Luận văn thạc sĩ châu á học shariah trong đời sống chính trị xã hội và văn hóa của cư dân ả rập khu vực trung đông

Luận văn thạc sĩ phân tích châu á học shariah trong đời sống chính trị xã hội và văn hóa của cư dân ả rập khu vực trung đông, đánh giá thực trạng, chỉ ra hạn chế, đề xuất giải

• Tác giả: Lê Thị Khuyên
• Người hướng dẫn: PGS. Ngô Văn Doanh
• Trường học: Đại học Quốc gia Hà Nội
• Chuyên ngành: Châu Á học
• Đề tài: Tác Động Của Shariah Đến Đời Sống Chính Trị, Xã Hội Và Văn Hóa Của Cư Dân Ả Rập Tại Trung Đông
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2018
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CẢM ƠN
• LỜI CAM ĐOAN
• 1. CHƯƠNG 1: LỊCH SỬ HÌNH THÀNH VÀ PHÁT TRIỂN LUẬT SHARI'AH TẠI TRUNG ĐÔNG
• 1.1. Khái quát về địa lý khu vực Trung Đông
• 1.2. Tổng quan lịch sử Islam giáo và sự hình thành luật Shari’ah tại Trung Đông
• 1.3. Các nguồn của luật Shari'ah
• 1.4. Tiểu kết chương
• 2. CHƯƠNG 2: NHỮNG ẢNH HƯỞNG CỦA LUẬT SHARI'AH TRONG ĐỜI SỐNG CHÍNH TRỊ - XÃ HỘI CỦA CƯ DÂN Ả RẬP KHU VỰC TRUNG ĐÔNG
• 2.1. Shari'ah trong đời sống chính trị
• 2.2. Ảnh hưởng của Shari'ah trong tổ chức và hoạt động của bộ máy nhà nước
• 2.3. Ảnh hưởng của Shari'ah trong pháp luật
• 2.4. Ảnh hưởng của Shari'ah trong các đảng phái chính trị
• 2.5. Shari’ah trong đời sống xã hội
• 2.6. Shari'ah và sự định chế hóa hệ thống kinh tế
• 2.7. Shari'ah và mối quan hệ giữa nam và nữ
• 2.8. Tiểu kết chương 2
• 3. CHƯƠNG 3: NHỮNG ẢNH HƯỞNG CỦA LUẬT SHARI'AH TRONG ĐỜI SỐNG VĂN HÓA CỦA CƯ DÂN Ả RẬP KHU VỰC TRUNG ĐÔNG
• 3.1. Ảnh hưởng của Shari'ah đối với các hoạt động tôn giáo
• 3.2. Ảnh hưởng của Shari'ah trong hôn nhân gia đình
• 3.3. Ảnh hưởng của Shari'ah trong giáo dục
• 3.4. Ảnh hưởng của Shari'ah trong một số phong tục tập quán
• 3.5. Tiểu kết chương 3
• KẾT LUẬN
• TÀI LIỆU THAM KHẢO
• PHỤ LỤC

Tóm tắt

I. Tác động của Shariah trong đời sống chính trị

Luật Shariah có ảnh hưởng sâu sắc đến cấu trúc và hoạt động của hệ thống chính trị tại các quốc gia Ả Rập ở khu vực Trung Đông. Shariah không chỉ là một bộ luật mà còn là nền tảng cho các nguyên tắc chính trị, định hình cách thức tổ chức và hoạt động của bộ máy nhà nước. Các quốc gia như Ả Rập Xê-út và Cô-oét đã áp dụng Shariah như một phần không thể thiếu trong hệ thống pháp luật của họ. Điều này dẫn đến việc các đảng phái chính trị phải tuân thủ các quy định của Shariah trong các hoạt động của mình. Một ví dụ điển hình là sự xuất hiện của các đảng Hồi giáo, như Đảng Hồi giáo Cứu quốc ở Ai Cập, nơi mà Shariah được coi là cơ sở cho các chính sách và quyết định. Sự định hình này không chỉ ảnh hưởng đến chính trị mà còn tác động đến quyền con người, đặc biệt là quyền của phụ nữ trong xã hội Hồi giáo. Như một nhà nghiên cứu đã chỉ ra, "Shariah không chỉ là luật mà còn là một phần của bản sắc văn hóa và chính trị của người Hồi giáo".

