Nghiên Cứu Các Ứng Dụng Điện Toán Đám Mây Tại Việt Nam

Tài liệu nghiên cứu Nghiên ứu á ứng dụng điện toán đám mây tại việt nam, tổng hợp lý thuyết và thực hành, cung cấp kiến thức chuyên sâu về kỹ thuật.

• Tác giả: Đinh Thị Vân Anh
• Người hướng dẫn: TS. Huỳnh Thị Thanh Bình
• Trường học: Trường Đại Học Bách Khoa Hà Nội
• Chuyên ngành: Công Nghệ Thông Tin
• Đề tài: Nghiên Cứu Các Ứng Dụng Điện Toán Đám Mây Tại Việt Nam
• Loại tài liệu: Luận Văn Thạc Sĩ Kỹ Thuật
• Năm xuất bản: 2013
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• 1. CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN VỀ ĐIỆN TOÁN ĐÁM MÂY
• 1.1. Định nghĩa Điện toán đám mây
• 1.2. Thành phần của điện toán đám mây
• 1.3. Cách thức hoạt động của điện toán đám mây
• 1.4. Các đặc điểm chính của điện toán đám mây
• 1.5. Tính chất cơ bản của điện toán đám mây
• 1.6. Các mô hình điện toán đám mây
• 2. CÁC MÔ HÌNH THỰC TẾ CỦA ĐIỆN TOÁN ĐÁM MÂY
• 2.1. Mô hình kiến trúc điện toán đám mây của IBM
• 2.2. Mô hình kiến trúc điện toán đám mây Window Azure của Microsoft
• 2.2.1. Giới thiệu nền tảng Windows Azure
• 2.2.2. Nền tảng dịch vụ (Azure Services Platform)
• 2.2.3. Windows Azure với người sử dụng và lập trình viên
• 2.3. Các dịch vụ phần mềm phục vụ lợi ích khách hàng
• 2.4. Đám mây linh hoạt của Amazon
• 2.5. Máy ứng dụng của Google
• 2.6. Các mô hình phục vụ người sử dụng
• 2.6.1. Mô hình dịch vụ WWW (WWW Service Model)
• 2.6.2. Mô hình dịch vụ FTP (FTP Service Model)
• 2.6.3. Mô hình Dịch vụ BBS và E-mail (BSS and E-mail Service Model)
• 3. THỰC TRẠNG VÀ MÔ HÌNH CÁC ỨNG DỤNG ĐIỆN TOÁN ĐÁM MÂY TẠI VIỆT NAM
• 3.1. Thực trạng triển khai điện toán đám mây tại Việt Nam
• 3.2. Một số mô hình ứng dụng tại Việt Nam
• 3.2.1. Mô hình ứng dụng của Công ty Cổ phần tin học Lạc Việt
• 3.2.2. Mô hình Dịch vụ MegaERP của công ty VNPT Hồ Chí Minh
• 3.2.3. Mô hình dịch vụ phần mềm của NEO
• 4. CÀI ĐẶT THỬ NGHIỆM HỆ THỐNG ĐIỆN TOÁN ĐÁM MÂY
• 4.1. Giới thiệu phần mềm eyeOS
• 4.2. Cài đặt eyeOS trên Ubuntu 12.2
• 4.3. Cấu hình tệp php
• 4.4. Cài đặt một số gói cần thiết khác
• 4.5. Tải về và cài đặt eyeOS
• 4.6. Tổng quan kiến trúc hệ thống phần mềm eyeOS
• 4.6.1. Cấu trúc cơ bản của eyeOS
• 4.6.2. Thành phần cấu trúc của eyeOS
• 4.7. Các tính năng chính
• 4.7.1. File chia sẻ nền
• 4.7.2. Các ứng dụng cơ bản
• 4.7.3. Phát triển tốt hơn, dễ dàng hơn
• 4.7.6. Phát triển một cách dễ dàng
• 4.7.7. eyeOS là điện toán đám mây
• 4.8. Một số kỹ thuật phát triển trong eyeOS
• 4.8.1. Cách hoạt động của các công cụ
• 4.8.2. Các bên JavaScript và phía PHP
• 4.8.5. Kết nối bạn bè - Friends
• 4.9. Một số giao diện và ứng dụng chính
• 4.10. Hướng dẫn sử dụng eyeOS
• 4.11. Cài đặt thêm ứng dụng vào eyeOS
• 4.12. Mô hình ứng dụng eyeOS tại Trung tâm Đào tạo
• 4.13. Chính sách bảo mật của eyeOS
• DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Nghiên Cứu Ứng Dụng Điện Toán Đám Mây Tại Việt Nam

Điện toán đám mây đang trở thành một xu hướng quan trọng trong lĩnh vực công nghệ thông tin tại Việt Nam. Mô hình này không chỉ giúp các doanh nghiệp tiết kiệm chi phí mà còn nâng cao hiệu quả quản lý dữ liệu. Nghiên cứu này sẽ cung cấp cái nhìn tổng quan về điện toán đám mây, từ định nghĩa đến các ứng dụng thực tiễn tại Việt Nam.

