Thiết Kế Mạch Đồng Hồ Hiển Thị Ngày, Tháng, Năm, Giờ, Phút, Giây Dùng IC Số

Khám phá luận văn thiết kế mạch đồng hồ hiển thị ngày tháng năm giờ phút giây sử dụng IC số, ứng dụng trong công nghệ điện tử hiện đại.

• Tác giả: Nguyễn Mạnh Cường
• Người hướng dẫn: GVHD: Hà Thị Phương
• Trường học: Trường Đại học Công Nghiệp Hà Nội
• Chuyên ngành: Điện Tử
• Đề tài: Thiết Kế Mạch Đồng Hồ Hiển Thị Thời Gian Sử Dụng IC Số
• Loại tài liệu: Đồ Án Tốt Nghiệp
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• 1. CHƯƠNG 1: KHỐI TẠO DAO ĐỘNG
• 2. CHƯƠNG 2: KHỐI ĐẾM XUNG
• 3. CHƯƠNG 3: KHỐI GIẢI MÃ
• 5. CHƯƠNG 5: KHỐI ĐIỀU CHỈNH THÔNG SỐ THỜI GIAN
• 6. CHƯƠNG 6: KHỐI NGUỒN NUÔI
• LỜI NÓI ĐẦU
• 1. CHƯƠNG 1: PHÂN TÍCH CÁC KHỐI LÀM VIỆC
• 2. CHƯƠNG 2: SƠ ĐỒ MẠCH NGUYÊN LÝ VÀ MẠCH IN
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Mạch Đồng Hồ Số Hiển Thị Thời Gian Thực

Mạch đồng hồ số hiển thị thời gian thực là một ứng dụng quan trọng của điện tử số. Nó sử dụng các IC số để đếm thời gian và hiển thị thông tin lên các thiết bị như LED display hoặc seven segment display. Mạch này có thể hiển thị giờ, phút, giây, ngày, tháng và năm. Ưu điểm của mạch đồng hồ số so với đồng hồ cơ là độ chính xác cao, dễ dàng điều chỉnh và tích hợp nhiều tính năng khác. Các linh kiện điện tử cơ bản như điện trở, tụ điện, transistor và diode đóng vai trò quan trọng trong việc xây dựng mạch. Mạch đồng hồ số ngày càng được ứng dụng rộng rãi trong nhiều lĩnh vực của đời sống, từ các thiết bị gia dụng đến các hệ thống công nghiệp phức tạp. Theo tài liệu, "Các hệ thống điện tử ngày nay rất đa dạng và đang thay thế các công việc hàng ngày của con người từ những công việc từ đơn giản đến phức tạp như điều khiển tín hiệu đèn giao thông, đo tốc độ động cơ hay các đồng hồ số."

1.1. Ứng Dụng Thực Tế Của Mạch Đồng Hồ Hiển Thị Thời Gian

Mạch đồng hồ số được sử dụng rộng rãi trong các thiết bị điện tử gia dụng như lò vi sóng, máy giặt, tivi và đồng hồ báo thức. Trong công nghiệp, chúng được dùng trong các hệ thống điều khiển tự động, bộ đếm thời gian và các thiết bị đo lường. Ngoài ra, mạch đồng hồ số còn được ứng dụng trong các dự án DIY electronics projects, electronic circuits, và embedded systems sử dụng arduino hoặc raspberry pi.

1.2. Ưu Điểm Vượt Trội Của Mạch Đồng Hồ Số Dùng IC Số

So với các hệ thống tương tự, mạch đồng hồ số có độ tin cậy cao hơn, giá thành thấp hơn và dễ dàng thiết kế, lắp đặt và vận hành. Việc sử dụng IC số giúp giảm thiểu sai số và tăng tính ổn định của mạch. Hơn nữa, mạch đồng hồ số dễ dàng tích hợp với các hệ thống khác thông qua các giao thức truyền thông số.

