Luận văn: Thực trạng suy dinh dưỡng ở trẻ em dưới 5 tuổi tại huyện Phú Ninh

Bài viết phân tích thực trạng suy dinh dưỡng ở trẻ em dưới 5 tuổi tại huyện Phú Ninh, Quảng Nam, cung cấp số liệu và giải pháp cải thiện.

• Tác giả: Võ Thị Thùy Trang
• Trường học: Đại Học Quảng Nam
• Chuyên ngành: Dinh Dưỡng
• Đề tài: Thực Trạng Suy Dinh Dưỡng Ở Trẻ Em Dưới 5 Tuổi Ở Huyện Phú Ninh Quảng Nam
• Loại tài liệu: Luận Văn
• Địa điểm: Quảng Nam

Mục lục chi tiết

• LỜI CẢM ƠN
• DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT
• DANH MỤC BẢNG BIỂU
• DANH MỤC BIỂU ĐỒ
• MỞ ĐẦU
• 1. CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ VẤN ĐỀ SUY DINH DƯỠNG Ở TRẺ EM DƯỚI 5 TUỔI
• 1.1. Các lý thuyết tiếp cận
• 1.1.1. Lý thuyết xã hội học sức khỏe, bệnh tật theo quan điểm K.Marx - Engels
• 1.1.2. Lý thuyết hành động xã hội
• 1.2. Đặc điểm tâm sinh lý của trẻ em (Giai đoạn trẻ từ 1 đến 5 tuổi)
• 1.2.1. Đặc điểm về mặt cơ thể
• 1.2.2. Đặc điểm về hoạt động của trẻ
• 1.2.3. Sự phát triển của quá trình nhận thức của trẻ
• 1.2.4. Sự phát triển nhân cách của trẻ
• 1.2.5. Nhu cầu cơ bản của trẻ
• 1.3. Suy dinh dưỡng
• 1.3.1. Trẻ em suy dinh dưỡng
• 1.3.2. Hình thái của bệnh suy dinh dưỡng ở trẻ em
• 1.3.3. Hậu quả của suy dinh dưỡng trẻ em
• 1.4. Tình trạng dinh dưỡng
• 1.4.1. Phương pháp đánh giá tình trạng dinh dưỡng ở trẻ dưới 5 tuổi
• 1.5. Tình hình dinh dưỡng ở trẻ dưới 5 tuổi
• 1.5.1. Tình hình suy dinh dưỡng trên thế giới
• 1.5.2. Tình hình suy dinh dưỡng tại Việt Nam
• 2. CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG SUY DINH DƯỠNG Ở TRẺ EM DƯỚI 5 TUỔI TẠI HUYỆN PHÚ NINH, TỈNH QUẢNG NAM
• 2.1. Tổng quan về địa bàn nghiên cứu huyện Phú Ninh - Quảng Nam
• 2.1.1. Tổng quan về huyện Phú Ninh
• 2.1.1.1. Điều kiện tự nhiên
• 2.1.1.2. Điều kiện kinh tế - xã hội
• 2.1.2. Các lý do chọn 4 xã để nghiên cứu
• 2.1.3. Vài nét về 4 xã: Tam An, Tam Đàn, Tam Lãnh, Tam Vinh
• 2.2. Thực trạng suy dinh dưỡng ở trẻ em dưới 5 tuổi tại huyện Phú Ninh - Quảng Nam
• 2.2.1. Tình trạng suy dinh dưỡng của trẻ em dưới 5 tuổi trong các hộ gia đình tại 4 xã Tam An, Tam Đàn, Tam Lãnh, Tam Vinh của huyện Phú Ninh - Quảng Nam
• 2.2.2. Tình hình suy dinh dưỡng theo giới ở trẻ em dưới 5 tuổi huyện Phú Ninh - Quảng Nam
• 2.2.3. Tình hình suy dinh dưỡng theo lứa tuổi trẻ em dưới 5 tuổi tại 4 xã Tam An, Tam Đàn, Tam Lãnh, Tam Vinh của huyện Phú Ninh - Quảng Nam
• 2.2.4. Tỷ lệ suy dinh dưỡng theo mức độ ở trẻ dưới 5 tuổi
• 2.3. Các yếu tố nguy cơ gây suy dinh dưỡng ở trẻ em dưới 5 tuổi tại huyện Phú Ninh - Quảng Nam
• 2.3.1. Yếu tố xã hội
• 2.3.2. Yếu tố từ gia đình
• 2.3.3. Yếu tố cá nhân trẻ
• 3. CHƯƠNG 3: NHỮNG BIỆN PHÁP VỀ PHÒNG CHỐNG SUY DINH DƯỠNG Ở TRẺ EM TẠI HUYỆN PHÚ NINH - QUẢNG NAM
• 3.1. Xây dựng kế hoạch phòng chống suy dinh dưỡng cho trẻ tại gia đình
• 3.2. Nâng cao vai trò trách nhiệm của cha mẹ trong việc chăm sóc trẻ
• 3.2.1. Vai trò của người mẹ
• 3.2.2. Vai trò của người cha
• 3.3. Đẩy mạnh chất lượng đời sống gia đình, đảm bảo nguồn chi phí hợp lý về vấn đề dinh dưỡng cho trẻ
• KẾT LUẬN, KIẾN NGHỊ

Tóm tắt

I. Toàn cảnh suy dinh dưỡng ở trẻ em dưới 5 tuổi ở Phú Ninh

Luận văn tốt nghiệp của tác giả Võ Thị Thùy Trang cung cấp một cái nhìn sâu sắc và toàn diện về thực trạng suy dinh dưỡng ở trẻ em dưới 5 tuổi ở huyện Phú Ninh, Quảng Nam. Đây là một công trình nghiên cứu khoa học quan trọng, không chỉ phản ánh tình hình tại địa phương mà còn đóng góp vào bức tranh chung về dinh dưỡng trẻ em tại Việt Nam. Nghiên cứu tập trung vào việc xác định tỷ lệ suy dinh dưỡng, phân tích các yếu tố nguy cơ và đề xuất giải pháp can thiệp. Việc hiểu rõ cơ sở lý luận, từ các khái niệm về sức khỏe, bệnh tật đến các phương pháp đánh giá tình trạng dinh dưỡng, là nền tảng để tiếp cận vấn đề một cách hệ thống. Luận văn đã áp dụng các lý thuyết xã hội học sức khỏe và hành động xã hội để lý giải mối liên hệ giữa điều kiện kinh tế xã hội và sức khỏe trẻ em. Qua đó, nghiên cứu khẳng định rằng suy dinh dưỡng không chỉ là vấn đề y tế đơn thuần mà còn là sản phẩm của các yếu tố xã hội phức tạp như đói nghèo, trình độ học vấn của cha mẹ và khả năng tiếp cận dịch vụ y tế. Vấn đề này đòi hỏi sự quan tâm đặc biệt từ các cấp chính quyền, Sở Y tế Quảng Nam và toàn thể cộng đồng để cải thiện sức khỏe bà mẹ và trẻ em.

