phần Mở đầu, Kết luận - Khuyến nghị, Tài liệu tham khả0 và Phụ lục, nội dung nghiên cứu luận văn gồm 3 chơjơng: chojong1. cơ sở lý luận và cơ sở pháp lý của vấn đề nghiên cứu. Thực trạng công lác quản lý học sinh sinh viên nội lrú lại cac trojong dai hoc ng0ai cong lap. các biện pháp quản lý học sinh sinh vién mi trv tai cac 11 trojong dai hoc ng0ai cong lập.
12 chojong 1 cO SO LY LUATI VA cO SO PhAP LY cUA VATI DE HIGhIÊH cỨU 1. các khái niệm về quản lý giá0 dục, quản lý nhà rơjờng 1. Khái niệm quản lý và các chức năng quản lý 1. Khái niệm quản lý h0ạ† động quản lý sắt nguồn lừ sự phân công, hợp lác la0 động, chính sự phân công hợp lác la0 động nhằm đến hiệu quả nhiều hơn, năng suất ca0 hon.
Hói đến h0ạt động quản lý, K.Marx đã viết : “Tái œi mọi la0 động xã hội teực liếp hay la0 động chung nà0 tiến hành leên quy mô lgơng đổi lớn thì it nhiều dũng cần có mội sự chỉ dao, điều h0à những hOại động cá nhân nhằm thực hiện những chức năng chung phái sinh từ su van dong cua l0àn bộ cơ thé san xual khác với sự vận động qia những khí quan độc lập của nó. Mội nghé si vi cam thi tự điều khién mình, còn dàn nhạc thì qần nhạc legỏng. 480] có nhiều phoJơng điện khác nhau lr0ng khi xem xét khái niệm quản lý, luy nhiên chúng lôi ch0 rằng ý kiến của henri Fay0I và har0ld K00n1z là có nội dung rõ hơn cả: - henri Fay0l (1841 — 1925) đã nhắn mạnh đến mục liêu và các chức năng của quản lý, khi ch0 rằng: “Quản lý là quá tình đạt đến mục liêu qia lồ chức bằng đách vận dụng đác h0ạl động (chức năng) kế hUạch húá, tổ chức, chỉ da0 (ldnh da0) va kiém tea.15] - Tr0ng cuốn “IIhững vấn đề cốt yếu của quản lý” har0ld K00n1z lại nhấn mạnh “môi lrojờng và hiệu quả kinh lế — xã hội” phải là mục liêu của h0ạ† động quản lý, ông ch0 rằng: “Quản lý là một h0ại động thiết yếu, nó đảm oả0 sự phối hợp những nỗ lực ia đá nhân nhằm đại được mục đích 13 aia nhóm (lồ chức). Mục dich aia moi nha quan ly la hình thành môi leqong ma lzOng dé cOn nggoi đó thể đạt được các mục đích của mình với thời gian, tiền oạc vái chất và sự sắt mãn đá nhân ít nhát.33] 14 Ở ngiớc la, kh0a học quản lý còn khá mới mẻ, chỉ mới phát triển mạnh ir0ng vài mơlơi năm gần đây.
