Chương 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ TÁC BONG TÂM LÝ TRONG HOAT ĐỌNG HOI CUNG BỊ CAN LÀ NGƯỜI DƯỚI 18 TUÔI LL. Khai nigm tác mg và tác động tam lý 1. Khai niệm tác động Theo từ đẫntỗng Việt thông dụng tác động “gây ra sự biễn đi nào đô cho rvit được hành động hướng tôi". Với dink ngiễa này, có thể thấy tác động là mot khái niệm rông bao trim lên nhiều lĩnh vục vã chỉ cần một sợ kích thích nào đó gây, xe sự biễn adi (nộ: dang tính chất bình dang kích thước .) đều có thi được coi là tác ding Tác đông có thé kšm theo mục đích đạn trade, được go là tác đồng hư Be, nhưng cũng có thể là những tác động te nhiên, hay tác đồng thành nhiễu hình thúc Xhác nhan, trong dé tác động dén con người là bình thức phúc tạp nhất Còn trong Tử điển tâm lý học, AV.
Pétoréprki và MG. Tardsepcki đã giải thích ring "Tác đông là sơ chuyển dich có định hướng các vin đông hoặc thông in thành iên này đến các thành viên khác tham gia tương tác. Tác đông có thé meng tinh trục tấp khi vin động và thông tin him chứa trong đó được thể hiện đười xung vân đông (ching hen niur động cham, đánh .) hoặc meng tinh gián tấp khí thông tin và xung vân đồng được thể hiện dưới dang tổ hop các tin hiệu thông báo vỀ mt did g đó mức độ thay đổi và trang thái và hành vi. ci chủ thi ma tác động hướng tớ, có thể đánh giá được múc độ ảnh buồng ca chỗ thể tác động" Theo đó khi đối tương tác của tác đông la con người thủ cơ chế biến đỗi cia mọi tác động tử bên "ngoài đều phải thông qua ý thức chủ quan, sự lựa chon, tiép nhận của ho, Tức là, những tác đông vào con người không phi theo con đường trực tiép máy móc, mà theo con đường gián Hiếp qua hoạt động cia não, thông qua sự nhận thức và quyết cảnh lựa chon của người bị tác đồng 1.
Khai niệu tác động tâm lý CC nhiễu loi tác động và tác động tâm lý là mat trong các hinh thúc tác động có tinh phúc tạp nhất, bồi nó là mốt quá tình, một hoạt động do chủ thể nhất dinh thục hiện Tác động tâm iy 1 tác đông giữn cơn người với cơn người và được thục iện trong qua tình giao tấp, thông qua tác đông tân lý, chủ thé tác động sẽ điều Dieta New Vege‘Phan Xuân Think (1996), Từ dn ống Pde ng dong Neb Go AL. Prowse vi MG. Eưosrodd (chủ bền, 1990), Te in tim học, 3 Ẩnphim chi tị Mos, at chảnh thấi đổ hành và của người bị tác động theo mục dich côa mảnh Xong quanh khái niệm này con có nhiều quan điểm khác nhau và mỗi mốt tắc giã đã nhìn nhận, "nghiên cửu nó ở những góc độ khác nhau Chẳng hen: Tác giã LV. Petenco đã viết "Tác động tâm lý rước hết 1a một quá tình, uột host động, chứ không đơn thuần chi la một và cử chỉ tác động đơn điệu Hoạt đồng fy có thể hiện bằng các hinh động và cách thúc tác động với mục đích cu thể khác nhau.”#, Theo tác giả Trương Công Am thi "tác động tân lý là hoạt đông tich cục và chi động của con người, biểu thị phương thức ác đông của cá nhân hay một bộ phận "người khác rên phương dién tâm lý nhằm lâm chuyỂn biển hình thành hay xóa bổ những đặc diém nào đó trong đời ang âm lý cũa ho"! Còn theo tác giả Đăng Thanh Nga thi “Tác đồng tâm Iy là s tác đông có tổ chức, kế hoạch, hệ thống của cá nhân hay cũa bộ phân nguồi này din một cá nhân hay một bô phân người khác nhằm làn thay đỗ, hình thành hay xóa bồ những đặc iim tâm lý nào đó côa họ, để đẹt được mục dich nhất dn’ Đây la nự tác động có mục dich của mốt cá nhân hay một bộ phân người này din một cá nhân hey mot bổ hân người khác thông qua các phương pháp, chiến thuật tâm lý.