II. Thách Thức Trong Thiết Kế Mạch Đồng Hồ Hiển Thị Thời Gian

Thiết kế mạch đồng hồ số hiển thị thời gian thực đòi hỏi kiến thức về điện tử số, mạch logic, và lập trình vi điều khiển. Một trong những thách thức lớn nhất là đảm bảo độ chính xác của thời gian. Các yếu tố như sai số của clock pulse, tần số, và dao động có thể ảnh hưởng đến độ chính xác của đồng hồ. Ngoài ra, việc thiết kế mạch sao cho tiết kiệm power consumption và giảm cost cũng là một thách thức không nhỏ. Theo tài liệu, "Để làm được điều đó, chúng ta phải có kiến thức về môn điện tử số, hiểu được cấu trúc và chức năng của một số IC số, mạch giải mã, các cổng logic và một số kiến thức về các linh kiện điện tử."

2.1. Vấn Đề Độ Chính Xác Của Mạch Đồng Hồ Điện Tử

Độ chính xác của mạch đồng hồ số phụ thuộc vào độ ổn định của mạch tạo xung và khả năng đếm chính xác của các IC đếm thời gian. Các yếu tố như nhiệt độ, điện áp và sai số của linh kiện có thể ảnh hưởng đến độ chính xác của mạch. Cần sử dụng các linh kiện chất lượng cao và thiết kế mạch cẩn thận để giảm thiểu sai số.

2.2. Yêu Cầu Về Tiết Kiệm Năng Lượng Trong Thiết Kế Mạch

Trong các ứng dụng di động hoặc sử dụng pin, power consumption là một yếu tố quan trọng cần xem xét. Cần lựa chọn các IC số có mức tiêu thụ điện năng thấp và thiết kế mạch sao cho tối ưu hóa việc sử dụng năng lượng. Các kỹ thuật như multiplexing có thể được sử dụng để giảm power consumption.

2.3. Giảm Chi Phí Sản Xuất Mạch Đồng Hồ Hiển Thị Thời Gian

Chi phí là một yếu tố quan trọng trong sản xuất hàng loạt. Cần lựa chọn các linh kiện điện tử có giá thành hợp lý và thiết kế mạch sao cho đơn giản, dễ sản xuất. Việc sử dụng các IC số tích hợp nhiều chức năng có thể giúp giảm số lượng linh kiện và chi phí sản xuất.

III. Cách Thiết Kế Mạch Tạo Xung Clock 1Hz Dùng IC 555

Mạch tạo xung clock pulse là trái tim của mạch đồng hồ số. IC 555 là một lựa chọn phổ biến để tạo xung do tính linh hoạt và dễ sử dụng. Mạch tạo xung sử dụng IC 555 hoạt động dựa trên nguyên lý nạp và xả tụ điện thông qua các điện trở. Tần số của xung được điều chỉnh bằng cách thay đổi giá trị của điện trở và tụ điện. Theo tài liệu, "IC 555 được sử dụng rất phổ biến để làm: mạch đơn ổn, mạch dao động đa hài, bộ chia tần, mạch trễ, … Nhưng trong mạch này, IC 555 được sử dụng làm bộ phát xung."

3.1. Tính Toán Giá Trị Linh Kiện Cho Mạch Tạo Xung 1Hz

Để tạo xung 1Hz, cần tính toán giá trị của điện trở và tụ điện sao cho phù hợp. Công thức tính tần số của mạch tạo xung dùng IC 555 là f = 1.44 / ((R1 + 2R2) * C), trong đó R1 và R2 là giá trị của điện trở, C là giá trị của tụ điện. Chọn giá trị linh kiện phù hợp để đạt được tần số mong muốn.

3.2. Sơ Đồ Mạch Tạo Xung Clock Sử Dụng IC 555

Mạch tạo xung dùng IC 555 bao gồm IC 555, điện trở, tụ điện và nguồn điện. Chân 8 của IC 555 được nối với nguồn điện, chân 1 được nối với mass. Chân 4 (RESET) thường được nối với nguồn điện để đảm bảo IC 555 hoạt động. Các chân 2, 6 và 7 được kết nối với điện trở và tụ điện để tạo mạch dao động.