1.1. Giới thiệu luận văn Võ Thị Thùy Trang về dinh dưỡng trẻ em

Công trình nghiên cứu khoa học của sinh viên Võ Thị Thùy Trang, thuộc trường Đại học Quảng Nam, là một tài liệu giá trị phân tích chi tiết về thực trạng suy dinh dưỡng ở trẻ em dưới 5 tuổi ở huyện Phú Ninh, Quảng Nam. Luận văn được thực hiện nhằm mục đích tìm hiểu tình hình, làm rõ nguyên nhân và đề xuất các biện pháp phòng chống suy dinh dưỡng. Nghiên cứu sử dụng phương pháp điều tra bảng hỏi, phỏng vấn sâu và phân tích số liệu thống kê từ các trạm y tế, cung cấp những dẫn chứng xác thực về một vấn đề y tế cộng đồng cấp thiết.

1.2. Tầm quan trọng của việc đánh giá tình trạng dinh dưỡng trẻ em

Đánh giá tình trạng dinh dưỡng là bước đi đầu tiên và quan trọng nhất trong mọi chương trình can thiệp dinh dưỡng. Luận văn đã nhấn mạnh việc sử dụng các chỉ số nhân trắc theo khuyến cáo của WHO như cân nặng theo tuổi, chiều cao theo tuổi, và cân nặng theo chiều cao. Các chỉ số này không chỉ giúp xác định các thể suy dinh dưỡng như suy dinh dưỡng thể thấp còi hay suy dinh dưỡng thể nhẹ cân, mà còn phản ánh tình trạng sức khỏe lâu dài và cấp tính của trẻ, là cơ sở để xây dựng các giải pháp phù hợp.

II. Phân tích thực trạng suy dinh dưỡng đáng báo động tại Phú Ninh

Kết quả nghiên cứu của Võ Thị Thùy Trang đã vẽ nên một bức tranh đáng lo ngại về thực trạng suy dinh dưỡng ở trẻ em dưới 5 tuổi ở huyện Phú Ninh, Quảng Nam. Dữ liệu thu thập từ 4 xã Tam An, Tam Đàn, Tam Lãnh và Tam Vinh cho thấy một tỷ lệ suy dinh dưỡng ở mức cao và rất cao theo ngưỡng của WHO. Cụ thể, xã miền núi Tam Lãnh có tỷ lệ trẻ suy dinh dưỡng lên tới 50,6%, một con số đặc biệt đáng báo động. Các thể suy dinh dưỡng phổ biến nhất bao gồm suy dinh dưỡng thể thấp còi (chiếm 48,8%), phản ánh tình trạng thiếu dinh dưỡng kéo dài, và suy dinh dưỡng thể nhẹ cân (34,7%). Hậu quả của tình trạng này vô cùng nặng nề, ảnh hưởng trực tiếp đến sự phát triển thể chất, trí tuệ và làm tăng nguy cơ bệnh tật, tử vong ở trẻ. Nghiên cứu cũng chỉ ra rằng, cân nặng sơ sinh thấp (dưới 2,5kg) chiếm tỷ lệ cao (51%), cho thấy vấn đề dinh dưỡng đã bắt đầu ngay từ trong bào thai, liên quan mật thiết đến sức khỏe bà mẹ và trẻ em. Đây là thách thức lớn đối với hệ thống y tế cộng đồng và đòi hỏi các biện pháp can thiệp khẩn cấp.

2.1. Tỷ lệ suy dinh dưỡng chung tại 4 xã nghiên cứu

Số liệu thống kê từ luận văn cho thấy tỷ lệ suy dinh dưỡng chung ở trẻ dưới 5 tuổi tại 4 xã là rất đáng quan ngại. Trong tổng số 568 trẻ bị suy dinh dưỡng được ghi nhận, suy dinh dưỡng thể thấp còi chiếm tỷ lệ cao nhất với 48,8%, tiếp theo là suy dinh dưỡng thể nhẹ cân với 34,7%, và suy dinh dưỡng thể gầy còm là 16,5%. Các con số này cho thấy vấn đề thiếu dinh dưỡng mãn tính và cấp tính đều đang tồn tại song hành tại địa phương.

2.2. So sánh tình hình suy dinh dưỡng theo giới tính và độ tuổi

Nghiên cứu chỉ ra sự khác biệt không đáng kể về tỷ lệ suy dinh dưỡng giữa trẻ trai và trẻ gái. Tuy nhiên, khi phân tích theo nhóm tuổi, tỷ lệ suy dinh dưỡng có xu hướng tăng cao nhất ở giai đoạn từ 6 đến 24 tháng tuổi. Đây là thời kỳ chuyển tiếp từ bú mẹ hoàn toàn sang ăn dặm, giai đoạn trẻ có nguy cơ bị thiếu hụt dinh dưỡng cao nhất nếu thực hành chăm sóc trẻ của gia đình không đúng cách. Điều này nhấn mạnh tầm quan trọng của việc giáo dục dinh dưỡng cho các bà mẹ trong giai đoạn này.

2.3. Hậu quả của thiếu vi chất dinh dưỡng và suy dinh dưỡng

Suy dinh dưỡng không chỉ là thiếu năng lượng mà còn là tình trạng thiếu vi chất dinh dưỡng như sắt, kẽm, vitamin A. Tình trạng này, được gọi là “nạn đói tiềm ẩn”, để lại những hậu quả lâu dài như giảm phát triển trí tuệ, suy giảm hệ miễn dịch, tăng nguy cơ mắc các bệnh nhiễm trùng. Luận văn khẳng định, trẻ bị suy dinh dưỡng khi lớn lên có thể có tầm vóc nhỏ bé, khả năng lao động kém, tạo ra một vòng luẩn quẩn của đói nghèo và bệnh tật qua nhiều thế hệ.