1.1. Định Nghĩa Điện Toán Đám Mây

Điện toán đám mây là mô hình cung cấp tài nguyên máy tính qua Internet, cho phép người dùng truy cập và sử dụng mà không cần đầu tư vào cơ sở hạ tầng. Theo NIST, mô hình này cho phép truy cập mạng thuận tiện đến kho tài nguyên dùng chung.

1.2. Lợi Ích Của Điện Toán Đám Mây

Điện toán đám mây mang lại nhiều lợi ích như giảm chi phí đầu tư, tăng tính linh hoạt và khả năng mở rộng. Doanh nghiệp có thể tập trung vào hoạt động kinh doanh mà không phải lo lắng về cơ sở hạ tầng công nghệ.

II. Vấn Đề Và Thách Thức Trong Ứng Dụng Điện Toán Đám Mây Tại Việt Nam

Mặc dù điện toán đám mây mang lại nhiều lợi ích, nhưng vẫn tồn tại nhiều thách thức trong việc triển khai tại Việt Nam. Các vấn đề như bảo mật dữ liệu, chi phí và sự chấp nhận của người dùng cần được giải quyết.

2.1. Thách Thức Về Bảo Mật Trong Điện Toán Đám Mây

Bảo mật dữ liệu là một trong những vấn đề lớn nhất khi sử dụng điện toán đám mây. Doanh nghiệp cần đảm bảo rằng thông tin nhạy cảm được bảo vệ an toàn trước các mối đe dọa từ bên ngoài.

2.2. Chi Phí Triển Khai Điện Toán Đám Mây

Chi phí triển khai điện toán đám mây có thể cao, đặc biệt đối với các doanh nghiệp nhỏ. Cần có kế hoạch tài chính rõ ràng để đảm bảo rằng việc chuyển đổi sang điện toán đám mây là hợp lý.

III. Phương Pháp Triển Khai Điện Toán Đám Mây Tại Việt Nam

Để triển khai điện toán đám mây hiệu quả, các doanh nghiệp cần áp dụng các phương pháp và chiến lược phù hợp. Việc lựa chọn mô hình dịch vụ và nhà cung cấp là rất quan trọng.

3.1. Mô Hình Dịch Vụ Điện Toán Đám Mây

Có ba mô hình dịch vụ chính trong điện toán đám mây: IaaS, PaaS và SaaS. Mỗi mô hình có những ưu điểm và nhược điểm riêng, phù hợp với nhu cầu khác nhau của doanh nghiệp.

3.2. Lựa Chọn Nhà Cung Cấp Dịch Vụ

Việc lựa chọn nhà cung cấp dịch vụ điện toán đám mây cần dựa trên nhiều yếu tố như độ tin cậy, khả năng hỗ trợ và chi phí. Doanh nghiệp nên nghiên cứu kỹ lưỡng trước khi quyết định.

IV. Ứng Dụng Thực Tiễn Của Điện Toán Đám Mây Tại Việt Nam

Nhiều doanh nghiệp tại Việt Nam đã áp dụng điện toán đám mây để cải thiện quy trình làm việc và tăng cường hiệu quả. Các ứng dụng này không chỉ giới hạn trong lĩnh vực công nghệ thông tin mà còn mở rộng ra nhiều ngành nghề khác.

4.1. Ứng Dụng Trong Doanh Nghiệp

Nhiều doanh nghiệp đã sử dụng điện toán đám mây để quản lý dữ liệu khách hàng, tối ưu hóa quy trình làm việc và giảm thiểu chi phí vận hành.

4.2. Các Mô Hình Ứng Dụng Điển Hình

Một số mô hình ứng dụng điện toán đám mây tiêu biểu tại Việt Nam bao gồm dịch vụ MegaERP của VNPT và mô hình của Công ty Cổ phần tin học Lạc Việt.

V. Kết Luận Và Tương Lai Của Điện Toán Đám Mây Tại Việt Nam

Điện toán đám mây đang mở ra nhiều cơ hội cho các doanh nghiệp tại Việt Nam. Tương lai của công nghệ này hứa hẹn sẽ phát triển mạnh mẽ hơn nữa với sự gia tăng của các dịch vụ và ứng dụng mới.

5.1. Xu Hướng Phát Triển Điện Toán Đám Mây

Xu hướng phát triển điện toán đám mây tại Việt Nam sẽ tiếp tục gia tăng, đặc biệt trong bối cảnh chuyển đổi số đang diễn ra mạnh mẽ.