3.3. Điều Chỉnh Tần Số Xung Clock Cho Mạch Đồng Hồ

Tần số của xung clock pulse có thể được điều chỉnh bằng cách thay đổi giá trị của điện trở hoặc tụ điện. Sử dụng biến trở thay cho điện trở cố định cho phép điều chỉnh tần số một cách dễ dàng. Cần sử dụng đồng hồ đo tần số để kiểm tra và điều chỉnh tần số xung cho chính xác.

IV. Hướng Dẫn Thiết Kế Mạch Đếm Thời Gian Sử Dụng IC Số

Mạch đếm thời gian là một phần quan trọng của mạch đồng hồ số. Mạch này sử dụng các IC đếm thời gian như IC 4017, IC 74LS90 để đếm xung clock pulse và tạo ra các tín hiệu tương ứng với giờ, phút, giây, ngày, tháng và năm. Các cổng logic như AND, OR, NOT, NAND, NOR, XOR và flip-flop được sử dụng để xây dựng mạch đếm. Theo tài liệu, "Mạch đếm xung là một hệ logic dãy được tạo thành từ sự kết hợp của các Flip - Flop."

4.1. Sử Dụng IC 74LS90 Để Đếm Giờ Phút Giây

IC 74LS90 là một bộ đếm BCD (Binary Coded Decimal) phổ biến. Nó có thể được sử dụng để đếm từ 0 đến 9. Bằng cách kết hợp nhiều IC 74LS90, có thể tạo ra mạch đếm giờ, phút và giây. Cần sử dụng các cổng logic để reset bộ đếm khi đạt đến giá trị tối đa (ví dụ: 60 cho phút và giây, 24 cho giờ).

4.2. Thiết Kế Mạch Chia Tần Số Để Đếm Thời Gian

Mạch chia tần được sử dụng để giảm tần số của xung clock pulse xuống các giá trị phù hợp cho việc đếm giờ, phút, giây. Các flip-flop như JK flip-flop, D flip-flop, T flip-flop có thể được sử dụng để xây dựng mạch chia tần.

4.3. Kết Hợp Các Khối Đếm Để Tạo Mạch Đồng Hồ Hoàn Chỉnh

Các khối đếm giờ, phút, giây, ngày, tháng và năm cần được kết hợp với nhau để tạo thành mạch đồng hồ hoàn chỉnh. Cần sử dụng các cổng logic để điều khiển việc chuyển đổi giữa các khối đếm và đảm bảo rằng thời gian được hiển thị chính xác.

V. Phương Pháp Hiển Thị Thời Gian Sử Dụng LED 7 Đoạn

Để hiển thị thời gian, mạch đồng hồ số sử dụng các seven segment display hoặc LED display. IC giải mã BCD như IC 7447 được sử dụng để chuyển đổi tín hiệu BCD từ mạch đếm sang tín hiệu điều khiển các đoạn của LED 7 thanh. Kỹ thuật multiplexing có thể được sử dụng để giảm số lượng chân kết nối và tiết kiệm năng lượng. Theo tài liệu, "Tìm hiểu Led 7 thanh. Sơ đồ chân và chức năng các chân.3 Nguyên lý hoạt động."

5.1. Tìm Hiểu Về LED 7 Đoạn Anode Chung Và Cathode Chung

LED 7 thanh có hai loại chính: anode chung và cathode chung. Loại anode chung có các anode của các đoạn LED được nối chung với nhau, trong khi loại cathode chung có các cathode được nối chung. Cần lựa chọn loại LED 7 thanh phù hợp với IC giải mã BCD.

5.2. Sử Dụng IC Giải Mã 74LS47 Để Điều Khiển LED 7 Đoạn

IC 74LS47 là một IC giải mã BCD phổ biến được sử dụng để điều khiển LED 7 đoạn loại anode chung. IC 74LS47 nhận tín hiệu BCD từ mạch đếm và tạo ra các tín hiệu điều khiển các đoạn của LED 7 thanh để hiển thị các số từ 0 đến 9.

