫn quang cự ly xa. Các mô phỏng này tập trung vào việc đánh giá các thông số quan trọng như chất lượng tín hiệu (Q-factor) và biểu đồ mắt tại đầu thu. Kết quả cho thấy, khi không có bộ bù tán sắc, hệ thống 10Gb/s và 40Gb/s suy giảm chất lượng nhanh chóng chỉ sau vài chục km. Tuy nhiên, khi áp dụng các kỹ thuật như sợi bù tán sắc (DCF) hoặc cách tử Bragg sợi (FBG), cự ly truyền dẫn có thể được mở rộng lên đến 900km, 1200km và xa hơn nữa mà vẫn duy trì được Q-factor ở mức chấp nhận được (thường > 6, tương ứng BER < 10⁻⁹). Các mô phỏng cũng chỉ ra rằng việc lựa chọn cấu hình bù (bù trước, bù sau, đối xứng) có ảnh hưởng đáng kể đến kết quả cuối cùng, đặc biệt ở tốc độ bit cao nơi các hiệu ứng phi tuyến trở nên rõ rệt. Những kết quả này cung cấp cái nhìn sâu sắc và là cơ sở khoa học quan trọng cho việc thiết kế và tối ưu hóa các mạng viễn thông quang thực tế.

5.1. Đánh giá chất lượng tín hiệu Q factor ở tốc độ 10Gb s

Ở tốc độ bit 10Gb/s, các mô phỏng cho thấy cả hai phương pháp DCF và FBG đều mang lại hiệu quả bù tán sắc rất tốt. Trên tuyến truyền dẫn 1200km, việc sử dụng các mô hình bù đối xứng DCF hoặc FBG đặt ở cả đầu phát và thu đều giúp cải thiện đáng kể chất lượng tín hiệu (Q-factor). Ví dụ, Q-factor có thể tăng từ mức rất thấp (không thể hoạt động) lên trên 15, cho thấy tín hiệu được phục hồi gần như hoàn hảo. Biểu đồ mắt tại đầu thu mở rất rộng và rõ ràng, chứng tỏ nhiễu và méo tín hiệu đã được kiểm soát tốt. Các kết quả này khẳng định rằng với công nghệ bù tán sắc hiện có, việc triển khai các hệ thống WDM 10Gb/s trên các tuyến cáp quang sẵn có là hoàn toàn khả thi và hiệu quả về mặt kinh tế.

5.2. Phân tích hiệu quả bù tán sắc trên hệ thống WDM 40Gb s

Khi tốc độ bit tăng lên 40Gb/s, thách thức từ tán sắc và các hiệu ứng phi tuyến trở nên lớn hơn gấp nhiều lần. Các mô phỏng trong tài liệu gốc cho thấy, ở tốc độ này, việc bù tán sắc cần được thực hiện một cách chính xác hơn. Kết quả chỉ ra rằng cấu hình bù kết hợp, ví dụ như bù trước bằng DCF kết hợp với cách tử Bragg sợi (FBG) ở đầu thu, có thể mang lại hiệu suất tối ưu. Cấu hình này giúp phân tán việc bù trừ, giảm thiểu sự tương tác phức tạp giữa tán sắc và hiệu ứng phi tuyến. Mặc dù chất lượng tín hiệu (Q-factor) ở 40Gb/s thấp hơn so với 10Gb/s trên cùng một cự ly, việc áp dụng các kỹ thuật bù tiên tiến vẫn giúp hệ thống đạt được Q-factor cần thiết cho hoạt động ổn định. Điều này chứng tỏ vai trò không thể thiếu của các giải pháp bù tán sắc quang trong việc thúc đẩy giới hạn băng thông của mạng viễn thông quang.