1.1 Ảnh hưởng của Shariah trong tổ chức bộ máy nhà nước

Hệ thống pháp luật của các quốc gia Ả Rập thường dựa trên các nguyên tắc của Shariah, điều này dẫn đến việc các cơ quan nhà nước phải hoạt động trong khuôn khổ của luật Hồi giáo. Các quy định của Shariah chi phối nhiều lĩnh vực, từ hình sự đến dân sự, và ảnh hưởng đến cách thức giải quyết tranh chấp. Ví dụ, trong các vụ án hôn nhân và gia đình, Shariah quy định rõ ràng về quyền và nghĩa vụ của các bên liên quan. Điều này không chỉ tạo ra một hệ thống pháp luật độc đáo mà còn phản ánh sự kết hợp giữa tôn giáo và chính trị trong đời sống xã hội. Như một học giả đã nhận định, "Sự kết hợp giữa Shariah và chính trị tạo ra một môi trường pháp lý đặc biệt, nơi mà luật pháp và tôn giáo không thể tách rời".

1.2 Ảnh hưởng của Shariah trong các đảng phái chính trị

Các đảng phái chính trị tại khu vực Trung Đông thường phải điều chỉnh các chính sách của mình để phù hợp với các nguyên tắc của Shariah. Điều này dẫn đến sự hình thành của các đảng phái Hồi giáo, như Đảng Hồi giáo Cứu quốc, mà trong đó Shariah được coi là nền tảng cho các quyết định chính trị. Sự hiện diện của Shariah trong chính trị không chỉ tạo ra những thách thức mà còn mở ra cơ hội cho các đảng phái này trong việc thu hút sự ủng hộ từ cử tri. Một nghiên cứu cho thấy, "Các đảng phái chính trị Hồi giáo thường sử dụng Shariah như một công cụ để khẳng định bản sắc và thu hút cử tri, đặc biệt là trong bối cảnh xã hội đang tìm kiếm sự ổn định".

II. Tác động của Shariah trong đời sống xã hội

Luật Shariah không chỉ ảnh hưởng đến chính trị mà còn có tác động sâu sắc đến đời sống xã hội của cư dân Ả Rập. Các quy định của Shariah chi phối nhiều khía cạnh trong cuộc sống hàng ngày, từ hôn nhân, gia đình đến các mối quan hệ xã hội. Trong lĩnh vực hôn nhân, Shariah quy định rõ ràng về quyền và nghĩa vụ của các bên, điều này dẫn đến việc phụ nữ thường phải tuân thủ các quy tắc nghiêm ngặt hơn so với nam giới. Một nghiên cứu cho thấy, "Shariah đã tạo ra một cấu trúc xã hội mà trong đó quyền lực thường nghiêng về phía nam giới, điều này gây ra nhiều tranh cãi trong xã hội hiện đại". Bên cạnh đó, Shariah cũng ảnh hưởng đến các phong tục tập quán, tạo ra những truyền thống đặc trưng cho từng quốc gia trong khu vực.

2.1 Ảnh hưởng của Shariah trong hôn nhân và gia đình

Trong lĩnh vực hôn nhân, Shariah quy định rõ ràng về quyền và nghĩa vụ của vợ chồng, điều này dẫn đến việc phụ nữ thường phải tuân thủ các quy tắc nghiêm ngặt hơn so với nam giới. Các quy định về hôn nhân đa thê, quyền ly hôn và quyền thừa kế đều được xác định bởi Shariah. Điều này không chỉ ảnh hưởng đến cấu trúc gia đình mà còn tác động đến vai trò của phụ nữ trong xã hội. Như một nhà nghiên cứu đã chỉ ra, "Shariah đã tạo ra một cấu trúc gia đình mà trong đó quyền lực thường nghiêng về phía nam giới, điều này gây ra nhiều tranh cãi trong xã hội hiện đại".

2.2 Ảnh hưởng của Shariah trong giáo dục

Giáo dục cũng là một lĩnh vực chịu ảnh hưởng mạnh mẽ từ Shariah. Các trường học Hồi giáo thường giảng dạy các nguyên tắc của Shariah như một phần quan trọng trong chương trình học. Điều này không chỉ giúp học sinh hiểu rõ hơn về tôn giáo mà còn định hình tư duy và hành vi của họ trong xã hội. Một nghiên cứu cho thấy, "Giáo dục theo hướng Shariah không chỉ cung cấp kiến thức mà còn hình thành nhân cách và giá trị đạo đức cho thế hệ trẻ".

III. Tác động của Shariah trong đời sống văn hóa

Luật Shariah cũng có tác động lớn đến văn hóa của cư dân Ả Rập tại Trung Đông. Các giá trị văn hóa, phong tục tập quán và nghệ thuật đều chịu ảnh hưởng từ các nguyên tắc của Shariah. Trong lĩnh vực nghệ thuật, nhiều tác phẩm văn học và nghệ thuật đều phản ánh các chủ đề tôn giáo và đạo đức theo Shariah. Điều này tạo ra một nền văn hóa đặc trưng, nơi mà tôn giáo và nghệ thuật hòa quyện với nhau. Như một nhà nghiên cứu đã nhận định, "Văn hóa Hồi giáo không thể tách rời khỏi Shariah, vì nó là nguồn gốc của nhiều giá trị và truyền thống trong xã hội".

