CHƯƠNG 1: LÝ LUẬN CƠ BẢN VẺ BẢO HỘ NGƯ DÂN TRONG HOAT ĐỘNG ĐÁNH CÁ TRÊN BIỂN 11. Lý luận cơ bản vé bao hộ công dân. LLL Định nghia và đặc điểm bảo hộ công din 1.Định nghĩa bao hô công dân. Trong môi quan hệ giữa nh nước va công dân thi công dân có nghĩa vụ tuân thi pháp luật do nha nước đặt ra và ngược lại nha nước có trách nhiệm bảo hộ quyền va lợi ich hợp pháp của công dân cả trong vả ngoài nước.
Trong đó quyển được bảo hộ về tính mạng, tải sản, danh dự, nhân phẩm là quyển cơ bản của mỗi công dân kể cả khi công dân ở trong hoặc ngoải lãnh thé của quốc gia ma minh mang quốc tịch. Quyển nảy bắt đầu từ khi một người được coi lả công dân của một quốc gia nao đó thi ho đã có các quyền và nghĩa vu do quốc gia đó đất ra cho ho Dé có thể hiểu rõ vẻ bảo hộ công dan thi trước hét chúng ta phải lam rổ khái niêm về “bao hộ”. Về định nghĩa “bảo hộ” thi theo từ điển Tiếng Viết “bao hộ" có nghĩa là: “B ênh vực, trông nom, bao hộ ké yếu”. Từ định nghĩa nay có thể hiểu khái quát bao hô la việc một người, một tổ chức hay một quốc.
gia bao về những người yêu thế quan tâm giúp đỡ họ Bao hộ công dân là một trong những yêu câu cần thiết đổi với mỗi quốc ia có chủ quyên. Từ đó khẳng đính chủ quyền của quốc gia đối với dan cư so với các quốc gia khác trong quan hệ quốc tế. Bảo hộ công dân được quy đính cả trong luật quốc tế vả luật quốc gia. Tuy nhiên chúng ta có thể hiểu định.
nghĩa bão hô công dân ở hai góc đô, theo nghĩa rộng và theo nghĩa hẹp. Hiểu theo nghĩa hẹp, hoạt động bảo hô công dân là các hoạt đông thực tiễn ma quốc gia tiền hành với mục đích nhằm bao vệ công dân của nước mình ở nước ngoài khi các quyển va lợi ích chỉnh đăng của ho bi xâm hai hoặc quốc gia có các bằng chứng xác định được các quyén và lợi ich của ho đang có nguy cơ bị xâm hai trên thực tế” .Như vay, theo nghĩa hẹp thi bảo hộ công dân chỉ ra khi cả nhân, tổ chức hoặc cơ quan nha nước có thẩm quyền của nước sở tại có hành vi vi phạm pháp luật, gây phương hai đền các quyển va lợi ich hop pháp của công dân thi nha nước ma người đó 1a công dân mới tién hảnh các hoạt động bảo hộ công dân G góc độ thứ hai, hiểu theo nghĩa rộng, hoạt động bảo hộ công dân bao gdm những hoạt động bão hô hiểu theo nghĩa hẹp, nhưng đồng thời cũng bao gầm cả các hoạt động giúp đỡ vẻ mọi mất ma nha nước dành cho công dân của nước minh đang ở nước ngoài, kể cả trong trường hợp không có hành vi xâm hai nào tới công dân của quốc gia nảy” Như vậy, bảo hộ công dân theo nghĩa rồng được hiểu không chi là những hoạt đông khi cỏ hành vi vi phạm pháp luật gây phương hại tới quyển và lợi ích hợp pháp cia công dân nữa mà 1a việc nhà nước tiền hành các hoạt động hỗ tro, giúp đỡ, tạo điểu kiện thuận lợi cho công dan minh ở nước ngoài thực hiện các quyên và ngiĩa vụ ở nước sở tại một cách tốt nhất, Tuy nhiên việc thực hiện bao hộ đổi với công dân minh ỡ nước ngoai phải được tiễn hành trên cơ sở phủ hợp với pháp luật quốc tế và cả pháp luật của quốc gia nước ngoài đó. Điểu nay có nghĩa sự bao hộ chi là công cụ để dim bao sự tuân thủ chế đô pháp lý về người nước ngoài của quốc gia sở tại quy đính. Trong trường hợp cá nhân đã thực hiện hành vi vvi pham pháp luật quốc gia sở tại thì hoạt động bảo hộ được tiến hành theo hướng lam sáng t6 bối cảnh ma cả nhân đó vi pham phap luật va tim cách giúp ho được giảm nhẹ hình phạt một cách hop pháp.