5.2. Tương Lai Của Các Doanh Nghiệp

Các doanh nghiệp cần chuẩn bị sẵn sàng để thích ứng với những thay đổi trong công nghệ và tận dụng tối đa lợi ích mà điện toán đám mây mang lại.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Sự bùng nổ của dữ liệu số và yêu cầu tối ưu hóa chi phí vận hành công nghệ thông tin đang đặt các tổ chức, doanh nghiệp trước bài toán quản trị hạ tầng vô cùng phức tạp. Thống kê từ các tổ chức quốc tế cho thấy có hơn 200 định nghĩa khác nhau về điện toán đám mây, phản ánh sự đa dạng và tốc độ phát triển nhanh chóng của công nghệ này trên toàn cầu. Trước thực trạng các doanh nghiệp truyền thống thường chỉ khai thác được từ 10% đến 20% hiệu suất thực tế của hệ thống máy chủ vật lý nhưng phải gánh chịu toàn bộ chi phí bảo trì, nâng cấp và nhân sự vận hành, điện toán đám mây đã nổi lên như một giải pháp đột phá.

Luận văn thạc sĩ kỹ thuật chuyên ngành Công nghệ Thông tin với đề tài nghiên cứu ứng dụng điện toán đám mây tại Việt Nam được thực hiện tại Trường Đại học Bách khoa Hà Nội dưới sự hướng dẫn của Tiến sĩ Huỳnh Thị Thanh Bình vào năm 2013. Mục tiêu cụ thể của nghiên cứu là hệ thống hóa toàn diện cơ sở lý thuyết, phân tích sâu các mô hình kiến trúc thực tế của các tập đoàn công nghệ lớn, đánh giá thực trạng triển khai tại thị trường Việt Nam trong giai đoạn 2012-2013 và tiến hành cài đặt thử nghiệm hệ thống điện toán đám mây mã nguồn mở.

Nghiên cứu mang ý nghĩa thực tiễn to lớn đối với tiến trình hiện đại hóa hạ tầng số quốc gia. Việc áp dụng mô hình điện toán đám mây giúp các doanh nghiệp và cơ quan nhà nước cắt giảm từ 30% đến 50% chi phí đầu tư thiết bị ban đầu, giải phóng các rào cản kỹ thuật để tập trung hoàn toàn vào hoạt động cốt lõi, đồng thời tối ưu hóa 100% khả năng chia sẻ và tận dụng tài nguyên tính toán dùng chung.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu xây dựng trên nền tảng lý thuyết chuẩn hóa của Viện Tiêu chuẩn và Công nghệ Quốc gia Hoa Kỳ (NIST) và các học giả hàng đầu thế giới về điện toán phân tán. Mô hình điện toán đám mây được định nghĩa thông qua 5 đặc tính cơ bản, 3 mô hình dịch vụ chính và 3 mô hình triển khai:

• 5 đặc tính cốt lõi bao gồm: Tự phục vụ theo nhu cầu (On-demand self-service), Truy cập mạng diện rộng (Broad network access), Dùng chung tài nguyên (Resource pooling với kiến trúc multi-tenant), Tính co giãn nhanh chóng (Rapid elasticity), và Dịch vụ đo lường được (Measured service).
• Mô hình dịch vụ SPI: Dịch vụ hạ tầng (IaaS - Infrastructure as a Service), Dịch vụ nền tảng (PaaS - Platform as a Service) và Dịch vụ phần mềm (SaaS - Software as a Service).
• Mô hình triển khai: Đám mây công cộng (Public Cloud), Đám mây riêng (Private Cloud) và Đám mây lai (Hybrid Cloud).
• Kiến trúc hướng dịch vụ (SOA - Service-Oriented Architecture): Đóng vai trò nền tảng chuyển đổi hệ thống truyền thống lên đám mây thông qua 3 thành phần chính là Nhà cung cấp dịch vụ (Service Provider), Dịch vụ đăng ký lưu trữ (Service Registry) và Người sử dụng dịch vụ (Service Consumer).
• Các mô hình thực tế tiêu biểu: Khung kiến trúc trung tâm dữ liệu của IBM hỗ trợ mở rộng tới 96 lõi xử lý và 1 TB bộ nhớ; hệ điều hành đám mây Microsoft Windows Azure tích hợp SQL Azure và AppFabric; nền tảng hạ tầng linh hoạt Amazon EC2 và dịch vụ lưu trữ S3; máy ứng dụng Google App Engine trên nền tảng GFS; và giải pháp SaaS Force.com của Salesforce.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu kết hợp đồng bộ giữa phương pháp nghiên cứu tài liệu lý thuyết, phương pháp điều tra phân tích thực chứng và phương pháp thực nghiệm kỹ thuật trong khoảng thời gian 12 tháng:

• Cỡ mẫu và phương pháp chọn mẫu: Nghiên cứu tiến hành khảo sát, tổng hợp dữ liệu thực tế từ 15 cơ quan chính phủ, tổ chức đào tạo và doanh nghiệp công nghệ tiêu biểu tại Việt Nam (tiêu biểu như Bộ Tài nguyên và Môi trường, Bộ Thông tin và Truyền thông, VNPT TP. Hồ Chí Minh, Công ty Tin học Lạc Việt, Công ty Cổ phần Công nghệ NEO, Đại học Bách khoa TP. Hồ Chí Minh). Phương pháp chọn mẫu phi xác suất có chủ đích được áp dụng nhằm tập trung vào các đơn vị tiên phong triển khai thử nghiệm hạ tầng máy chủ ảo và dịch vụ phần mềm.
• Lý do lựa chọn phương pháp phân tích: Việc phân tích định tính kết hợp đánh giá kiến trúc kỹ thuật giúp làm rõ các rào cản công nghệ và kinh tế của doanh nghiệp Việt Nam. Đồng thời, phương pháp thực nghiệm cài đặt hệ thống máy tính ảo eyeOS trên hệ điều hành Ubuntu 12.04 LTS với cấu hình máy chủ Web Apache, cơ sở dữ liệu MySQL và ngôn ngữ PHP cho phép kiểm chứng trực tiếp tính khả thi, hiệu năng chia sẻ tệp tin và tính năng bảo mật của mô hình đám mây trong môi trường đào tạo thực tế.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Quá trình phân tích thực trạng và thử nghiệm kỹ thuật mang lại 4 phát hiện quan trọng:

1. Thực trạng tiếp cận đám mây phân hóa mạnh mẽ: Thị trường Việt Nam giai đoạn 2012-2013 bắt đầu hình thành làn sóng tiếp cận điện toán đám mây. Khoảng 70% doanh nghiệp vừa và nhỏ vẫn còn lúng túng trong việc phân biệt các mô hình IaaS, PaaS, SaaS, trong khi khối cơ quan chính phủ và giáo dục đại học đã chủ động xây dựng đám mây riêng để tích hợp trung tâm dữ liệu.
2. Nâng cao hiệu suất sử dụng tài nguyên phần cứng: Việc chuyển đổi từ máy chủ vật lý sang môi trường ảo hóa cho phép nâng tỷ lệ khai thác CPU và bộ nhớ từ mức 15% lên hơn 75%, loại bỏ hoàn toàn tình trạng lãng phí tài nguyên dư thừa nhờ cơ chế cấp phát động multi-tenant.
3. Tối ưu chi phí và thời gian triển khai ứng dụng: Đánh giá mô hình SaaS thực tế tại Việt Nam (như giải pháp MegaERP của VNPT hay phần mềm quản trị của NEO) cho thấy thời gian triển khai dịch vụ cho khách hàng giảm tới 60% so với phương thức cài đặt phần mềm truyền thống, giảm 40% chi phí vận hành hệ thống cho doanh nghiệp sử dụng.
4. Thử nghiệm thành công giải pháp đám mây mã nguồn mở: Triển khai hoàn chỉnh hệ thống eyeOS trên máy chủ Ubuntu Server, tích hợp đầy đủ không gian làm việc trực tuyến (Web Desktop), cơ chế xác thực người dùng, phân quyền nhóm và chia sẻ tệp tin cho hơn 50 tài khoản truy cập đồng thời trong mạng nội bộ trung tâm đào tạo với độ trễ cực thấp.

Thảo luận kết quả

Kết quả nghiên cứu phản ánh chính xác xu hướng công nghệ toàn cầu khi áp dụng vào bối cảnh một quốc gia đang phát triển. Rào cản lớn nhất khiến các doanh nghiệp Việt Nam e ngại Public Cloud là vấn đề an toàn thông tin và quyền kiểm soát dữ liệu, dẫn đến xu hướng ưu tiên lựa chọn Private Cloud hoặc mô hình Hybrid Cloud nhằm giữ lại các dữ liệu nghiệp vụ quan trọng trong tầm kiểm soát nội bộ.

Dữ liệu so sánh giữa hệ thống truyền thống và điện toán đám mây có thể được mô tả trực quan qua biểu đồ cột thể hiện mức tiêu hao năng lượng và tỷ lệ chiếm dụng CPU (tăng từ 15% lên 75%), cùng bảng ma trận đối chiếu 3 mô hình IaaS, PaaS, SaaS theo các tiêu chí về chi phí đầu tư ban đầu, quyền tự chủ cấu hình và độ phức tạp quản trị. Kết quả thử nghiệm eyeOS khẳng định các giải pháp mã nguồn mở hoàn toàn đủ năng lực đáp ứng nhu cầu điện toán đám mây quy mô vừa và nhỏ tại Việt Nam mà không phụ thuộc vào chi phí bản quyền thương mại đắt đỏ.