VI. Xu hướng và tương lai của công nghệ bù tán sắc quang học

Công nghệ bù tán sắc quang đang tiếp tục phát triển để đáp ứng nhu cầu ngày càng tăng về băng thông của các mạng viễn thông quang. Trong tương lai, xu hướng chính là phát triển các giải pháp bù tán sắc hiệu quả hơn, linh hoạt hơn và có khả năng bù cho cả dải bước sóng rộng hơn (ví dụ, băng L và băng C). Một hướng đi quan trọng là nghiên cứu các loại sợi bù tán sắc (DCF) thế hệ mới có suy hao thấp hơn và diện tích hiệu dụng lớn hơn để giảm thiểu các hiệu ứng phi tuyến. Đồng thời, công nghệ chế tạo cách tử Bragg sợi (FBG) cũng được cải tiến để tạo ra các cách tử có băng thông rộng hơn và đặc tính ổn định hơn với nhiệt độ. Bên cạnh các phương pháp bù quang học truyền thống, kỹ thuật bù tán sắc trong miền điện tử sử dụng xử lý tín hiệu số (DSP) đang ngày càng trở nên phổ biến, đặc biệt trong các hệ thống coherent tốc độ cao (100Gb/s trở lên). DSP cho phép bù tán sắc một cách linh hoạt và thích ứng, cũng như bù cho cả các loại suy hao khác như tán sắc mode phân cực (PMD). Sự kết hợp giữa bù tán sắc quang và bù điện tử hứa hẹn sẽ tạo ra các hệ thống truyền dẫn quang cự ly xa mạnh mẽ, có khả năng đáp ứng mọi yêu cầu của kỷ nguyên 5G và xa hơn nữa.

6.1. Sự phát triển của sợi bù tán sắc thế hệ mới và vật liệu mới

Nghiên cứu hiện nay tập trung vào việc khắc phục các nhược điểm của sợi bù tán sắc (DCF) truyền thống. Các nhà khoa học đang khám phá các vật liệu và cấu trúc sợi mới, chẳng hạn như sợi tinh thể quang tử (photonic crystal fibers), để tạo ra các bộ bù tán sắc có hệ số tán sắc âm cực lớn trong một kích thước nhỏ gọn. Mục tiêu là tạo ra các sợi DCF có tỷ lệ hiệu suất (figure of merit - FOM), được định nghĩa là tỷ số giữa độ lớn của hệ số tán sắc và suy hao, cao hơn. Một FOM cao hơn có nghĩa là sợi có thể bù được nhiều tán sắc hơn với suy hao thấp hơn, giúp cải thiện OSNR và hiệu suất tổng thể của hệ thống WDM.

6.2. Vai trò bù tán sắc trong mạng viễn thông quang 5G và xa hơn

Sự bùng nổ của mạng 5G, Internet vạn vật (IoT) và các dịch vụ đám mây đặt ra yêu cầu khổng lồ về dung lượng cho các mạng đường trục và mạng metro. Để đáp ứng nhu cầu này, các mạng viễn thông quang phải hoạt động ở tốc độ bit ngày càng cao, từ 100Gb/s đến 400Gb/s và thậm chí Terabit/s. Ở những tốc độ này, việc quản lý tán sắc trở nên cực kỳ quan trọng và phức tạp. Các giải pháp bù tán sắc tiên tiến, kết hợp cả quang học và xử lý tín hiệu số, sẽ là nền tảng công nghệ cho phép xây dựng các mạng quang thế hệ tiếp theo. Chúng không chỉ giải quyết vấn đề giãn xung quang mà còn giúp tối ưu hóa hiệu suất phổ, cho phép truyền nhiều dữ liệu hơn trên mỗi sợi quang, đảm bảo sự phát triển bền vững của hạ tầng viễn thông toàn cầu.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Nhu cầu truyền tải dữ liệu băng thông rộng trên toàn cầu đang tăng trưởng mạnh mẽ với tốc độ hơn 30% mỗi năm, thúc đẩy bởi sự bùng nổ của các dịch vụ hội nghị truyền hình, truyền phát video chất lượng cao và điện toán đám mây. Công nghệ ghép kênh phân chia theo bước sóng WDM đóng vai trò là xương sống của mạng truyền dẫn viễn thông đường trục quốc gia và quốc tế. Tuy nhiên, hiện tượng tán sắc trong sợi quang đơn mode là rào cản vật lý hàng đầu làm suy thoái chất lượng tín hiệu. Khi tốc độ truyền dẫn được nâng cấp từ 2.5 Gbps lên 10 Gbps và 40 Gbps, cự ly truyền không trạm lặp trên sợi chuẩn G.652 tại bước sóng 1550 nm bị suy giảm nghiêm trọng từ 928 km xuống còn 58 km và chỉ còn 3.6 km ở tốc độ 40 Gbps.