III. Các yếu tố nguy cơ gây ra suy dinh dưỡng trẻ em ở Phú Ninh

Luận văn đã chỉ ra các yếu tố nguy cơ cốt lõi dẫn đến thực trạng suy dinh dưỡng ở trẻ em dưới 5 tuổi ở huyện Phú Ninh, Quảng Nam. Gốc rễ của vấn đề là đói nghèo và điều kiện kinh tế xã hội khó khăn. Phần lớn các hộ gia đình trong diện điều tra thuộc hộ nghèo (50%) và cận nghèo (40%), với thu nhập chính từ nông nghiệp bấp bênh. Điều này ảnh hưởng trực tiếp đến an ninh lương thực hộ gia đình, khiến chất lượng bữa ăn không được đảm bảo. Bên cạnh đó, trình độ học vấn của cha mẹ thấp và kiến thức dinh dưỡng của bà mẹ còn nhiều hạn chế là một rào cản lớn. Cuộc điều tra cho thấy 45% phụ huynh chưa từng nghe đến cụm từ “suy dinh dưỡng”. Các thực hành chăm sóc trẻ chưa đúng khoa học như cho trẻ ăn bổ sung quá sớm (trước 6 tháng tuổi chiếm 50%), chế độ ăn thiếu cân đối, và vệ sinh kém cũng góp phần làm gia tăng tỷ lệ bệnh tật và suy dinh dưỡng. Các yếu tố từ cá nhân trẻ như sinh nhẹ cân, mắc các bệnh nhiễm trùng, nhiễm ký sinh trùng đường ruột cũng là những nguyên nhân trực tiếp làm trầm trọng thêm tình trạng này.

3.1. Ảnh hưởng từ điều kiện kinh tế xã hội và đói nghèo

Nghèo đói là nguyên nhân sâu xa nhất. Luận văn chỉ rõ, các gia đình có thu nhập thấp, đông con (trên 7 thành viên chiếm 42,5%) thường không đủ khả năng cung cấp một chế độ ăn đầy đủ dưỡng chất. An ninh lương thực hộ gia đình không được đảm bảo dẫn đến việc bữa ăn của trẻ chỉ cần “no là đủ” thay vì “đủ chất”. Đây là vòng luẩn quẩn khó giải quyết, khi đói nghèo gây ra suy dinh dưỡng và suy dinh dưỡng lại cản trở khả năng thoát nghèo trong tương lai.

3.2. Vai trò của kiến thức dinh dưỡng và thực hành chăm sóc của bà mẹ

Kiến thức và hành vi của người chăm sóc, đặc biệt là người mẹ, đóng vai trò quyết định. Nghiên cứu cho thấy trình độ học vấn của mẹ có liên quan mật thiết đến tình trạng dinh dưỡng của con. Nhiều bà mẹ thiếu kiến thức dinh dưỡng, không hiểu rõ nhu cầu của trẻ theo từng giai đoạn, dẫn đến thực hành chăm sóc trẻ sai lầm như cai sữa sớm, cho ăn dặm không đúng cách, hoặc không biết cách chế biến bữa ăn đa dạng và cân đối.

3.3. Tác động từ các yếu tố cá nhân và bệnh tật của trẻ

Các yếu tố thuộc về bản thân trẻ cũng là nguy cơ quan trọng. Trẻ sinh ra với cân nặng thấp (dưới 2,5kg) có nguy cơ suy dinh dưỡng cao hơn. Ngoài ra, các bệnh nhiễm trùng như tiêu chảy, viêm phổi và tình trạng nhiễm ký sinh trùng đường ruột làm giảm khả năng hấp thu chất dinh dưỡng, khiến trẻ biếng ăn và sụt cân nhanh chóng, góp phần trực tiếp vào tỷ lệ suy dinh dưỡng.

IV. Phương pháp hiệu quả phòng chống suy dinh dưỡng ở trẻ em

Dựa trên phân tích thực trạng, luận văn tốt nghiệp của Võ Thị Thùy Trang đã đề xuất các biện pháp khả thi nhằm phòng chống suy dinh dưỡng tại huyện Phú Ninh. Trọng tâm của các giải pháp là nâng cao vai trò và trách nhiệm của gia đình. Cha mẹ cần được trang bị kiến thức dinh dưỡng cơ bản để xây dựng kế hoạch chăm sóc con một cách khoa học, từ việc đảm bảo dinh dưỡng cho mẹ trong thai kỳ đến việc cho con bú mẹ hoàn toàn trong 6 tháng đầu và thực hành ăn bổ sung hợp lý. Bên cạnh đó, vai trò của hệ thống y tế cộng đồng là vô cùng quan trọng. Cần đẩy mạnh các chương trình can thiệp dinh dưỡng như theo dõi tăng trưởng định kỳ, bổ sung vi chất, và tẩy giun cho trẻ. Công tác truyền thông, giáo dục sức khỏe cần được triển khai sâu rộng, sử dụng các kênh thông tin gần gũi với người dân như loa phát thanh xã, các buổi nói chuyện chuyên đề tại trạm y tế. Sự phối hợp chặt chẽ giữa gia đình, y tế và nhà trường (đối với trẻ mầm non) sẽ tạo ra một mạng lưới hỗ trợ vững chắc, giúp cải thiện thực trạng suy dinh dưỡng ở trẻ em dưới 5 tuổi ở huyện Phú Ninh, Quảng Nam một cách bền vững.

4.1. Xây dựng kế hoạch dinh dưỡng khoa học tại gia đình

Giải pháp nền tảng là trao quyền cho gia đình. Cần hướng dẫn các bậc cha mẹ cách xây dựng thực đơn hàng ngày cho trẻ, đảm bảo đủ 4 nhóm thực phẩm và phù hợp với điều kiện kinh tế. Khuyến khích sử dụng thực phẩm địa phương, đảm bảo vệ sinh an toàn thực phẩm. Việc theo dõi biểu đồ tăng trưởng của con tại nhà cũng là một thực hành chăm sóc trẻ quan trọng giúp phát hiện sớm các dấu hiệu suy dinh dưỡng để can thiệp kịp thời.

4.2. Triển khai các chương trình can thiệp dinh dưỡng cộng đồng

Chính quyền địa phương và ngành y tế cần phối hợp triển khai các chương trình can thiệp dinh dưỡng cụ thể. Các hoạt động này bao gồm tổ chức ngày vi chất dinh dưỡng, cấp phát viên sắt cho bà mẹ mang thai, chương trình sữa học đường và theo dõi cân nặng, đo chiều cao định kỳ cho 100% trẻ dưới 5 tuổi. Đây là những biện pháp có tác động nhanh và trực tiếp đến việc cải thiện tỷ lệ suy dinh dưỡng.