Đề xuất và khuyến nghị

Dựa trên kết quả nghiên cứu toàn diện, luận văn đưa ra 4 nhóm giải pháp chiến lược:

1. Xây dựng lộ trình chuyển đổi đám mây 4 giai đoạn chuẩn hóa: Doanh nghiệp cần áp dụng quy trình gồm Đánh giá nhận thức (Cloud Discovery Workshop), Lập lộ trình (Roadmap), Thiết kế kiến trúc (Design) và Triển khai thực thi (Deployment). Mục tiêu đặt ra là chuyển dịch tối thiểu 30% hạ tầng không trọng yếu lên đám mây trong vòng 12 đến 18 tháng do Giám đốc Công nghệ Thông tin (CIO) trực tiếp chỉ đạo.
2. Hiện đại hóa hệ thống phần mềm bằng kiến trúc SOA: Đội ngũ kỹ sư phần mềm tại các doanh nghiệp công nghệ cần tái cấu trúc các ứng dụng nguyên khối (monolithic) sang kiến trúc hướng dịch vụ, nâng tỷ lệ tái sử dụng mã nguồn và module nghiệp vụ lên hơn 50% trong vòng 6 tháng nhằm tạo tiền đề sẵn sàng tích hợp với nền tảng PaaS và SaaS.
3. Ứng dụng nền tảng máy trạm ảo mã nguồn mở trong giáo dục: Các trường đại học, cao đẳng và trung tâm đào tạo nghề cần triển khai thử nghiệm hệ thống web desktop như eyeOS để thay thế phòng máy tính truyền thống, đặt mục tiêu cắt giảm 45% chi phí đầu tư phần cứng và bản quyền phần mềm văn phòng trong chu kỳ 1 năm học do phòng quản trị thiết bị chủ trì.
4. Thiết lập khung tiêu chuẩn an ninh và bảo mật thông tin: Bộ Thông tin và Truyền thông phối hợp cùng các nhà cung cấp dịch vụ đám mây ban hành quy chuẩn kỹ thuật an toàn thông tin bắt buộc, áp dụng giao thức mã hóa SSL, cơ chế xác thực hai nhân số và quy trình sao lưu dữ liệu độc lập định kỳ 3 tháng một lần cho toàn bộ các trung tâm dữ liệu đám mây trong nước.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Luận văn là nguồn tư liệu học thuật và kỹ thuật giá trị cao dành cho 4 nhóm đối tượng chính:

1. Lãnh đạo doanh nghiệp và Giám đốc Công nghệ Thông tin (CIO): Nắm vững bức tranh tổng thể về điện toán đám mây, các mô hình định giá mua gì trả nấy để hoạch định ngân sách đầu tư CNTT hiệu quả và lựa chọn nhà cung cấp dịch vụ IaaS, PaaS, SaaS phù hợp.
2. Kiến trúc sư giải pháp và kỹ sư phần mềm: Nghiên cứu chi tiết về kiến trúc hướng dịch vụ SOA, các giao thức kết nối web service (REST, SOAP), cơ chế vận hành của Microsoft Azure, Amazon EC2, Google App Engine và các kỹ thuật xây dựng ứng dụng đám mây.
3. Quản trị viên hệ thống tại các cơ sở giáo dục và đào tạo: Tham khảo quy trình từng bước cài đặt, cấu hình tệp tin php.ini, quản trị phân quyền và tùy biến giao diện hệ thống máy tính ảo eyeOS trên hệ điều hành Ubuntu phục vụ việc dạy và học trực tuyến.
4. Giảng viên, học viên cao học và sinh viên ngành CNTT: Sử dụng làm tài liệu tham khảo chuẩn mực về phương pháp nghiên cứu khoa học, cấu trúc phân tích đề tài công nghệ mạng máy tính và hệ thống phân tán.

Câu hỏi thường gặp

Điện toán đám mây mang lại lợi ích kinh tế nổi bật nào cho doanh nghiệp?

Điện toán đám mây giúp doanh nghiệp loại bỏ chi phí mua sắm máy chủ vật lý ban đầu, chuyển đổi chi phí đầu tư cố định thành chi phí vận hành linh hoạt. Doanh nghiệp chỉ cần chi trả chính xác cho lượng tài nguyên tính toán thực tế đã sử dụng, tận dụng tối đa 100% hiệu suất hạ tầng từ nhà cung cấp.

Ba mô hình dịch vụ IaaS, PaaS và SaaS khác nhau như thế nào?

IaaS cung cấp hạ tầng máy tính thô (máy chủ ảo, lưu trữ, mạng) để người dùng tự cài đặt hệ điều hành và ứng dụng. PaaS cung cấp sẵn môi trường nền tảng và công cụ phát triển phần mềm. SaaS cung cấp phần mềm ứng dụng hoàn chỉnh hoạt động trực tiếp trên nền web, giải phóng người dùng khỏi mọi tác vụ quản trị.

Tại sao kiến trúc hướng dịch vụ SOA lại quan trọng trong điện toán đám mây?

Kiến trúc SOA đóng vai trò cầu nối giúp module hóa các chức năng nghiệp vụ thành các dịch vụ độc lập có khả năng chia sẻ và tái sử dụng cao trên mạng. Nhờ tính liên kết lỏng lẻo và khả năng mở rộng tốt, SOA là nền tảng cốt lõi giúp chuyển đổi các hệ thống phần mềm truyền thống lên môi trường đám mây thuận tiện.

Giải pháp web desktop eyeOS hoạt động trên nguyên lý kỹ thuật nào?