Tán sắc làm giãn rộng xung ánh sáng, gây ra hiện tượng chồng lấn giữa các khe bit liền kề, làm tăng tỷ lệ lỗi bit và suy giảm mạnh tỷ số tín hiệu trên nhiễu. Luận văn thạc sĩ kỹ thuật điện tử của tác giả Trần Hữu Lộc tập trung nghiên cứu bản chất các cơ chế tán sắc, khảo sát chuyên sâu các giải pháp bù quang học tiên tiến gồm sợi bù tán sắc DCF và cách tử Bragg sợi FBG. Đề tài xây dựng mô hình tính toán và mô phỏng hiệu năng truyền dẫn trên hệ thống quang WDM đa kênh tại Trường Đại học Bách khoa thuộc Đại học Đà Nẵng. Phạm vi nghiên cứu khảo sát các tuyến truyền dẫn đường dài từ 900 km đến 1200 km ở dải bước sóng 1550 nm với các mức tốc độ 2.5 Gbps, 10 Gbps và 40 Gbps. Kết quả nghiên cứu cung cấp giải pháp kỹ thuật cụ thể giúp nâng cao hệ số phẩm chất Q-factor và đưa tỷ lệ lỗi bit về dưới ngưỡng tiêu chuẩn 10^-9, tạo cơ sở thực tiễn để nâng cấp mạng cáp quang sẵn có.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu ứng dụng lý thuyết truyền sóng phi tuyến dựa trên phương trình Schroedinger phi tuyến để mô tả sự biến thiên của biên độ bao xung dưới tác động đồng thời của tán sắc vận tốc nhóm bậc hai, tán sắc bậc cao và các hiệu ứng phi tuyến trong môi trường sợi quang. Bên cạnh đó, luận văn áp dụng lý thuyết ghép mode và điều kiện phản xạ Bragg để phân tích cơ chế bù trễ thời gian của các thành phần phổ tần số khác nhau. Bốn khái niệm kỹ thuật cốt lõi được xây dựng xuyên suốt gồm:

• Tán sắc vận tốc nhóm: Hệ số tán sắc D của sợi quang đơn mode tiêu chuẩn G.652 đạt giá trị từ 16 đến 19 ps/(nm.km) ở bước sóng 1550 nm, gây ra sự mở rộng xung quang theo chiều dài truyền dẫn.
• Độ dốc tán sắc tương đối: Tỷ số giữa đạo hàm bậc nhất của tán sắc và hệ số tán sắc, đạt giá trị 0.0035 nm^-1 đối với sợi đơn mode chuẩn, quyết định khả năng bù đồng đều trên toàn bộ dải bước sóng WDM.
• Tán sắc phân cực mode: Sự chênh lệch vận tốc nhóm giữa hai trạng thái phân cực trực giao do tính bất đối xứng hình học của lõi sợi quang.
• Hệ số phẩm chất và tỷ lệ lỗi bit: Hai thước đo tiêu chuẩn để đánh giá chất lượng khôi phục tín hiệu và độ mở của biểu đồ mắt tại đầu thu quang.

Phương pháp nghiên cứu

Luận văn khai thác nguồn dữ liệu thông số kỹ thuật tiêu chuẩn từ các dòng sợi quang thương mại như Corning SMF-28 với diện tích hiệu dụng 80 µm2, hệ số dốc tán sắc 0.090 ps/(nm2.km), sợi Lucent TrueWave-RS và các module sợi bù tán sắc DCF có hệ số tán sắc âm lớn từ -80 đến -100 ps/(nm.km).

