CHƯƠNG 1. KHÁI QUAT VE HOẠT ĐỘNG THẢM ĐỊNH, THẢM TRA TRONG XÂY DUNG VĂN BẢN QUY PHAM PHÁP LUẬT DO CƠ QUAN NHÀ NƯỚC ở ĐỊA PHƯƠNG BAN HÀNH 1. Khái niệm và vai trò của hoạt động thâm định, thẫm tra trong xây dựng văn bản quy phạm pháp luật do cơ quan nhà nước ở địa phương ban hành 1. Khái niệm hoạt động thâm: định, thâm tra trong xây dung văn bản quy phạmpháp luật do cơ quan nhà nước ở địa plurong ban hành: Điều 2 Luật ban hành VBQPPL năm 2015, sửa đổi bd sung năm 2020 quy định: “ăn baa quy phạm pháp nat là văn ban chứa quy phạm pháp luật, được ban hành theo đúng thẩm quyền, hình thức, trình tự.
thi hịc quy ainh trong Luật nay “ Như vậy có thé thay VBQPPL là văn bản mang đủ những đặc trưng sau: do các chủ thể có thẩm quyền ban hành; tuân theo trình tự, thủ tục và hình thức do Luật quy định, có nội dung la quy phạm pháp luật; có tinh bắt buộc chung được Nhà nước bảo dam thực hiện; được áp dung nhiều lần trong thực tiến. Luật Ban hanh VBQPPL năm 2015, sửa đổi bé sung năm 2020 cũng đã quy định cụ thể về trình tự, thủ tục ban hanh VB QPPL bao gồm các bước: lập dé nghị; soạn thảo; thâm định, thấm tra, trình va xem xét, thông qua, ký ban hành VBQPPL. Trong đó khâu thâm định, thẩm tra là một bước rat quan trong trong xây dựng VBQPPL, Theo giáo trình AV nang thâm dinh, thâm tra trong xây đựng văn bản quy phạm pháp iuật của Trường Đại học Luật Hà Nội, thấm định VB QPPL là hoạt đông xem xét, đánh giá về chính sách, nội dung va hình thức của dự án, dự thảo bảo dam tinh hợp hiền, hợp pháp, tính thống nhất, đông bô và tính khả thi của dy án, dự thao? Còn thâm tra được hiểu la hoạt đông của các chủ Ì Trường Đại học Luật Hà Nội (2021), Giáo with Kay chung vin bản phip hút, Nab Tưplup, Trl4 ` Trường Đai học Luật Hà Nội (2022), Giáo tinh Kf năng thim dinh, thắm tra trong xây đựng văn bần quy. phạm pháp hit, Nxb Tư pháp, T10 6 thé có thẩm quyển (các cơ quan thuộc cơ quan quyên lực nha nước) trong việc xem xét, đánh giá về chất lượng của dé nghị hoặc dự thảo VB QPPL 3 Mat khác, cơ quan nhà nước được hiểu là.
Hiện nay theo quy định của pháp luật, cơ quan nha nước có thé chia thành cơ quan nha nước ở trung tương va cơ quan nha nước ở địa phương. Cơ quan nhà nước ở địa phương gồm có HĐND va UBND các cap phù hợp với đặc điểm nông thôn, đô thị, hai đảo, đơn vị hành chính - kinh tế đặc biệt (được quy định tại Điều 4,6,8 Luật Tô chức chính quyên địa phương 2015, sửa đổi bé sung 2019). Luật Ban hảnh VBQPPL năm 2015 đã quy định HĐND các cấp có thâm quyên ban hành VBQPPL với tên goi là Nghị quyết, UBND các cấp được quyên ban hanh VBQPPL với tên gọi là Quyết định. * VBQPPL của HĐND va UBND về nguyên tắc hoàn toản là một VBQPPL theo định nghĩa của Luật ban hanh VB QPPL năm 2015; nằm trong tổng thể hệ thông pháp luật quốc gia và phải có đầy đủ các dâu hiệu đặc trưng.
