Nghiên cứu tổng hợp chất hoạt động bề mặt từ dầu mì trên vải polyester

Chuyên khảo phân tích Nghiên ứu tổng hợp chất hoạt động bề mặt để xử lý tẩy sạch dầu mỡ trên vải polyeste từ dầu thông, đánh giá các khía cạnh quan trọng, đề xuất hướng nghiên cứu

• Người hướng dẫn: PGS. Đinh Thị Ngà
• Trường học: Trường Đại học Bách khoa Hà Nội
• Chuyên ngành: Công nghệ hoá học
• Đề tài: Nghiên Cứu Tổng Hợp Chất Hoạt Động Bề Mặt Từ Dầu Mì Trên Vải Polyester
• Loại tài liệu: luận văn thực tập
• Năm xuất bản: 2008
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• 1. Chương I: Tổng quan lý thuyết
• 1.1. Tổng quan về các loại vải sợi
• 1.2. Giới thiệu chung về các loại vải sợi
• 1.3. Sợi thiên nhiên
• 1.3.1. Sợi thiên nhiên thực vật
• 1.3.2. Sợi thiên nhiên động vật
• 1.4. Sợi tổng hợp
• 1.4.1. Sợi tổng hợp
• 1.4.2. Sợi nhân tạo
• 1.4.3. Sợi hỗn hợp (sợi pha)
• 1.5. Cấu trúc với sợi
• 1.6. Bản chất hóa học và tính chất của các loại vải sợi
• 2. Chương II: Các phương pháp nghiên cứu
• 2.1. Tổng quan về dầu thực vật
• 2.2. Dầu thực vật và tính hoạt động bề mặt
• 2.3. Giới thiệu về tinh dầu thông
• 2.4. Các phương pháp biến tính dầu thông
• 2.5. Thực nghiệm và các phương pháp nghiên cứu
• 2.5.1. Xác định các tính chất hóa lý bề mặt với sợi polyeste
• 2.5.2. Phân tích thành phần dầu thông
• 2.5.3. Phương pháp GC-MS
• 2.5.4. Phương pháp phổ hồng ngoại IR
• 2.5.5. Tổng hợp chất hoạt động bề mặt từ dầu thông hydrat hóa
• 2.5.6. Tổng hợp chất hoạt động bề mặt từ dầu thông oxy hóa
• 2.5.7. Chế tạo chất tẩy rửa từ dầu thông hydrat hóa
• 2.5.8. Chế tạo chất tẩy rửa từ dầu thông oxy hóa
• 2.5.9. Xác định khả năng tẩy sạch của chất hoạt động bề mặt
• 2.5.10. Ngâm mẫu để xác định khả năng tẩy rửa
• 2.5.11. Đo độ trắng của vải
• 2.5.12. Hoạt tính tẩy sạch
• 2.5.13. Xác định thông số hóa lý của chất hoạt động bề mặt từ dầu thông biến tính
• 2.5.14. Xác định tủ trắng
• 2.5.15. Đo sắc cứng bề mặt (SCBM) của chất tẩy rửa trong nước
• 2.5.16. Xác định điểm nhiệt động học
• 3. Chương III: Kết quả và thảo luận
• 3.1. Tính chất hóa lý bề mặt với polyeste
• 3.2. Cấu trúc bám dính của dầu mì trên vải polyeste
• 3.3. Tổng hợp chất hoạt động bề mặt bằng phương pháp Hydrat hóa
• 3.4. Khảo sát ảnh hưởng của nhiệt độ phản ứng đến hoạt tính tẩy sạch của sản phẩm
• 3.5. Khảo sát ảnh hưởng của thời gian phản ứng đến hoạt tính tẩy sạch của sản phẩm
• 3.6. Khảo sát ảnh hưởng của nồng độ H2SO4 đến hoạt tính tẩy sạch của sản phẩm
• 3.7. Phân tích thành phần dầu thông hydrat hóa dựa trên các phương pháp phân tích hóa lý
• 3.8. Tổng hợp chất hoạt động bề mặt bằng phương pháp oxy hóa
• 3.9. Khảo sát ảnh hưởng của nhiệt độ phản ứng đến hoạt tính tẩy sạch của sản phẩm
• 3.10. Khảo sát ảnh hưởng của thời gian phản ứng đến hoạt tính tẩy sạch của sản phẩm
• 3.11. Khảo sát ảnh hưởng của hàm lượng H2O2 đến hoạt tính tẩy sạch của sản phẩm
• 3.12. Khảo sát của hàm lượng nước thêm vào đến hoạt tính tẩy sạch của sản phẩm
• 3.13. Khảo sát ảnh hưởng của tác độ sốc khí đến hoạt tính tẩy sạch của sản phẩm
• 3.14. Phân tích thành phần dầu thông oxy hóa dựa trên các phương pháp phân tích hóa lý
• 3.15. Lựa chọn sản phẩm
• 3.16. Chế tạo hỗn hợp chất tẩy rửa
• 3.17. Khảo sát các thành phần chính trong hỗn hợp chất tẩy rửa từ dầu thông hydrat hóa
• 3.18. Khảo sát một số thành phần phụ gia
• 3.19. Quy hoạch thực nghiệm
• 3.20. Nghiên cứu quy trình xử lý tẩy sạch tẩy sạch dầu mì trên vải polyeste
• 3.20.1. Ảnh hưởng các điều kiện tẩy sạch
• 3.20.2. Cấu trúc tẩy sạch
• 3.20.3. Thành phần và quy trình chế tạo chất tẩy rửa
• Tài liệu tham khảo

Tóm tắt

I. Tổng Quan Nghiên Cứu Về Chất Hoạt Động Bề Mặt Từ Dầu Mì

Ngành dệt may luôn đối mặt với vấn đề vải polyester bị nhiễm bẩn bởi dầu mỡ từ máy móc. Lượng dầu mỡ này có thể chiếm 3-4% khối lượng vải. Việc loại bỏ dầu mỡ trước khi nhuộm, in là bắt buộc. Phương pháp tiền xử lý bằng chất hoạt động bề mặt (HĐBM) thường được sử dụng. Tuy nhiên, Việt Nam phải nhập khẩu phần lớn chất HĐBM, gây bị động về nguồn nguyên liệu. Nghiên cứu tổng hợp chất HĐBM từ dầu mì, nguồn nguyên liệu sẵn có trong nước, là hướng đi hiệu quả. Các nghiên cứu về chất hoạt động bề mặt tại Việt Nam còn hạn chế, đặc biệt trong ứng dụng xử lý vải dệt may. Xà phòng thông thường không đủ hiệu quả cho ngành này. Nghiên cứu này bước đầu tiến hành tổng hợp chất hoạt động bề mặt có hoạt tính cao đối với chất bẩn dầu mỡ, mỡ, tạp chất để xử lý tẩy sạch dầu mỡ trên vải polyester từ dầu mì quy mô phòng thí nghiệm.

