Nghiên Cứu Các Yếu Tố Ảnh Hưởng Đến Phương Thức Thanh Toán Trong M&A Tại Việt Nam

Chuyên khảo kinh tế phân tích Các yếu tố ảnh hưởng đến sự lựa chọn phương thức thanh toán m a cho các tổ chức tài chính việt nam, đánh giá các khía cạnh quan trọng, đề xuất hướng

• Đề tài: Nghiên Cứu Các Yếu Tố Ảnh Hưởng Đến Phương Thức Thanh Toán Trong M&A Tại Việt Nam

Mục lục chi tiết

• 1. CHƯƠNG 1: CỞ SỞ LÝ LUẬN VỀ TỔ CHỨC TÀI CHÍNH, PHƯƠNG THỨC THANH TOÁN TRONG MUA BÁN VÀ SÁP NHẬP
• 1.1. Tổng quan về mua bán và sáp nhập
• 1.2. Khái niệm về mua bán và sáp nhập
• 1.3. Phương thức thanh toán trong mua bán và sát nhập và các yếu tố ảnh hưởng đến sự lựa chọn phương thức thanh toán trong mua bán và sáp nhập
• 1.4. Khái niệm tổ chức tài chính
• 1.5. Khuôn khổ pháp lý về hoạt động M&A của Việt Nam
• 1.6. Tổng quan nghiên cứu trong nước và nước ngoài
• 1.7. Mô hình nghiên cứu và phương pháp nghiên cứu
• 2. CHƯƠNG 2: CÁC YẾU TỐ ẢNH HƯỞNG ĐẾN SỰ LỰA CHỌN PHƯƠNG THỨC THANH TOÁN TRONG M&A CỦA CÁC TỔ CHỨC TÀI CHÍNH VIỆT NAM
• 2.1. Tình hình M&A tại Việt Nam từ 2011 đến 2017
• 2.2. Số thương vụ và tổng giá trị thương vụ M&A tại Việt Nam (2011-2017)
• 2.3. Cơ cấu ngành, lĩnh vực trong hoạt động M&A tại Việt Nam
• 2.4. Các nhà thầu chủ yếu trong hoạt động M&A tại Việt Nam
• 2.5. Một số thương vụ M&A tiêu biểu tại Việt Nam
• 2.6. Tình hình M&A của các tổ chức tài chính tại Việt Nam (2011-2017)
• 2.7. Số thương vụ và tổng giá trị thương vụ M&A tại Việt Nam của các tổ chức tài chính
• 2.8. Một số thương vụ M&A tiêu biểu của các tổ chức tài chính tại Việt Nam
• 2.9. Các yếu tố ảnh hưởng đến sự lựa chọn phương thức thanh toán trong M&A của các tổ chức tài chính Việt Nam
• 2.10. Đặc điểm của mẫu nghiên cứu
• 2.11. Các yếu tố ảnh hưởng đến sự lựa chọn phương thức thanh toán M&A
• 2.12. Đánh giá và thảo luận
• 3. CHƯƠNG 3: MỘT SỐ GỢI Ý VÀ KHUYẾN NGHỊ VỀ PHƯƠNG THỨC THANH TOÁN PHÙ HỢP VỚI ĐẶC ĐIỂM VÀ TÍNH CHẤT CỦA CÁC TỔ CHỨC TÀI CHÍNH Ở VIỆT NAM
• 3.1. Định hướng phát triển M&A trong thời gian tới của Việt Nam trong lĩnh vực tài chính – ngân hàng
• 3.2. Xu hướng lựa chọn phương thức thanh toán chủ yếu của các tổ chức tài chính Việt Nam hiện nay
• 3.3. Tình hình M&A tại Việt Nam của các công ty tài chính 6 tháng đầu năm 2018 và đưa ra sự lựa chọn trong phương thức thanh toán trong M&A đối với các thương vụ
• 3.4. Một số điểm cần lưu ý khi áp dụng mô hình sự lựa chọn phương thức thanh toán M&A của các tổ chức tài chính tại Việt Nam
• PHẦN I: ĐẶT VẤN ĐỀ
• 1.1. Lí do chọn đề tài
• 1.2. Tình hình nghiên cứu
• 1.3. Mục tiêu nghiên cứu
• 1.4. Đối tượng, phạm vi nghiên cứu
• 1.5. Phương pháp nghiên cứu
• 1.6. Cơ cấu đề tài
• PHẦN II: NỘI DUNG, KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU
• PHẦN III: KẾT LUẬN
• 3.1. Hạn chế của đề tài
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng Quan Nghiên Cứu Phương Thức Thanh Toán M A Tại VN