4.3. Tăng cường truyền thông giáo dục về sức khỏe bà mẹ và trẻ em

Nâng cao nhận thức là chìa khóa để thay đổi hành vi. Công tác truyền thông cần được đa dạng hóa, tập trung vào các nội dung thiết thực như lợi ích của sữa mẹ, cách chế biến bữa ăn dặm, phòng chống các bệnh nhiễm trùng thường gặp. Việc phát huy vai trò của các cộng tác viên y tế thôn bản trong việc tư vấn trực tiếp tại hộ gia đình sẽ mang lại hiệu quả cao trong việc cải thiện kiến thức dinh dưỡng của bà mẹ.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Suy dinh dưỡng trẻ em dưới 5 tuổi luôn là thách thức lớn đối với sức khỏe cộng đồng và sự phát triển kinh tế xã hội tại các nước đang phát triển. Theo số liệu giám sát dinh dưỡng toàn quốc năm 2012 từ Viện Dinh Dưỡng Quốc Gia, tỷ lệ trẻ em suy dinh dưỡng thể nhẹ cân tại Việt Nam là 16,2% và thể thấp còi chiếm tới 26,7%. Tại tỉnh Quảng Nam, số lượng trẻ bị suy dinh dưỡng ghi nhận ở mức 1.526 trẻ, xếp thứ 20 trên toàn quốc; trong đó tỷ lệ nhẹ cân chiếm 16% và tỷ lệ thấp còi lên tới 30,1%. Nằm trong bức tranh chung đó, huyện Phú Ninh là một huyện thuần nông mới thành lập với hơn 3.493 hộ nghèo, ghi nhận tỷ lệ trẻ em suy dinh dưỡng lên đến 21,8%, cao hơn đáng kể so với các huyện lân cận như Thăng Bình (20,6%), Duy Xuyên (20,7%) và Núi Thành (21,47%).

Vấn đề nghiên cứu trọng tâm xuất phát từ thực tế đời sống khó khăn, thu nhập bấp bênh và nhận thức chưa đầy đủ của các bậc phụ huynh tại địa phương, dẫn đến việc chăm sóc dinh dưỡng cho trẻ nhỏ bị xem nhẹ. Đề tài hướng tới mục tiêu làm rõ thực trạng suy dinh dưỡng ở trẻ dưới 5 tuổi, phân tích các yếu tố nguy cơ từ kinh tế, gia đình, xã hội và bản thân trẻ, từ đó đề xuất hệ thống giải pháp can thiệp khả thi. Nghiên cứu được triển khai trên phạm vi 4 xã đặc thù gồm Tam An, Tam Đàn, Tam Lãnh và Tam Vinh trong khung thời gian từ ngày 10/02/2014 đến ngày 01/04/2014 với tổng số 568 trẻ em suy dinh dưỡng được khảo sát. Kết quả nghiên cứu mang ý nghĩa thực tiễn sâu sắc, cung cấp luận cứ khoa học và các chỉ số đo lường tin cậy để chính quyền địa phương hoàn thiện chiến lược bảo vệ, chăm sóc sức khỏe ban đầu cho trẻ em.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu vận dụng hai lý thuyết nền tảng trong xã hội học để phân tích toàn diện hiện tượng suy dinh dưỡng ở trẻ em nông thôn:

Thứ nhất là lý thuyết xã hội học sức khỏe và bệnh tật theo quan điểm mác-xít của Karl Marx và Friedrich Engels. Quan điểm này khẳng định bệnh tật không thuần túy là hiện tượng sinh học hay lỗi của cá nhân, mà là sản phẩm trực tiếp của các điều kiện kinh tế - xã hội cụ thể. Tình trạng nghèo đói, điều kiện sống tạm bợ, thiếu thốn lương thực và dịch vụ y tế chính là nguồn gốc sản sinh ra bệnh tật và suy dinh dưỡng ở các cộng đồng có mức sống thấp.

Thứ hai là lý thuyết hành động xã hội của Max Weber. Lý thuyết này nhấn mạnh hành vi chăm sóc sức khỏe của cha mẹ chịu sự chi phối bởi động cơ bên trong, nhận thức chủ quan và các điều kiện hoàn cảnh bên ngoài. Việc phụ huynh lựa chọn khẩu phần ăn hay tiếp cận hệ thống y tế xã phản ánh sự tương tác giữa nhu cầu thực tế và năng lực hành động cá nhân.

Bên cạnh đó, nghiên cứu hệ thống hóa các khái niệm then chốt gồm: khái niệm sức khỏe toàn diện theo định nghĩa của Tổ chức Y tế Thế giới và Tuyên ngôn Alma-Ata năm 1978; khái niệm dinh dưỡng; suy dinh dưỡng protein - năng lượng gồm thể teo đét Marasmus và thể phù Kwashiorkor; nạn đói tiềm ẩn do thiếu vi chất như kẽm, sắt, iot, vitamin A; cùng các chỉ số nhân trắc học dinh dưỡng theo chuẩn tăng trưởng Z-score của Tổ chức Y tế Thế giới công bố năm 2006 với các ngưỡng phân loại dưới âm 2 độ lệch chuẩn và âm 3 độ lệch chuẩn.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu kết hợp hài hòa giữa nguồn dữ liệu thứ cấp và dữ liệu sơ cấp thực địa thông qua phương pháp định lượng kết hợp định tính. Dữ liệu thứ cấp được thu thập từ báo cáo thống kê dân số, y tế giai đoạn 2010 - 2013 của Trung tâm Y tế huyện Phú Ninh và trạm y tế 4 xã khảo sát. Dữ liệu sơ cấp được thu thập thông qua điều tra bằng bảng hỏi cấu trúc trên cỡ mẫu 40 hộ gia đình có con dưới 5 tuổi (phân bổ đều 10 phiếu cho mỗi xã) và phỏng vấn sâu 12 phụ huynh cùng cán bộ y tế cơ sở.