3.1 Ảnh hưởng của Shariah đối với các hoạt động tôn giáo

Các hoạt động tôn giáo tại khu vực Trung Đông thường được tổ chức theo các quy định của Shariah. Điều này không chỉ tạo ra một không gian tôn nghiêm mà còn định hình cách thức mà các tín đồ thực hành tôn giáo. Một nghiên cứu cho thấy, "Shariah đã tạo ra một khuôn khổ cho các hoạt động tôn giáo, từ việc cầu nguyện đến các lễ hội tôn giáo, điều này giúp duy trì bản sắc văn hóa Hồi giáo".

3.2 Ảnh hưởng của Shariah trong phong tục tập quán

Phong tục tập quán của cư dân Ả Rập cũng chịu ảnh hưởng mạnh mẽ từ Shariah. Nhiều phong tục, từ lễ cưới đến các nghi lễ tôn giáo, đều được quy định bởi Shariah. Điều này tạo ra một sự kết nối chặt chẽ giữa tôn giáo và văn hóa, giúp duy trì các giá trị truyền thống trong xã hội. Như một học giả đã chỉ ra, "Phong tục tập quán Hồi giáo không chỉ là những nghi lễ mà còn là biểu hiện của bản sắc văn hóa và tôn giáo của người Hồi giáo".

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Khu vực Trung Đông, với vị trí địa lý chiến lược và nguồn tài nguyên dầu khí chiếm khoảng 2/3 trữ lượng thế giới, đóng vai trò quan trọng trong an ninh năng lượng và kinh tế toàn cầu. Với hơn 1,8 tỷ tín đồ Islam giáo, luật Shari’ah là hệ thống pháp luật tôn giáo chi phối sâu sắc đời sống chính trị, xã hội và văn hóa của cư dân Ả Rập tại đây. Mặc dù quan hệ hợp tác giữa Việt Nam và các quốc gia Trung Đông đã có những bước phát triển, sự khác biệt về chính trị, tôn giáo và văn hóa vẫn là rào cản lớn. Luận văn tập trung nghiên cứu ảnh hưởng của luật Shari’ah trong đời sống chính trị, xã hội và văn hóa của cư dân Ả Rập khu vực Trung Đông, đặc biệt tại các quốc gia như Ả Rập Xê-út, Cô-oét, UAE, Ai Cập và Ô-man. Nghiên cứu nhằm cung cấp góc nhìn đa chiều, làm rõ vai trò của Shari’ah trong tổ chức bộ máy nhà nước, pháp luật, các phong tục tập quán và đời sống văn hóa, từ đó hỗ trợ các nhà hoạch định chính sách và doanh nghiệp Việt Nam trong việc phát triển quan hệ hợp tác hiệu quả hơn. Phạm vi nghiên cứu bao gồm lịch sử hình thành, các nguồn luật Shari’ah và tác động của nó trong thời kỳ hiện đại, với dữ liệu thu thập từ các tài liệu học thuật, pháp luật và khảo sát thực tế tại khu vực.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn dựa trên hai lý thuyết chính: lý thuyết pháp luật tôn giáo và lý thuyết xã hội học tôn giáo. Lý thuyết pháp luật tôn giáo giúp phân tích bản chất và vai trò của luật Shari’ah như một hệ thống pháp luật thần thánh, độc lập với nhà nước nhưng có ảnh hưởng sâu rộng đến pháp luật quốc gia. Lý thuyết xã hội học tôn giáo hỗ trợ hiểu mối quan hệ giữa tôn giáo và các thể chế xã hội, chính trị, văn hóa trong cộng đồng Islam giáo. Mô hình nghiên cứu tập trung vào bốn nguồn luật Shari’ah: Kinh Qur’an, Sunnah, Ijma và Qias, cùng với các khái niệm chính như Shari’ah cổ điển, Shari’ah đương đại, các trường phái luật Hanafi, Maliki, Shafi’i, Hanbali và Ja’fari. Ngoài ra, luận văn phân tích sự tương tác giữa luật Shari’ah và hệ thống pháp luật thế tục, cũng như ảnh hưởng của Shari’ah đến các lĩnh vực chính trị, xã hội và văn hóa.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng phương pháp phân tích và tổng hợp tài liệu, kết hợp với phương pháp lịch sử và so sánh để làm rõ sự phát triển và ảnh hưởng của luật Shari’ah qua các thời kỳ. Dữ liệu được thu thập từ các nguồn thứ cấp như sách chuyên khảo, tài liệu pháp luật, báo cáo nghiên cứu và các bài viết học thuật liên quan đến Islam giáo và luật Shari’ah. Cỡ mẫu nghiên cứu tập trung vào 12 quốc gia Ả Rập khu vực Trung Đông và 6 nước Bắc Phi có liên quan mật thiết về tôn giáo và văn hóa. Phân tích dữ liệu dựa trên so sánh các hệ thống pháp luật, hiến pháp và thực tiễn áp dụng Shari’ah tại từng quốc gia. Timeline nghiên cứu bao gồm giai đoạn từ khi Islam giáo ra đời (thế kỷ VII) đến hiện đại (đến năm 2018), nhằm đánh giá sự biến đổi và ảnh hưởng liên tục của Shari’ah trong đời sống cư dân.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Vai trò của Shari’ah trong tổ chức bộ máy nhà nước: Tại Ả Rập Xê-út, Shari’ah được coi là hiến pháp, kinh Qur’an và Sunnah là nguồn luật duy nhất, không có hiến pháp hiện đại. Khoảng 100% các luật và quy định phải phù hợp với Shari’ah. Tại các quốc gia như Ai Cập, Cô-oét, UAE, Shari’ah là nguồn chính hoặc một trong những nguồn của pháp luật, chi phối các lĩnh vực như hôn nhân, thừa kế và hình sự.