5.3. Kỹ Thuật Multiplexing Để Hiển Thị Nhiều Chữ Số

Để hiển thị nhiều chữ số (ví dụ: giờ, phút, giây), kỹ thuật multiplexing được sử dụng. Kỹ thuật này cho phép điều khiển nhiều LED 7 đoạn bằng cách sử dụng ít chân kết nối hơn. Các LED 7 đoạn được bật tắt liên tục với tần số cao, tạo cảm giác như chúng đang hiển thị đồng thời.

VI. Ứng Dụng Và Phát Triển Của Mạch Đồng Hồ Hiển Thị Số

Mạch đồng hồ số hiển thị thời gian thực có nhiều ứng dụng trong đời sống và công nghiệp. Chúng được sử dụng trong các thiết bị gia dụng, hệ thống điều khiển tự động, thiết bị đo lường và các dự án DIY electronics projects. Trong tương lai, mạch đồng hồ số sẽ tiếp tục được phát triển với các tính năng mới như kết nối internet, điều khiển bằng giọng nói và tích hợp với các hệ thống thông minh. Theo tài liệu, "Ngày nay ngành kỹ thuật điện tử có vai trò rất quan trọng trong cuộc sống của con người."

6.1. Mạch Đồng Hồ Số Trong Các Thiết Bị Gia Dụng Thông Minh

Mạch đồng hồ số được tích hợp trong các thiết bị gia dụng thông minh như lò vi sóng, máy giặt, tivi và đồng hồ báo thức. Chúng cho phép người dùng hẹn giờ, lập lịch và điều khiển các thiết bị một cách dễ dàng.

6.2. Ứng Dụng Trong Hệ Thống Điều Khiển Tự Động Công Nghiệp

Trong công nghiệp, mạch đồng hồ số được sử dụng trong các hệ thống điều khiển tự động, bộ đếm thời gian và các thiết bị đo lường. Chúng giúp tăng hiệu quả sản xuất và giảm thiểu sai sót.

6.3. Xu Hướng Phát Triển Của Mạch Đồng Hồ Số Trong Tương Lai

Trong tương lai, mạch đồng hồ số sẽ tiếp tục được phát triển với các tính năng mới như kết nối internet, điều khiển bằng giọng nói và tích hợp với các hệ thống thông minh. Chúng sẽ trở nên nhỏ gọn hơn, tiết kiệm năng lượng hơn và có độ chính xác cao hơn.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1: KHỐI TẠO DAO ĐỘNG 1. Tìm hiểu IC tạo dao động: IC 555. Đây là IC loại 8 chân được sử dụng rất phổ biến để làm: mạch đơn ổn, mạch dao động đa hài, bộ chia tần, mạch trễ, … Nhưng trong mạch này, IC 555 được sử dụng làm bộ phát xung. Thời gian được xác lập theo mạch định thời R, C bên ngoài.

Dãy thời gian tác động hữu hiệu từ vài micrô giây đến vài giờ. IC này có thể nối trực tiếp với các loại IC: TTL/ CMOS/ DTL. Sơ đồ chân và chức năng các chân.1: Sơ đồ chân IC 555 Hình 1.2: Cấu trúc IC 555 SVTH: Nguyễn Mạnh Cường Lớp: LT CĐ-ĐH Điện tử 2-K2. Trường Đại học Công Nghiệp Hà Nội 10 Khoa Điện Tử Chức năng các chân: + Chân 1 : ( GND ) Nối mass.

+ Chân 2 : ( TRIGGER ) Nhận xung kích để đổi trạng thái. + Chân 3 : ( OUT ) Ngõ ra. + Chân 4 : ( RESET ) Trả về trạng thái đầu. + Chân 5 : ( CONTROL VOLTAGE ) Lấy điện áp điều khiển tần số dao động.