Nghiên cứu về phương thức thanh toán M&A tại Việt Nam trở nên cấp thiết trong bối cảnh thị trường M&A đang phát triển mạnh mẽ. Hoạt động mua bán sáp nhập không chỉ là công cụ tái cấu trúc doanh nghiệp, mà còn mở ra cơ hội mở rộng thị trường, tiếp cận công nghệ mới. Chính sách nới room cho nhà đầu tư nước ngoài từ năm 2015 đã tạo động lực lớn cho thị trường M&A Việt Nam. Tuy nhiên, tỷ lệ thất bại của các thương vụ M&A còn cao. Việc nghiên cứu các yếu tố ảnh hưởng đến sự thành bại, đặc biệt là trong lựa chọn phương thức thanh toán, là vô cùng quan trọng. Nghiên cứu này tập trung vào các tổ chức tài chính, nhằm đưa ra những căn cứ khoa học và thực tiễn cho các quyết định M&A, đồng thời gợi ý chính sách phát triển thị trường M&A trong tương lai.

1.1. Tầm Quan Trọng Của Phương Thức Thanh Toán Trong M A

Lựa chọn phương thức thanh toán M&A (tiền mặt, cổ phiếu, hay kết hợp) ảnh hưởng trực tiếp đến rủi ro và lợi nhuận của các bên tham gia. Một quyết định đúng đắn có thể tối ưu hóa giá trị thương vụ, trong khi sai lầm có thể dẫn đến thất bại. Nghiên cứu này tập trung vào phân tích các yếu tố định hình lựa chọn này, cung cấp thông tin chi tiết cho các nhà quản lý và nhà đầu tư trong lĩnh vực M&A. Từ đó, gia tăng hiệu quả của hoạt động mua bán sáp nhập tại Việt Nam, đặc biệt trong bối cảnh hội nhập kinh tế quốc tế sâu rộng.

1.2. Phạm Vi Nghiên Cứu Tổ Chức Tài Chính Việt Nam

Nghiên cứu tập trung vào các tổ chức tài chính vì đây là lĩnh vực có nhiều hoạt động M&A sôi động và đóng vai trò quan trọng trong nền kinh tế. Các thương vụ M&A trong ngành tài chính ngân hàng thường có quy mô lớn, phức tạp và ảnh hưởng sâu rộng. Việc hiểu rõ các yếu tố ảnh hưởng đến phương thức thanh toán trong các thương vụ này có ý nghĩa đặc biệt quan trọng đối với sự ổn định và phát triển của hệ thống tài chính Việt Nam.

II. Thách Thức Nghiên Cứu Yếu Tố Ảnh Hưởng Thanh Toán M A

Một trong những thách thức lớn nhất trong nghiên cứu phương thức thanh toán M&A là xác định và đo lường các yếu tố ảnh hưởng. Các yếu tố này có thể bao gồm đặc điểm của doanh nghiệp (kích thước, lợi nhuận, cấu trúc vốn), điều kiện thị trường (tình hình kinh tế vĩ mô, lãi suất, biến động thị trường chứng khoán), và các yếu tố pháp lý (quy định về M&A, thuế). Việc thu thập dữ liệu và phân tích mối quan hệ giữa các yếu tố này và lựa chọn phương thức thanh toán đòi hỏi phương pháp nghiên cứu chặt chẽ và đa dạng. Nghiên cứu này sử dụng kết hợp phương pháp định tính và định lượng để giải quyết thách thức này.

2.1. Thiếu Hụt Nghiên Cứu Trong Nước Về M A

So với các thị trường phát triển, nghiên cứu về M&A nói chung và phương thức thanh toán nói riêng ở Việt Nam còn hạn chế. Điều này gây khó khăn cho việc xây dựng cơ sở lý thuyết vững chắc và so sánh kết quả nghiên cứu với các nghiên cứu trước đó. Nghiên cứu này cố gắng khắc phục hạn chế này bằng cách tổng hợp các nghiên cứu quốc tế và điều chỉnh cho phù hợp với đặc điểm của thị trường Việt Nam. Đồng thời, đề xuất các hướng nghiên cứu tiếp theo để phát triển lĩnh vực này.