Phương pháp nghiên cứu kết hợp giữa giải tích toán học và thực nghiệm mô phỏng trên phần mềm chuyên dụng OptiSystem phiên bản 7.0 của hãng Optiwave. Lý do lựa chọn phần mềm này là khả năng mô phỏng chính xác các hiện tượng quang học phi tuyến và tuyến tính trong miền thời gian thực. Cỡ mẫu nghiên cứu bao gồm 7 cấu hình thiết kế mạng thử nghiệm trên 3 cấp tốc độ truyền dẫn 2.5 Gbps, 10 Gbps và 40 Gbps, tương ứng với hai mốc cự ly đường trục dài 900 km và 1200 km. Toàn bộ quá trình tính toán, thiết kế module và kiểm thử mô phỏng được hoàn thành trong niên khóa nghiên cứu 2018 - 2019.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Thứ nhất, đối với tuyến truyền dẫn chỉ sử dụng sợi đơn mode SMF thuần túy không có bù tán sắc, tín hiệu bị suy thoái nghiêm trọng. Ở cự ly 900 km với tốc độ 2.5 Gbps, tổn hao công suất do tán sắc vượt quá 4.5 dB; khi nâng lên tốc độ 10 Gbps và 40 Gbps, dạng xung bị biến dạng hoàn toàn, biểu đồ mắt đóng kín khiến hệ thống không thể giải mã bit.

Thứ hai, cấu hình bù tán sắc đối xứng bằng sợi DCF thể hiện hiệu năng vượt trội ở tốc độ 2.5 Gbps và 10 Gbps. So với kỹ thuật bù trước và bù sau, cấu hình bù đối xứng giúp hệ số Q-factor tăng từ 15% đến 22% trên cự ly 900 km và 1200 km ở tốc độ 10 Gbps, giữ tỷ lệ lỗi bit ở mức tối ưu dưới 10^-9.

Thứ ba, kỹ thuật bù bằng cách tử Bragg sợi FBG độc lập mang lại khả năng nén xung rất tốt ở tốc độ 10 Gbps với chiều dài linh kiện nhỏ gọn từ 10 cm đến 12 cm, bù được cự ly từ 270 km đến 400 km. Tuy nhiên, ở tốc độ 40 Gbps trên cự ly 1200 km, băng thông phản xạ hẹp khoảng 0.12 nm của FBG bị hạn chế bởi sự biến thiên nhanh của độ trễ nhóm.

Thứ tư, mô hình kết hợp bù trước DCF kết hợp với FBG tại đầu thu tạo ra bước đột phá ở tốc độ siêu cao 40 Gbps. Giải pháp này giúp mở rộng độ mở của biểu đồ mắt lên hơn 65% và duy trì chất lượng đường truyền ổn định trên toàn tuyến 1200 km.

Thảo luận kết quả

Nguyên nhân cấu hình bù đối xứng DCF đạt kết quả vượt trội là do sự phân bổ hợp lý các đoạn bù dọc theo tuyến xen kẽ với các bộ khuếch đại quang EDFA, giúp phân tán công suất đỉnh và giảm thiểu tác động của hiệu ứng tự điều chế pha. Khi so sánh với các nghiên cứu truyền thống vốn chỉ sử dụng một module bù tập trung, mô hình bù phân bố giúp giảm suy hao chèn tổng cộng xuống dưới 5 dB và hạn chế hiện tượng phát xạ tự phát được khuếch đại.

Dữ liệu nghiên cứu được biểu diễn chi tiết qua 24 đồ thị biểu đồ mắt và bảng so sánh 14 chỉ số chất lượng quang học tại các mốc khoảng cách 900 km và 1200 km. Đồ thị cho thấy độ dốc suy giảm của Q-factor diễn ra rất nhanh khi cự ly tăng thêm 300 km ở tốc độ 40 Gbps nếu không có sự kết hợp của FBG tại đầu thu. Việc trình bày kết quả qua biểu đồ dạng mắt giúp minh chứng rõ ràng sự phục hồi dạng xung hình chuông chuẩn xác sau khi qua hệ thống bù lai.