Có thể nhận thây rang, VBQPPL do cơ quan nha nước ở địa phương ban hanh mang những dâu hiệu đặc trưng của VB QPPL nói chung như. do cơ quan nha nước có thâm quyên ban hảnh; hình thức, trình tự, thủ tục theo quy định của Luât; chứa quy tắc xử sự chung, có hiệu lực bắt buộc chung va được Nha nước đâm bảo thực hiện nhằm điều chỉnh các quan hệ xã hội ở địa phương. Từ những phân tích trên, có thé định nghĩa hoạt động tẩm định, thẩm tra trong xay dung VBQPPL do cơ quan nhà nước ở aia phương ban hành là hoạt động xem xét đánh gid về chính sách, nội dung và hình thức của VBOPPL được HĐND các cấp và UBND các cấp ban hành nhằm bảo đảm tinh hợp hiễn, hop pháp, tinh thống nhất, đồng bộ và tính khả thi. ` Trường Đai học Luật Hi N6i (2022), Giáo tinh Kỹ năng thẩm định, thẩm tra trong xây đựng văn bản quy jmpbeeInit, Nob Tư pháp, Tr11 Điều‡ Luật Ban hành Vin bản quy pham pháp bật năm 2015, sửa đổi,bỏ sung nắm 2020.
Vai trò của hoạt động thâm định, thâm tra trong xây dựng văn ban quy phạm pháp luật do cơ quan nhà tước ở địa plurong ban hành: Tint nhất, hoạt đông thâm đình, thâm tra trong xây dung VBQPPL do cơ quan nha nước ở địa phương ban hanh 1a một khâu rat cân thiết, đóng vai trò quan trong trong quá trình xây dựng và ban hành VBQPPL của địa phương cũng như quy mô thực thi pháp luật. B ởi VBQPPL của địa phương là cau nối quan trọng trong việc triển khai các chủ trương, chính sách của Dang, pháp luật của Nha nước đền người dân, VB QPPL của địa phương phải thé chế hóa được những nội dung nay, góp phân thực hiện quản ly nhà nước, tạo điều kiện để người dân thực hiện quyên và nghĩa vụ của mình. Chẳng hạn cùng một nội dung mà Nghị quyết của HĐND quy định khác so với Luật hoặc Pháp lệnh hoặc các quy định khác của pháp luật có liên quan thì giá trị của Nghị quyết đó là không có kha năng thực hiện trên thực tế. Nêu kết quả thâm.
định, thẩm tra VBQPPL do cơ quan nhả nước ở địa phương ban hảnh chính xác, có thé gop phân đánh giá những ưu điểm, thiếu sót của các dé nghị, dự thảo, từ đó kiến nghị nâng cao chat lương dự thảo Tit hai, hoạt động thâm định, thẩm tra trong xây dựng VB QPPL do cơ quan nhà nước ở địa phương ban hảnh còn là cơ sở để đánh giá và nhận xét về chat lương dự thảo từ do cơ quan nhà nước địa phương ban hành tiếp cận được dự thảo một cách sâu sắc, chân thực, tập trung nhất, từ đó có cái nhìn rố rang để xét thông qua dé nghị, dự thao đó hay không. Thut ba, hoạt động thâm định, thẩm tra trong xây dựng VBQPPL do cơ quan nhả nước ở địa phương ban hảnh có ý nghĩa đặc biệt đối với cơ quan soạn thao, khi la hoạt động kiểm định lại kết quả lam việc của cơ quan soạn thảo, qua đó góp phan nâng cao trách nhiệm của các co quan nảy. Y kiến chuyên môn thé hiện trong các bao cao thẩm định, thâm tra giúp cho cơ quan soạn thảo tiếp thu, sửa đôi kip thời, đem lại chất lượng du thao cũng như hiệu quả lảm việc tốt hơn. Thông qua những ý kiến đóng góp nảy, cơ quan soạn thảo dân được được hoàn thiện về năng lực chuyên môn lẫn trách nhiệm nghề nghiệp trong qua trình soạn thảo các VB QPPL sau nay.
