BOÄ GIAÙO DUÏC VAØ ÑAØO TAÏO TRÖÔØNG ÑAÏI HOÏC MÔÛ – BAÙN COÂNG TP. HOÀ CHÍ MINH KHOA COÂNG NGHEÄ SINH HOÏC ✵ LUAÄN VAÊN TOÁT NGHIEÄP Ñeà taøi : TAÄN DUÏNG VOÛ CAØ PHEÂ SAÛN XUAÁT ENZYM PECTINASE VÔÙI ASPERGILLUS NIGER GVHD : TS. PHAÏM MINH TUAÁN SVTH : TRÒNH NGOÏC ANH MSSV : 30100800 KHOAÙ HOÏC : 2001 – 2005 Tp. Hoà Chí Minh, 2006 Lôøi Caûm Ôn ✵ Em xin chaân thaønh caûm ôn thaày Phaïm Minh Tuaán giaûng vieân tröôøng ñaïi hoïc Môû Baùn Coâng, Thaønh Phoá Hoà Chí Minh ñaõ taän tình höôùng daãn vaø taïo moïi ñieàu kieän thuaän lôïi ñeå em hoaøn thaønh toát luaän vaên naøy.
Em xin ñöôïc caûm ôn quùy thaày coâ khoa coâng ngheä sinh hoïc tröôøng Ñaïi Hoïc Môû Baùn Coâng, Thaønh Phoá Hoà Chí Minh ñaõ dìu daét vaø truyeàn ñaït nhöõng kieán thöùc quyù baùu cho em trong suoát boán naêm hoïc vöøa qua. Em caûm ôn caùc anh Nguyeãn Vaên Höng, Nguyeãn Thanh Thanh, Tröông Hoaøng Quaân, caùc baïn hoïc vieäc phoøng thí nghieäm thöïc phaåm. Caùm ôn baïn Nguyeãn Syõ Tuaán ñaõ uûng hoä vaø giuùp ñôõ mình raát nhieàu trong suoát quaù trình thöïc hieän luaän vaên naøy. Con caûm ôn ba meï vaø caùc chò ñaõ luoân giuùp ñôõ vaø taïo moïi ñieàu kieän ñeå con hoïc toát.
Caûm ôn taát caû caùc baïn thaân cuûa mình ñaõ chia seû nhöõng thoâng tin vaø uûng hoä mình trong suoát thôøi gian qua. LUAÄN VAÊN TOÁT NGHIEÄP MUÏC LUÏC MUÏC LUÏC Trang PHAÀN I : TOÙM TAÉT PHAÀN II : ÑAËT VAÁN ÑEÀ PHAÀN III : TOÅNG QUAN TAØI LIEÄU 3.1 GIÔÙI THIEÄU CHUNG .2 ÑAÏI CÖÔNG VEÀ ENZYM PECTINASE .1 Khaùi quaùt chung veà Pectinase .2 Phaân loaïi, danh phaùp quoác teá vaø cô cheá taùc duïng .3 Caáu taïo hoaù hoïc.4 Nguoàn thu nhaän enzym Pectinase töø vi sinh vaät .5 Thaønh phaàn moâi tröôøng nuoâi caáy vi sinh vaät saûn xuaát Pectinase .6 Caùc phöông phaùp nuoâi caáy vi sinh vaät ñeå thu enzyme .7 Ñoäng hoïc phaûn öùng enzyme .3 ÑAÏI CÖÔNG VEÀ ASPERGILLUS NIGER .1 Sô löôïc Asp.2 Moät vaøi nghieân cöùu öùng duïng Asp.4 ÑAÏI CÖÔNG VEÀ CAØ PHEÂ .1 Giôùi thieäu veà caø pheâ Robusta(coffea canephora) .2 Caáu taïo quaû caø pheââ.3 Vi sinh vaät töï nhieân ñöôïc phaân laäp töø voû caø pheâ .4 Moät vaøi nghieân cöùu öùng duïng cuûa voû caø pheâ .5 Tình hình saûn xuaát caø pheâ. 22 PHAÀN IV : VAÄT LIEÄU VAØ PHÖÔNG PHAÙP NGHIEÂN CÖÙU 4. 