Bé gi¸o dôc vµ ®µo t¹o Trêng §¹i häc B¸ch Khoa Hµ Néi ----------------------------------------------- LUẬN VĂN THẠC SĨ KHOA HỌC NGHIÊN CỨU VÀ XÂY DỰNG CÁC MODULE THÍ NGHIỆM ĐO LƯỜNG ĐIỀU KHIỂN QUA MẠNG HÀ VĂN PHƯƠNG LuËn V¨n Th¹c SÜ Khoa Häc CHUYÊN NGÀNH: ĐO LƯỜNG VÀ CÁC HỆ THỐNG ĐIỀU KHIỂN Hµ Néi - 2005 17057205110991000000 Bé gi¸o dôc vµ ®µo t¹o Trêng §¹i häc B¸ch Khoa Hµ Néi ----------------------------------------------- LUẬN VĂN THẠC SĨ KHOA HỌC NGHIÊN CỨU VÀ XÂY DỰNG CÁC MODULE THÍ NGHIỆM ĐO LƯỜNG ĐIỀU KHIỂN QUA MẠNG HÀ VĂN PHƯƠNG LuËn V¨n Th¹c SÜ Khoa Häc CHUYÊN NGÀNH: ĐO LƯỜNG VÀ CÁC HỆ THỐNG ĐIỀU KHIỂN NGƯỜI HƯỚNG DẪN PGS – TS. PHẠM THỊ NGỌC YẾN Hµ Néi - 2005 danh môc h×nh vÏ H×nh 2.1 M« h×nh phßng thÝ nghiÖm qua m¹ng LAN .2 M« h×nh phßng thÝ nghiÖm qua m¹ng internet .3 CÊu h×nh mét hÖ thèng Field – Point .4 S¬ ®å khèi AT-MIO-16E-10 .5 Thø tù ch©n tÝn hiÖu cña card AT-MIO-16E-10 .6 B¶ng c«ng cô ®iÒu khiÓn .7 VÝ dô vÒ giao diÖn mÆt tr−íc mét thiÕt bÞ ¶o .7 B¶ng c¸c ®iÒu khiÓn cho mÆt m¸y .8 Minh ho¹ mét block diagram .9 M« t¶ cÊu tróc Sequence .10 M« t¶ cÊu tróc Case .11 M« t¶ vÝ dô sö dông cÊu tróc While loop .1 Quan hÖ ®Æc tÝnh cña nhiÖt ®iÖn trë theo nhiÖt ®é .2 CÊu t¹o cña nhiÖt ®iÖn trë .3 Mét sè nhiÖt ®Þªn trë b¸n dÉn .4 HiÖu øng Seebeck .5 CÆp nhiÖt lo¹i J .6 CÊu t¹o cÆp nhiÖt ®iÖn .7 CÆp nhiÖt ®iÖn lo¹i J víi T ref ®−îc gi÷ ë 0 0C .8 Vïng chuÈn trong hÖ thèng ®o .9 M¹ch bï sai sè nhiÖt ®é .10 Quan hÖ gi÷a ss® vµ nhiÖt ®é .13 Bé c¶m biÕn siªu ©m nhiÖt ®é .14 S¬ ®å khèi qu¸ tr×nh ®o vµ ®iÒu khiÓn nhiÖt ®é qua m¹ng .15 Hép tuú chän lo¹i c¶m biÕn .16 C«ng t¾c chän lo¹i nhiÖt ®é hiÓn thÞ .17 PhÇn hiÓn thÞ nhiÖt ®é .18 B¸o ®éng vÒ sù v−ît kho¶ng nhiÖt ®é ®Æt .19 MÆt tr−íc m¸y ®o nhiÖt ®é .20 LËp tr×nh theo ng«n ng÷ LabVIEW cho thiÕt bÞ ®o nhiÖt ®é .21 MÆt tr−íc oscilloscope ¶o .22 PhÇn lËp tr×nh cho oscilloscope ¶o .23 MÆt tr−íc thiÕt bÞ ®o vµ ®iÒu khiÓn tèc ®é .1 M« h×nh hÖ thèng thÝ nghiÖm qua m¹ng .2 Giao diÖn trang chñ thÝ nghiÖm ®o l−êng vµ ®iÒu khiÓn .3 S¬ ®å m· ch−¬ng tr×nh trang Web thÝ nghiÖm .4 Giao diÖn Web client .1 S¬ ®å khèi hÖ thèng vËn hµnh thö .2 Trang Web cña MICA .3 Trang giíi thiÖu chung .4 Trang Web thÝ nghiÖm ®o nhiÖt ®é qua m¹ng .5 Trang Web thÝ nghiÖm ®o tÝn hiÖu ®iÖn ¸p b»ng Oscilloscope.6 Trang Web thÝ nghiÖm ®o tèc ®é .7 Trang Web thÝ nghiÖm ph©n tÝch tÝn hiÖu .89 danh môc c¸c b¶ng B¶ng 