Chương 1: Tổng quan đề tài nghiên cứu; Chương 2: Cơ sở lý thuyết và mô hình nghiên cứu; Chương 3: Phương pháp nghiên cứu; Chương 4: Kết quả nghiên cứu; Chương 5: Kết luận và hàm ý quản trị. 6 CHƯƠNG 2 CƠ SỞ LÝ THUYẾT VÀ MÔ HÌNH NGHIÊN CỨU 2.1 CÁC KHÁI NIỆM LIÊN QUAN ĐẾN ĐỀ TÀI: 2.1 Khái niệm Công nghệ nhà thông minh Hiện nay, có nhiều định nghĩa dành cho nhà thông minh cũng như công nghệ này (Chan, Campo, Esteve & Fourniols, 2009). Theo từ điển Oxford (2021), nhà thông minh là một ngôi nhà được trang bị hệ thống chiếu sáng, sưởi ấm và các thiết bị điện tử có thể điều khiển từ xa bằng điện thoại hoặc máy tính. Theo định nghĩa của Gram-Hassen và Darby (2018), nhà thông minh là ngôi nhà có thiết bị liên lạc và cảm biến kỹ thuật số.
Gần đây, Marikyan et al. (2019) đã định nghĩa nhà thông minh là nơi được trang bị các công nghệ thông minh nhằm cung cấp các dịch vụ phù hợp cho người dùng. Công nghệ nhà thông minh bao gồm phần cứng, cảm biến và công tắc, đồng thời cho phép thiết kế và phát triển các thiết bị gia dụng, thiết bị kỹ thuật số và dịch vụ mới (thông minh) được các hộ gia đình sử dụng. Các thiết bị, sản phẩm và dịch vụ gia đình thông minh có thể được lập trình để làm hầu hết mọi thứ như để thông báo cho cư dân khi cổng chính đang mở hoặc khi nhiệt độ phòng quá cao hoặc quá thấp, để cung cấp một mức độ an ninh cho những người gặp khó khăn về mặt thể chất hoặc cảnh báo người già uống thuốc.
Công nghệ nhà thông minh là một ứng dụng hiện đại của máy tính phổ biến kết hợp trí thông minh và tự động hóa vào môi trường gia đình để tạo sự thoải mái, kiểm soát an ninh, chăm sóc sức khỏe và bảo toàn năng lương (Alam et al. Tóm lại, công nghệ nhà thông minh có thể được hiểu là một thuật ngữ chung chỉ các tiện nghi cơ bản trong nhà được trang bị công nghệ truyền thông, cho phép tự động hóa hoặc điều khiển từ xa ở một mức độ nào đó. Lợi ích của nhà thông minh Công nghệ nhà thông minh đang được sử dụng ngày càng nhiều trong các ngôi nhà, vì nhiều lý do khác nhau. Cho dù chỉ một thiết bị hay toàn bộ mạng, người tiêu dùng đang tận dụng nhiều tính năng và khả năng của nó để bảo vệ ngôi nhà, tài sản và những người thân yêu của họ.
Sau đây là một số lợi ích tiêu biểu của nhà thông minh: ❖ Tính liên kết Từ hệ thống an ninh thông minh và loa cho đến ánh sáng và TV, việc liên kết các thiết bị được kết nối có thể cải thiện năng suất của ngôi nhà. Khả năng kết nối giữa các thiết bị như vậy cho phép người dùng quản lý và giám sát từ xa bộ điều nhiệt, xem lại cảnh quay camera giám sát, lập trình đèn trong nhà và ngoài trời, v., tất cả mà không cần phải rời khỏi nơi làm việc của họ — hoặc thậm chí là bàn bếp của họ. Điều này cũng giúp tiết kiệm tiền điện nước. ❖ Khả năng giám sát từ xa Nếu được kết nối với thiết bị di động, máy tính xách tay hoặc máy tính để bàn, nhà thông minh có thể được quản lý từ bất kỳ đâu, bất kỳ lúc nào thông qua giám sát từ xa.