Đề xuất và khuyến nghị

• Triển khai cấu hình bù đối xứng bằng sợi DCF thu nhỏ kích thước trên các tuyến truyền dẫn 10 Gbps hiện hữu: Thay thế các module cũ bằng sợi bù DCF đường kính 80 µm thay vì loại 90 µm nhằm giảm suy hao uốn cong và giảm độ dư tán sắc toàn tuyến xuống dưới 0.2 ps/(nm.km). Thời gian hoàn thành trong vòng 6 đến 12 tháng do các đơn vị vận hành mạng truyền dẫn đường trục đảm nhiệm.
• Ứng dụng mô hình lai Pre-DCF kết hợp FBG cho các tuyến kết nối dung lượng cao 40 Gbps: Tích hợp cách tử Bragg sợi dịch tần dài 10 cm đến 12 cm tại đầu thu của mỗi kênh bước sóng nhằm triệt tiêu độ trễ nhóm vi sai, đạt chỉ tiêu tỷ lệ lỗi bit dưới 10^-12 trên cự ly 1200 km và tiết kiệm 40% chi phí so với việc thay mới cáp quang. Lộ trình thực hiện từ 12 đến 18 tháng do phòng kỹ thuật mạng quang chủ trì.
• Chuẩn hóa quy trình kiểm định độ dốc tán sắc tương đối RDS trong quản lý module DCM: Thiết lập quy chuẩn kiểm soát tỷ số RDS ở mức 0.0035 nm^-1 tại bước sóng 1550 nm để đảm bảo tính đồng đều khi ghép kênh nhiều bước sóng, mở rộng băng thông sử dụng từ 12 nm lên 82 nm. Hoạt động này cần được thực hiện định kỳ hàng quý bởi các trung tâm quản lý chất lượng viễn thông.
• Xây dựng công cụ tính toán tự động quỹ công suất và tham số bù tán sắc: Phát triển phần mềm giải tích tích hợp thuật toán tối ưu hóa vị trí đặt trạm lặp quang, giúp giảm sai số tính toán quỹ công suất xuống dưới 0.5 dB và rút ngắn 50% thời gian thiết kế mạng mới. Dự án thực hiện trong 3 đến 6 tháng bởi các nhóm nghiên cứu phát triển công nghệ.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

• Kỹ sư thiết kế mạng truyền dẫn viễn thông: Khai thác công thức tính toán quỹ công suất, hệ số tán sắc D và cấu trúc bù đối xứng để xây dựng phương án nâng cấp dung lượng mạng 10 Gbps và 40 Gbps với chi phí tối ưu.
• Chuyên gia tối ưu hóa tại các trung tâm điều hành mạng: Sử dụng các số liệu thực nghiệm về suy hao chèn, độ dư tán sắc và ảnh hưởng nhiệt độ của module DCF thu nhỏ đường kính 80 µm để xử lý sự cố suy hao trên các tuyến truyền dẫn dài trên 900 km.
• Học viên cao học và nghiên cứu sinh ngành Kỹ thuật Điện tử và Viễn thông: Tiếp cận phương pháp luận mô phỏng trên OptiSystem 7.0, cách giải phương trình truyền xung phi tuyến và mô hình hóa cách tử Bragg sợi để phát triển các đề tài khoa học chuyên sâu.
• Giảng viên và nhà nghiên cứu công nghệ quang tử: Ứng dụng dữ liệu của 7 mô hình mô phỏng và cơ sở lý thuyết tán sắc làm tài liệu tham khảo cho các học phần thông tin quang nâng cao và mạng truyền tải thế hệ mới.

Câu hỏi thường gặp

Tại sao tán sắc lại trở thành rào cản kỹ thuật lớn nhất khi tăng tốc độ truyền dẫn quang?

Tán sắc làm giãn xung ánh sáng tỷ lệ thuận với bình phương tốc độ truyền dẫn. Khi nâng tốc độ từ 2.5 Gbps lên 10 Gbps trên sợi đơn mode G.652 tại bước sóng 1550 nm, cự ly truyền không trạm lặp bị rút ngắn đột ngột từ 928 km xuống chỉ còn 58 km, gây méo dạng tín hiệu và làm gia tăng đột biến tỷ lệ lỗi bit.

