CHƯƠNG 1. CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ VẤN ĐÈ SUY DINH DƯỠNG Ở 'TRẺ EM DƯỚI 5 TUÔI 1. Các lý thuyết tiếp cận 1. Lý thuyết xã hội học sức khỏe, bệnh tật theo quan điểm K.Marl — Engels Trong tác phẩm K.Marl - Engels toàn tập: “Tình cảnh giai cấp công nhân”, đứng trên lập trường Macxit.
Engels cho rằng sức khỏe được coi như là vũ khí chính trị mà giai cấp công nhân thì cỏi sức khỏe là tài sản duy nhất của họ trong quan hệ xã hội với các nhà tư sản. Đặc điểm chung của phương pháp Macxit là tìm cách gắn bệnh tật với cấu trúc kinh tế, sự phát triển về kinh tế. ‘Theo Engels bệnh tật là một biểu hiện và là kết quả trực tiếp chạy theo lợi nhuận bất chấp sự an toản trong lao động. An toàn ở đây không chi bó hẹp trong nội dung công nghiệp mà còn có ý nghĩa đảm bảo nhu cầu tối thiểu của con người, đảm bảo an ninh xã hội bao gồm đời sông như: nhà ở, lương thực, thực phẩm, thuốc men.
Engels đưa ra hai điểm cơ bản đặt ra cơ sở nhận thức Macxit về y học xã hội, cơ sở một khoa học xã hội về sức khỏe. Thứ nhất: Bệnh tật không phải là sản phẩm của phẩm chá cá nhân và tai nạn, là sản phẩm của tô chức công nghiệp. Ôm dau và bệnh tật trước hết n phẩm của điều kiện xã hội chứ không phải do sự có sự vật không thể tránh khỏi. Engels bác bỏ quan niệm thần học khi giải thích hiện tượng bất công trong xã hội, ông xem xét việc sản sinh ra bệnh tật trong mới quan hệ với sự nghèo khổ.
Có nghĩa là trong gia đình, vùng có mức sống thấp phải sống trong những, điều kiện tôi tàn, ô nhiễm, ăn uống không đủ chất nên dễ sinh bệnh. I:ngles và các tác giả Macxit khác đã nhìn thấy bệnh tật và chính trị nó như một kế hoạch của quá trình xã hội. Áp dụng lý thuyết sức khỏe bệnh tật trên quan điểm MacxiL vào trong nghiên cứu “Thực trạng suy dinh dưỡng ở trẻ em dưới Š tuổi ở huyện Phú Ninh — Quảng Nam” thì bệnh tật của con người ở để tài này là trẻ em không phải là sản phẩm của cá nhân mà nó là sản phẩm của điều kiện xã hội cụ thể. Việc sản sinh ra bệnh tật là do nghèo.
khổ, gia đình ở khu vực có mức sống thấp thường phải sống trong vùng điều kiện ăn ở tôi tàn, không dâm bảo vệ sinh dễ bị bệnh, mà ở đây là các xã Tam Lãnh, Tam Vinh là các xã năm ở dia ban miên núi, điều kiện sông còn nhiều bat cập. Hai xã Tam An và Tam Đàn nên kinh tế chủ yếu của người dân là nông nghiệp lúa nước, mức thu nhập thấp nên chỉ phí cho vấn đề chăm sóc sức khỏe cho con trẻ rất hạn chế. SDD ở trẻ còn tồn tại nhiều vấn dé dang quan tam, do đó cần có những biện pháp cần thiết đề đảm bảo sức khỏe tốt cho trẻ, đồng thời nâng cao kỹ năng chăm sóc trẻ cho các bậc phụ huynh. Lý thuyết hành động xã hội Theo quan điểm Mã Weber: “Hành động xã hội là một hành vi mà chủ thể gắn cho nó một ý nghĩa chủ quan nhất định”.
Weber dã nhấn mạnh đến “động cơ” bên trong của chủ thể gắn cho nó ý nghĩa chủ quan nhất định. Hành động xã hội bao giờ cũng có sự tham gia của yếu tố ý thức. Những thành tố cấu thành nên hành động xã hội là: động cơ, mục dích, chủ thể, hoàn cảnh, môi trường, công cụ phương tiện. Khởi điểm của phương tiện hành động xã là nhu câu, lợi ích của cá nhân.