2. Ảnh hưởng trong pháp luật và chính trị: 80% người dân tại Jordan, 75% tại Ai Cập và 72% tại Palestine cho rằng các nhà lãnh đạo tôn giáo nên có vai trò trong chính trị. Các quốc gia Trung Đông có hệ thống pháp luật kép, trong đó Shari’ah áp dụng trong các tòa án gia đình và tài chính. Tại UAE và Jordan, Shari’ah là nguồn luật đầu tiên khi không có quy định pháp luật hiện hành.

3. Ảnh hưởng trong đời sống xã hội và văn hóa: Shari’ah điều chỉnh các hành vi cá nhân như ăn kiêng, trang phục, quan hệ gia đình, giáo dục và các phong tục tập quán. Ví dụ, luật Shari’ah cấm ăn thịt lợn, uống rượu và cho vay nặng lãi, đồng thời quy định nghiêm ngặt về hôn nhân và ly dị. Các nghi lễ tôn giáo như cầu nguyện năm lần mỗi ngày và hành hương Hajj cũng được luật Shari’ah điều chỉnh chặt chẽ.

4. Sự đa dạng trong áp dụng Shari’ah: Mức độ áp dụng Shari’ah khác nhau giữa các quốc gia, từ áp dụng trực tiếp như Ả Rập Xê-út đến áp dụng gián tiếp hoặc hạn chế như Thổ Nhĩ Kỳ. Sự khác biệt này phản ánh sự đa dạng về chính trị, xã hội và tôn giáo trong khu vực.

Thảo luận kết quả

Sự gắn bó chặt chẽ giữa Islam giáo và nhà nước tại Trung Đông giải thích vì sao Shari’ah có ảnh hưởng sâu rộng trong mọi mặt đời sống. Việc không phân tách rõ ràng giữa tôn giáo và chính trị tạo nên một hệ thống pháp luật đặc thù, trong đó Shari’ah vừa là luật tôn giáo vừa là luật quốc gia. So với các nghiên cứu trước đây, luận văn làm rõ hơn sự đa dạng trong áp dụng Shari’ah và vai trò của các trường phái luật khác nhau. Dữ liệu có thể được trình bày qua biểu đồ so sánh tỷ lệ áp dụng Shari’ah trong pháp luật quốc gia và khảo sát ý kiến người dân về vai trò của tôn giáo trong chính trị tại các quốc gia Trung Đông. Ý nghĩa của kết quả là giúp các nhà hoạch định chính sách và doanh nghiệp hiểu rõ hơn về môi trường pháp lý và văn hóa đặc thù của khu vực, từ đó có chiến lược phù hợp khi hợp tác hoặc đầu tư.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Tăng cường đào tạo và nghiên cứu về luật Shari’ah: Các cơ sở đào tạo và nghiên cứu tại Việt Nam nên mở rộng chương trình về luật Shari’ah và văn hóa Trung Đông nhằm nâng cao hiểu biết chuyên sâu cho cán bộ, doanh nghiệp và nhà nghiên cứu. Thời gian thực hiện: 1-2 năm; chủ thể: các trường đại học và viện nghiên cứu.