24 TRÒNH NGOÏC ANH LUAÄN VAÊN TOÁT NGHIEÄP MUÏC LUÏC 4.1 Voû caø pheâ .2 Thaønh phaàn moâi tröôøng .3 Moâi tröôøng nuoâi caáy .2 PHÖÔNG PHAÙP NGHIEÂN CÖÙU .1 Caùc phöông phaùp hoaù sinh .1 Xaùc ñònh haøm löôïng tro .2 Xaùc ñònh ñoä aåm .3 Xaùc ñònh ñoä pH .4 Xaùc ñònh haøm löôïng Pectin .5 Xaùc ñònh ñöôøng toång soá hoaø tan .6 Xaùc ñònh ñöôøng khöû .7 Xaùc ñònh Nitô toång vaø Protein thoâ .8 Phöông phaùp so maøu vôùi thuoác thöû DNS .2 Phöông phaùp vi sinh .1 Phöông phaùp caáy chuyeàn vaø giöõ gioáng .2 Phöông phaùp nhaân gioáng .3 Phöông phaùp caáy gioáng töø moâi tröôøng nhaân gioáng sang moâi tröôøng saûn xuaát .3 Xaùc ñònh ñieàu kieän nuoâi caáy Asp.1 Khaûo saùt moâi tröôøng voû caø pheâ thích hôïp saûn xuaát Pectinase .2 Khaûo saùt aûnh höôûng cuûa ñieàu kieän nuoâi caáy .3 Khaûo saùt aûnh höôûng cuûa caùc nguoàn dinh döôõng Nitô .4 Khaûo saùt aûnh höôûng cuûa noàng ñoä (NH4)2SO4 .4 Khaûo saùt ñaëc tính enzyme .1 Phöông phaùp thu nhaän enzyme thoâ töø moâi tröôøng nuoâi caáy.2 Khaûo saùt tính chaát phaûn öùng cuûa enzyme.
40 TRÒNH NGOÏC ANH LUAÄN VAÊN TOÁT NGHIEÄP MUÏC LUÏC 4.3 Xaùc ñònh nhieät ñoä hoaït ñoäng cuûa pectinase .4 Xaùc ñònh pH hoaït ñoäng cuûa pectinse. 41 PHAÀN V : KEÁT QUAÛ – THAÛO LUAÄN 5.1 THAØNH PHAÀN HOAÙ HOÏC VOÛ CAØ PHEÂ .2 XAÙC ÑÒNH ÑIEÀU KIEÄN NUOÂI CAÁY ASP.1 Choïn moâi tröôøng nuoâi caáy thích hôïp .2 Khaûo saùt aûnh höôûng cuûa ñieàu kieän nuoâi caáy .1 Aûnh höôûng cuûa ñoä aåm vaø nhieät ñoä sau 48 giôø .2 Aûnh höôûng cuûa ñoä aåm vaø nhieät ñoä sau 72 giôø .3 Aûnh höôûng cuûa ñoä aåm vaø nhieät ñoä sau 96 giôø .3 Khaûo saùt aûnh höôõng cuûa caùc nguoàn dinh döôõng Nitô .1 Khaûo saùt aûnh höôõng cuûa caùc nguoàn dinh döôõng Nitô .2 Khaûo saùt aûnh höôõng cuûa (NH4)2SO4 .3 NGHIEÂN CÖÙU MOÄT SOÁ ÑAËC TÍNH CUÛA ENZYM .1 Thu nhaän cheá phaåm enzyme .2 Khaûo saùt tính chaát phaûn öùng enzyme .3 Khaûo saùt aûnh höôûng cuûa nhieät ñoä hoaït ñoäng ñeán hoaït löïc pectinase .4 Khaûo saùt aûnh höôûng cuûa pH hoaït ñoäng ñeán hoaït löïc pectinase. 