2.1 Th«ng sè khuÕch ®¹i vµ ®é chÝnh x¸c .1 Quan hÖ gi÷a ®iÖn trë vµ nhiÖt ®é(Pt100) .2 Søc ®Þªn ®éng cña cÆp nhiÖt ngÉu so víi thuû ng©n .3 Giíi h¹n nhiÖt ®é vµ c¸c èng b¶o vÖ .4 Quan hÖ gi÷a thiÕt bÞ ®o vµ nhiÖt ®é ®o víi sai sè .5 B¶ng tãm t¾t ph¹m vi ho¹t ®éng cña c¸c bé c¶m biÕn nhiÖt .1 C¸ch lËp danh s¸ch vµ quyÒn truy nhËp cña c¸c Web client .80 Môc lôc Ch−¬ng 1: VÊn ®Ò thùc tr¹ng vµ h−íng nghiªn cøu.1 VÊn ®Ò thùc tr¹ng hiÖn nay .2 H−íng nghiªn cøu vµ nhiÖm vô cña ®Ò tµi .2 Ch−¬ng 2: C¬ së x©y dùng phßng thÝ nghiÖm qua m¹ng .1 M« h×nh phßng thÝ nghiÖm qua m¹ng LAN .2 M« h×nh phßng thÝ nghiÖm qua m¹ng internet .3 C¬ së x©y dùng phßng thÝ nghiÖm qua m¹ng .2 HÖ thèng thu thËp vµ xö lý tÝn hiÖu .1 HÖ thèng m¹ng Field-Point .2 Card thu thËp sè liÖu NI_DAQ .3 Giíi thiÖu vµ t×m hiÓu phÇn mÒm LabVIEW .1 Kh¸i niÖm vÒ LabVIEW .3 C¸c ®Æc tr−ng cña LabVIEW .4 GhÐp nèi víi thiÕt bÞ ngo¹i vi .5 Mét sè ®iÒu cÇn biÕt khi sö dông LabVIEW .6 C¸ch thiÕt kÕ mét thiÕt bÞ ¶o b»ng LabVIEW .24 Ch−¬ng 3: X©y dùng module thÝ nghiÖm qua m¹ng .1 X©y dùng module ®o vµ ®iÒu khiÓn nhiÖt ®é qua m¹ng .1 Giíi thiÖu chung vÒ c¸c ph−¬ng ph¸p ®o nhiÖt ®é .2 Mét sè ph−¬ng ph¸p ®o nhiÖt ®é c¬ b¶n .1 §o nhiÖt ®é b»ng nhiÖt ®iÖn trë .2 §o nhiÖt ®é b»ng cÆp nhiÖt ngÉu .3 C¶m biÕn quang ®o nhiÖt ®é .4 C¶m biÕn siªu ©m nhiÖt ®é .3 X©y dùng module ®o vµ ®iÒu khiÓn nhiÖt ®é .1 Ph©n tÝch nhiÖm vô vµ tÝnh n¨ng module .2 X©y dùng giao diÖn vµ lËp tr×nh .2 Mét sè module ®o l−êng vµ ®iÒu khiÓn kh¸c .1 X©y dùng module ®o tÝn hiÖu hiÖn sãng .2 X©y dùng module ®o vµ ®iÒu khiÓn tèc ®é .71 Ch−¬ng 4: X©y dùng Web server .1 Ph©n tÝch nhiÖm vô hÖ thèng .2 X©y dùng Web server .1 NhiÖm vô vµ giao diÖn web server .2 Thùc hiÖn lËp tr×nh cho Web server .3 X©y dùng Web client .80 Ch−¬ng 5: Thö nghiÖm hÖ thèng vµ kÕt qu¶ .1 L¾p ®Æt hÖ thèng thö nghiÖm .2 KÕt qu¶ vËn hµnh thö nghiÖm hÖ thèng .3 C¸c vÊn ®Ò ch−a gi¶i quyÕt .1 Qu¶n lý truy cËp .2 VÊn ®Ò b¶o mËt vµ an ninh m¹ng .4 H−íng ph¸t triÓn cña ®Ò tµi .3 -1- Ch−¬ng 1: thùc tr¹ng vµ h−íng nghiªn cøu 1. Thùc tr¹ng hiÖn nay Sù ph¸t triÓn m¹nh mÏ vµ kh«ng ngõng víi nh÷ng thµnh tùu to lín trong lÜnh vùc th«ng tin tin häc ®Æc biÖt lµ m¹ng th«ng tin, ®ã lµ sù héi nhËp gi÷a m¸y tÝnh vµ kü thuËt truyÒn tin. Sù bïng næ vÒ m¹ng th«ng tin ®· cã ¶nh h−ëng s©u s¾c ®Õn h−íng nghiªn cøu vµ ph¸t triÓn cña c¸c nhµ khoa häc còng nh− c¸c h·ng s¶n xuÊt.