Vi dụ như cơ quan đại điện có thể giới thiên cho người vi pham pháp luật những vị luật sử có kính nghiệm để giúp người đó tham gia hoạt động tổ tung. Nói chung, tit những phan tích trên, ta có thể hiểu bão hộ công dân lả hoạt đông của cơ quan nha ‘ing Địi học Lait Hà Nội, Gáo wih Luật quốc tf, Neb Công Annhân dn, HA NG, 2015 0-12 ` ming Đụ học Lait Hà Nột HA, 139 nước có thẩm quyền bảo vệ quyền va lợi ich của công dân nước minh ở nước ngoai trong trường hợp các quyển và lợi ích nảy bị xâm phạm hoặc kế cả. trong trường hợp không có bat kỳ sự âm pham nào theo quy định của pháp luật. Bảo hộ công dân có thể bao gồm các hoạt động có tinh chất công vụ như.
cấp phát hộ chiều, giấy tờ hành chính hoặc các hoạt động có tính chất giúp đổ như trợ cấp tải chính cho công dân khi họ gắp khó khăn, phổ biển các thông, tin cân thiết cho công dân nước minh tim hiểu về nước mà họ định tới. Đặc điểm của bao hộ công dân "Thứ nhất, bao hộ công dân thể hiện méi quan hệ chất chế giữa nha nước và công dân trên cơ sở quốc tích. Xuất phát từ đặc điểm của méi quan hệ quốc tịch giữa Nhà nước va công dân là mỗi quan hệ mang tính bền vững và én định từ khi công dan đó bắt đầu có quốc tịch của quốc gia. Công dân của quốc Gia được hưởng đây đủ các quyên va có trách nhiệm thực hiện các ngiữa vụ đôi với Nhà nước theo quy định của pháp luật đủ ho sinh sông ở bắt kỳ đâu, trong hay ngoài phạm vi lãnh thổ quốc gia.
Ngược lại, Nhà nước có quyền, đẳng thời cũng có nghĩa vụ đảm bao quyển va lợi ích của công dân trong mọi hoán cảnh Do đó, bao hộ công dân vừa thể hiện đây lả quyển mà công dân được hưởng, đồng thời đó cũng 1a nghĩa vụ ma nha nước phải thực hiện với công dan, Mỗi quan hệ nay được xác định từ khi công dân mang quốc tịch của quốc gia cho đến khi cá nhân chết hoặc không mang quốc tịch của quốc gia đồ nữa Thứ hai, mục đích của bao hô công dén là bão vệ quyển và lợi ích của công dân ở nước ngoài khi quyển và lợi ich của ho bị xâm hai hoặc có nguy cơ bị âm hai 6 nước ngoài. Bên cạnh đó, bao hộ công dân còn hướng tới việc giúp dé, hỗ trợ công dân của quốc gia ở nước ngoài khi họ rơi vảo hoan cảnh. khó khăn cn sự giúp đỡ. Tuy nhiên hoạt động bão hộ phải tuân thủ các quy định pháp luật quốc tế và các quy định cia pháp luật quốc gia nước sở tại 10 Thử ba, hoạt đông bao hộ công dân thể hiện mồi quan hệ chặt chế giữa nhà nước và công dân trên cơ sở quốc tịch do đó chi thể và đối tương bão hộ công dân cũng được sắc định rõ nét.