55 PHAÀN VI : KEÁT LUAÄN – ÑEÀ NGHÒ PHAÀN VII : TAØI LIEÄU THAM KHAÛO PHAÀN VIII : PHUÏ LUÏC TRÒNH NGOÏC ANH LUAÄN VAÊN TOÁT NGHIEÄP DANH SAÙCH BAÛNG, ÑOÀ THÒ VAØ HÌNH AÛNH A.1 : Tyû leä caùc phaàn caáu taïo quaû caø pheâ Baûng 3.2 : Thaønh phaàn hoaù hoïc voû caø pheâ Baûng 3.3 : Thaønh phaàn hoaù hoïc lôùp nhôùt Baûng 3.4 : Dieän tích gieo troàng caø pheâ treân theá giôùi trong 8 naêm gaàn ñaây Baûng 3.5 : Saûn löôïng caø pheâ töôi treân theá giôùi trong 8 naêm gaàn ñaây Baûng 3.6 : Naêng suaát caø pheâ töôi treân theá giôùi trong 8 naêm gaàn ñaây Baûng 3.7 : 10 nöôùc nhaäp khaåu haøng ñaàu cuûa nghaønh caø pheâ vieät nam Baûng 3.8 : Dieän tích gieo troàng caø pheâ ôû vieät nam trong 9 naêm gaàn ñaây Baûng 3.9 : Saûn löôïng gieo troàng caø pheâ ôû vieät nam trong 9 naêm gaàn ñaây Baûng 5.1 : Thaønh phaàn hoaù hoïc voû caø pheâ Baûng 5.2 : Hoaït tính pectinase theo thaønh phaàn moâi tröôøng sau 40 giôø khaûo saùt Baûng 5.3 : Hoaït tính pectinase sau 48 giôø khaûo saùt Baûng 5.4 : Hoaït tính pectinase sau 72 giôø khaûo saùt Baûng 5.5 : Hoaït tính pectinase sau 96 giôø khaûo saùt Baûng 5.6 : Keát quaû aûnh höôûng cuûa caùc nguoàn dinh döôõng ñeán hoaït tính enzym Baûng 5.7 : Keát quaû khaûo saùt hoaït tính Pectinase theo noàng ñoä (NH4)2SO4 Baûng 5.8 : Tæ leä cheá phaåm enzyme thu töø canh tröôøng naám moác vôùi taùc nhaân tuûa Etanol 960 TRÒNH NGOÏC ANH LUAÄN VAÊN TOÁT NGHIEÄP Baûng 5.9 : Keát quaû vaän toác ban ñaàu öùng vôùi töøng noàng ñoä pha loaõng vaø giaù trò nghòch ñaûo cuûa [S] vaø V.10 : Aûnh höôûng cuûa nhieät ñoä ñeán hoaït tính Pectinase Baûng 5.11 : Aûnh höôûng cuûa pH ñeán hoaït tính Pectinase Baûng 5.12 : Hoaït ñoä pectinase cuûa chuûng aspergillus niger vaø moät soá chuûng vi sinh vaät khaùc khi nuoâi caáy moâi tröôøng coù caùc nguyeân lieäu caûm öùng khaùc nhau B. ÑOÀ THÒ Ñoà thò 5.1 : Ñöôøng chuaån Axit D-Galacturonic Ñoà thò 5.2 : Hoaït tính pectinase sau 48 giôø khaûo saùt Ñoà thò 5.3 : Hoaït tính pectinase sau 72 giôø khaûo saùt Ñoà thò 5.4 : Hoaït tính pectinase sau 96 giôø khaûo saùt Ñoà thò 5.5 : Keát quaû aûnh höôûng cuûa caùc nguoàn dinh döôõng nitô ñeán hoaït tính enzym Ñoà thò 5.6 : Aûnh höôûng cuûa noàng ñoä (NH4)2SO4 ñeán hoaït tính enzym Ñoà thò 5.7 : Ñoà thò phöông trình Mechaelis - Menten Ñoà thò 5.8 : Aûnh höôûng cuûa nhieät ñoä hoaït ñoäng ñeán hoaït tính Pectinase Ñoà thò 5.9 : Aûnh höôûng cuûa nhieät ñoä pH ñeán hoaït tính Pectinase C.