Điều này cho phép đăng ký theo thời gian thực trên các yếu tố khác nhau của ngôi nhà và tài sản của bạn. 7 ❖ Khả năng tùy chỉnh Tùy thuộc vào thiết bị, các sản phẩm thông minh có thể điều chỉnh để phù hợp với sở thích hoặc nhu cầu tùy chỉnh của người dùng cụ thể. Bộ điều nhiệt thông minh có thể điều chỉnh nhiệt độ trong nhà của bạn dựa trên điều kiện thời tiết địa phương, giúp không gian thoải mái hơn cho người ở. ❖ Tăng độ an toàn Thông qua sự kết nối lẫn nhau của công nghệ nhà thông minh cũng như theo dõi và giám sát thời gian thực, chủ nhà có thể biết chính xác điều gì đang xảy ra và nhận cảnh báo thời gian thực về bất kỳ sự cố đáng ngờ nào đang xảy ra trong ngôi nhà.
❖ Giúp theo dõi và bảo vệ sức khỏe Kiểm tra những người thân yêu lớn tuổi khi bạn không thể ở đó mang lại sự an tâm và yên tâm về cuộc sống an toàn, độc lập. Điều này đặc biệt quan trọng trong các hạn chế kiểm dịch trong thời kỳ đại dịch coronavirus mới (COVID-19) đang diễn ra. Việc bổ sung các công nghệ thông minh, chẳng hạn như chăm sóc sức khỏe và camera tạo điều kiện cho giao tiếp âm thanh và video hai chiều theo thời gian thực. Các thiết bị này cũng có thể được tích hợp với các thiết bị theo dõi sức khỏe, đồng hồ thông minh đeo tay và dây đeo cổ tay để bảo vệ thêm.
❖ Quản lý năng lượng hiệu quả Như đã đề cập ở trên, quản lý các tiện ích như sưởi ấm, làm mát và chiếu sáng có thể tiết kiệm chi phí năng lượng. Lập trình trước bộ điều nhiệt của bạn đến một nhiệt độ cụ thể trong những thời điểm nhất định trong ngày đảm bảo sự thoải mái, đồng thời cắt giảm chất thải. Xem xét các ổ cắm thông minh để quản lý tính năng tự động tắt cho các thiết bị điện tử như TV và hệ thống chơi game. Bóng đèn LED thông minh giúp người dùng có thể bật tắt đèn vào những thời điểm nhất định để bảo mật và tiện lợi.
❖ An toàn thiết bị Cân nhắc triển khai các thiết bị bảo vệ bếp nướng và bếp nướng thông minh để ngắt thiết bị tự động. Điều này cung cấp khả năng giám sát thời gian thực đối với các mối nguy hiểm như để trên bếp nóng, bếp nướng hoặc lò nướng — tất cả đều có thể dẫn đến hỏa hoạn, rò rỉ khí ga và thất thoát khí propan từ máy lạnh. ❖ Phát hiện rò rỉ và cảm biến lũ lụt Bảo vệ ngôi nhà của bạn khỏi rò rỉ và ngập lụt là một tính năng thông minh khác. Nhận cảnh báo di động theo thời gian thực thông qua cảm biến phát hiện rò rỉ và ngập lụt của hệ thống của bạn để tránh những thiệt hại tốn kém trước khi chúng xảy ra.
Thị trường nhà thông minh ở Việt Nam Theo Statista (2020), tính đến tháng 8/2020, thị trường nhà thông minh Việt Nam đã đạt doanh thu khoảng 179 triệu USD, đang đứng thứ 33 trên thế giới và các chuyên gia dự đoán con số này sẽ đạt 524 triệu USD vào năm 2025 với tỷ lệ tăng trưởng năm kép giai 8 đoạn từ 2020 đến 2025 là 23,9%. Nhà thông minh có khoảng 6 phân khúc bao gồm (1) điều khiển và kết nối,(2) an ninh, (3) thiết bị thông minh, (4) quản lý năng lượng, (5) tiện nghi và ánh sáng, và (6) giải trí. Ba phân khúc điều khiển và kết nối,an ninh và thiết bị thông minh là những phân khúc chính đóng góp hơn 70% doanh thu của thị trường Trong đó, phân khúc “điều khiển và kết nối” được dự báo là phân khúc có thị phần tăng mạnh nhất trong vòng 5 năm tới, tiếp theo là “tiện nghi & ánh sáng” và “quản lý năng lượng” mặc dù ở quy mô nhỏ hơn nhiều. Về tốc độ tăng trưởng doanh thu, sau sự bùng nổ mạnh mẽ trong 3 năm qua với mức tăng trưởng đỉnh điểm là 70% vào năm 2018, thị trường nhà thông minh được kỳ vọng sẽ dần đạt đến giai đoạn tăng trưởng ổn định trong 5 năm tới với mức tăng trưởng là 14%.