Phương pháp chọn mẫu phân tầng có chủ đích được áp dụng nhằm đảm bảo tính đại diện cho cả vùng đồng bằng ven Quốc lộ 1A (Tam An, Tam Đàn) và vùng gò đồi, miền núi khó khăn (Tam Lãnh, Tam Vinh). Lý do lựa chọn kết hợp điều tra bảng hỏi và phỏng vấn sâu là nhằm vừa lượng hóa được tỷ lệ nhân trắc, thu nhập, học vấn, vừa đào sâu được các rào cản tâm lý, phong tục tập quán trong nuôi dạy con. Toàn bộ số liệu thực địa được xử lý và kiểm định bằng phương pháp thống kê toán học trong khung thời gian từ tháng 2 đến tháng 4 năm 2014.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Tổng hợp dữ liệu y tế từ 4 xã cho thấy tổng số trẻ em dưới 5 tuổi bị suy dinh dưỡng là 568 trẻ. Tỷ lệ suy dinh dưỡng có sự chênh lệch sâu sắc theo địa bàn địa lý. Xã miền núi Tam Lãnh có tỷ lệ suy dinh dưỡng cao nhất, chiếm tới 50,6% tổng số trẻ em trong xã (210 trên 415 trẻ), đóng góp 37% tổng số trẻ suy dinh dưỡng của toàn bộ mẫu khảo sát. Trong khi đó, xã Tam Vinh ghi nhận 140 trẻ suy dinh dưỡng (chiếm 36,3%), xã Tam Đàn có 105 trẻ (chiếm 32,8%) và xã Tam An có 113 trẻ (chiếm 32,7%).

Xét theo các thể lâm sàng, suy dinh dưỡng thể thấp còi chiếm tỷ lệ áp đảo với 48,8% (277 trẻ), thể nhẹ cân chiếm 34,7% (197 trẻ) và thể gầy còm chiếm 16,5% (94 trẻ). Đa số trẻ mắc suy dinh dưỡng ở mức độ I, cụ thể thể nhẹ cân độ I chiếm 26,4% (150 trẻ) và thể thấp còi độ I chiếm 31,3% (178 trẻ). Đáng chú ý, tỷ lệ trẻ có cân nặng sơ sinh dưới 2,5kg chiếm tới 51%, phản ánh rõ nét sự thiếu hụt dinh dưỡng ngay từ giai đoạn bào thai. Thói quen cho trẻ ăn thức ăn bổ sung cũng bộc lộ bất cập lớn khi có 50% gia đình cho con ăn dặm trước 6 tháng tuổi, chỉ có 15% thực hiện đúng khuyến cáo mốc 6 tháng. Phân theo giới tính, tỷ lệ suy dinh dưỡng thể nhẹ cân ở bé gái (18,7%) cao hơn bé trai (17,8%), trong khi thể thấp còi ở bé trai là 26,1% và bé gái là 25,5%.

Thảo luận kết quả

Nguyên nhân cốt lõi dẫn đến tỷ lệ suy dinh dưỡng cao tại huyện Phú Ninh bắt nguồn từ vòng xoáy nghèo đói và sự hạn chế trong trình độ học vấn. Khảo sát thực địa chỉ ra rằng 50% hộ gia đình thuộc diện nghèo và 40% thuộc diện cận nghèo. Trình độ học vấn của cha mẹ chủ yếu dừng lại ở bậc trung học cơ sở (52,5%), thậm chí có 10% chưa từng đi học và 45% phụ huynh chưa từng nghe đến khái niệm suy dinh dưỡng. Quy mô gia đình đông con cũng là yếu tố tăng nặng khi có 42,5% số hộ có từ 7 nhân khẩu trở lên và 40% hộ có từ 2 trẻ dưới 5 tuổi. Điều kiện vệ sinh môi trường còn nhiều rủi ro khi 90% hộ dùng nước giếng và 10% vẫn sử dụng nước sông, hồ tự nhiên chưa qua xử lý, làm tăng nguy cơ nhiễm ký sinh trùng đường ruột.

So sánh với kết quả toàn quốc của Viện Dinh Dưỡng Quốc Gia, tỷ lệ thấp còi tại vùng nông thôn nghèo Phú Ninh (đặc biệt tại Tam Lãnh với 50,6%) cao vượt bậc so với mức trung bình vùng nông thôn cả nước (28,9%) và vùng thành thị (19,1%). Thực trạng này khẳng định khoảng cách phát triển vùng miền và sự bất bình đẳng trong tiếp cận dịch vụ y tế.

Để tối ưu hóa việc phân tích dữ liệu phục vụ quản lý y tế, các phát hiện trên có thể được trực quan hóa thông qua hai dạng thức: một biểu đồ cột chồng thể hiện sự so sánh tỷ lệ suy dinh dưỡng theo từng xã giữa vùng đồng bằng và miền núi; cùng một bảng ma trận tương quan phân tích mối liên hệ chéo giữa học vấn người mẹ, cân nặng sơ sinh dưới 2,5kg và các thể suy dinh dưỡng Z-score của trẻ.

Đề xuất và khuyến nghị

Thứ nhất, tổ chức chiến dịch truyền thông giáo dục dinh dưỡng và chăm sóc thai kỳ tại cộng đồng. Ủy ban nhân dân các xã phối hợp cùng Trạm Y tế cơ sở triển khai định kỳ từ quý 3 năm 2014 đến hết năm 2016. Mục tiêu cụ thể là giảm tỷ lệ trẻ sinh ra có cân nặng dưới 2,5kg xuống dưới 20% và nâng tỷ lệ bà mẹ cho con ăn bổ sung đúng mốc 6 tháng tuổi lên trên 75%. Nội dung tập trung vào hướng dẫn thực đơn dinh dưỡng cân đối 5 bữa mỗi ngày dựa trên nguồn thực phẩm sẵn có tại địa phương.

Thứ hai, đẩy mạnh các chương trình sinh kế và hỗ trợ tài chính cho hộ nghèo có trẻ nhỏ. Phòng Lao động - Thương binh và Xã hội huyện Phú Ninh chủ trì phối hợp với Ngân hàng Chính sách xã hội giai đoạn 2014 - 2017, lồng ghép nguồn lực từ Chương trình 135 và Chương trình 133 nhằm cung cấp các gói vốn vay ưu đãi cho 100% hộ nghèo. Đồng thời, tổ chức các lớp đào tạo nghề phụ như đan lát, dệt vải giúp phụ nữ nâng cao thu nhập gia đình, đảm bảo ngân sách dành cho khẩu phần ăn của con trẻ.