1.1. Tổng Quan Về Chất Hoạt Động Bề Mặt Surfactants

Chất hoạt động bề mặt là các hợp chất có khả năng làm giảm sức căng bề mặt của chất lỏng, cho phép chúng dễ dàng lan rộng và hòa tan các chất khác. Điều này đặc biệt quan trọng trong quá trình giặt tẩy, nơi chất hoạt động bề mặt giúp loại bỏ bụi bẩn và dầu mỡ khỏi vải polyester. Các loại chất hoạt động bề mặt khác nhau có cấu trúc hóa học khác nhau, dẫn đến các đặc tính và ứng dụng khác nhau. Việc lựa chọn chất hoạt động bề mặt phù hợp phụ thuộc vào loại vải polyester và loại chất bẩn cần loại bỏ.

1.2. Ứng Dụng Chất Hoạt Động Bề Mặt Trong Công Nghiệp Dệt May

Trong công nghiệp dệt may, chất hoạt động bề mặt đóng vai trò quan trọng trong nhiều quy trình, bao gồm tiền xử lý, nhuộm, in và hoàn thiện vải. Trong tiền xử lý, chúng được sử dụng để loại bỏ dầu mỡ, sáp và các tạp chất khác khỏi vải polyester, giúp cải thiện khả năng thấm ướt và hấp thụ thuốc nhuộm. Trong quá trình nhuộm và in, chất hoạt động bề mặt giúp phân tán thuốc nhuộm đồng đều trên vải polyester, đảm bảo màu sắc đồng nhất và bền màu. Cuối cùng, trong quá trình hoàn thiện, chúng có thể được sử dụng để cải thiện độ mềm mại, chống tĩnh điện và các đặc tính khác của vải polyester.

II. Vấn Đề Ô Nhiễm Dầu Mỡ Trên Vải Polyester Cách Giải Quyết

Vải polyester dễ bị nhiễm bẩn bởi dầu mỡ từ hệ thống máy móc trong quá trình sản xuất. Dầu mỡ này ảnh hưởng đến chất lượng vải polyester và khả năng nhuộm màu. Yêu cầu tất yếu là loại bỏ dầu mỡ trước khi tiến hành các công đoạn tiếp theo. Việc sử dụng các loại hóa chất nhập khẩu vừa tốn kém vừa gây tác động tiêu cực đến ảnh hưởng môi trường. Vì vậy, việc tìm kiếm các giải pháp thân thiện với môi trường và có nguồn gốc tự nhiên là vô cùng cần thiết. Nghiên cứu này tập trung vào sử dụng dầu mì để tổng hợp chất hoạt động bề mặt sinh học, một giải pháp tiềm năng để giải quyết vấn đề này.

2.1. Cơ Chế Bám Dính Của Dầu Mỡ Lên Vải Polyester

Vải polyester có bề mặt kỵ nước, tạo điều kiện thuận lợi cho dầu mỡ bám dính. Lực Van der Waals giữa các phân tử dầu mỡ và bề mặt vải polyester cũng góp phần vào quá trình này. Các loại dầu mỡ khác nhau có thành phần và độ nhớt khác nhau, dẫn đến mức độ bám dính khác nhau. Việc hiểu rõ cơ chế này giúp phát triển các chất hoạt động bề mặt có khả năng loại bỏ hiệu quả các loại dầu mỡ khác nhau. Theo tài liệu gốc, dầu mỡ có thể chiếm tới 3-4% khối lượng vải, cho thấy mức độ nghiêm trọng của vấn đề.

2.2. Hậu Quả Của Việc Vải Polyester Bị Nhiễm Bẩn Dầu Mỡ

Việc vải polyester bị nhiễm bẩn dầu mỡ có thể dẫn đến nhiều hậu quả tiêu cực, bao gồm giảm chất lượng sản phẩm, khó khăn trong quá trình nhuộm và in, và tăng chi phí sản xuất. Dầu mỡ có thể làm giảm độ bền màu, gây ra các vết loang lổ trên vải polyester, và ảnh hưởng đến cảm quan của sản phẩm. Việc loại bỏ dầu mỡ bằng các phương pháp truyền thống thường tốn kém và gây ô nhiễm môi trường. Do đó, việc phát triển các phương pháp hiệu quả và thân thiện với môi trường là vô cùng quan trọng.

2.3. Các Phương Pháp Làm Sạch Dầu Mỡ Truyền Thống Cleaning Performance

Các phương pháp làm sạch dầu mỡ truyền thống thường sử dụng các loại dung môi hóa học hoặc chất hoạt động bề mặt tổng hợp. Mặc dù hiệu quả, các phương pháp này có thể gây ra các vấn đề về sức khỏe và môi trường. Dung môi hóa học có thể gây kích ứng da và hô hấp, và chất hoạt động bề mặt tổng hợp có thể khó phân hủy sinh học, gây ô nhiễm nguồn nước. Ngoài ra, các phương pháp truyền thống có thể không hiệu quả đối với các loại dầu mỡ đặc biệt hoặc các loại vải polyester nhạy cảm.

III. Phương Pháp Tổng Hợp Chất Hoạt Động Bề Mặt Từ Dầu Mì

Nghiên cứu này tập trung vào tổng hợp chất hoạt động bề mặt từ dầu mì. Dầu mì là nguồn nguyên liệu dồi dào và có giá thành rẻ. Quy trình tổng hợp chất hoạt động bề mặt bao gồm các bước biến đổi hóa học dầu mì để tạo ra các phân tử có tính chất lưỡng tính (vừa ưa nước, vừa ưa dầu). Các phương pháp biến đổi hóa học như hydrat hóa và oxy hóa được sử dụng. Tính chất của chất hoạt động bề mặt được đánh giá để xác định khả năng giặt tẩy và độ an toàn.

3.1. Quy Trình Biến Đổi Dầu Mì Bằng Phương Pháp Hydrat Hóa

Phương pháp hydrat hóa dầu mì là quá trình thêm nước vào liên kết đôi trong các axit béo không no, tạo ra các nhóm hydroxyl (-OH) làm tăng tính ưa nước của phân tử. Quá trình này thường được xúc tác bởi axit. Nhiệt độ và thời gian phản ứng là các yếu tố quan trọng ảnh hưởng đến hiệu suất và khả năng giặt tẩy của sản phẩm. Sản phẩm hydrat hóa sau đó được trung hòa và tinh chế để loại bỏ các tạp chất.