HÌNH AÛNH Hình 1 : Hình daïng vi theå cuûa Aspergillus Niger Hình 2 : Aspergillus Niger quan saùt döôùi kính hieån vi Hình 3 : Moâi tröôøng soá 1 tröôùc khi nuoâi caáy Hình 4 : Moâi tröôøng soá 2 tröôùc khi nuoâi caáy TRÒNH NGOÏC ANH LUAÄN VAÊN TOÁT NGHIEÄP Hình 5 : Moâi tröôøng soá 3 tröôùc khi nuoâi caáy Hình 6 : Moâi tröôøng soá 4 tröôùc khi nuoâi caáy Hình 7 : Moâi tröôøng soá 5 tröôùc khi nuoâi caáy Hình 8 : Moâi tröôøng soá 6 tröôùc khi nuoâi caáy Hình 9 : Moâi tröôøng soá 1 sau khi nuoâi caáy 40 giôø Hình 10 : Moâi tröôøng soá 2 sau khi nuoâi caáy 40 giôø Hình 11 : Moâi tröôøng soá 3 sau khi nuoâi caáy 40 giôø Hình 12 : Moâi tröôøng soá 4 sau khi nuoâi caáy 40 giôø Hình 13 : Moâi tröôøng soá 5 sau khi nuoâi caáy 40 giôø Hình 14 : Moâi tröôøng soá 6 sau khi nuoâi caáy 40 giôø Hình 15 : Daõy ñöôøng chuaån Axit D – Galacturonic ( thuoác thöû DNS) Hình 16 : Cheá phaåm enzyme Pectinase Hình 17 : Nöôùc quaû daâu tröôùc vaø sau khi xöû lyù baèng pectinase TRÒNH NGOÏC ANH LUAÄN VAÊN TOÁT NGHIEÄP BAÛNG LIEÄT KEÂ CAÙC TÖØ VIEÁT TAÉT Asp.niger : Aspergillus niger Ñvht/g mt : Ñôn vò hoaït tính treân gram moâi tröôøng HTCT : Hoaït tính canh tröôøng CPE : Cheá phaåm enzyme Ht : Hoaït tính enzyme Dd : Dung dòch OD : Maät ñoä quang T0 : Nhieät ñoä [S] : Noàng ñoä cô chaát V : Vaän toác phaûn öùng V0 : Vaän toác phaûn öùng ban ñaàu Vm : Vaän toác cöïc ñaïi Km : Haèng soá Michaelis – Menten TRÒNH NGOÏC ANH LUAÄN VAÊN TOÁT NGHIEÄP Tieáng Vieät : Pectinases laø moät nhoùm enzym thuûy phaân caùc chaát pectin, ñöôïc öùng duïng roäng raõi trong coâng nghieäp. Trong baøi luaän naøy, chuùng toâi nghieân cöùu khaû naêng taän dung voû caø pheâ laøm moâi tröôøng nuoâi caáy Aspergillus Niger sinh toång hôïp pectinase. Keát quaû, moâi tröôøng nuoâi caáy toái öu coù thaønh phaàn voû caø pheâ 80%, caùm 20%, Amonium sulphate 2%, ñoä aåm 60%, nhieät ñoä 300C, thôøi gian nuoâi caáy 48 giôø. Pectinases thu ñöôïc coù ñaëc tính : pH toái öu laø 5, nhieät ñoä toái öu laø 400C, Vm = 3,46 mol/min, Km = 4,25 mg/ml.
Tieáng Anh : Pestinases are group of enzymes hydrolysing pectin, which widely applied in industry. In this research, we investigated the possibility of using coffee husk to culture Aspergillus Niger to produce pectinase. The results showed that the optimal cultivating conditions were : medium composition coffee husk 80%, bran 20%, Amonium sulphate 2%; moisture 60%; temperature 30 0C, culture time 48 hours. The obtained pectinase were characterized : optimal pH and temperature were 5 and 400C, respectively; maximum velocity Vm = 3,46 mol/min, Michaelis- Menten constant Km = 4,25 mg/ml.
TRÒNH NGOÏC ANH 1 LUAÄN VAÊN TOÁT NGHIEÄP ÑAËT VAÁN ÑEÀ Caây caø pheâ laø moät loaïi caây troàng coù giaù trò noâng saûn cao vaø ñöôïc troàng nhieàu treân theá giôùi. Hieän nay, ôû Vieät Nam giaù trò kim nghaïch xuaát khaåu cuûa caø pheâ chæ ñöùng sau luùa gaïo. Caø pheâ trôû thaønh moät ngaønh quan troïng trong neàn kinh teá quoác daân. Song song vôùi vieäc troàng caây caø pheâ laø quaù trình cheá bieán caø pheâ vaø pheá thaûi töø voû caø pheâ.
Caùc doanh nghieäp cuõng nhö caùc hoä gia ñình saûn xuaát caø pheâ cheá bieán döôùi hai hình thöùc: • Cheá bieán khoâ (caø pheâ ñöôïc phôi khoâ sau ñoù duøng maùy xaùt voû laáy nhaân caø pheâ). • Cheá bieán öôùt ( cheá bieán khi quaû caø pheâ coøn töôi). Caû hai hình thöùc cheá bieán naøy ñeàu gaây ra oâ nhieãm moâi tröôøng, cheá bieán khoâ phaùt sinh ra 2 loaïi chaát thaûi ñoù laø voû caø pheâ vaø buïi; coøn cheá bieán öôùt thì laïi phaùt sinh ra nöôùc thaûi vaø voû caø pheâ. Voû caø pheâ chieám khoaûng 40-45% troïng löôïng haït caø pheâ [51 ].