HiÖn nay xu thÕ øng dông m¹ng th«ng tin trong viÖc gi¸m s¸t, ®iÒu khiÓn vµ truyÒn th«ng ®Æc biÖt lµ øng dông m¹ng internet ®Ó gi¸m s¸t vµ ®iÒu khiÓn c¸c hÖ thèng tõ xa.ViÖc sö dông m¹ng internet trong gi¸m s¸t vµ ®iÒu khiÓn hÖ thèng tõ xa lµ bµi to¸n cã rÊt nhiÒu øng dông thùc tÕ ®¹t hiÖu qu¶ cao. Phßng thÝ nghiÖm qua m¹ng internet lµ mét trong nh÷ng hÖ qu¶ ®ang ®−îc quan t©m. Theo c¸ch truyÒn thèng thùc hiÖn mét bµi thÝ nghiÖm cÇn ph¶i cã nh÷ng phßng thÝ nghiÖm víi c¸c trang thiÕt bÞ vµ viÖc qu¶n lý trë nªn phøc t¹p. MÆt kh¸c ng−êi lµm thÝ nghiÖm ph¶i ®Õn tËn n¬i cã phßng thÝ nghiÖm thùc hiÖn c¸c thao t¸c vµ ghi chÐp c¸c kÕt qu¶ thÝ nghiÖm theo mét lÞch tr×nh ®· ®Þnh tr−íc dÉn ®Õn nh÷ng l·ng phÝ vÒ thêi gian vµ c¸c chÝ phÝ chuÈn bÞ cho bµi thÝ nghiÖm còng nh− c¸c bÊt tiÖn kh¸c cña viÖc ®i l¹i kh«ng cÇn thiÕt.
Víi phßng thÝ nghiÖm qua m¹ng cã c¸c thiÕt bÞ ®o vµ thu thËp sè liÖu t¹i hiÖn tr−êng vµ m¸y chñ phôc vô viÖc l−u tr÷ sè liÖu vµ chuyÓn th«ng tin, ng−êi lµm thÝ nghiÖm cã thÓ thùc hiÖn ®−îc bµi thÝ nghiÖm mµ kh«ng cÇn ph¶i ®Õn tËn hiÖn tr−êng mµ chØ cÇn ngåi t¹i nhµ vµo bÊt cø lóc nµo còng cã thÓ thùc hiÖn ®−îc bµi thÝ nghiÖm ngay trªn m¸y tÝnh c¸ nh©n nèi m¹ng vµ c¸c kÕt qu¶ ®−îc ghi vµo mét file nµo ®ã trong bé nhí cña m¸y tÝnh tuú ý. Nh− vËy sÏ tiÕt kiÖm ®−îc thêi gian, c¸c chi phÝ kh«ng cÇn thiÕt nh− trong c¸ch truyÒn thèng vµ thùc sù ph¸t huy tÝnh tÝch cùc trong ®µo t¹o tõ xa. Hµ V¨n Ph−¬ng_§o l−êng vµ HÖ thèng ®iÒu khiÓn -2- 1. H−íng nghiªn cøu vµ nhiÖm vô cña ®Ò tµi §Ó ®¸p øng phÇn nµo nhu cÇu thiÕt thùc trªn t«i ®· chän ®Ò tµi “ Nghiªn cøu vµ x©y dùng c¸c module thÝ nghiÖm §o l−êng vµ §iÒu khiÓn qua m¹ng internet”.
§©y lµ mét trong nh÷ng vÊn ®Ò c¬ b¶n cña phßng thÝ nghiÖm qua m¹ng. Phßng thÝ nghiÖm yªu cÇu tèi thiÓu cÇn cã lµ mét hiÖn tr−êng phßng thÝ nghiÖm ë ®ã cã c¸c bé c¶m biÕn ®o c¸c ®¹i l−îng, hÖ thèng thu thËp sè liÖu ®o, Web servers l−u tr÷ sè liÖu cïng c¸c module Web thÝ nghiÖm t−¬ng øng vµ chuyÓn chóng ®Ó tr¶ lêi cho c¸c yªu cÇu tõ Web client. ViÖc x©y dùng c¸c module thÝ nghiÖm qua m¹ng kh«ng nh÷ng ®¸p øng yªu cÇu cña lý thuyÕt vµ môc ®Ých thÝ nghiÖm mµ cßn ®¶m b¶o tÝnh trùc quan cña thÝ nghiÖm. V× vËy trªn mçi thiÕt bÞ cña c¸c module thÝ nghiÖm ph¶i cã h×nh ¶nh, c¸c ®iÒu khiÓn, hiÓn thÞ.