Tuy nhiên, dưới tác động của dịch COVID-19 thì doanh thu thị trường bị sụt giảm đáng kể đặc biệt là các phân khúc “điều khiển và kết nối”, “thiết bị thông minh” và “quản lý năng lượng”. Vào năm 2020, tổng số ngôi nhà ứng dụng công nghệ thông minh tại Việt Nam là khoảng 0,6 triệu ngôi nhà, theo Statista (2020). Con số này tương đối nhỏ so với tổng số hơn 26,8 triệu hộ gia đình (Tổng cục Thống kê, 2019) ở Việt Nam. Do đó, chủ đầu tư và khách hàng chủ yếu lựa chọn các giải pháp cơ bản như hệ thống quản lý điều hòa, chiếu sáng và điện.
Chỉ sau khi nhu cầu ổn định được đáp ứng thì các giải pháp chuyên biệt và tiên tiến hơn mới có thể được xem xét để ứng dụng hoặc tích hợp vào các giải pháp sẵn có. Theo Statista (2020), tỷ lệ sử dụng nhà thông minh cao nhất nằm ở nhóm từ 25-34 tuổi, chiếm 35% số chủ sở hữu nhà thông minh. Nhóm tuổi 35-44 và 18-24 lần lượt chiếm 24% và 20% tổng số chủ sở hữu nhà thông minh. Nhóm người tiêu dùng thuộc độ tuổi từ 25 đến 34 tuổi được xem là nhóm chủ chốt trên thị trường.
Hơn nữa, sự hiểu biết về công nghệ ngày càng tăng của họ có thể được giải thích cho sự gia tăng sở thích nhà thông minh. Thêm vào đó, phần lớn những người chủ nhà thông minh đến từ nhóm thu nhập cao (36,7%), nhóm thu nhập trung bình và thấp có cùng tỷ lệ về số lượng người dùng (lần lượt là 32% và 31%). Sự khác biệt nằm ở mức độ cài đặt công nghệ thông minh. Ở nhóm thu nhập trung bình và cao, nhà thông minh được lắp đặt theo một hệ thống tích hợp hoàn chỉnh và có bộ phận điều khiển trung tâm.
Các thiết bị này được kết nối với nhau và có thể hiểu được hành vi của khách hàng. Khi sự phát triển nhà thông minh trở thành xu hướng tất yếu, nhiều công ty, tập đoàn công nghệ quốc tế lớn đã thành lập công ty liên kết tại Việt Nam. Với sự phát triển của thị trường nhiều thương hiệu với các phân khúc khác nhau đã ra đời nhằm đáp ứng nhu cầu đa dạng của người dùng. Thị trường Nhà thông minh được chia thành hai nhóm gồm các thương hiệu nước ngoài như Siemens (Đức), Schneider (Pháp), Smartg4 (Mỹ), Gamma (Đức), Fibari (Ba Lan) và các thương hiệu nổi tiếng trong nước như BKAV Smarthome, FPT , Lumi, Acis,.
Mặc dù còn nhiều người lo ngại về chất lượng của các sản phẩm nhà thông minh trong nước do hầu hết các sản phẩm này đều mới được phát triển và chưa được thử nghiệm nhiều nhưng các sản phẩm của các doanh nghiệp trong nước dường như được đánh giá cao hơn do tính năng thân thiện với người dùng và giá cả phải chăng trong khi đó các sản phẩm đến từ các thương hiệu ngoài nước được cho rằng chưa thực sự tương thích với cơ sở hạ tầng và sự phát triển của lĩnh vực xây dựng ở Việt Nam.