Sợi bù tán sắc DCF hoạt động theo nguyên tắc nào để khôi phục tín hiệu?

Sợi DCF được thiết kế với cấu trúc chiết suất đặc biệt nhằm tạo ra hệ số tán sắc âm rất cao, dao động từ -80 đến -100 ps/(nm.km). Khi bố trí một đoạn sợi DCF dài 6 đến 8 km xen kẽ với đoạn sợi truyền chuẩn dài 60 đến 80 km, pha của các thành phần phổ bị biến dạng sẽ được bù trừ chính xác về dạng ban đầu.

Kỹ thuật cách tử Bragg sợi FBG có ưu thế gì nổi bật so với sợi bù tán sắc DCF?

Cách tử FBG sở hữu kích thước siêu nhỏ gọn chỉ từ 10 cm đến 12 cm và suy hao xen cực thấp dưới 2 dB khi sử dụng bộ tuần hoàn quang. Trong thử nghiệm thực tế ở tốc độ 10 Gbps, một đoạn FBG 10 cm có thể bù tán sắc tương đương tuyến sợi tiêu chuẩn dài 400 km mà không làm phát sinh phi tuyến.

Vì sao cấu hình bù đối xứng Symmetric-DCF lại mang lại hiệu quả cao hơn cấu hình bù trước hoặc bù sau?

Cấu hình bù đối xứng phân bổ đều các module DCF dọc theo tuyến truyền dẫn, giúp duy trì mức công suất trung bình ổn định trên toàn mạng. Cấu trúc này làm giảm thiểu hiệu ứng tự điều chế pha và cải thiện hệ số chất lượng Q-factor cao hơn từ 15% đến 22% so với phương pháp bù tập trung tại một đầu.

Giải pháp nào tối ưu nhất cho tuyến truyền dẫn dung lượng 40 Gbps cự ly 1200 km?

Mô hình lai kết hợp module bù trước DCF trên tuyến cáp và cách tử Bragg FBG tại đầu thu là giải pháp tối ưu nhất. Cấu hình này giúp triệt tiêu đồng thời tán sắc vận tốc nhóm trên chặng dài 1200 km và nén xung chính xác tại đầu thu, duy trì tỷ lệ lỗi bit ổn định dưới 10^-9.

Kết luận

• Luận văn đã hệ thống hóa toàn diện cơ sở lý thuyết về các loại tán sắc và tác động suy thoái chất lượng trên hệ thống thông tin sợi quang ghép kênh WDM.
• Thiết kế thành công các cấu hình sợi bù tán sắc DCF kích thước nhỏ gọn 80 µm với độ dốc tán sắc tương đối đạt chuẩn 0.0035 nm^-1.
• Chứng minh tính ưu việt của cấu hình bù đối xứng Symmetric-DCF trên các cự ly đường trục 900 km và 1200 km ở tốc độ 2.5 Gbps và 10 Gbps.
• Xác lập giải pháp lai đột phá kết hợp Pre-DCF và FBG tại đầu thu, xử lý triệt để bài toán truyền dẫn tốc độ cao 40 Gbps.
• Cung cấp cơ sở dữ liệu mô phỏng định lượng chính xác về BER, Q-factor và biểu đồ mắt phục vụ trực tiếp công tác quy hoạch mạng viễn thông.

Đóng góp quan trọng nhất của luận văn là mở ra giải pháp kỹ thuật có tính ứng dụng thực tiễn cao, cho phép nâng cấp dung lượng và tốc độ hệ thống mạng cáp quang mà không cần thay thế hạ tầng tuyến truyền dẫn sẵn có. Trong lộ trình 12 đến 24 tháng tới, các đơn vị nghiên cứu nên tiếp tục mở rộng thử nghiệm mô hình bù lai trên các hệ thống ghép kênh siêu mật độ DWDM ở tốc độ 100 Gbps và 400 Gbps. Quý độc giả và các kỹ sư quan tâm có thể khai thác chi tiết toàn văn công trình nghiên cứu tại thư viện Đại học Đà Nẵng để ứng dụng vào các dự án nâng cấp hạ tầng viễn thông.