còng nh− c¸ch sö dông gièng víi thiÕt bÞ ®¬n lÎ cã trong thùc tÕ. §iÒu ®ã ®ång nghÜa víi viÖc yªu cÇu mét ng«n ng÷ lËp tr×nh chuyªn dông ®Ó t¹o c¸c giao diÖn trang Web thÝ nghiÖm trªn. HiÖn nay, cã nhiÒu ng«n ng÷ lËp tr×nh cña c¸c h·ng phÇn mÒm hç trî chóng ta t¹o ra giao diÖn mét c¸ch dÔ dµng nh−: LabVIEW, Visual Basic, Visual_Basic. Nh−ng trong tr−êng hîp ®Ó t¹o ra c¸c giao diÖn cho c¸c thiÕt bÞ ®o l−êng vµ ®iÒu khiÓn th× ng«n ng÷ thÝch hîp h¬n c¶ lµ LabVIEW cña h·ng National Instruments v× th− viÖn cña ng«n ng÷ nµy ®· cã s½n c¸c nót, ®iÒu khiÓn, c¸c hiÓn thÞ.
gièng víi c¸c chi tiÕt cña thiÕt bÞ thËt. H¬n n÷a ng«n ng÷ lËp tr×nh ®å ho¹ rÊt thuËn tiÖn, trùc quan vµ giao diÖn th©n thiÖn víi ng−êi sö dông. Sù hç trî c¶ vÒ phÇn cøng vµ phÇn mÒm cña h·ng ®· t¹o nªn nh÷ng s¶n phÈm chuyªn dông trong lÜnh vùc ®o l−êng vµ ®iÒu khiÓn nh−: c¸c card thu thËp, module thu thËp ®−îc kÕt nèi víi m¸y tÝnh cïng phÇn mÒn ®−îc t¹o ra bëi ng«n ng÷ LabVIEW. Hµ V¨n Ph−¬ng_§o l−êng vµ HÖ thèng ®iÒu khiÓn -3- SuÊt ph¸t tõ yªu cÇu cña ®Ò tµi vµ h−íng nghiªn cøu, nhiÖm vô ®Æt ra nh− sau: - Nghiªn cøu vµ x©y dùng m« h×nh vµ c¸c thµnh phÇn cÊu thµnh phßng thÝ nghiÖm qua m¹ng.
- T×m hiÒu vÒ c¸c bé c¶m biÕn sö dông trong ®o l−êng. - T×m hiÓu vµ nghiªn cøu sö dông vÒ card thu thËp DAQ cña h·ng National Instruments cô thÓ lµ lo¹i card AT-MIO-16E-10. - T×m hiÓu vµ nghiªn cøu ng«n ng÷ lËp tr×nh LabVIEW cña h·ng National Instruments. - Nghiªn cøu mét sè ph−¬ng ph¸p ®o nhiÖt ®é c¬ b¶n.
- X©y dùng module thÝ nghiÖm qua m¹ng ®Ó thùc hiÖn c¸c bµi thÝ nghiÖm nh− ®o nhiÖt ®é, ®o tÝn hiÖu ®iÖn ¸p vµ më réng cho mét sè module kh¸c dïng ng«n ng÷ LabVIEW. - X©y dùng Web server cho c¸c bµi thÝ nghiÖm dïng ng«n ng÷ LabVIEW. Hµ V¨n Ph−¬ng_§o l−êng vµ HÖ thèng ®iÒu khiÓn -4- Ch−¬ng 2: C¬ së x©y dùng phßng thÝ nghiÖm qua m¹ng 2.1 M« h×nh phßng thÝ nghiÖm qua m¹ng LAN Khi m¸y tÝnh ®−îc øng dông trong c¸c c«ng viÖc ®· ®¸nh dÊu sù ra ®êi cña m¹ng LAN. M¹ng LAN gåm c¸c m¸y tÝnh, c¸c card m¹ng, m«i tr−êng nèi m¹ng, c¸c thiÕt bÞ ®iÒu khiÓn t¶i, vµ c¸c thiÕt bÞ ngo¹i vi.
V× m¹ng LAN cã thÓ kÕt nèi tÊt c¶ c¸c tr¹m c«ng t¸c, c¸c thiÕt bÞ ngo¹i vi, c¸c thiÕt bÞ ®Çu cuèi vµ c¸c thiÕt bÞ kh¸c trong mét ph¹m vi hÑp cña mét toµ nhµ hay c«ng së.