Tint te; hoạt động thâm định, thâm tra trong xây dựng VBQPPL do cơ quan nha nước ở địa phương ban hanh lam giảm bớt ý kiến bat đồng giữa các cơ quan soạn thảo với nhau khi cung cấp các thông tin cân thiết, thiết kê lại một hoặc nhiêu van dé có tính liên ngành Đồng thời, hoạt đông nay còn giảm bớt sự hao tổn thời gian va vật chat lãng phí không cần thiết cho việc soạn thao và hướng dẫn thi hành các văn bản khi được thông qua vả có hiệu lực. Tint năm, hoạt đông thẩm định, thẩm tra trong xây dựng VBQPPL do cơ quan nhà nước ở địa phương ban hành trở thành cơ chế đảm bão cũng như nâng cao sự phối hợp vả giám sát lẫn nhau của các cơ quan có thâm quyên trong tông thể hoạt đông xây dung ban hành VBQPPL — một phân của hoạt động quan ly Nha nước. Vé cơ bản, khâu này đòi hỏi sự phôi hợp hai chiêu giữa hau hết các chủ thể tham gia vao quá trình: Các hoạt động trong quy trình xây dựng văn ban, từ lập đề nghị, chuẩn bị dư an, lap dự thảo tới trình dự án dự thảo đều tác đông tới khâu thẩm định, thẩm tra, trong khi đó kết quả báo cáo thấm định, thấm tra cũng ảnh hưởng không nhö tới các hoạt động bên trong quy trình ban hanh VB QPPL, Như vậy, hoạt động tham định, thẩm tra trong xây dựng VBQPPL do cơ quan nha nước ở địa phương ban hành có vị trí và vai trò rat quan trọng trong xay dựng VBQPPL, là căn cử, cơ sở chuẩn mực cho mồi quan hệ giữa chủ thể ban hành với đôi tượng thực hiện văn bản, cung cấp kịp thời thông tin khách quan tới chủ thể. Có thé nói, ngoài giá trị là xem xét, đánh giá va tư van thì hoạt động thâm định thẩm tra về lý thuyết còn tạo ra một cơ chế bắt buộc các chủ thể phải thực hiên theo ý kiến kết luận của cơ quan thâm định, thâm tra.
Tuy nhiên, gia trị pháp ly này ở nước ta hiên nay còn bi coi nhẹ. Điêu nay doi hỏi các cơ quan soạn thao và cơ quan ban hảnh phải nhìn nhận đúng dan tầm quan trong cũng như hiệu quả của hoạt động thấm định, thâm tra trong thời gian qua, từ đó góp phan khắc phục tính “cục bộ” — một trong những yếu tố quan trọng để xây dựng hệ thông pháp luật Việt Nam hoàn thiện, vững mạnh hơn trong tương lai. Nguyên tắc của hoạt động thâm định, thâm tra trong xây dung văn bản quy phạm pháp luật do cơ quan nhà nước ở địa phương ban hành Để lam tốt công tac nảy góp phan nâng cao chat lượng và hiệu lực của VBQPPL thì khi tiền hành thấm định, thẩm tra phải dam bao những nguyên tắc cơ ban chi đạo trong quá trình chủ thé tiến hành thâm định VBQPPL, dé văn bản luôn đáp ứng được các yêu câu của cả hệ thông pháp luật cũng như sự thông nhất về hình thức nội dung, phù hợp với thực tế khách quan. Khi tiến hảnh thẩm định, thẩm tra các chủ thé có thâm quyên phải tuyệt đôi tuân theo các nguyên tắc cơ bản của hoạt động thấm định, thâm tra VBQPPL do cơ quan nha nước ở địa phương ban hành cu thể như sau: Thứ nhất, thẩm định, thẩm tra trong xây dựng VBQPPL do cơ quan nha nước ở địa phương ban hành phải dam bao tính khách quan và khoa hoc Yêu câu về tính khách quan và khoa học được đặt ra nhằm dam bao cho VBQPPL ban hành phan ánh đây đủ, kịp thời ý chí, nguyên vọng của nhân dân lao động - tang lớp người đông dao trong xã hội ma không phải thể hiện cho lợi ích của cơ quan ban hành văn ban.