2. Xây dựng bộ tài liệu tham khảo chuyên ngành: Biên soạn và dịch thuật các tài liệu pháp luật, văn hóa Islam giáo để phục vụ cho việc nghiên cứu và ứng dụng thực tiễn. Thời gian: 2 năm; chủ thể: các nhà xuất bản, tổ chức nghiên cứu.

3. Tăng cường hợp tác nghiên cứu quốc tế: Thiết lập các chương trình hợp tác với các viện nghiên cứu và trường đại học tại Trung Đông để trao đổi học thuật, cập nhật kiến thức và thực tiễn pháp luật Shari’ah. Thời gian: liên tục; chủ thể: các tổ chức nghiên cứu, Bộ Ngoại giao.

4. Hỗ trợ doanh nghiệp và người lao động Việt Nam: Cung cấp các khóa đào tạo, tư vấn pháp luật và văn hóa Islam giáo cho doanh nghiệp và người lao động Việt Nam làm việc tại Trung Đông nhằm nâng cao khả năng thích nghi và thành công trong môi trường mới. Thời gian: 1 năm; chủ thể: các cơ quan quản lý lao động, hiệp hội doanh nghiệp.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Nhà nghiên cứu và giảng viên chuyên ngành Đông phương học, luật quốc tế: Luận văn cung cấp hệ thống kiến thức toàn diện về luật Shari’ah và ảnh hưởng của nó, hỗ trợ nghiên cứu và giảng dạy chuyên sâu.

2. Nhà hoạch định chính sách và cơ quan ngoại giao: Thông tin chi tiết về pháp luật và văn hóa Islam giáo giúp xây dựng chính sách hợp tác, ngoại giao phù hợp với các quốc gia Trung Đông.

3. Doanh nghiệp Việt Nam có hoạt động kinh doanh tại Trung Đông: Hiểu biết về hệ thống pháp luật và văn hóa giúp doanh nghiệp xây dựng chiến lược kinh doanh, thương thảo hợp đồng và quản lý rủi ro hiệu quả.

4. Người lao động Việt Nam làm việc tại Trung Đông: Nắm bắt các quy định pháp luật và phong tục tập quán giúp người lao động thích nghi, bảo vệ quyền lợi và hòa nhập xã hội.

Câu hỏi thường gặp

1. Luật Shari’ah là gì và có nguồn gốc từ đâu?
   Luật Shari’ah là hệ thống pháp luật tôn giáo Islam, dựa trên bốn nguồn chính: Kinh Qur’an, Sunnah, Ijma và Qias. Nó được hình thành từ thế kỷ VII cùng với sự ra đời của Islam giáo và phát triển qua các trường phái luật khác nhau.

2. Shari’ah ảnh hưởng như thế nào đến pháp luật quốc gia tại Trung Đông?
   Tại nhiều quốc gia Trung Đông, Shari’ah là nguồn luật chính hoặc một trong những nguồn luật quan trọng, đặc biệt trong các lĩnh vực hôn nhân, thừa kế và hình sự. Mức độ áp dụng khác nhau tùy theo quốc gia và hệ thống pháp luật.

3. Có sự phân biệt nào giữa Shari’ah cổ điển và Shari’ah đương đại không?
   Shari’ah cổ điển là các quy định được biên soạn trong hai thế kỷ đầu sau khi Mohammed qua đời, còn Shari’ah đương đại bao gồm các nguyên tắc và diễn giải được áp dụng hiện nay, phản ánh sự thích nghi với bối cảnh xã hội và chính trị hiện đại.

4. Vai trò của các trường phái luật trong Shari’ah là gì?
   Các trường phái như Hanafi, Maliki, Shafi’i, Hanbali (dòng Sunni) và Ja’fari (dòng Shia) có cách giải thích và áp dụng Shari’ah khác nhau, ảnh hưởng đến hệ thống pháp luật và thực tiễn tại các quốc gia Islam giáo.

5. Làm thế nào để doanh nghiệp Việt Nam thích nghi với hệ thống pháp luật Shari’ah khi kinh doanh tại Trung Đông?
   Doanh nghiệp cần tìm hiểu kỹ các quy định về hợp đồng, lãi suất, và các điều khoản pháp lý theo Shari’ah, đồng thời hợp tác với các chuyên gia pháp luật địa phương để đảm bảo tuân thủ và giảm thiểu rủi ro pháp lý.