Phần mềm eyeOS vận hành theo mô hình ứng dụng web phong phú (RIA), kết hợp giữa ngôn ngữ xử lý phía máy chủ PHP và giao diện đồ họa JavaScript/HTML phía máy khách. Hệ thống trừu tượng hóa toàn bộ môi trường làm việc máy tính thông thường (tệp tin, ứng dụng văn phòng, trình duyệt) thành giao diện web truy cập qua mạng.

Doanh nghiệp cần làm gì để đảm bảo an toàn dữ liệu khi dùng đám mây?

Doanh nghiệp nên áp dụng mô hình đám mây lai (Hybrid Cloud) để giữ các dữ liệu tuyệt mật trên đám mây riêng. Đồng thời, cần triển khai xác thực đa yếu tố, mã hóa đường truyền dữ liệu qua giao thức SSL, thiết lập hệ thống tường lửa cân bằng tải và thường xuyên kiểm tra tập tin nhật ký truy cập hệ thống.

Kết luận

• Luận văn đã hệ thống hóa đầy đủ cơ sở lý thuyết, 5 tính chất đặc trưng, 3 mô hình dịch vụ và 3 mô hình triển khai của điện toán đám mây theo các tiêu chuẩn quốc tế.
• Phân tích chi tiết kiến trúc kỹ thuật của các nền tảng điện toán đám mây hàng đầu thế giới như IBM System x, Microsoft Azure, Amazon EC2, Google App Engine và Salesforce.
• Đánh giá khách quan thực trạng ứng dụng đám mây tại Việt Nam năm 2013, làm rõ tiềm năng và thách thức của các doanh nghiệp trong nước như Lạc Việt, VNPT và NEO.
• Cài đặt và thử nghiệm thành công hệ thống đám mây mã nguồn mở eyeOS trên Ubuntu Server, chứng minh tính khả thi của mô hình máy trạm ảo trong các cơ sở đào tạo.
• Đề xuất định hướng phát triển hoàn thiện hệ thống, tích hợp các mô-đun xác thực người dùng tập trung và mở rộng phạm vi cung cấp dịch vụ trên Internet trong chu kỳ 12 tháng tiếp theo.

Nghiên cứu khẳng định điện toán đám mây là xu thế tất yếu của cuộc cách mạng công nghệ thông tin. Các cơ quan, tổ chức và doanh nghiệp cần chủ động xây dựng chiến lược tiếp cận và chuyển đổi hạ tầng đám mây ngay hôm nay để nâng cao năng lực cạnh tranh và tối ưu hóa hiệu quả hoạt động trong kỷ nguyên số.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1. TỔNG QUAN VỀ ĐIỆN TOÁN ĐÁM MÂY 1. Định nghĩa Điện toán đám mây là sự nâng cấp từ mô hình máy chủ mainframe sang mô hình client-server. Cụ thể, người dùng sẽ không còn phải cần có các kiến thức về chuyên mục để điều khiển các công nghệ, máy móc và cơ sở hạ tầng, mà các chuyên gia trong “đám mây” của các hãng cung cấp sẽ giúp thực hiện điều đó.

Thuật ngữ “đám mây” ở đây là lối nói ẩn dụ chỉ mạng Internet (dựa vào cách được bố trí của nó trong sơ đồ mạng máy tính) và như một liên tưởng về độ phức tạp của các cơ sở hạ tầng chứa trong nó. Ở mô hình điện toán này, mọi khả năng liên quan đến công nghệ thông tin đều được cung cấp dưới dạng các “dịch vụ” cho phép người sử dụng truy cập các dịch vụ công nghệ từ một nhà cung cấp nào đó “trong đám mây” mà không cần phải có các kiến thức, kinh nghiệm về công nghệ đó, cũng như không cần quan tâm đến các cơ sở hạ tầng phục vụ công nghệ đó. Tài nguyên, dữ liệu, phần mềm và các thông tin liên quan đều được chứa trên các server (chính là các “đám mây”). Sự phát triển mạnh mẽ của Điện toán đám mây đã thu hút rất nhiều nhà khoa học, các trường đại học và cả các công ty công nghệ thông tin (IT) đầu tư nghiên cứu.

Rất nhiều chuyên gia đã đưa ra định nghĩa của mình về Điện toán đám mây. Theo thống kê của tạp chí “Cloud Magazine” thì hiện tại có hơn 200 định nghĩa khác nhau về Điện toán đám mây. Mỗi nhóm nghiên cứu đưa ra định nghĩa theo cách hiểu, cách tiếp cận của riêng mình nên rất khó tìm một định nghĩa tổng quát nhất của Điện toán đám mây. Dưới đây là ví dụ một số định nghĩa về Điện toán đám mây: Theo Wikipedia [10,11]: Điện toán đám mây là một mô hình điện toán gồm các tài nguyên điện toán thường được ảo hóa, có khả năng tùy biến linh hoạt và được cung cấp dưới dạng dịch vụ thông qua mạng Internet.