+ Chân 6 : ( THRESHOLD ) Lập mức ngưỡng cho tầng so sánh. + Chân 7 : ( DISCHARGE ) Đường xả điện cho tụ trong mạch định thời + Chân 8 : ( Vcc ) Nối với nguồn dương. Nguyên lý hoạt động.3: Sơ đồ nguyên lý tạo dao động Ký hiệu 0 là mức thấp bằng 0V, 1 là mức cao gần bằng VCC. Mạch FF là loại RS Flip-flop.

Tóm lại: khi S = [1] thì Q = [1] và khi R = [1] thì Q = [0], = [1], transistor mở SVTH: Nguyễn Mạnh Cường Lớp: LT CĐ-ĐH Điện tử 2-K2. Trường Đại học Công Nghiệp Hà Nội 11 Khoa Điện Tử dẫn, cực C nối đất. Cho nên điện áp không nạp vào tụ C, điện áp ở chân 6 không vượt quá V2. Do lối ra của Op-amp 2 ở mức 0, FF không reset.

- Giai đoạn ngõ ra ở mức 1: Khi bấm công tắc khởi động, chân 2 ở mức 0. Ngõ ra của IC ở mức 1. Khi = [0], transistor tắt, tụ C tiếp tục nạp qua R, điện áp trên tụ tăng. Khi nhả công tắc, Op-amp 1 có V- = [1] lớn hơn V+ nên ngõ ra của Op-amp 1 ở mức 0, S = [0], Q và vẫn không đổi.

Trong khi điện áp tụ C nhỏ hơn V2, FF vẫn giữ nguyên trạng thái đó. - Giai đoạn ngõ ra ở mức 0: Khi tụ C nạp tiếp, Op-amp 2 có V+ lớn hơn V- (= 2/3 VCC), R = [1] nên Q = [0] và = [1]. Ngõ ra của IC ở mức 0. Vì = [1], transistor mở dẫn, Op-amp2 có V+ = [0] bé hơn V-, ngõ ra của Op-amp 2 ở mức 0.

Vì vậy Q và không đổi giá trị, tụ C xả điện thông qua transistor. Kết quả cuối cùng: Ngõ ra OUT có tín hiệu dao động dạng sóng vuông, có chu kỳ ổn định. SVTH: Nguyễn Mạnh Cường Lớp: LT CĐ-ĐH Điện tử 2-K2. Trường Đại học Công Nghiệp Hà Nội 12 Khoa Điện Tử 1.

Thiết kế và tính toán mạch tạo dao động 1Hz.4: Mạch tạo dao động Hình 1.5: Dạng xung ra - Công thức tính: Tm = ln(2). C1 : thời gian điện áp mức cao. C1 : thời gian điện áp mức thấp. T = Tm + Ts : chu kỳ toàn phần.

Tần số dao động: Ta chọn C1=100uF, R1=10K, R2=2,2K. Vậy ta có xung ra với chu kì: T = ln(2). SVTH: Nguyễn Mạnh Cường Lớp: LT CĐ-ĐH Điện tử 2-K2. Trường Đại học Công Nghiệp Hà Nội 13 Khoa Điện Tử CHƯƠNG 2: KHỐI ĐẾM XUNG 2.

Các mạch logic cơ bản. Giới thiệu chung. Các cổng logic cơ bản là các phần tử đóng vai trò chủ yếu thực hiện các chức năng logic đơn giản nhất trong các sơ đồ logic (là các sơ đồ thực hiện một hàm logic nào đó). Các cổng logic cơ bản thường có một hoặc nhiều đầu vào và một đầu ra.

Từ các cổng logic cơ bản, ta có thể kết hợp lại để tạo ra nhiều mạch logic thực hiện các hàm logic phức tạp hơn. Những dữ liệu ngõ vào, ra chỉ nhận các giá trị logic là Truse (mức 1) và Fail (mức 0). Vì các cổng logic hoạt động với các số nhị phân (0, 1) nên có đôi khi còn được mang tên là các cổng logic nhị phân. Người ta thường dùng tín hiệu điện để biểu diễn dữ liệu vào ra của các cổng logic nói riêng và các mạch logic nói chung.