Kết luận

• Luật Shari’ah là hệ thống pháp luật tôn giáo có ảnh hưởng sâu rộng đến đời sống chính trị, xã hội và văn hóa của cư dân Ả Rập tại Trung Đông.
• Bốn nguồn luật chính của Shari’ah gồm Kinh Qur’an, Sunnah, Ijma và Qias, trong đó Kinh Qur’an và Sunnah có giá trị pháp lý cao nhất.
• Mức độ áp dụng Shari’ah trong pháp luật quốc gia và đời sống xã hội khác nhau giữa các quốc gia, phản ánh sự đa dạng về chính trị và văn hóa.
• Luận văn cung cấp cơ sở lý luận và thực tiễn quan trọng cho các nhà nghiên cứu, hoạch định chính sách và doanh nghiệp Việt Nam quan tâm đến khu vực Trung Đông.
• Các bước tiếp theo bao gồm tăng cường đào tạo, hợp tác quốc tế và hỗ trợ doanh nghiệp, người lao động để phát huy hiệu quả hợp tác Việt Nam – Trung Đông.

Hãy tiếp tục nghiên cứu và ứng dụng những kiến thức này để mở rộng quan hệ hợp tác và phát triển bền vững trong bối cảnh toàn cầu hóa hiện nay.

Trích đoạn nội dung tài liệu

mở đầu của kỉ nguyên Islam giáo, là năm đầu tiên trong lịch Hijra?. Ké từ thời gian này, Mohammed được tự do truyền dao. Sau khi đến Medina, vị trí của Mohammed đã thay đối hoàn toàn. Nếu như trước đây tai Mecca, ông chỉ là một người dân thường cố gang chống lai sự thờ ơ và thù địch của nhiều người dân và chức sắc thì tại Medina, ông trở thành một nhà lãnh đạo có chức quyền trong các lĩnh vực chính trỊ, quân sự và tôn giáo.

Không lâu sau đó, chính quyền bao gồm nhiều người tin theo Islam giáo đã phát động chiến tranh chống lại các nhà lãnh đạo Mecca theo đa thần giáo. Sau khoảng tám năm chiến dau, năm 630, Mohammed cùng cộng đồng Islam quay về chinh phục Mecca va đưa Islam giáo thay thế tục thờ phụng đa than. Sau khi chinh phục được Mecca, cộng đồng Islam tiếp tục mở rộng ra khắp bán đảo Ả rập và những nơi khác bằng chiến tranh. Ở vào thời điểm 4 - Lịch Hijra là loại âm lịch được sử dụng dé xác định ngày tháng các sự kiện tại nhiều quốc gia với dan cư chủ yếu là theo Islam giáo, cũng như được các tín đồ Islam giáo tại các quốc gia khác sử dụng đề xác định chính xác các ngày lễ linh thiêng của Islam giáo.

Loại lịch này có 12 tháng âm lịch trong mỗi năm với khoảng 354 ngày. 16 chiến thắng của đoàn quân Islam vẫn đang diễn ra vang dội thì Mohammed đột ngột qua đời. Tuy vậy, cộng đồng Islam vẫn tiến hành các cuộc viễn chinh dé truyền bá sang các khu vực khác như Ba Tu, An Độ, Bắc Phi, Tay Ban Nha và các quốc gia châu Âu khác. Từ thế ky VIII đến XI, Islam giáo tiếp tục được mở rộng vào lục địa châu Phi, sang Trung Quốc và cả khu vực Trung A.

Dén thé ky XI, Islam giao đã dựng nên một dé ché rong lon trai dai tu Dia Trung Hai dén Vinh Ba Tu [22, tr. Người Muslim cho rằng minh cần phải hoàn thành năm nghĩa vụ cơ bản nhất, cũng được coi là năm "rường cột" của Islam giáo (tiếng A rap: jSjÏ 4„^ll aL! ), như những nguyên lý trụ cột của tôn giáo này. Cột thứ nhất là Shahadah (š3+*!) (lời tuyên chứng) nghĩa là xác nhận một cách trung thực rằng "không có thượng dé nào ngoài Allah, và Mohammed là sứ giả của Allah" (4l Js) teres ail VỊ all V), Cột thứ hai là Salah (s3~2l) (cầu nguyện). Nghi thức cầu nguyện diễn ra ở năm thời điểm mỗi ngày — bắt đầu trước khi mặt trời mọc và kết thúc vào buổi tối.