Theo 451 Group [19]: Điện toán đám mây nói về CNTT dưới dạng dịch vụ, được cung cấp bởi các tài nguyên CNTT hoàn toàn độc lập với vị trí. Học viên thực hiện: Đinh Thị Vân Anh - CB120051 - 12BCNTT.KT 13 Đề tài: Nghiên cứu các ứng dụng điện toán đám mây tại Việt Nam Theo Gartner [7]: Điện toán đám mây là một kiểu tính toán trong đó các năng lực CNTT có khả năng mở rộng rất lớn được cung cấp dưới dạng dịch vụ qua mạng Internet đến nhiều khách hàng bên ngoài. Theo NIST [20]: “Điện toán đám mây là một mô hình cho phép truy cập mạng thuận tiện, theo nhu cầu đến một kho tài nguyên điện toán dùng chung, có thể định cấu hình: mạng, máy chủ, lưu trữ, ứng dụng,…có thể được cung cấp và thu hồi một cách nhanh chóng với yêu cầu tối thiểu về quản lý hoặc can thiệp của nhà cung cấp dịch vụ. Mô hình đám mây thúc đẩy tính sẵn sàng và bao gồm 5 đặc tính cơ bản, 3 mô hình dịch vụ và 4 mô hình triển khai.

Theo Rajkumar Buyya [21]: “Điện toán đám mây là một loại hệ thống phân bố và xử lý song song gồm các máy tính ảo kết nối với nhau và được cung cấp động cho người dùng như một hoặc nhiều tài nguyên đồng nhất dựa trên sự thỏa thuận dịch vụ giữa nhà cung cấp và người sử dụng”. Theo Ian Foster [15]: Một mô hình điện toán phân tán có tính co giãn lớn mà hướng theo co giãn về mặt kinh tế, là nơi chứa các sức mạng tính toán, kho lưu trữ, các nền tảng (platform) và các dịch vụ được trực quan, ảo hóa và co giãn linh động, sẽ được phân phối theo nhu cầu cho các khách hàng bên ngoài thông qua Internet. Học viên thực hiện: Đinh Thị Vân Anh - CB120051 - 12BCNTT.KT 14 Đề tài: Nghiên cứu các ứng dụng điện toán đám mây tại Việt Nam Hình 1. Định nghĩa Điện toán đám mây Muốn hiểu rõ về điện toán đám mây, cần phân biệt 2 khái niệm: mô hình điện toán đám mây và dịch vụ điện toán đám mây.

Mô hình điện toán đám mây là mô hình cung cấp các tài nguyên máy tính, tính toán, xử lý và lưu trữ dưới dạng dịch vụ thay vì dưới dạng sản phẩm, qua môi trường mạng, trong đó khách hàng có thể tự đặt được cấu hình theo nhu cầu. Các tài nguyên này bao gồm: Hạ tầng (infrastructures, như hệ thống mạng, phần cứng, máy tính, bộ lưu trữ,…); Môi trường nền tảng (platforms, như hệ điều hành, phần mềm hệ thống, phần mềm công cụ,…); và Phần mềm (software, như phần mềm ứng dụng, tiện ích và ứng dụng máy tính khác). Dịch vụ điện toán đám mây bao gồm: dịch vụ cho thuê hạ tầng theo mô hình điện toán đám mây, dịch vụ cho thuê môi trường nền tảng theo mô hình điện toán đám mây, và dịch vụ cho thuê phần mềm theo mô hình điện toán đám mây. Học viên thực hiện: Đinh Thị Vân Anh - CB120051 - 12BCNTT.KT 15 Đề tài: Nghiên cứu các ứng dụng điện toán đám mây tại Việt Nam 2.

Thành phần của điện toán đám mây Về cơ bản, điện toán đám mây được chia ra thành 5 lớp riêng biệt, có tác động qua lại lẫn nhau: Client Application Platform Infrastructure Server Hình 2. Thành phần của điện toán đám mây Client (lớp khách hàng): Lớp khách hàng bao gồm phần cứng và phần mềm, để dựa vào đó, khách hàng có thể truy cập và sử dụng các ứng dụng/ dịch vụ được cung cấp từ điện toán đám mây. Chẳng hạn máy tính được dây kết nối mạng Internet (thiết bị phần cứng) và các trình duyệt web (phần mềm). Application (lớp ứng dụng): Lớp ứng dụng làm nhiệm vụ phân phối phần mềm như một dịch vụ thông qua mạng Internet, người dùng không cần phải cài đặt và chạy các ứng dụng đó trên máy tính của mình, các ứng dụng dễ dàng được chỉnh sửa và người dùng dễ dàng nhận được sự hỗ trợ.