Chúng có thể là tín hiệu xung và tín hiệu thế. * Biểu diễn bằng tín hiệu thế: Dùng hai mức điện thế khác nhau để biểu diễn hai giá trị Truse (mức 1) và Fail (mức 0), có hai phương pháp để biểu diễn hai giá trị này: - Phương pháp logic dương: + Điện thế dương hơn là mức 1. + Điện thế âm hơn là mức 0.1: Dạng tín hiệu logic dương SVTH: Nguyễn Mạnh Cường Lớp: LT CĐ-ĐH Điện tử 2-K2. Trường Đại học Công Nghiệp Hà Nội 14 Khoa Điện Tử - Phương pháp logic âm: + Điện thế dương hơn là mức 0.

+ Điện thế âm hơn là mức 1.2: Dạng tín hiệu logic âm * Biểu diễn bằng tín hiệu xung: Hai giá trị logic 1 và 0 tương ứng với sự xuất hiện hay không xuất hiện của xung trong dãy tín hiệu theo một chu kỳ T nhất định. Trong các mạch logic sử dụng dữ liệu là tín hiệu xung, các xung thường có độ rộng sườn và biên độ ở trong một mức giới hạn cho phép nào đó tùy từng trường hợp cụ thể. Dùng để thực hiện phép nhân logic. SVTH: Nguyễn Mạnh Cường Lớp: LT CĐ-ĐH Điện tử 2-K2.

Trường Đại học Công Nghiệp Hà Nội 15 Khoa Điện Tử A B Y A Y 0 0 0 B 0 1 0 1 0 0 1 1 1 Hình 2.4: Kí hiệu và bảng trạng thái cổng AND Nhận xét: Ngõ ra của cổng logic AND chỉ lên mức 1 khi các ngõ vào là mức 1. + A,B: ngõ vào tín hiệu logic + 0: mức logic thấp + 1: mức logic cao + Y: đáp ứng ngõ ra Một số IC chứa cổng AND: 4081, 74LS08, 4073, 74HC11.5: IC 4073 và IC 74LS08 b. Dùng để thực hiện phép đảo logic.6: Kí hiệu và bảng trạng thái cổng NOT SVTH: Nguyễn Mạnh Cường Lớp: LT CĐ-ĐH Điện tử 2-K2. Trường Đại học Công Nghiệp Hà Nội 16 Khoa Điện Tử Một số IC chứa cổng NOT: 7414, 4069.7: IC 7414 Nhận xét: Tín hiệu giữa ngõ ra và ngõ vào luôn ngược mức logic nhau.

Dùng để thực hiện phép đảo của phép nhân logic.8: Kí hiệu và bảng trạng thái cổng NAND Nhận xét: Ngõ ra của cổng NAND ở mức 1 khi tất cả các ngõ vào là mức 0. Một số IC chứa cổng NAND: 4011,74HC00, 74HC10, 74HC20.9: IC 4011 và IC 74HC20 SVTH: Nguyễn Mạnh Cường Lớp: LT CĐ-ĐH Điện tử 2-K2. Trường Đại học Công Nghiệp Hà Nội 17 Khoa Điện Tử d. Dùng để thực hiện chức năng cộng logic.10: Kí hiệu và bảng trạng thái cổng OR Nhận xét: Ngõ ra cổng OR ở mức 1 khi ngõ vào có ít nhất một ngõ ở mức 1.

Một số IC chứa cổng OR: 74HC32, 74HC4075. Dùng để thực hiện phép đảo cổng OR.12: Kí hiệu và bảng trạng thái cổng NOR Nhận xét: Ngõ ra cổng NOR sẽ ở mức 1 khi tất cả các ngõ vào ở mức 0. SVTH: Nguyễn Mạnh Cường Lớp: LT CĐ-ĐH Điện tử 2-K2. Trường Đại học Công Nghiệp Hà Nội 18 Khoa Điện Tử Một số IC chứa cổng NOR: 4001, 4025, 74HC02.