Các Muslim có thé thực hiện việc cầu nguyện ở bất kỳ nơi nào, nhưng họ thường đến tham dự buổi lễ cầu nguyện vào trưa thứ Sáu tại một thánh đường cùng với những tin đồ khác. Nếu phụ nữ tham gia vào buổi cầu nguyện tại thánh đường thì họ được tách riêng khỏi khu vực cầu nguyện của nam giới. Ở bất cứ nơi nào, lễ cầu nguyện cũng diễn ra theo hàng loạt các nghi thức bao gồm: cảm ơn Allah và thuật lại những đoạn kinh Qur'an, cúi người và phủ phục cho đến khi trán chạm đến nền đất trong khi mặt hướng về phía Mecca. Trước khi cầu nguyện, tín đồ phải ở trong tình trạng sạch sẽ, tức là sau khi đã rửa chân, tay, mặt va miệng.

Ngoài năm lần cầu nguyện mỗi ngày theo quy định, các tín đồ cũng có thé lựa chon cầu nguyện thêm nhiều lần nữa. Cột thứ ba trong năm rường cột của Islam chính là Zakat (8S 5!) (bố thí cho người nghèo). Luật Shari'ah chỉ rõ số tiền quy định phải nộp Zakat, theo 17 cấp độ giàu nghèo khác nhau, ngoài ra, tín đồ được khuyến khích đóng góp tự nguyện thêm cho người nghẻo. Cột thứ tu Syam (eI!) là nhịn chay trong thang Ramadan từ lúc mặt trời mọc đến lúc mặt trời lặn.

Đây là dip buộc mọi người trong xã hội trải qua một số gian khô tạm thời dé có thé thông cảm với những người kém may man hơn họ. Trong suốt tháng Ramadan, các tín đồ sẽ không được ăn, uống, hút thuốc, quan hệ nam nữ từ lúc mặt trời mọc đến lúc mặt trời lặn; tránh có những ý nghĩ không tốt đẹp, tránh thốt ra những lời nói lăng mạ, cay nghiệt. Việc nhịn chay trong tháng Ramadan không áp dụng cho người già yếu, trẻ em, phụ nữ mang thai hay người ốm. Kinh Qur'an cũng có sự linh động khi cho phép những người đi xa và những người ốm hoặc những người vì lý do nào đó ma không thể thực hiện việc nhịn chay, có thể thực hiện nghĩa vụ này ở một thời điểm khác.

Kết thúc tháng Ramadan được đánh dau băng một dip lễ quan trọng trong năm gọi là Eid Al-Fitr. Rường cột thứ năm của Islam là Hajj (œ>!) cuộc hành hương đến thánh dia Mecca vào tháng Dhul Hijjah”, đây là nghĩa vụ bắt buộc phải thực hiện ít nhất một lần trong đời nếu có đủ khả năng tài chính và sức khỏe dé tự thực hiện nghĩa vụ này. Bất kỳ tín đồ nào cũng có thể tham gia cuộc hành hương nhỏ hơn ở bắt kỳ thời gian nào trong năm, nhưng hành hương là một loạt các lễ hội diễn ra trong một dịp đặc biệt mỗi năm”. Năm 2017, số lượng người hành hương tới Mecca lên tới hơn hai triệu người, hơn hai phan ba trong số này đến từ các quốc gia khác ngoài A rap Xê-út/.

Điều này không chi mang lại một biểu tượng của sự hợp nhất quốc tế trong cộng đồng Islam không phân biệt quốc tịch hay chủng tộc, mà còn thê hiện trạng thái trong sạch của mỗi cá nhân khi bắt dau cuộc hành hương, mọi người đêu cạo râu hay cat tóc va mặc 5- Tháng thứ mười hai theo lịch Hồi giáo 6- Xem thêm:Nguyễn Thanh Huyền, Vài nét về Hajj của Hồi giáo, Tạp chí nghiên cứu Trung Đông và Châu Phi số 01 (149) tháng 01/2018, tr.com/statistics/617696/saudi-arabia-total-hajj-pilgrims/, ngày truy cập 30. 18 quan áo đơn giản, đàn ông mặc hai lớp áo trắng — biểu tượng sự bình dang đối với tất cả mọi người. Cả năm trụ cột trên là những nghĩa vụ mang tính chất áp đặt, bắt buộc thực hiện đối với mọi tín đồ. Bên cạnh đó, còn có một loạt các mệnh lệnh cắm đoán khác, nếu thực hiện chúng thì có nghĩa là phạm tội.

Rất nhiều trong SỐ những mệnh lệnh ay, ví du như lệnh cắm giết người cướp của, cũng chỉ là những quy tắc cơ bản của cuộc sống trong xã hội. Tuy nhiên, những mệnh lệnh khác thì mang tính chất tôn giáo hơn, đáng kể là cắm ăn thịt lợn, cắm uống rượu, cam tà dâm và cam cho vay nặng lãi. Tac dung của các điều cắm này rất sâu xa và hiện nay vẫn còn ảnh hưởng rất nhiều đến đời sống kinh tế và xã hội tại các quốc gia Islam giáo. Sau khi Thiên sứ Mohammed qua đời mà chưa kịp căn dặn về người kế tục, Islam giáo đã chứng kiến những tranh cãi lớn và sự chia rẽ nội bộ liên quan đến việc ai sẽ là người lãnh đạo cộng đồng Islam.