Tuy nhiên đến nay, kh0a học quản lý nói chung, kh0a học quản lý giá0 dục nói riêng đã khẳng định vai lrò và hiệu quả kinh lế - xã hội của nó. Về khái niệm quản lý, cũng đã có không í† tác giả đề cập đến, chỉ xin dẫn một số ý kiến liêu siêu, có nhân mạnh đến khách thề quản lý : Tr0ng cuốn “TIhững khái niệm cơ sản về Quản lý giá0 dục” cố giá0 sơ Hguyễn Igọc Quang ch0 rằng: “Quản I} la su tac động đó mục đích, đó kế A0ach aia chu thé nhiing ngqoi quan ly dén lap thé nhiing ngqoi laO dong (khách thể quản lý) nham thuc hién dqgc nhiing mục tiêu dự kiến.32] hai tác giả IIguyễn Quốc chí và IIguyễn Thị Mỹ Lộc lại nhắn mạnh Quản lý là chức năng đặc siệt của mọi tổ chức: “h0! động quản lý là tác động qó định hướng, đó chủ đích da chủ thể quản lý (nggời quản lý) đến khách thể quản lý (người oị quản lý) le0ng mội lỗ chức nhằm làm chủ lổ chức vận hành và đạt đgqợc mục đích qia 1ô chức ” [15, Tr.1] HhgJ vậy, tuy có nhiều cách diễn đại khác nhau về quản lý nhong các lác giả đều thống nhất quan điểm về h0ại động quản lý nhơ] sau: Quản lý là sự lác động chuyên oiệt, có hoiớng dich aia chit thé quản lý đến khách thể quản lý nhằm đạt đgjợc mục liêu kinh lế - xã hội đã đặi za da mội lỗ chứơ một hệ thông với hiệu quả e0 nhất 1. các chức năng qia quản lý: hOat dong quan lý có những chức năng đặc biệt, henri Fay01 là ngoiời đầu liên đã phân siệt đơjợc các chức năng của quản lý. Xuất phát từ các l0ại hình “h0ại động quản lý”, ông đã phân biệt chúng thành năm chức năng cơ bản: kế h0ạch h0á, tố chức, chỉ huy, phối hợp và kiểm lra mà sau này 15 chúng đojợc kết hợp thành bốn chức năng cơ bản là: Kế hUạch hUá (Planning), lô chức (Ozganizing), lanh daO - chi daO (Leading) va kiém ba (@n‡e0lling).
Sự phân định các chức năng quản lý †he0 cách của Fay0l dựa trén nguyên lắc phân công la0 động/ xác định phần việc có lính loJơng đối và hữu 16 ích tr0ng ứng dụng thực liễn đề làm loiờng minh các h0ại động của ngojời quản lý lrên căn sản của †ơi duy phân tích.52] bốn chức năng cơ sản của quản lý đã đojợc lý luận khái quát h0á gồm: * Kế h0ạch há: Kế h0ạch h0á tr0ng h0ạt động quản lý có nghĩa là xác định mục liêu, mục đích đối với thành lựu †oJơng lai của lỗ chức và xác định rõ các cŨn đojờng, biện pháp, cách thức để dat đojợc mục liêu, mục đích đó. * Tổ chức: Xét! về mặt chức năng quản lý, lô chức là quá trình hình thành nên cấu lrúc các quan hệ giữa các thành viên, giữa các bộ phận lr0ng một tổ chức nhằm làm ch0 họ thực hiện thành công các kế h0ạch và đạt đơjợc mục liêu lổng thể của lỗ chức. Ilhờ việc lỗ chức có hiệu quả ngojời quản lý có thể phối hợp, điều phối tốt hơn các nguồn vật lực và nhân lực. Thành lựu của mội tổ chức phụ thuộc rất nhiều và0 năng lực của ngojời quản lý sử dụng các nguồn lực này sa0 ch0 có hiệu quả và có kết quả.
* Lãnh đạ0 (chỉ da0): Là quá trình lác động của chủ thể quản lý, sau khi kế h0ạch đã đojợc thiết lập, cơ cấu bộ máy đơiợc hình thành, nhân sự đã đơjợc tuyển dụng. chỉ đạ0 là quá trình liên kết, lập hợp giữa các thành viên tr0ng tổ chức, động viên họ h0àn thành những nhiệm vụ nhất định để đạt đojợc mục liêu của lỗ chức. * Kiểm tra: Kiểm tra không chỉ là khâu thu thập thông lin phản hồi (feedback) †r0ng một h0ạt động mà còn chính là một chức năng của quản lý, thông qua đó một cá nhân, một nhóm h0ặc lố chức the0 dõi giám sát các thành quả h0ạ† động và liến hành những hOat dong stra chữa, uốn nắn nếu cần thiết. 17 Một kết quả h0ạt động phải phù hợp với những chỉ phí bỏ ra, nếu không lolơng ứng thì phải liễn hành điều chỉnh, uốn nắn.