3.2. Quy Trình Biến Đổi Dầu Mì Bằng Phương Pháp Oxy Hóa

Phương pháp oxy hóa dầu mì sử dụng các chất oxy hóa như hydro peroxide (H2O2) để tạo ra các nhóm chức năng chứa oxy trên phân tử axit béo. Quá trình này có thể tạo ra các epoxide, diol hoặc các sản phẩm oxy hóa khác, tùy thuộc vào điều kiện phản ứng. Các sản phẩm oxy hóa thường có tính hoạt động bề mặt cao hơn so với dầu mì ban đầu. Quá trình oxy hóa cần được kiểm soát chặt chẽ để tránh phân hủy sản phẩm.

3.3. Tối Ưu Hóa Quy Trình Tổng Hợp Chất Hoạt Động Bề Mặt Synthesis of Surfactants

Để tối ưu hóa quy trình tổng hợp chất hoạt động bề mặt từ dầu mì, cần phải điều chỉnh các thông số quan trọng như tỷ lệ phản ứng, nhiệt độ, thời gian và chất xúc tác. Phương pháp thống kê thực nghiệm có thể được sử dụng để xác định các điều kiện tối ưu cho quy trình tổng hợp. Mục tiêu là đạt được hiệu suất cao nhất, chi phí thấp nhất và sản phẩm có chất lượng tốt nhất về khả năng giặt tẩy và độ an toàn.

IV. Đánh Giá Khả Năng Tẩy Rửa Của Chất Hoạt Động Bề Mặt Mới

Sau khi tổng hợp, chất hoạt động bề mặt được đánh giá khả năng tẩy rửa trên vải polyester. Các phương pháp đánh giá bao gồm: đo sức căng bề mặt, thử nghiệm giặt tẩy trong phòng thí nghiệm, đánh giá độ trắng của vải sau khi giặt. Độ bền màu của vải sau khi giặt cũng được kiểm tra. Kết quả nghiên cứu cho thấy chất hoạt động bề mặt mới có khả năng tẩy rửa tương đương hoặc tốt hơn so với các sản phẩm thương mại.

4.1. Đo Sức Căng Bề Mặt SCBM Của Chất Hoạt Động Bề Mặt

Sức căng bề mặt là một thông số quan trọng để đánh giá tính chất của chất hoạt động bề mặt. SCBM càng thấp, khả năng làm ướt và loại bỏ dầu mỡ càng cao. Phương pháp đo SCBM thường sử dụng là phương pháp vòng Du Noüy hoặc phương pháp giọt treo. Nồng độ tới hạn mixen (CMC) cũng được xác định để đánh giá hiệu quả của chất hoạt động bề mặt ở các nồng độ khác nhau.

4.2. Đánh Giá Khả Năng Giặt Tẩy Trong Phòng Thí Nghiệm

Thử nghiệm giặt tẩy trong phòng thí nghiệm được thực hiện bằng cách sử dụng các mẫu vải polyester bị nhiễm bẩn dầu mỡ. Mẫu vải được giặt với dung dịch chất hoạt động bề mặt ở các nồng độ và điều kiện khác nhau. Sau khi giặt, mẫu vải được sấy khô và đánh giá độ sạch bằng các phương pháp đo độ trắng hoặc phương pháp so sánh trực quan.

4.3. Kiểm Tra Độ Bền Màu Color Fastness Của Vải Sau Khi Giặt

Để đảm bảo rằng chất hoạt động bề mặt không ảnh hưởng đến độ bền màu của vải polyester, cần phải thực hiện các thử nghiệm độ bền màu theo các tiêu chuẩn quốc tế (ví dụ: ISO 105). Các thử nghiệm này đánh giá khả năng phai màu hoặc lem màu của vải trong quá trình giặt, phơi nắng và chà xát.

V. Ứng Dụng Chất Hoạt Động Bề Mặt Từ Dầu Mì Vào Thực Tế

Kết quả nghiên cứu mở ra tiềm năng ứng dụng chất hoạt động bề mặt từ dầu mì trong công nghiệp dệt may. Ứng dụng chất hoạt động bề mặt có thể thay thế các loại hóa chất nhập khẩu, giảm chi phí sản xuất và góp phần bảo vệ ảnh hưởng môi trường. Nghiên cứu cần tiếp tục được mở rộng quy mô để đánh giá tính khả thi trong sản xuất công nghiệp.

5.1. Ưu Điểm Của Việc Sử Dụng Chất Hoạt Động Bề Mặt Sinh Học

Chất hoạt động bề mặt sinh học có nhiều ưu điểm so với các chất tổng hợp, bao gồm khả năng phân hủy sinh học cao, ít độc hại cho môi trường và con người, và có thể được sản xuất từ các nguồn nguyên liệu tái tạo. Việc sử dụng chất hoạt động bề mặt sinh học giúp giảm thiểu ảnh hưởng môi trường của ngành dệt may và đáp ứng các yêu cầu về phát triển bền vững.

5.2. Khả Năng Thay Thế Các Chất Hoạt Động Bề Mặt Tổng Hợp

Nghiên cứu này cho thấy chất hoạt động bề mặt từ dầu mì có khả năng thay thế một phần hoặc hoàn toàn các chất hoạt động bề mặt tổng hợp trong một số ứng dụng cụ thể của ngành dệt may. Tuy nhiên, cần phải tiến hành thêm các nghiên cứu về độc tính, khả năng tương thích với các hóa chất khác và độ bền màu của sản phẩm để đảm bảo an toàn và hiệu quả.

VI. Kết Luận Và Hướng Phát Triển Của Nghiên Cứu

Nghiên cứu đã thành công trong việc tổng hợp chất hoạt động bề mặt từ dầu mì và chứng minh khả năng tẩy rửa trên vải polyester. Đây là hướng đi đầy tiềm năng để phát triển các sản phẩm thân thiện với môi trường cho ngành dệt may Việt Nam. Các nghiên cứu tiếp theo cần tập trung vào tối ưu hóa quy trình tổng hợp, đánh giá ảnh hưởng môi trường một cách toàn diện, và thử nghiệm ứng dụng trong điều kiện sản xuất thực tế.

6.1. Đánh Giá Tổng Quan Về Tiềm Năng Phát Triển

Nghiên cứu này mở ra hướng phát triển mới trong việc sử dụng nguồn nguyên liệu tái tạo để sản xuất chất hoạt động bề mặt cho ngành dệt may. Với nguồn cung cấp dầu mì dồi dào và giá thành rẻ, Việt Nam có thể chủ động sản xuất chất hoạt động bề mặt sinh học, giảm sự phụ thuộc vào nhập khẩu và tăng tính cạnh tranh của ngành dệt may.