Chủ thể bao hộ công dân chính là quốc gia mà cá nhân đó mang quốc tịch. Quốc gia bao hồ công dân thông qua hoạt đông của các cơ quan nha nước có thẩm quyển của quốc gia, các cơ quan nay phụ thuộc vào quy định của các quốc gia. Trong một số trường hợp, hoạt đông bão hộ công dân có sự tham gia của các tổ chức quốc tễ. Tuy nhiên, vai trò của các tổ chức quốc tế chỉ là hỗ trợ, giúp đỡ quốc gia khi thực hiện các hoạt động.
‘bao hộ công dân chứ không lam cho các tổ chức quốc tế trở thành chủ thể bảo. hộ công dân. Còn vé đổi tượng của hoạt động bảo hé công dân chính la cả nhân mang quốc tịch quốc gia. Quốc tịch la cơ sở tién dé ban dau để cá nhân.
công dân được hưởng sự bão hộ của quốc gia. Tuy nhiên trên thực tế, có một số trường hop đặc biệt, bảo hô công dân được thực hiện không dua trên cơ sở quốc tich như bao hộ đối với những người có tư cách công dân Liên minh châu Âu hoặc trường hợp bao hô đổi với người hai hay nhiêu quốc tịch. Thứ tư, bảo hộ công dân được thực hiện thông qua các biện pháp ngoại giao hoặc các biện pháp hod bình khác. Điều nảy có ngiữa hoạt đông bảo hô công dân chủ yên được thực hiện thông qua các biện pháp ma quốc gia thực hiện trên lãnh thổ quốc gia khác nhằm bao vệ, giúp đỡ công dan của mình Vi vây, trên cơ sử tôn trọng chủ quyền của quốc gia, khi thực hiên các biện pháp nay, quốc gia bảo hồ phải tuân thủ các quy định của pháp luật quốc tế đồng thời phù hợp với pháp luệt quốc gia sở tai, trong đó có việc sử dung các biện pháp hòa bình không dùng vũ lực và đe dọa dùng vũ lực "Thứ năm, hoạt động bao hô công dân được điều chỉnh đẳng thời bởi pháp luật quốc gia va pháp luật quốc tế.
Trên cơ sở chủ quyển, quốc gia có quyển tôi cao zây dựng các quy định pháp luật liên quan đến các biện pháp bao hồ công dân ma không quốc gia nao có quyển can thiệp. Ngoài ra các quy định ul vẻ bao hộ công dân cũng được quy định trong nhiễu diéu ước quốc tế như Công ước Viên năm 1961 vẻ quan hệ ngoai giao, Công ước Viên năm 1963 vẻ quan hệ lãnh sự, các diéu ước quốc tế về quyền con người (Công ước vẻ các quyển dân sự và chính tri nãm1966, Công ước về các quyển kinh tế, xã hội và văn hóa năm 1966, Công tước về xúa bö moi hình thức phên biệt đổi xử với phụ nữ năm 1979, Công ước về quyển trẻ em năm 1989. Thâm quyên bảo hộ công din Theo quy định của pháp luật quốc tế thì các quốc gia có thẩm quyền bao hộ công dan nước minh Tuy nhiên thẩm quyền bảo hộ thuộc về những co quan nào chủ yêu do pháp luật quốc gia quy định và tủy thuộc vào cơ cấu tổ chức, thé chế chính trị mà quy định nay của mỗi quốc gia lả khác nhau. ‘hé thông pháp luật quốc gia, thẩm quyền bảo hộ công dân thường được quy định trong Hiển pháp va các văn bản pháp luật có liên quan.
Dựa trên cơ sở cơ câu tổ chức, chức năng và phạm vi hoạt động của các cơ quan nha nước có thẩm quyển bao hộ công dân, có thé chia các cơ quan nay làm hai loại: Cơ quan có thẩm quyển trong nước và cơ quan có thẩm quyền ở nước ngoài.