bốn chức năng này có mỗi quan hệ chặt chẽ với nhau, luôn đan xen, phối hợp và sô sung ch0 nhau l0 thành một chu trình của quản lý. 18 Để vận dụng khái niệm Quản lý và các chức năng của quản lý và0 tr0ng công tac quan ly co so daO ta0 cua mot trojong đại học, chúng ta còn cần khả0 sát các khái niệm cụ thể hơn là Quản lý giá0 dục và Quản lý nhà lrojờng. Quản lý giá0 dục quản lý nhà lzgòng 1. Quản lý giá0 duc Quản lý giáO dục với †ơi cách là một bộ phận của quản lý xã hội đã xuất hiện và tồn lại đojới mọi chế độ xã hội.
các nhà nghiên cứu lr0ng và ng0ài nojớc đã doja ra mot số định nghĩa về Quản lý giá0 dục nhơ| sau: The0 lác giả M. Kônđacốp thì: “Quản lý giá0 dục là tp hop cic vién pháp lồ chức dán oộ giá0 dục, kế hUạch hÚá, tai chính. nhằm đảm oả0 sự vận hành oình thgòng cia cic co quan le0ng hệ thống giá0 dục để tiếp lục phái lbiiển và mở công hệ thống đi về mặt số lgợng dũng nha chát lượng” (31, Tr.22] Ở Việt Iam, the0 tac gia Hguyén Mgoc Quang thi: “Quan ly giá0 dục là hệ thống những lác động đó mục đích, đó kế hOạch hợp với quy luật qia chủ thể quản lý, nhằm làm ch0 hệ vận hành the0 đgòng lỗi và nguyên lý giá0 dục aia Đảng, thực hiện được các tính chất qia nhà legòng xã hội chủ nghĩa Việt llam mà liêu điểm hội lụ là quá laình dạy học giá0 dục thế hệ bé, dqa hệ giá0 dục đến mục liêu du kiến, lién lén leạng thái mới về chất”.12] Diễn đại ngắn gọn hơn, tác giả Phạm Mimh hac ch0 rang: “Viéc qudn lý nhà lường phổ thông (đó thể mở sông ea là việc quản lý giá0 dục nói chung) là quản lý h0ạt động dạy — học, lức là làm sa0 đưa h0q† động từ tạng thái này sang leạng thái Khác dé dan dan tién tới mục liêu giá0 dục” (24, Tr.71] 19 The0 lác giả Đặng Quốc bả0 [12, Tr.31] thì quản lý giá0 dục không chỉ ở h0ạt động dạy — học mà còn rộng hơn nhiều: “ Quản lý giá0 dục the0 nghĩa lồng quái là h0ại động điều hành, phối hợp qđỉa các lực lượng xã hội 2 nhằm đẩy mạnh công lác đàO lạ0 thể hệ teẻ the0 yêu đầu xã hội ”. 20 Từ các ý kiến trên, chúng lôi có thề khái quát đojợc nội hàm cơ sản của Quản lý giá0 dục: Quản lý giá0 dục là một h0ạt động chuyên oiệt dúa chú thể quản lý, »a0 gdm mol lap hợp ác lác động có chú dich thực biện lối đác chức năng kế h0ach Abd, lỗ chức, chỉ đạ0 và kiểm tka nham đảm sả0 sự vận hành lối dịu của một hệ thông/ lỗ chức cơ quan giá0 dục - đà0 lạ0, nhờ đó mà đạt đơJợc qác mục liêu phái teiễn giá0 dục - đà0 lạ0 với chat lagng, hiệu quả ca0 hon.
Quản lý giá0 dục gồm nhiều cấp độ: Quản lý hệ thống giá0 dục quốc dân, quản lý nhà lrojờng, quản lý các h0ại động chuyên biệt. Quản lý giá0 dục không chỉ quản lý h0ại động dạy — học (h0ạt động cơ bản của giaO duc, nha trojomg) ma con quan ly luc lojong xã hội khác, các yéu 16, diéu kién khac mham dam 140 chat lojong, hiéu qua cong tac gid0 dục — day hoc. Quản lý nhà teqong Luật Giá0 dục 2005 đã chỉ rõ: “77hà eqong te0ng hé thong gidO duc quốc dân thuộc mọi l0ại hình đều được thành lập the0 quy h0ạch, kế h0ạch dỉa Hhà ngóc nhằm phái teiển sự nghiệp giá0 dục. Hhà ngớc lạ0 điều kiện dé leqong công lập giữ vai leò nòng cối le0ng hệ thống giá0 dục quốc dân.