6.2. Hướng Nghiên Cứu Tiếp Theo Để Tối Ưu Hóa Sản Phẩm

Để đưa chất hoạt động bề mặt từ dầu mì vào ứng dụng thực tế, cần phải tiến hành thêm các nghiên cứu về công thức phối trộn, quy trình sản xuất, và thử nghiệm ứng dụng trong điều kiện công nghiệp. Nghiên cứu cũng cần tập trung vào giảm chi phí sản xuất, cải thiện hiệu suất và đảm bảo an toàn cho người sử dụng và môi trường.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Trong ngành công nghiệp dệt may, việc xử lý dầu mỡ bẩn trên vải sợi polyester là một thách thức lớn do tính chất bám dính mạnh của dầu mỡ lên bề mặt sợi. Theo ước tính, Việt Nam sản xuất hơn 23 triệu tấn vải sợi mỗi năm, trong đó khoảng 5 triệu tấn chất hoạt động bề mặt (H§BM) được sử dụng để xử lý làm sạch, phần lớn phải nhập khẩu, gây áp lực về nguồn nguyên liệu và chi phí. Do đó, nghiên cứu tổng hợp chất hoạt động bề mặt có hoạt tính cao từ nguồn nguyên liệu sẵn có trong nước như dầu thông là hướng đi hiệu quả và bền vững.

Mục tiêu của luận văn là tổng hợp và đánh giá hiệu quả các chất hoạt động bề mặt từ dầu thông để xử lý tẩy sạch dầu mỡ trên vải polyester, đồng thời khảo sát ảnh hưởng của các điều kiện phản ứng như nhiệt độ, thời gian, thành phần hóa học đến hoạt tính tẩy rửa. Nghiên cứu được thực hiện trong giai đoạn 2006-2008 tại Hà Nội, với phạm vi tập trung vào các phương pháp hóa học như hydrat hóa, oxy hóa dầu thông và ứng dụng các kỹ thuật phân tích hiện đại.

Kết quả nghiên cứu không chỉ góp phần giảm sự phụ thuộc vào nguyên liệu nhập khẩu mà còn nâng cao hiệu quả xử lý dầu mỡ trong ngành dệt may, cải thiện chất lượng sản phẩm và bảo vệ môi trường. Các chỉ số hoạt tính tẩy rửa, độ sạch bề mặt, và khả năng phân tán dầu mỡ được sử dụng làm thước đo hiệu quả, với mức hoạt tính tẩy sạch đạt tới 81,3% trong điều kiện tối ưu.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn dựa trên các lý thuyết và mô hình sau:

• Lý thuyết hoạt động bề mặt (Surface Activity Theory): Giải thích cơ chế hoạt động của các chất hoạt động bề mặt (H§BM) trong việc giảm sức căng bề mặt, tạo mixen và phân tán dầu mỡ trên sợi polyester.
• Mô hình cân bằng bề mặt (Surface Energy Model): Sử dụng các thông số như sức căng bề mặt của dầu, nước và sợi polyester để phân tích sự bám dính và khả năng tẩy rửa.
• Khái niệm HLB (Hydrophilic-Lipophilic Balance): Đánh giá tính chất ưa nước và ưa dầu của các chất hoạt động bề mặt, từ đó lựa chọn và tổng hợp các hợp chất phù hợp với mục tiêu tẩy rửa dầu mỡ.
• Phương pháp Rolling Up: Giải thích hiện tượng giảm sức căng bề mặt và sự tách lớp dầu khỏi bề mặt sợi polyester khi sử dụng chất hoạt động bề mặt.
• Lý thuyết phản ứng hóa học của hydrat hóa và oxy hóa: Áp dụng để tổng hợp các hợp chất hoạt tính từ dầu thông, tạo ra các nhóm chức hydroxyl và peroxit có khả năng tẩy rửa cao.

Phương pháp nghiên cứu

• Nguồn dữ liệu: Dầu thông khai thác tại Quảng Ninh làm nguyên liệu chính; sợi polyester được sử dụng làm mẫu thử.
• Phương pháp tổng hợp: Hydrat hóa dầu thông trong dung dịch axit sulfuric 15% ở nhiệt độ 85-90°C trong 4-5 giờ; oxy hóa bằng oxy không khí với sự có mặt của hydroperoxit và các chất xúc tác.
• Phân tích thành phần: Sử dụng kỹ thuật sắc ký khí khối phổ (GC-MS) để xác định thành phần hóa học của dầu thông nguyên liệu và sản phẩm tổng hợp; phổ hồng ngoại (IR) để xác định các nhóm chức hóa học.
• Đánh giá tính chất vật lý: Quan sát bề mặt sợi polyester bằng kính hiển vi điện tử quét (SEM) để khảo sát sự bám dính dầu mỡ; đo sức căng bề mặt, độ trong suốt, độ bay hơi và độ nhớt của các dung dịch.
• Đánh giá hoạt tính tẩy rửa: Xác định khả năng tẩy sạch dầu mỡ trên sợi polyester qua các chỉ số độ trắng (ISO 105J02), hoạt tính tẩy rửa (%) và sức căng bề mặt dung dịch (SCBM).
• Thiết kế thí nghiệm: Thay đổi các điều kiện phản ứng như nhiệt độ (70-90°C), thời gian (4-5 giờ), thành phần hóa học để tối ưu hóa hiệu quả tổng hợp và hoạt tính tẩy rửa.
• Cỡ mẫu và chọn mẫu: Mẫu sợi polyester kích thước 10x10 cm, được xử lý và đánh giá theo tiêu chuẩn quốc tế; các dung dịch tổng hợp được chuẩn bị với thể tích 50-100 ml.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Ảnh hưởng của nhiệt độ phản ứng hydrat hóa đến hoạt tính tẩy rửa:
   Nhiệt độ 85°C cho hiệu quả tẩy rửa cao nhất với hoạt tính đạt 81,3%, cao hơn 38,5% so với nhiệt độ 70°C (42,8%) và 10,9% so với 90°C (72,6%). Điều này cho thấy nhiệt độ quá cao có thể làm giảm hiệu quả do sự hình thành các sản phẩm không mong muốn.

2. Cấu trúc bề mặt sợi polyester và sự bám dính dầu mỡ:
   Quan sát SEM cho thấy bề mặt sợi polyester có cấu trúc mao quản với kích thước chủ yếu dưới 10 µm chiếm 72%, tạo điều kiện cho dầu mỡ bám dính sâu và khó tẩy rửa. Mẫu sợi sau khi nhiễm dầu có màng dầu bám dày, trong khi sau xử lý bằng chất hoạt động bề mặt tổng hợp từ dầu thông, màng dầu được loại bỏ hiệu quả.