Thứ ba, thiết lập mạng lưới theo dõi nhân trắc dinh dưỡng liên kết giữa trường mầm non và trạm y tế. Phòng Giáo dục và Đào tạo phối hợp ngành y tế thực hiện đo cân nặng, chiều cao định kỳ 3 tháng một lần cho 100% trẻ từ 0 đến 5 tuổi trên địa bàn 4 xã từ đầu năm 2015. Nhà trường và trạm y tế thiết lập sổ theo dõi Z-score liên thông để kịp thời tư vấn can thiệp cho các gia đình có trẻ bị đe dọa suy dinh dưỡng.

Thứ tư, nâng cấp hạ tầng nước sạch và vệ sinh môi trường nông thôn. Ủy ban nhân dân huyện Phú Ninh phân bổ ngân sách giai đoạn 2015 - 2018 nhằm chuyển đổi 100% nguồn nước sinh hoạt sông, hồ sang hệ thống giếng khoan đạt chuẩn hoặc nước máy tập trung. Đồng thời, Trung tâm Y tế huyện tổ chức các đợt tẩy giun định kỳ 6 tháng một lần cho toàn bộ trẻ em từ 2 tuổi trở lên nhằm triệt tiêu nguy cơ nhiễm ký sinh trùng đường ruột.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Thứ nhất, cán bộ y tế dự phòng và nhân viên công tác xã hội cơ sở. Luận văn cung cấp bức tranh chi tiết về 568 trường hợp suy dinh dưỡng thực tế, giúp cán bộ địa phương nắm bắt phương pháp đánh giá nhân trắc Z-score và kỹ năng tư vấn thay đổi hành vi dinh dưỡng cho các bà mẹ vùng nông thôn.

Thứ hai, các nhà hoạch định chính sách và chính quyền địa phương cấp huyện, xã. Tài liệu là căn cứ khoa học xác thực giúp các cơ quan ban ngành xây dựng kế hoạch phân bổ ngân sách an sinh xã hội, lồng ghép mục tiêu giảm tỷ lệ suy dinh dưỡng vào nghị quyết phát triển kinh tế xã hội hàng năm.

Thứ ba, các tổ chức phi chính phủ và đơn vị tài trợ các chương trình phát triển trẻ em. Luận văn cung cấp dữ liệu cơ sở giá trị để các tổ chức thiết kế các dự án can thiệp dinh dưỡng học đường, cải thiện nước sạch và hỗ trợ sinh kế cho các xã vùng sâu, vùng xa.

Thứ tư, giảng viên, học viên cao học và sinh viên các ngành Y tế Công cộng, Xã hội học, Công tác Xã hội. Công trình đóng vai trò là tài liệu tham khảo mẫu mực về việc ứng dụng lý thuyết xã hội học mác-xít và hành động xã hội vào nghiên cứu thực chứng tại địa bàn nông thôn miền Trung.

Câu hỏi thường gặp

Thực trạng suy dinh dưỡng ở huyện Phú Ninh có điểm gì nổi bật so với mặt bằng chung? Tỷ lệ suy dinh dưỡng trẻ em dưới 5 tuổi tại huyện Phú Ninh chiếm 21,8%, cao hơn mức bình quân toàn tỉnh Quảng Nam. Điểm đặc thù là sự mất cân đối lớn giữa các vùng, trong đó xã miền núi Tam Lãnh có tỷ lệ trẻ suy dinh dưỡng lên tới 50,6%, chủ yếu là suy dinh dưỡng thể thấp còi chiếm 48,8%.

Tại sao xã Tam Lãnh lại có tỷ lệ suy dinh dưỡng cao vượt trội lên tới 50,6%? Tam Lãnh là xã miền núi xa trung tâm, địa hình hiểm trở, có đông đồng bào dân tộc thiểu số sinh sống. Người dân gặp nhiều rào cản trong tiếp cận trạm y tế, kinh tế tự cung tự cấp bấp bênh và tỷ lệ sinh con thứ ba trở lên còn rất cao, dẫn đến khẩu phần ăn của trẻ bị thiếu hụt nghiêm trọng.

Việc cho trẻ ăn dặm trước 6 tháng tuổi gây ra những ảnh hưởng tiêu cực nào? Có tới 50% gia đình tại 4 xã cho con ăn dặm quá sớm trước 6 tháng tuổi. Điều này làm tổn thương hệ tiêu hóa non nớt của trẻ, giảm khả năng hấp thu các kháng thể quý giá từ sữa mẹ, đồng thời làm gia tăng tỷ lệ mắc các bệnh nhiễm khuẩn tiêu hóa và suy dinh dưỡng thể nhẹ cân.

Trình độ học vấn của cha mẹ tác động như thế nào đến tình trạng dinh dưỡng của con? Khảo sát cho thấy 52,5% cha mẹ chỉ học hết cấp hai và 10% chưa từng đến trường, dẫn đến 45% phụ huynh hoàn toàn thiếu hiểu biết về suy dinh dưỡng. Học vấn thấp làm hạn chế khả năng tiếp nhận kiến thức chăm sóc thai kỳ, dẫn đến 51% trẻ sinh ra nhẹ cân dưới 2,5kg.

Thang đo Z-score theo chuẩn WHO 2006 được ứng dụng như thế nào trong đề tài? Nghiên cứu sử dụng 3 chỉ số Z-score gồm cân nặng theo tuổi, chiều cao theo tuổi và cân nặng theo chiều cao với ngưỡng dưới âm 2 độ lệch chuẩn để sàng lọc chính xác 568 trẻ suy dinh dưỡng, phân định rõ mức độ suy dinh dưỡng từ độ I đến độ III phục vụ can thiệp lâm sàng.