Tác động vào nhận thúc, tnh căm, ý chỉ cũa con người nhầm làm thay đổi, hành thánh, hay xoá bổ những đắc diém tâm lý nto đó cia ho. Khác với các hình thức tác đông bing các phương php khác hư ra tin, đánh đập,. thì tác động tân lý luôn có giới hạn trong pham vi của nự giao tp tự giác. Bồi thé nôn tác động tâm lý được sử dụng trong nhiễu nh vực khác nhan, đặc biệt là trong hoạt đồng bio vé pháp luật, đoợc sở đụngtrơng hiệu ai down điều ra matrong đó phải nhắc tối hoạt động hồi cung bị can 12.
Hoạt động hỏi cung bị là người dưới 18 trỗi 121. Bị cơn là người dedi 18 mỗi 1211 Khải mdm bị cạn lang đướt 18 mỗi * Khải nig người dedi 18 mí Tei Việt Nam, thuật ngữ "người đưới 18 xuất hiện lân đầu tiên tại BO 2B Lv. Parenco (1999), Tên ý hee nghifp ụ rồi sác Trường Đạt học Anna nhân din 189. ¥ ương Công Asn (2000), Tóc đồng ổn ý pong oat động ddan, Nt Công min din, 2 '* Đặng Thanh Nga (Q bên), G019), Gio win nic ghép, Trường Đạihọc Lui Hà Nội 3 Công seunhin dn, HANG, 28 tit Hinh sự năm 2015, sa đổi bỗ sang năm 2017 được dang để thay thể cho “người clase thành niên” trong các quy din cổ iên quan cia Bộ luật Hình sự và Bộ luật Tổ tonghành ny năm 2015, Trước khi Luật bão vệ, chim sóc và giáo đạc tré em (nm đổ) chưa được thông qua thì việc thay đổi nay nhắm mục đích tránh mâu th giữn luật này với Bộ luật Hình sự Bộ luật Tổ Tong Hình sự năm 2015 với ÿ tần đ x nâng đô Si tré em lần thành người đưới 18 tub, Bén cạnh đó, việc sử dạng thuật ngữ "người đười 18 tuổi nhầm nhắn manh tới những giới hạn về quyén, nghĩa vụ và trách nhiệm pháp lý đối với nhóm đổi tương đặc thù này, qua đó để có những quy định cụ thể, phù hợp nhim phân biết với những nhóm đối tương khác VÌ mat lý luân th hai thuật ngỡ “người dưới 18 tuổi" và "người chưa thành niên" có ý ngiĩa đẳng nhất với nhao và không làn thay đổi bản chất cd nha Điệu này được thể hiện qua nhiễu vin bản pháp luật quốc tổ va Việt Nam định ngiĩa com gốc “người cum thành niên” nhự say Theo quy đảnh tei Muc Il, đm 11 () cd bản quy ắc của Liên hợp quốc về thảo về ngu chưa thành miên bị tước quyền tr do được Đại hội đẳng Liên hop quốc thông qua ngiy 14/12/1990: “người chưa thônh mn làngười dưới 18 audi.