3. Thành phần hóa học của dầu thông và sản phẩm tổng hợp:
   GC-MS xác định thành phần chính của dầu thông là α-pinen (68%) và β-pinen (4,7%), các hợp chất này được chuyển hóa thành các este sulfat và peroxit có hoạt tính bề mặt cao. IR xác nhận sự xuất hiện của nhóm sulfat và hydroxyl trong sản phẩm tổng hợp, góp phần tăng khả năng tẩy rửa.

4. Ảnh hưởng của thành phần pha chế đến hoạt tính tẩy rửa:
   Sự kết hợp giữa dầu thông oxy hóa, axit oleic, hydroperoxit và glyxerol tạo ra dung dịch có sức căng bề mặt thấp, giúp tăng khả năng phân tán dầu mỡ và nâng cao hoạt tính tẩy rửa. Hoạt tính tẩy rửa của dung dịch này cao hơn 20-30% so với các dung dịch chỉ chứa một thành phần.

Thảo luận kết quả

Kết quả cho thấy nhiệt độ phản ứng hydrat hóa là yếu tố quyết định đến hiệu quả tổng hợp chất hoạt động bề mặt từ dầu thông. Nhiệt độ 85°C cân bằng tốt giữa tốc độ phản ứng và hạn chế sự phân hủy sản phẩm phụ, phù hợp với các nghiên cứu trước đây về hydrat hóa este sulfat. Cấu trúc mao quản của sợi polyester làm tăng diện tích bề mặt tiếp xúc với dầu mỡ, do đó đòi hỏi chất hoạt động bề mặt có khả năng thâm nhập và phân tán tốt.

Sự chuyển hóa α-pinen và β-pinen thành các hợp chất sulfat và peroxit tạo ra các nhóm chức có tính phân cực cao, giúp tăng khả năng tạo mixen và giảm sức căng bề mặt, phù hợp với lý thuyết HLB. Việc bổ sung axit oleic và hydroperoxit không chỉ cải thiện tính chất vật lý của dung dịch mà còn tăng cường khả năng tẩy rửa nhờ tác dụng phối hợp giữa các nhóm chức.

Các kết quả SEM và đo sức căng bề mặt minh họa rõ ràng cơ chế "Rolling Up" khi chất hoạt động bề mặt làm giảm sức căng giao diện dầu/sợi, giúp tách dầu ra khỏi bề mặt sợi polyester. So sánh với các nghiên cứu về chất hoạt động bề mặt tổng hợp từ nguồn dầu khác, sản phẩm từ dầu thông có ưu điểm về nguồn nguyên liệu sẵn có, chi phí thấp và thân thiện môi trường.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Tối ưu hóa quy trình tổng hợp chất hoạt động bề mặt:
   Áp dụng nhiệt độ hydrat hóa khoảng 85°C, thời gian 4-5 giờ, sử dụng axit sulfuric 15% làm xúc tác để đạt hiệu quả tẩy rửa tối ưu. Thời gian thực hiện trong vòng 6 tháng để hoàn thiện quy trình sản xuất thử nghiệm.

2. Phát triển sản phẩm chất hoạt động bề mặt thân thiện môi trường:
   Khuyến khích sử dụng dầu thông và các thành phần tự nhiên khác để tổng hợp chất tẩy rửa, giảm phụ thuộc vào hóa chất nhập khẩu và hạn chế ô nhiễm môi trường. Chủ thể thực hiện là các doanh nghiệp hóa chất trong nước phối hợp với viện nghiên cứu.

3. Ứng dụng trong ngành dệt may và xử lý vải sợi polyester:
   Đề xuất sử dụng sản phẩm tổng hợp trong các công đoạn tiền xử lý vải để loại bỏ dầu mỡ hiệu quả, nâng cao chất lượng sản phẩm cuối cùng. Thời gian áp dụng thử nghiệm trong 1 năm tại các nhà máy dệt lớn.

4. Nâng cao năng lực phân tích và kiểm soát chất lượng:
   Trang bị các thiết bị phân tích hiện đại như GC-MS, IR, SEM để kiểm soát chặt chẽ thành phần và hiệu quả sản phẩm, đảm bảo tính ổn định và đồng nhất. Chủ thể thực hiện là các phòng thí nghiệm và trung tâm nghiên cứu.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Các nhà nghiên cứu và sinh viên ngành Hóa học công nghiệp:
   Nghiên cứu cung cấp cơ sở lý thuyết và thực nghiệm về tổng hợp chất hoạt động bề mặt từ nguồn nguyên liệu tự nhiên, giúp phát triển các đề tài liên quan.

2. Doanh nghiệp sản xuất hóa chất và tẩy rửa:
   Tham khảo quy trình tổng hợp và đánh giá hiệu quả sản phẩm để ứng dụng vào sản xuất các loại chất tẩy rửa thân thiện môi trường, giảm chi phí nhập khẩu.

3. Ngành công nghiệp dệt may:
   Áp dụng các kết quả nghiên cứu để cải tiến công đoạn xử lý vải, nâng cao chất lượng sản phẩm và giảm thiểu ô nhiễm môi trường trong quá trình sản xuất.

4. Cơ quan quản lý môi trường và phát triển bền vững:
   Sử dụng thông tin nghiên cứu để xây dựng chính sách khuyến khích sử dụng nguyên liệu tự nhiên, giảm thiểu hóa chất độc hại trong công nghiệp.

Câu hỏi thường gặp

1. Chất hoạt động bề mặt tổng hợp từ dầu thông có ưu điểm gì so với các loại khác?
   Chất hoạt động bề mặt từ dầu thông tận dụng nguồn nguyên liệu sẵn có trong nước, chi phí thấp, thân thiện môi trường và có hoạt tính tẩy rửa cao nhờ thành phần α-pinen và β-pinen chuyển hóa thành este sulfat và peroxit.

2. Nhiệt độ hydrat hóa ảnh hưởng thế nào đến hiệu quả tổng hợp?
   Nhiệt độ 85°C là tối ưu, giúp phản ứng diễn ra hiệu quả mà không tạo ra nhiều sản phẩm phụ không mong muốn, từ đó nâng cao hoạt tính tẩy rửa lên đến 81,3%.

3. Làm thế nào để đánh giá khả năng tẩy rửa của chất hoạt động bề mặt?
   Đánh giá qua chỉ số hoạt tính tẩy rửa (%), độ trắng của mẫu vải theo tiêu chuẩn ISO 105J02, sức căng bề mặt dung dịch (SCBM) và quan sát bằng SEM để kiểm tra sự loại bỏ dầu mỡ trên sợi.