Kết luận

• Luận văn đã phân tích toàn diện thực trạng suy dinh dưỡng của 568 trẻ em dưới 5 tuổi tại 4 xã thuộc huyện Phú Ninh, ghi nhận tỷ lệ suy dinh dưỡng thể thấp còi chiếm ưu thế lớn với 48,8%.
• Nghiên cứu chỉ rõ khoảng cách sâu sắc giữa vùng đồng bằng và vùng núi, điển hình là tỷ lệ suy dinh dưỡng tại xã Tam Lãnh lên tới 50,6%, cao gấp 1,5 lần so với các xã Tam An và Tam Đàn.
• Công trình đã chứng minh nguồn gốc sâu xa của suy dinh dưỡng bắt nguồn từ điều kiện kinh tế nghèo khó (50% hộ nghèo), quy mô gia đình đông con và trình độ học vấn thấp của phụ huynh.
• Đóng góp quan trọng của luận văn là xây dựng hệ thống 4 nhóm giải pháp liên ngành đồng bộ, kết hợp giữa truyền thông y tế, chính sách giảm nghèo, quản lý học đường và vệ sinh môi trường.
• Các cấp chính quyền địa phương và cộng đồng cần khẩn trương phối hợp hành động ngay trong giai đoạn 2014 - 2018 để cải thiện chất lượng sống và tạo môi trường phát triển toàn diện cho trẻ thơ.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1. CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ VẤN ĐÈ SUY DINH DƯỠNG Ở 'TRẺ EM DƯỚI 5 TUÔI 1. Các lý thuyết tiếp cận 1. Lý thuyết xã hội học sức khỏe, bệnh tật theo quan điểm K.Marl — Engels Trong tác phẩm K.Marl - Engels toàn tập: “Tình cảnh giai cấp công nhân”, đứng trên lập trường Macxit.

Engels cho rằng sức khỏe được coi như là vũ khí chính trị mà giai cấp công nhân thì cỏi sức khỏe là tài sản duy nhất của họ trong quan hệ xã hội với các nhà tư sản. Đặc điểm chung của phương pháp Macxit là tìm cách gắn bệnh tật với cấu trúc kinh tế, sự phát triển về kinh tế. ‘Theo Engels bệnh tật là một biểu hiện và là kết quả trực tiếp chạy theo lợi nhuận bất chấp sự an toản trong lao động. An toàn ở đây không chi bó hẹp trong nội dung công nghiệp mà còn có ý nghĩa đảm bảo nhu cầu tối thiểu của con người, đảm bảo an ninh xã hội bao gồm đời sông như: nhà ở, lương thực, thực phẩm, thuốc men.

Engels đưa ra hai điểm cơ bản đặt ra cơ sở nhận thức Macxit về y học xã hội, cơ sở một khoa học xã hội về sức khỏe. Thứ nhất: Bệnh tật không phải là sản phẩm của phẩm chá cá nhân và tai nạn, là sản phẩm của tô chức công nghiệp. Ôm dau và bệnh tật trước hết n phẩm của điều kiện xã hội chứ không phải do sự có sự vật không thể tránh khỏi. Engels bác bỏ quan niệm thần học khi giải thích hiện tượng bất công trong xã hội, ông xem xét việc sản sinh ra bệnh tật trong mới quan hệ với sự nghèo khổ.

Có nghĩa là trong gia đình, vùng có mức sống thấp phải sống trong những, điều kiện tôi tàn, ô nhiễm, ăn uống không đủ chất nên dễ sinh bệnh. I:ngles và các tác giả Macxit khác đã nhìn thấy bệnh tật và chính trị nó như một kế hoạch của quá trình xã hội. Áp dụng lý thuyết sức khỏe bệnh tật trên quan điểm MacxiL vào trong nghiên cứu “Thực trạng suy dinh dưỡng ở trẻ em dưới Š tuổi ở huyện Phú Ninh — Quảng Nam” thì bệnh tật của con người ở để tài này là trẻ em không phải là sản phẩm của cá nhân mà nó là sản phẩm của điều kiện xã hội cụ thể. Việc sản sinh ra bệnh tật là do nghèo.

khổ, gia đình ở khu vực có mức sống thấp thường phải sống trong vùng điều kiện ăn ở tôi tàn, không dâm bảo vệ sinh dễ bị bệnh, mà ở đây là các xã Tam Lãnh, Tam Vinh là các xã năm ở dia ban miên núi, điều kiện sông còn nhiều bat cập. Hai xã Tam An và Tam Đàn nên kinh tế chủ yếu của người dân là nông nghiệp lúa nước, mức thu nhập thấp nên chỉ phí cho vấn đề chăm sóc sức khỏe cho con trẻ rất hạn chế. SDD ở trẻ còn tồn tại nhiều vấn dé dang quan tam, do đó cần có những biện pháp cần thiết đề đảm bảo sức khỏe tốt cho trẻ, đồng thời nâng cao kỹ năng chăm sóc trẻ cho các bậc phụ huynh. Lý thuyết hành động xã hội Theo quan điểm Mã Weber: “Hành động xã hội là một hành vi mà chủ thể gắn cho nó một ý nghĩa chủ quan nhất định”.

Weber dã nhấn mạnh đến “động cơ” bên trong của chủ thể gắn cho nó ý nghĩa chủ quan nhất định. Hành động xã hội bao giờ cũng có sự tham gia của yếu tố ý thức. Những thành tố cấu thành nên hành động xã hội là: động cơ, mục dích, chủ thể, hoàn cảnh, môi trường, công cụ phương tiện. Khởi điểm của phương tiện hành động xã là nhu câu, lợi ích của cá nhân.

Những yếu tố này tạo ra động cơ thúc đầy hành động. Nhu cầu của chủ thể tạo ra động cơ thúc đây hành động để thỏa mãn nó. Động cơ này sẽ tạo ra tính tích cực của chủ thê, tham gia định hướng hành động và quy định mục đích của hành động. Thành tổ tiếp theo trong cấu trúc của hành động là chủ thể của hành động.

Chủ thể hành động có thể là cá nhân, nhóm, cộng đồng hay toàn thể xã hội. Có thể nói rằng để có một hành động xã hội thì cần phải có tối thiểu là một chủ thê. Một yếu tố khác trong cấu trúc của hành động. Nói cách khác đó là những điều kiện về thời gian, không gian, vat chat va tinh thần của hành động.

Tùy theo hoàn cảnh hành động, các chủ thể hành động sẽ lựa chọn phương án tối ưu nhất với họ. Hoan canh Nhu Động cơ Chủ thê Công cụ Mục đích cầu phương tiện Áp dụng vào thực tiễn đề tài nghiên cứu theo quan diểm của Max Weber: là do nhu cầu (quan tâm chăm sóc,được bảo vệ và điều trị bệnh hợp lý .) của trẻ em trong huyện Phú Ninh, với hoàn cảnh được cấp chính quyền địa phương quan tâm giúp đỡ và nhận dược sự hỗ trợ của Đảng và Nhà nước; tác động vào chủ thể hành động, thông qua phương tiện (là hệ thống mạng lưới y tế tại địa bàn các xã Tam An, Tam Đàn, Tam Lãnh, Tam Vinh), dể dạt mục đích ban dầu thỏa mãn nhu câu. Định nghĩa Theo Luật Bảo vệ chăm sóc và Giáo dục trẻ em năm 1991, điều 1: *Trẻ em là những công dân Việt Nam dưới 16 tuôi”. Đặc điểm tâm sinh lý của trẻ em (Giai đoạn trẻ từ I đến 5 tuổi) 1.