2.2. Sự Phức Tạp Của Các Giao Dịch M A

Các giao dịch M&A thường rất phức tạp, liên quan đến nhiều bên liên quan và nhiều yếu tố không chắc chắn. Việc phân tích và dự đoán lựa chọn phương thức thanh toán đòi hỏi sự hiểu biết sâu sắc về cấu trúc giao dịch, chiến lược của các bên tham gia, và các yếu tố rủi ro tiềm ẩn. Nghiên cứu này sử dụng các mô hình phân tích tài chính và kinh tế lượng để đơn giản hóa và mô hình hóa sự phức tạp này.

III. Phân Tích Thực Trạng Phương Thức Thanh Toán M A Tại VN

Phân tích thực trạng phương thức thanh toán M&A tại Việt Nam giai đoạn 2011-2017 cho thấy xu hướng sử dụng tiền mặt vẫn chiếm ưu thế. Tuy nhiên, thanh toán bằng cổ phiếu và các hình thức kết hợp đang dần trở nên phổ biến hơn. Các yếu tố như quy mô giao dịch, tình hình tài chính của các bên tham gia, và điều kiện thị trường có ảnh hưởng đáng kể đến lựa chọn phương thức thanh toán. Nghiên cứu này sử dụng dữ liệu thống kê và phân tích hồi quy để xác định các xu hướng và mối quan hệ này.

3.1. Thống Kê Các Thương Vụ M A Tiêu Biểu

Nghiên cứu trình bày thống kê chi tiết về số lượng và giá trị các thương vụ M&A tại Việt Nam trong giai đoạn 2011-2017, phân loại theo ngành, lĩnh vực và phương thức thanh toán. Các thương vụ tiêu biểu được phân tích sâu hơn để hiểu rõ động cơ và chiến lược của các bên tham gia, cũng như tác động của các yếu tố bên ngoài đến lựa chọn phương thức thanh toán.

3.2. So Sánh Các Phương Thức Thanh Toán M A

Nghiên cứu so sánh ưu và nhược điểm của các phương thức thanh toán khác nhau (tiền mặt, cổ phiếu, kết hợp) trong bối cảnh thị trường Việt Nam. Các yếu tố như rủi ro, chi phí, và tác động đến cấu trúc vốn của doanh nghiệp được xem xét kỹ lưỡng. Phân tích này cung cấp thông tin hữu ích cho các nhà quản lý và nhà đầu tư khi lựa chọn phương thức thanh toán phù hợp cho các thương vụ M&A.

IV. Mô Hình Nghiên Cứu Yếu Tố Ảnh Hưởng Thanh Toán M A

Để xác định các yếu tố ảnh hưởng đến phương thức thanh toán M&A, nghiên cứu xây dựng mô hình kinh tế lượng sử dụng dữ liệu thu thập được từ các thương vụ thực tế tại Việt Nam. Mô hình này bao gồm các biến độc lập đại diện cho đặc điểm của doanh nghiệp, điều kiện thị trường, và các yếu tố pháp lý. Biến phụ thuộc là lựa chọn phương thức thanh toán (tiền mặt, cổ phiếu, kết hợp). Kết quả phân tích hồi quy cho thấy một số yếu tố có ảnh hưởng đáng kể đến lựa chọn phương thức thanh toán.

4.1. Các Biến Độc Lập Trong Mô Hình

Mô hình nghiên cứu bao gồm các biến độc lập như quy mô doanh nghiệp (tổng tài sản, doanh thu), lợi nhuận (ROA, ROE), cấu trúc vốn (tỷ lệ nợ trên vốn chủ sở hữu), tăng trưởng (tốc độ tăng trưởng doanh thu), điều kiện thị trường (chỉ số VN-Index, lãi suất), và các yếu tố pháp lý (quy định về M&A, thuế). Các biến này được lựa chọn dựa trên cơ sở lý thuyết và các nghiên cứu trước đó.