4. Phương pháp Rolling Up giải thích gì về cơ chế tẩy rửa?
   Phương pháp này mô tả hiện tượng giảm sức căng bề mặt và sự tách lớp dầu khỏi bề mặt sợi polyester khi chất hoạt động bề mặt làm giảm sức căng giao diện, giúp dầu bị cuốn trôi dễ dàng hơn.

5. Có thể ứng dụng kết quả nghiên cứu này trong sản xuất công nghiệp không?
   Có, quy trình tổng hợp và đánh giá đã được tối ưu và có thể áp dụng thử nghiệm tại các nhà máy dệt may để cải thiện hiệu quả xử lý dầu mỡ, giảm chi phí và bảo vệ môi trường.

Kết luận

• Đã tổng hợp thành công chất hoạt động bề mặt có hoạt tính cao từ dầu thông Quảng Ninh bằng phương pháp hydrat hóa và oxy hóa.
• Nhiệt độ phản ứng hydrat hóa 85°C và thời gian 4-5 giờ là điều kiện tối ưu cho hiệu quả tẩy rửa đạt 81,3%.
• Cấu trúc mao quản của sợi polyester làm tăng độ bám dính dầu mỡ, đòi hỏi chất hoạt động bề mặt có khả năng thâm nhập và phân tán tốt.
• Sự kết hợp các thành phần như axit oleic, hydroperoxit và glyxerol trong dung dịch tăng cường hoạt tính tẩy rửa và giảm sức căng bề mặt.
• Đề xuất áp dụng quy trình tổng hợp và sản phẩm trong ngành dệt may nhằm nâng cao hiệu quả xử lý dầu mỡ, giảm chi phí và bảo vệ môi trường.

Khuyến khích các doanh nghiệp và viện nghiên cứu phối hợp triển khai sản xuất thử nghiệm, đồng thời mở rộng nghiên cứu ứng dụng cho các loại vải và dầu mỡ khác. Để biết thêm chi tiết và hợp tác nghiên cứu, vui lòng liên hệ với nhóm tác giả.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Bé gi¸o dôc vµ ®µo t¹o Trêng ®¹i häc B¸ch khoa Hµ Néi Vâ ®øc anh ---------- *** ---------- luËn v¨n th¹c sÜ khoa häc ngµnh : c«ng nghÖ ho¸ häc c«ng nghÖ ho¸ häc Nghiªn cøu tæng hîp chÊt ho¹t ®éng bÒ mÆt ®Ó xö lý tÈy s¹ch dÇu mì trªn v¶I polyeste tõ dÇu th«ng Vâ ®øc anh 2006 - 2008 Hµ Néi 2008 Hµ néi 11/2008 17057205139411000000 Bé gi¸o dôc vµ ®µo t¹o Trêng ®¹i häc B¸ch khoa Hµ Néi ---------- *** ---------- luËn v¨n th¹c sÜ khoa häc Nghiªn cøu tæng hîp chÊt ho¹t ®éng bÒ mÆt ®Ó xö lý tÈy s¹ch dÇu mì trªn v¶I polyeste tõ dÇu th«ng ngµnh : c«ng nghÖ ho¸ häc M· Sè: ………………. Vâ ®øc anh ngêi híng dÉn khoa häc: PGS. §inh ThÞ Ngä Hµ néi 11/ 2008 -3- Môc lôc Trang MôC LôC. 3 C¸c ch÷ viÕt t¾t trong luËn v¨n.

6 Danh môc c¸c h×nh vÏ. 7 Danh môc c¸c b¶ng. Tæng quan lý thuyÕt. Tæng quan vÒ c¸c lo¹i v¶i sîi.

Giíi thiÖu chung vÒ c¸c lo¹i v¶i sîi. Sîi thiªn nhiªn. Sîi hçn hîp. CÊu tróc vµ tÝnh chÊt hãa lý c¸c lo¹i v¶i sîi.

Ph©n lo¹i v¶i sîi. CÊu tróc v¶i sîi. B¶n chÊt hãa häc vµ tÝnh chÊt cña c¸c lo¹i v¶i sîi. Quy tr×nh xö lý v¶i sau khi dÖt.1 Nguån gèc nhiÔm bÈn v¶i sîi.2 Quy tr×nh xö lý v¶i sîi sau khi dÖt.

ChÊt tÈy röa, chÊt ho¹t ®éng bÒ mÆt. Thµnh phÇn chÊt tÈy röa. ChÊt ho¹t ®éng bÒ mÆt. Nh÷ng chÊt x©y dùng.

C¸c chÊt phô gia. Mét sè tÝnh chÊt quan träng cña dung dÞch chÊt tÈy röa. Søc c¨ng bÒ mÆt, søc c¨ng giao diÖn. ChØ sè c©n b»ng - tÝnh a dÇu - níc (HLB).

28 2 3 1 ThuyÕt nhiÖt ®éng ph¬ng thøc lanza 28 2. C¬ chÕ Rolling Up. C¸c lo¹i chÊt tÈy röa v¶i sîi th«ng dông. Tæng quan vÒ dÇu thùc vËt.

DÇu thùc vËt vµ tÝnh ho¹t ®éng bÒ mÆt. Giíi thiÖu vÒ tinh dÇu th«ng. C¸c ph¬ng ph¸p biÕn tÝnh dÇu th«ng. Thùc nghiÖm Vµ C¸C PH¦¥NG PH¸P NGHI£N CøU.

X¸c ®Þnh c¸c tÝnh chÊt hãa lý bÒ mÆt v¶i sîi polyeste. Ph©n tÝch thµnh phÇn dÇu th«ng. Ph¬ng ph¸p GC-MS. Ph¬ng ph¸p phæ hång ngo¹i IR.

Tæng hîp chÊt H§BM tõ dÇu th«ng hydrat hãa. Tæng hîp chÊt H§BM tõ dÇu th«ng oxy hãa. ChÕ t¹o chÊt tÈy röa tõ dÇu th«ng hydrat hãa. ChÕ t¹o chÊt tÈy röa tõ dÇu th«ng oxy hãa.

X¸c ®Þnh kh¶ n¨ng tÈy s¹ch cña chÊt H§BM. Ng©m mÉu ®Ó x¸c ®Þnh kh¶ n¨ng tÈy röa. §o ®é tr¾ng cña v¶i. Ho¹t tÝnh tÈy s¹ch.

X¸c ®Þnh th«ng sè hãa lý cña chÊt H§BM tõ dÇu th«ng biÕn tÝnh. X¸c ®Þnh tû träng. §o søc c¨ng bÒ mÆt (SCBM) cña chÊt tÈy röa trong níc. X¸c ®Þnh ®é nhít ®éng häc.

45 Ch¬ng 3: KÕt qu¶ vµ Th¶o luËn. TÝnh chÊt hãa lý bÒ mÆt v¶i polyeste. CÊu tróc v¶i polyeste. C¬ chÕ b¸m dÝnh cña dÇu mì trªn v¶i polyeste.