Đặc điểm về mặt cơ thể Hệ xương còn nhiều mô sụn, xương sống, xương hông, xương chân, xương tay đang trong thời kỳ phát triển (thờ cốt hóa) nên dễ bị cong, veo, gay. Hệ cơ đang trong thời kỳ phát triển mạnh nên các em rất thích các trò chơi vận động như chạy, nhảy, nô đùa.Vì vậy cha mẹ nên đưa các em vào các trò chơi vận động từ mức độ đơn giản đến phức tạp và đảm bảo sự an toàn cho trẻ. Hệ thần kinh cấp cao dang hoàn thiện về mặt chức năng, do vậy tư duy của các em chuyển dẫn từ trực quan hành động sang tư duy trừu tượng. Chiều cao mỗi năm tăng thêm 4cm; trọng lượng cơ thé mỗi năm tăng, 2kg.

Trẻ đúng 5 tuổi thì có chiều cao khoảng 106em (đối với trẻ nam); 104cm (đối với tré nit) va can nang dat 15,7kg (đối với trẻ nam); 15,1kp(đối với trẻ nữ). Tim của trẻ trong thời kỳ này đập nhanh khoảng 85 — 90 lần/ phút, mạch máu tương đôi mở rộng, áp huyết động mạch thấp, hệ tuần hoàn chưa hoàn chỉnh. Đặc điểm về hoạt động của trẻ Hoạt động vui chơi là chính, trẻ tham gia các trò chơi vận động. Bên cạnh đó, trong gia dình trẻ có thể tham gia các công việc phụ giúp cha mẹ như trông em, quét nhà, nấu cơm.

Sự phát triển của quá trình nhận thức của trẻ - Nhận thức cảm tính: + Các cơ quan cảm giác như: thị giác, thính giác, khứu giác, vị giác, xúc giác, xúc giác đều phát triển và đang trong quá trình hoàn thiện. + Tri giác của trẻ mang tính đại thể, ít đi vào chỉ tiết và mang tính không ồn định. Nhận thức lý tính + Tư duy mang đậm màu sắc xuc cảm và chiếm ưu thế ở tư duy trực quan hành động. +Các phẩm chất tư duy chuyển dan tir tinh cy thể sang tư duy trừu tượng khái quát.

+ Tưởng tượng ở trẻ bắt đầu có sự phát triển phong phú hơn, hình ảnh tưởng tượng còn đơn giản, chưa bền vững và dễ thay đổi. + Ngôn ngữ có vai trò quan trọng, đối với quá trình nhận thức cảm tính và lý tính của trẻ, nhờ có ngôn ngữ mà cảm giác, tri giác, tư duy, tưởng, tượng của trẻ phát triển dễ dàng. Sự phát triển nhân cách của trẻ Nét tính cách của trẻ đang dần được hình thành, mang tính chỉnh thể và hồn nhiên, trong quá trình phát triển trẻ luôn bộc lộ những nhận thức, tư tưởng, tình cảm, ý nghĩ của mình một cách hồn nhiên. Nhân cách của trẻ trong giai đoạn này mang tính tiềm ẫn, những tố chất của trẻ chưa được bộc lộ rõ rệt.

Nhu cầu cơ bản của trẻ Nhu cau sinh ly: bao gồm ăn, ở, đi lại, diều kiện chăm sóc bảo vệ sức khỏe. Tất cả các yếu tố này bảo đảm sự phát triển thể lực của các em. Nhu cầu được sống với cha mẹ và toàn thể gia đình: gia đình là môi trường tốt nhất đề trẻ em được thương yêu chăm sóc day di và được bảo vệ an toàn. Nhu cầu yêu thương: Trẻ từ khi sinh ra đã cần được sự yêu thương, vỗ về của người mẹ.

Khi tồn tại và phát triển thì nhu cầu này cần có phải cao hơn. 10 Nhu cầu vui chơi, học hành phát triển trí tuệ: hoạt động nay sẽ giúp các em trải nghiệm cuộc sống, phát triển trí tuệ, tích lũy những hiểu biết những kiến thức cho mai sau. Nhu cầu được thừa nhận tôn trọng: trẻ em có quyền bày tỏ quan điểm suy nghĩ của mình. Việc thừa nhận tôn trọng trẻ em làm tăng khả nang ty tin, tré dé hòa nhập hơn.

Sức khóe Sức khỏe là tài sản quý giá nhất của mỗi con người chúng ta và được coi là giá trị chung của nhân loại. Khái niệm sức khỏe trong đời sống hàng. ngày dược hiểu như là: sức khỏe là không ốm đau bệnh tật, không phải đến bệnh viện. Người có sức khỏe là người có cơ thể cường tráng, cơ thể hoạt động bình thường có khả năng lao động, làm việc và hoạt động với năng, suất chất lượng cao.

Tổ chức Y tế thế giới WHO (World Healthy Organization) đã đưa ra khái niệm sức khỏe như sau: “Sức khỏe là trạng thái sảng khoái về mặt thẻ chất, tỉnh thần và xã hội chứ không chỉ là không có bệnh hay tật, không yếu duối mà là ở trạng thái có thể chất tốt, trí tuệ phát triển và xã hội lành mạnh.” Năm 1978, Hội nghị quốc tế của 134 nước và 67 tổ chức quốc tế ở Alma — Ata đưa ra một tuyên ngôn quan trọng kêu gọi đây mạnh sức khỏe cho nhân dân và cũng cho rằng sức khỏe liên quan dến cả về thể chất, tỉnh thần và xã hội. Như vậy, sức khỏe là trạng thái hoàn chỉnh về thể chất, tâm thần và xã hội chứ không chỉ là không có bệnh và thương tật. Sức khỏe là tài sản riêng của mỗi cá thể đồng thời cũng là tài sản quý giá chung của cả cộng đồng. Tất cả mọi người trên hành tỉnh này đều có mơ ước sống khỏe mạnh để cống hiến tối da cho bản thân, gia đình và xã hội.

Bảo vệ sức khỏe là i quyền lợi dồng thời cũng là nghĩa vụ cao cả của mọi người, mọi ngành trong xã hội.