Cổng EX-OR. Dùng để tạo ra tín hiệu mức 0 khi các đầu vào cùng trạng thái.14: Kí hiệu và bảng trạng thái cổng EX-OR Nhận xét: Ngõ ra cổng EX-OR ở mức 1 khi các đầu vào ngược mức logic. Một số IC chứa cổng EX-OR: 74HC86, 4070.15: 74HC86 SVTH: Nguyễn Mạnh Cường Lớp: LT CĐ-ĐH Điện tử 2-K2. Trường Đại học Công Nghiệp Hà Nội 19 Khoa Điện Tử Tóm lại: Trên đây giới thiệu 6 loại cổng logic: AND, NOT, NAND, OR, NOR, EX-OR.

Nhưng thực tế chỉ cần 4 cổng AND, OR, EX-OR, NOT thì có thể có được các cổng còn lại. Hiện nay các cổng logic được tích hợp trong các IC. Một số IC thông dụng chứa các cổng thông dụng là: + 4 AND 2 ngõ vào: 7408, 4081. + 4 NAND 2 ngõ vào: 7400, 4071.

+ 4 NOR 2 ngõ vào: 7402, 4001. + 4 EX-OR 2 ngõ vào: 74136, 4030. Mạch Flip-Flop (FF). Các mạch thực tế được chia thành hai loại là mạch tổ hợp và mạch tuần tự (mạch dãy).

Mạch tổ hợp là mạch mà tín hiệu ra chỉ phụ thuộc vào tín hiệu vào. Các phần tử cơ bản để xây dựng nên mạch tổ hợp là mạch logic AND, OR, NOT,. Mạch dãy là mạch mà tín hiệu ra phụ thuộc không những vào tín hiệu vào mà còn phụ thuộc vào trạng thái trong của mạch nghĩa là có mạch lưu trữ, nhớ các trạng thái. Như vậy, để xây dựng mạch dãy, ngoài các mạch tổ hợp cơ bản còn phải là các mạch phần tử nhớ.

Các phần tử nhớ cơ bản tạo nên mạch dãy gọi là Flip – Flop (FF), chúng lưu trữ các tín hiệu nhị phân. Vì bít tín hiệu nhị phân có thể nhận một trong hai giá trị 0,1 nên FF tối thiểu cần 2 chức năng: - Có hai trạng thái ổn định chức năng. - Có thể tiếp thu, lưu trữ, đưa tới tín hiệu và FF có từ 1 đến vài đầu vào điều khiển có 2 đầu ra luôn ngược nhau là Q và .16: Kí hiệu Flip-Flop SVTH: Nguyễn Mạnh Cường Lớp: LT CĐ-ĐH Điện tử 2-K2. Trường Đại học Công Nghiệp Hà Nội 20 Khoa Điện Tử Hình 2.17: Ký hiệu về tính tích cực trong mạch FF 2.

Phân loại FF. Có nhiều cách phân loại FF: - Theo chức năng làm việc của các đầu vào điều khiển: FF một đầu vào điều khiển FF-D, FF-T; FF hai đầu vào điều khiển FF-RS, FF-JK. - Theo cách làm việc ta có loại FF đồng bộ và không đồng bộ. FF đồng bộ lại gồm loại thường và loại chủ tớ.

Đối với loại không đồng bộ, các tín hiệu điều khiển vẫn điều khiển được hoạt động của FF mà không cần tín hiệu đồng bộ.18: Sơ đồ phân loại FF a. FF dạng chủ - tớ (MS).19: FF chủ - tớ SVTH: Nguyễn Mạnh Cường Lớp: LT CĐ-ĐH Điện tử 2-K2. Trường Đại học Công Nghiệp Hà Nội 21 Khoa Điện Tử FF dạng chủ tớ là FF xung nhịp rất phổ biến đối với các FF chế tạo theo phương pháp mạch tích hợp. Mạch của FF này gồm 2 phần là 2 khối FF có khối điều khiển riêng nhưng lại không có quan hệ với nhau.