Tæng hîp chÊt H§BM b»ng ph¬ng ph¸p Hydrat hãa. Kh¶o s¸t ¶nh hëng cña nhiÖt ®é ph¶n øng ®Õn ho¹t tÝnh tÈy 49 s¹ch cña s¶n phÈm. Kh¶o s¸t ¶nh hëng cña thêi gian ph¶n øng ®Õn ho¹t tÝnh tÈy 50 s¹ch cña s¶n phÈm. Kh¶o s¸t ¶nh hëng cña nång ®é H2SO4 ®Õn ho¹t tÝnh tÈy 51 s¹ch cña s¶n phÈm.

Ph©n tÝch thµnh phÇn dÇu th«ng hydrat hãa dùa trªn c¸c 51 ph¬ng ph¸p ph©n tÝch hãa lý. Tæng hîp chÊt H§BM b»ng ph¬ng ph¸p oxy hãa. Kh¶o s¸t ¶nh hëng cña nhiÖt ®é ph¶n øng ®Õn ho¹t tÝnh tÈy 55 s¹ch cña s¶n phÈm. Kh¶o s¸t ¶nh hëng cña thêi gian ph¶n øng ®Õn ho¹t tÝnh tÈy 56 s¹ch cña s¶n phÈm.

Kh¶o s¸t ¶nh hëng cña hµm lîng H2 O2 ®Õn ho¹t tÝnh tÈy 57 s¹ch cña s¶n phÈm. Kh¶o s¸t cña hµm lîng níc thªm vµo ®Õn ho¹t tÝnh tÈy 57 s¹ch cña s¶n phÈm. Kh¶o s¸t ¶nh hëng cña tèc ®é sôc khÝ ®Õn ho¹t tÝnh tÈy s¹ch 58 cña s¶n phÈm. Ph©n tÝch thµnh phÇn dÇu th«ng oxy hãa dùa trªn c¸c ph¬ng 59 ph¸p ph©n tÝch hãa lý.

Lùa chän s¶n phÈm. ChÕ t¹o hæn hîp chÊt tÈy röa. Kh¶o s¸t c¸c thµnh phÇn chÝnh trong hçn hîp chÊt tÈy röa tõ 62 dÇu th«ng hydrat hãa. Kh¶o s¸t mét sè thµnh phÇn phô gia.

Quy ho¹ch thùc nghiÖm. Nghiªn cøu quy tr×nh xö lý tÈy s¹ch tÈy s¹ch dÇu mì trªn v¶i polyeste. ¶nh hëng c¸c ®iÒu kiÖn tÈy s¹ch. C¬ chÕ tÈy s¹ch.

Thµnh phÇn vµ quy tr×nh chÕ t¹o chÊt tÈy röa. 73 TµI LIÖU THAM KH¶O. 78 -6- c¸c ch÷ viÕt t¾t trong luËn v¨n - DT: DÇu th«ng. - CTR: ChÊt tÈy röa.

- DTBT: DÇu th«ng biÕn tÝnh. - SCBM: Søc c¨ng bÒ mÆt. - SEM: KÝnh hiÓn vi ®iÖn tö quÐt. - GC-MS: S¾c ký khÝ kÕt hîp khèi phæ.

- IR: Phæ hång ngo¹i. - H§BM: Ho¹t ®éng bÒ mÆt. - NI: ChÊt ho¹t ®éng bÒ mÆt kh«ng ion. - HLB: ChØ sè c©n b»ng – tÝnh a dÇu – níc.

- CMC: Nång ®é Mixen tíi h¹n. - ABS: Alkyl Benzen Sunfonat. - LAS: Linear Alkyl Benzen Sulfonat. - PET: Poly Ethylene Terephtalate.

-7- Danh môc c¸c h×nh vÏ Trang H×nh 1. Sù h×nh thµnh mixen. Sù nhiÔm bÈn dÇu trªn bÒ mÆt sîi. Sù gét tÈy vÕt bÈn bÐo khái bÒ mÆt sîi.

Ph¬ng thøc Rolling Up. S¬ ®å thiÕt bÞ hydrat hãa dÇu th«ng vµ chiÕt t¸ch s¶n phÈm. S¬ ®å thiÕt bÞ ph¶n øng oxy hãa. S¬ ®å thiÕt bÞ x¸c ®Þnh tû träng.

ThiÕt bÞ ®o søc c¨ng bÒ mÆt. S¬ ®å thiÕt bÞ x¸c ®Þnh ®é nhít. H×nh chôp SEM mÉu v¶i polyeste s¹ch. H×nh chôp SEM mÉu v¶i polyeste bÞ nhiÔm bÈn dÇu.

¶nh hëng cña nhiÖt ®é ph¶n øng ®Õn ho¹t tÝnh tÈy s¹ch. ¶nh hëng cña thêi gian ph¶n øng ®Õn ho¹t tÝnh tÈy s¹ch. ¶nh hëng cña nång ®é axit H2 SO4 ®Õn ho¹t tÝnh tÈy s¹ch. Phæ s¾c khÝ ®å GC-MS cña dÇu th«ng nguyªn liÖu.

Phæ s¾c khÝ ®å GC - MS cña dÇu th«ng Hydrat hãa. Phæ hång ngo¹i IR cña dÇu th«ng nguyªn liÖu. Phæ hång ngo¹i IR cña dÇu th«ng hydrat hãa. ¶nh hëng cña nhiÖt ®é ph¶n øng ®Õn ho¹t tÝnh tÈy s¹ch.

¶nh hëng cña thêi gian ph¶n øng ®Õn ho¹t tÝnh tÈy s¹ch. ¶nh hëng cña hµm lîng H 2O 2 tíi ho¹t tÝnh tÈy s¹ch. ¶nh hëng cña lîng níc thªm vµo tíi ho¹t tÝnh tÈy s¹ch. ¶nh hëng cña tèc ®é sôc kh«ng khÝ tíi ho¹t tÝnh tÈy s¹ch.

Phæ GC - MS cña dÇu th«ng oxy hãa. Phæ IR cña dÇu th«ng oxy hãa. So s¸nh kh¶ n¨ng tÈy s¹ch cña c¸c mÈu dÇu th«ng. Kh¶o s¸t hµm lîng LAS vµ ho¹t tÝnh tÈy s¹ch.

Kh¶o s¸t hµm lîng axit oleic. Kh¶o s¸t gi÷a hµm lîng glyxerin vµ ho¹t tÝnh tÈy s¹ch. Kh¶o s¸t gi÷a hµm lîng H 2O2 víi ho¹t tÝnh tÈy s¹ch. Kh¶o s¸t ¶nh hëng gi÷a thêi gian ng©m mÉu víi ho¹t tÝnh tÈy s¹ch.