Giớt hơn tt đướt mức này cần được pháp luật xác đnh và không được hước quyển edo của người chưa thành miễn "!”, Hay tạ Công ước quốc té về quyên trẻ em năm 1989 có quy din: “Thể em là những người đướt 18 ti, trừ trường hợp luất pháp áp ng vớt rẽ em đỏ guy đình tuổi trưởng thành niễn sớm hom’? Tei Việt Nam, trong pháp hit biện hành, thuật ng “người chu thành min được sử dang trong pháp luật lao động din sự hình nx tổ hạng hình my tổ tang din saz và pháp luật hành chính. Tạ khoản1 Điu21 Bộ luật Dân mz2015 quy dink: “Người chu thành niên là người chưa đã 18 tudi" Hay tai khoăn 1 Điều 143 Bộ luật Lao đồng năm 2019 quy nh: “Tao động chu thành viễn lá người lao động chưa 118 nds”, Bin canh đó, theo quy dinh của Bộ luật Hình sự nước tạ người đưới 18 tuổi được đồ cấp đưới hai phương điện Một mất họ là đối tương cần được bio vé dic tiệt bằng luật hình a khối những hành vi bi coi là tối pham, Mặt khác, nguồi dưới 18 tuổi là chỗ thể của tôi pha. Nguôi đưới 18 tuỗ phạm tối hy người chưa "Ề Ngc Qui Q01), B8 ng cn Lang caetDành ấn ong i ang Ka Mie as Tin ‘tye st võng Đạthọc lst TẾ Hộ CarMate Tô "bal 1, Công vớ quốc vì quyin gã mui 1989 thành niên pham tối th theo quyy dinh của pháp luật hình ar Việt Nam, không đơn, thuận là nguội có độ tuổi đưới 18 tdi (z0 tuổi đến đười 18 tuỗ) mà phải đập ứng vi đô tuổi chíutrích nhiệm hinh sự tại Điễu 12 Bộ luật Hình ng năm 2015. Theo quy cảnh này thi người từ đã 14 tad đôn dưới 1ổ mỗi ẽ chu trách nhiệm hình mự với mt sổ Loa tôi theo quy din, nguờ từ đã 16 trở lên chịu trách nhiệm bình sự về moi tối pham.
Va theo quy dinh tử Điễu 90 Chương XII Bộ luật Hình sự năm 2015 về Những quy đảnh đối với người dưới 18 ỗi phạm tối cũng xác dink: “Người ti đi 14 ti đến đướt 18 ti phơm tôi phải chịu trách nhiệm hành sự theo những auy Ảnh * Khái viện bican “heo từ điễn Luật học côa viện khoa học pháp Ith: “2W cơm là người đồi Tiết tổ hình se"! Con trong Từ điễn Tiếng wit thì “bị cam được nêu một cach cu thể hơn, đồ là “BY cơn là người phạm tôi hp tinh nghi pham tôi đã bị hốt Tình sur’? Tai khoăn 1 Điều 6D Bộ luật Tổ tụng Hình sự năm 2015 quy định thi: “By sanlànngười hoặc pháp nhân bị ki tổ về nh sự ? Theo đó, mốtngười số trở thành ‘i canlta cơ quan có thâm quyền xác định được ho đã thục hiện hành vi pham tộ và xe quyết đnh khối tổ bi can. D6 là những người có hành vi vi pam pháp luật nh, sxx xâ pham din khách thể được pháp luật hành my bảo và, bi cơ quan đu tra hoặc xiên kiểm set khôi tổ và áp dụng các bién pháp ngăn chin cén thất đã tin hành điệu ta Due trên nhũng phân tích đó, có thé du khái niệm bị can là người đưới 18 tuổi như sau 1ã người từ đi 14 tad đến dưới 18 hiỗ đã bị kết tổ về hành sự 1312 Đặc dtd tân ÿ của bị cạn là người dd 18 hit Vi trang thái cảm xúc [gui đười 18 tuổi là nguời dang trong quả trình phát triển cả về nh ly lẫn tâm lý, ÿ thúc". Đây là giả doen didn rang biển cổ rất đặc biệt Sự thợ đổi manh: anf cia các cơ quan sinh Lý và hệ tim mach không chỉ gây sợ mất căn bing em thời trong cảm xúc của người đưới 18 ma còn giy ra sự mất cân bing trong hoạt động BS trybip- Vện ho học pháp ý G006), Từ đến aoc Nn.