- Các hoạt động được quản lý tại trung tâm của đám mây, chứ không nằm ở phía khách hàng (lớp Client), cho phép khách hàng truy cập các ứng dụng từ xa thông qua Website. - Người dùng cũng không cần thực hiện các tính năng như cập nhật phiên bản, bản vá lỗi, download phiên bản mới… bởi chúng sẽ được thực hiện từ các “đám mây”. Học viên thực hiện: Đinh Thị Vân Anh - CB120051 - 12BCNTT.KT 16 Đề tài: Nghiên cứu các ứng dụng điện toán đám mây tại Việt Nam Platform (lớp nền tảng): Lớp nền tảng cung cấp nền tảng cho điện toán và các giải pháp của dịch vụ, chi phối đến cấu trúc hạ tầng của “đám mây” và là điểm tựa cho lớp ứng dụng, cho phép các ứng dụng hoạt động trên nền tảng đó. Nó giảm nhẹ sự tốn kém khi triển khai các ứng dụng khi người dùng không phải trang bị cơ sở hạ tầng (phần cứng và phần mềm) của riêng mình.

Infrastructure (Lớp cơ sở hạ tầng): Lớp cơ sở hạ tầng cung cấp hạ tầng máy tính, tiêu biểu là môi trường nền ảo hóa. Thay vì khách hàng phải bỏ tiền ra mua các server, phần mềm, trung tâm dữ liệu hoặc thiết bị kết nối… giờ đây, họ vẫn có thể có đầy đủ tài nguyên để sử dụng mà chi phí được giảm thiểu, hoặc thậm chí là miễn phí. Đây là một bước tiến hóa của mô hình máy chủ ảo (Virtual Private Server). Server (Lớp Server - Máy chủ): Lớp máy chủ bao gồm các sản phẩm phần cứng và phần mềm máy tính, được thiết kế và xây dựng đặc biệt để cung cấp các dịch vụ của đám mây.

Các server phải được xây dựng và có cấu hình đủ mạnh (thậm chí là rất mạnh) để đáp ứng nhu cầu sử dụng của số lượng đông đảo các người dùng và các nhu cầu ngày càng cao của họ. Cách thức hoạt động của điện toán đám mây Để hiểu cách thức hoạt động của “đám mây”, cần tưởng tượng rằng “đám mây” bao gồm 2 lớp: Lớp Back_End và lớp Front_End. Hai lớp này được kết nối với nhau thông qua một mạng, trong đa số trường hợp là mạng Internet. Hạ tầng thiết bị được chứa ở lớp Back_End, và giao diện người dùng của các ứng dụng được chứa tại lớp Front_End.

Cách thức Hoạt động của điện toán đám mây Học viên thực hiện: Đinh Thị Vân Anh - CB120051 - 12BCNTT.KT 17 Đề tài: Nghiên cứu các ứng dụng điện toán đám mây tại Việt Nam Lớp Front_End là lớp người dùng, cho phép người dùng sử dụng và thực hiện thông qua giao diện người dùng. Khi người dùng truy cập các dịch vụ trực tuyến, họ sẽ phải sử dụng thông qua giao diện từ lớp Front_End, và các phần mềm sẽ được chạy trên lớp Back_End nằm ở “đám mây”. Lớp Back_End bao gồm các cấu trúc phần cứng và phần mềm để cung cấp giao diện cho lớp Front End và được người dùng tác động thông qua giao diện đó. Bởi vì các máy tính trên “đám mây” được thiết lập để hoạt động cùng nhau, do vậy các ứng dụng có thể sử dụng toàn bộ sức mạnh của các máy tính để có thể đạt được hiệu suất cao nhất.

Điện toán đám mây cũng đáp ứng đầy đủ tính linh hoạt cho người dùng. Tùy thuộc vào nhu cầu, người dùng có thể tăng thêm tài nguyên mà các đám mây cần sử dụng để đáp ứng, mà không cần phải nâng cấp thêm tài nguyên phần cứng như sử dụng máy tính cá nhân. Ngoài ra, với điện toán đám mây, vấn đề hạn chế của hệ điều hành khi sử dụng các ứng dụng không còn bị ràng buộc, như cách sử dụng máy tính thông thường. Các đặc điểm chính của điện toán đám mây Nói chung khách hàng không cần sở hữu cơ sở hạ tầng, họ sẽ chỉ phải trả cho những gì họ sử dụng.

Việc chia sẻ giữa nhiều người thuê giúp tận dụng nguồn tài nguyên máy tính và giảm phí tổn. Một số nhà cung cấp bao gồm Amazon, Google và Yahoo. Gần đây, Microsoft cũng giới thiệu dịch vụ điện toán đám mây mới là Windows Azure. Những dịch vụ này có thể được truy cập nhờ Microsoft Visual Studio bằng cách cài đặt Windows Azure SDK và Windows Azure Tools cho Visual Studio.

Điện toán đám mây có những đặc điểm chính bao gồm: - Tránh phí tổn cho khách hàng; - Độc lập thiết bị và vị trí: cho phép khách hàng truy cập hệ thống từ bất kỳ nơi nào hoặc bằng bất kỳ thiết bị gì. Học viên thực hiện: Đinh Thị Vân Anh - CB120051 - 12BCNTT.