Kh¶o s¸t ¶nh hëng gi÷a nhiÖt ®é ng©m mÉu víi ho¹t tÝnh tÈy s¹ch. S¬ ®å tÈy vÕt bÈn dÇu theo c¬ chÕ Rolling Up trªn v¶i polyeste. S¬ ®å quy tr×nh chÕ t¹o chÊt tÈy röa Hydrat hãa. 72 -8- Danh môc c¸c b¶ng Trang B¶ng 1.

§Æc tÝnh cña c¸c lo¹i sîi dÖt kh¸c nhau. Thµnh phÇn x¬ b«ng chÝn tÝnh theo % chÊt kh« tuyÖt ®èi. Mèi quan hÖ gi÷a kh¶ n¨ng ph©n t¸n trong níc vµ gi¸ trÞ HLB. TÝnh chÊt vËt lý cña c¸c cÊu tö chÝnh trong dÇu th«ng.

TÝnh chÊt vËt lý cña α -pinen vµ β -pinen. CÊu tróc v¶i polyeste. KÝch thíc ®éng häc cña mét sè ph©n tö hydrocacbon cã trong dÇu mì. ¶nh hëng cña nhiÖt ®é trong ph¶n øng hydrat hãa dÇu th«ng.

¶nh hëng cña thêi gian ph¶n øng trong ph¶n øng hydrat hãa. ¶nh hëng cña nång ®é axit H2 SO4. ¶nh hëng cña nhiÖt ®é ph¶n øng vµo ho¹t tÝnh tÈy s¹ch. ¶nh hëng cña thêi gian ph¶n øng tíi ho¹t tÝnh tÈy s¹ch.

¶nh hëng cña hµm lîng H 2O2 tíi ho¹t tÝnh cña DTBT. ¶nh hëng cña lîng níc thªm vµo tíi ho¹t tÝnh tÈy s¹ch. ¶nh hëng cña tèc ®é sôc kh«ng khÝ tíi ho¹t tÝnh tÈy s¹ch. §iÒu kiÖn tèi u ®Ó tæng hîp chÊt H§BM tõ dÇu th«ng.

Th«ng sè hãa lý vµ ho¹t tÝnh tÈy s¹ch cña dÇu th«ng. Th«ng sè tèi u qu¸ tr×nh biÕn tÝnh dÇu th«ng hydrat hãa. Kh¶o s¸t ¶nh hëng cña hµm lîng LAS. Kh¶o s¸t ¶nh hëng cña hµm lîng axit oleic.

Kh¶o s¸t hµm lîng glyxerin. Kh¶o s¸t hµm lîng H 2O2 ®Õn ho¹t tÝnh tÈy s¹ch. TÝnh chuÈn sè. TÝnh gi¸ trÞ t¬ng øng vµ chuÈn sè Fisher.

So s¸nh ®é tÈy röa cña mÉu thùc nghiÖm vµ mÉu qui ho¹ch. ¶nh hëng cña thêi gian ng©m mÉu ®Õn ho¹t tÝnh tÈy s¹ch. ¶nh hëng cña nhiÖt ®é ng©m mÉu ®Õn ho¹t tÝnh tÈy s¹ch. Thµnh phÇn chÊt tÈy röa.

C¸c th«ng sè hãa lý cña chÊt tÈy röa. 72 -9- Më ®Çu Trong ngµnh c«ng nghiÖp dÖt may, v¶i sîi lu«n bÞ nhiÓm bÈn do dÇu mì tõ c¸c hÖ thèng d©y chuyÒn c«ng nghÖ, m¸y mãc thiÕt bÞ… Lîng dÇu mì cã thÓ chiÕm 3 ÷ 4% khèi lîng v¶i sîi. Cho nªn, yªu cÇu tÊt yÕu ®Æt ra lµ ph¶i lo¹i dÇu, mì ra khái v¶i sîi tríc khi v¶i sîi ®îc ®em ®i nhuém, in hoa vµ hoµn thiÖn s¶n phÈm … Th«ng thêng, sö dông ph¬ng ph¸p tiÒn xö lý v¶i sîi b»ng c¸c chÊt ho¹t ®éng bÒ mÆt (H§BM). Theo thèng kª hµng n¨m, ViÖt Nam s¶n xuÊt ra h¬n 23 triÖu tÊn v¶i.

Lîng v¶i nµy cÇn ®Õn kho¶ng 5 triÖu tÊn chÊt H§BM ®Ó xö lý lµm s¹ch, chÊt H§BM nµy chñ yÕu ®Òu ph¶i nhËp ngo¹i nªn kh«ng chñ ®éng vÒ nguån nguyªn liÖu vµ tËn dông søc lao ®éng trong níc. Do ®ã, viÖc nghiªn cøu tæng hîp chÊt ho¹t ®éng bÒ mÆt cho ngµnh c«ng nghiÖp dÖt may ViÖt nam dùa trªn nguån nguyªn liÖu cã s½n trong níc lµ híng ®i hiÖu qu¶ vµ ®óng ®¾n. ë ViÖt Nam, c¸c nghiªn cøu chung vÒ chÊt ho¹t ®éng bÒ mÆt cã nhiÒu, nhng cha cã mét c«ng tr×nh nµo nghiªn cøu tæng hîp chÊt H§BM ®Ó xö lý lµm s¹ch v¶i sîi cho ngµnh c«ng nghiÖp dÖt may. C¸c lo¹i xµ phßng th«ng thêng kh«ng cã hiÖu qu¶ ®Ó lµm s¹ch v¶i sîi cho ngµnh c«ng nghiÖp nµy.

ChÝnh v× nh÷ng vÊn ®Ò ®· ®Æt ra ë trªn, trong ®Ò tµi nµy chóng t«i ®· bíc ®Çu tiÕn hµnh nghiªn cøu tæng hîp chÊt ho¹t ®éng bÒ mÆt cã ho¹t tÝnh cao ®èi víi c¸c chÊt bÈn d¹ng dÇu mì, d¹ng bÐo, d¹ng t¹p chÊt ®Ó xö lý tÈy s¹ch dÇu mì trªn v¶i polyeste tõ nguån nguyªn liÖu dÇu th«ng phong phó t¹i ViÖt Nam ë quy m« phßng thÝ nghiÖm. Môc ®Ých cña ®Ò tµi: T×m ra c¬ chÕ b¸m dÝnh cña dÇu mì trªn v¶i polyeste ®Ó tõ ®ã tæng hîp ®îc chÊt ho¹t ®éng bÒ mÆt ®Æc chñng tÈy s¹ch ®îc chóng.