Điều này đã khiến Islam tách thành hai dòng lớn: Islam dong Sunni và Islam dòng Shia. Người Islam dòng Shia tập trung chủ yếu tại bốn nước là I-ran (gần 93% tín đồ Islam tại nước này là dòng Shia), A-zéc-bai-gian (gần 70%), Ba-ranh (gần 70%) và I-rắc (gần 67%)*. Người Islam dong Sunni tự coi mình là dòng chính thống va truyền thống của Islam giáo, sùng kính tất cả các đắng tiên tri được nêu trong kinh Qur'an, đặc biệt là Mohammed. Trong khi đó, người Islam dong Shia tự coi mình là những người thừa hưởng các quyền lợi của Ali, con ré Nhà tiên tri Mohammed, nối dõi trong việc lãnh đạo cộng đồng Islam.

Người Islam dòng Shia coi Ali là lãnh đạo tôn giáo quan trọng thứ hai sau Mohammed và họ cũng cho rang Mohammed đã nhiều lần chi ra rang Ali sẽ là người kế thừa vị trí lãnh đạo cộng đồng Islam sau khi Người mất. Ali với tư cách người kế thừa của Mohammed không chi năm quyên lãnh dao ma còn có quyên diễn 8 - Pew Research Center, The future of the global Muslim population — projections for 2010-2013, January 2011. 19 giải luật Shari'ah. Ali được coi là vi Imam’ đầu tiên, là người hoàn hảo và tín đồ dòng Shia chi chấp nhận các hadith’? về Mohammed và các Imam.

Sự khác biệt trong chấp nhận các hadith được coi là một trong những khác biệt và mâu thuẫn lớn giữa Islam dòng Sunni và Shia. Qua nhiều thé ky phát triển, sự khác biệt giữa hai dòng ngày càng gia tăng với những tranh cãi liên quan tới quan điểm chính trị, những khác biệt về lý luận logic và một số khác biệt khác về cách thức thực hiện nghi lễ tôn giáo. Cho đến nay, sự tách biệt giữa hai dong Sunni và Shia vẫn là biến động quan trọng nhất trong lịch sử hình thành Islam giáo từ thời hậu Mohammed [4, tr. Trong các xã hội Islam giáo không có sự phân biệt rạch ròi giữa tôn giáo với chính trị và luật pháp.

Điều này có nguồn gốc ngay từ lich sử hình thành của tôn giáo này. Kinh Qur'an chứa đựng rất nhiều các luật lệ và quy định áp dụng cho xã hội Islam giáo lúc bấy giờ, một phần là do Mohammed được khải thị khi ông đang củng cố và phát triển cộng đồng tín đồ tại Medina, ở đó ông không chỉ là lãnh tụ tôn giáo mà còn là thủ lĩnh chính trị và nhà lập pháp. Vai trò lãnh tụ tôn giáo của Mohammed gắn liền với vai trò là thủ lĩnh chính trị. Ông không chỉ tổ chức cộng đồng tôn giáo mà còn tổ chức xã hội với chính quyền của nó.

Vì thế các giáo lý của ông cũng phục vụ cho mục tiêu chính trị như là phần không thể tách rời của tôn giáo này. Ở Medina, mỗi khi có vấn đề gì nảy sinh, về tôn giáo hay về chính trị, xã hội mà các tín đồ thấy cần phải hỏi ý kiến của vị tiên tri thì họ chờ đợi ông sẽ nhận được thần khải từ Thượng dé dé chỉ đường cho họ. Những chi dẫn đó sau này được đưa vào kinh Qur'an, vì đó là giáo huấn của Thượng dé. Cũng chính vì thế mà kinh Qur'an trở thành nguồn gốc đầu tiên và quan trọng nhất của luật Shari'ah.

Trong trường hợp tiên tri không nhận được thân khải từ 9 - Imam ở đây nghĩa là lãnh tụ tôn giáo. 10 - Hadith là những ghi chép lại những lời giáo huấn, thực hành và phương thức sống của Thiên sứ Mohammed. Nó cũng bao gôm những việc làm của các bạn hữu của Người dưới sự chứng kiến của Người, và những việc làm đó được Người chấp thuận hoặc không nghiêm cắm.