Những yếu tố này tạo ra động cơ thúc đầy hành động. Nhu cầu của chủ thể tạo ra động cơ thúc đây hành động để thỏa mãn nó. Động cơ này sẽ tạo ra tính tích cực của chủ thê, tham gia định hướng hành động và quy định mục đích của hành động. Thành tổ tiếp theo trong cấu trúc của hành động là chủ thể của hành động.
Chủ thể hành động có thể là cá nhân, nhóm, cộng đồng hay toàn thể xã hội. Có thể nói rằng để có một hành động xã hội thì cần phải có tối thiểu là một chủ thê. Một yếu tố khác trong cấu trúc của hành động. Nói cách khác đó là những điều kiện về thời gian, không gian, vat chat va tinh thần của hành động.
Tùy theo hoàn cảnh hành động, các chủ thể hành động sẽ lựa chọn phương án tối ưu nhất với họ. Hoan canh Nhu Động cơ Chủ thê Công cụ Mục đích cầu phương tiện Áp dụng vào thực tiễn đề tài nghiên cứu theo quan diểm của Max Weber: là do nhu cầu (quan tâm chăm sóc,được bảo vệ và điều trị bệnh hợp lý .) của trẻ em trong huyện Phú Ninh, với hoàn cảnh được cấp chính quyền địa phương quan tâm giúp đỡ và nhận dược sự hỗ trợ của Đảng và Nhà nước; tác động vào chủ thể hành động, thông qua phương tiện (là hệ thống mạng lưới y tế tại địa bàn các xã Tam An, Tam Đàn, Tam Lãnh, Tam Vinh), dể dạt mục đích ban dầu thỏa mãn nhu câu. Định nghĩa Theo Luật Bảo vệ chăm sóc và Giáo dục trẻ em năm 1991, điều 1: *Trẻ em là những công dân Việt Nam dưới 16 tuôi”. Đặc điểm tâm sinh lý của trẻ em (Giai đoạn trẻ từ I đến 5 tuổi) 1.
Đặc điểm về mặt cơ thể Hệ xương còn nhiều mô sụn, xương sống, xương hông, xương chân, xương tay đang trong thời kỳ phát triển (thờ cốt hóa) nên dễ bị cong, veo, gay. Hệ cơ đang trong thời kỳ phát triển mạnh nên các em rất thích các trò chơi vận động như chạy, nhảy, nô đùa.Vì vậy cha mẹ nên đưa các em vào các trò chơi vận động từ mức độ đơn giản đến phức tạp và đảm bảo sự an toàn cho trẻ. Hệ thần kinh cấp cao dang hoàn thiện về mặt chức năng, do vậy tư duy của các em chuyển dẫn từ trực quan hành động sang tư duy trừu tượng. Chiều cao mỗi năm tăng thêm 4cm; trọng lượng cơ thé mỗi năm tăng, 2kg.
Trẻ đúng 5 tuổi thì có chiều cao khoảng 106em (đối với trẻ nam); 104cm (đối với tré nit) va can nang dat 15,7kg (đối với trẻ nam); 15,1kp(đối với trẻ nữ). Tim của trẻ trong thời kỳ này đập nhanh khoảng 85 — 90 lần/ phút, mạch máu tương đôi mở rộng, áp huyết động mạch thấp, hệ tuần hoàn chưa hoàn chỉnh. Đặc điểm về hoạt động của trẻ Hoạt động vui chơi là chính, trẻ tham gia các trò chơi vận động. Bên cạnh đó, trong gia dình trẻ có thể tham gia các công việc phụ giúp cha mẹ như trông em, quét nhà, nấu cơm.
Sự phát triển của quá trình nhận thức của trẻ - Nhận thức cảm tính: + Các cơ quan cảm giác như: thị giác, thính giác, khứu giác, vị giác, xúc giác, xúc giác đều phát triển và đang trong quá trình hoàn thiện. + Tri giác của trẻ mang tính đại thể, ít đi vào chỉ tiết và mang tính không ồn định. Nhận thức lý tính + Tư duy mang đậm màu sắc xuc cảm và chiếm ưu thế ở tư duy trực quan hành động. +Các phẩm chất tư duy chuyển dan tir tinh cy thể sang tư duy trừu tượng khái quát.
+ Tưởng tượng ở trẻ bắt đầu có sự phát triển phong phú hơn, hình ảnh tưởng tượng còn đơn giản, chưa bền vững và dễ thay đổi. + Ngôn ngữ có vai trò quan trọng, đối với quá trình nhận thức cảm tính và lý tính của trẻ, nhờ có ngôn ngữ mà cảm giác, tri giác, tư duy, tưởng, tượng của trẻ phát triển dễ dàng. Sự phát triển nhân cách của trẻ Nét tính cách của trẻ đang dần được hình thành, mang tính chỉnh thể và hồn nhiên, trong quá trình phát triển trẻ luôn bộc lộ những nhận thức, tư tưởng, tình cảm, ý nghĩ của mình một cách hồn nhiên. Nhân cách của trẻ trong giai đoạn này mang tính tiềm ẫn, những tố chất của trẻ chưa được bộc lộ rõ rệt.
Nhu cầu cơ bản của trẻ Nhu cau sinh ly: bao gồm ăn, ở, đi lại, diều kiện chăm sóc bảo vệ sức khỏe. Tất cả các yếu tố này bảo đảm sự phát triển thể lực của các em. Nhu cầu được sống với cha mẹ và toàn thể gia đình: gia đình là môi trường tốt nhất đề trẻ em được thương yêu chăm sóc day di và được bảo vệ an toàn. Nhu cầu yêu thương: Trẻ từ khi sinh ra đã cần được sự yêu thương, vỗ về của người mẹ.
Khi tồn tại và phát triển thì nhu cầu này cần có phải cao hơn. 10 Nhu cầu vui chơi, học hành phát triển trí tuệ: hoạt động nay sẽ giúp các em trải nghiệm cuộc sống, phát triển trí tuệ, tích lũy những hiểu biết những kiến thức cho mai sau. Nhu cầu được thừa nhận tôn trọng: trẻ em có quyền bày tỏ quan điểm suy nghĩ của mình. Việc thừa nhận tôn trọng trẻ em làm tăng khả nang ty tin, tré dé hòa nhập hơn.
Sức khóe Sức khỏe là tài sản quý giá nhất của mỗi con người chúng ta và được coi là giá trị chung của nhân loại. Khái niệm sức khỏe trong đời sống hàng. ngày dược hiểu như là: sức khỏe là không ốm đau bệnh tật, không phải đến bệnh viện. Người có sức khỏe là người có cơ thể cường tráng, cơ thể hoạt động bình thường có khả năng lao động, làm việc và hoạt động với năng, suất chất lượng cao.
Tổ chức Y tế thế giới WHO (World Healthy Organization) đã đưa ra khái niệm sức khỏe như sau: “Sức khỏe là trạng thái sảng khoái về mặt thẻ chất, tỉnh thần và xã hội chứ không chỉ là không có bệnh hay tật, không yếu duối mà là ở trạng thái có thể chất tốt, trí tuệ phát triển và xã hội lành mạnh.” Năm 1978, Hội nghị quốc tế của 134 nước và 67 tổ chức quốc tế ở Alma — Ata đưa ra một tuyên ngôn quan trọng kêu gọi đây mạnh sức khỏe cho nhân dân và cũng cho rằng sức khỏe liên quan dến cả về thể chất, tỉnh thần và xã hội. Như vậy, sức khỏe là trạng thái hoàn chỉnh về thể chất, tâm thần và xã hội chứ không chỉ là không có bệnh và thương tật. Sức khỏe là tài sản riêng của mỗi cá thể đồng thời cũng là tài sản quý giá chung của cả cộng đồng. Tất cả mọi người trên hành tỉnh này đều có mơ ước sống khỏe mạnh để cống hiến tối da cho bản thân, gia đình và xã hội.
Bảo vệ sức khỏe là i quyền lợi dồng thời cũng là nghĩa vụ cao cả của mọi người, mọi ngành trong xã hội.