4.2. Phương Pháp Ước Lượng Probit

Nghiên cứu sử dụng phương pháp ước lượng Probit để phân tích lựa chọn phương thức thanh toán, vì biến phụ thuộc là biến nhị phân (tiền mặt hoặc cổ phiếu). Phương pháp này cho phép ước lượng xác suất lựa chọn một phương thức thanh toán cụ thể dựa trên các yếu tố ảnh hưởng. Kết quả ước lượng được kiểm định độ tin cậy và tính phù hợp bằng các kiểm định thống kê.

V. Kết Quả Nghiên Cứu Ưu Tiên Phương Thức Thanh Toán Phù Hợp

Kết quả nghiên cứu cho thấy các yếu tố như quy mô doanh nghiệp, lợi nhuận, cấu trúc vốn, và điều kiện thị trường có ảnh hưởng đáng kể đến lựa chọn phương thức thanh toán trong các thương vụ M&A tại Việt Nam. Doanh nghiệp có quy mô lớn và lợi nhuận cao thường có xu hướng sử dụng tiền mặt, trong khi doanh nghiệp có cấu trúc vốn phức tạp hơn có thể ưu tiên thanh toán bằng cổ phiếu. Điều kiện thị trường thuận lợi cũng thúc đẩy việc sử dụng tiền mặt. Nghiên cứu này cung cấp các gợi ý về phương thức thanh toán phù hợp cho các thương vụ M&A dựa trên đặc điểm của doanh nghiệp và điều kiện thị trường.

5.1. Gợi Ý Phương Thức Thanh Toán Cho Các Bên

Dựa trên kết quả nghiên cứu, các bên tham gia M&A có thể lựa chọn phương thức thanh toán phù hợp với mục tiêu và nguồn lực của mình. Ví dụ, bên mua có thể sử dụng tiền mặt nếu có nguồn lực tài chính dồi dào và muốn kiểm soát hoàn toàn doanh nghiệp mục tiêu. Ngược lại, bên mua có thể sử dụng thanh toán bằng cổ phiếu nếu muốn chia sẻ rủi ro và lợi nhuận với bên bán.

5.2. Khuyến Nghị Chính Sách Về M A

Nghiên cứu cũng đưa ra các khuyến nghị chính sách nhằm thúc đẩy thị trường M&A phát triển lành mạnh và hiệu quả. Các khuyến nghị này bao gồm hoàn thiện khung pháp lý về M&A, tạo điều kiện thuận lợi cho các giao dịch M&A, và nâng cao năng lực quản lý rủi ro cho các bên tham gia.

VI. Kết Luận Hướng Nghiên Cứu Tương Lai Về M A Tại VN

Nghiên cứu này đã cung cấp một cái nhìn tổng quan về các yếu tố ảnh hưởng đến phương thức thanh toán trong các thương vụ M&A tại Việt Nam. Kết quả nghiên cứu có ý nghĩa thực tiễn cho các nhà quản lý, nhà đầu tư, và nhà hoạch định chính sách. Hướng nghiên cứu tương lai có thể tập trung vào phân tích tác động của M&A đến hiệu quả hoạt động của doanh nghiệp, cũng như vai trò của các tổ chức tài chính trung gian trong quá trình M&A.

6.1. Hạn Chế Của Nghiên Cứu Giải Pháp

Nghiên cứu này có một số hạn chế, bao gồm phạm vi nghiên cứu hạn chế (chỉ tập trung vào các tổ chức tài chính), dữ liệu còn hạn chế, và phương pháp phân tích chưa hoàn toàn phản ánh được sự phức tạp của các giao dịch M&A. Các nghiên cứu tương lai có thể mở rộng phạm vi nghiên cứu, sử dụng dữ liệu chi tiết hơn, và áp dụng các phương pháp phân tích tiên tiến hơn.

6.2. Triển Vọng Phát Triển Thị Trường M A

Thị trường M&A Việt Nam có tiềm năng phát triển rất lớn trong tương lai, đặc biệt trong bối cảnh hội nhập kinh tế quốc tế sâu rộng. Việc hoàn thiện khung pháp lý, nâng cao năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp, và thu hút vốn đầu tư nước ngoài sẽ tạo động lực cho thị trường M&A phát triển bền vững.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Hoạt động mua bán và sáp nhập doanh nghiệp (M&A) tại Việt Nam đã có bước phát triển mạnh mẽ trong giai đoạn 2011-2017 với tổng số thương vụ dao động từ 157 đến 341 vụ mỗi năm, cùng tổng giá trị thương vụ lên đến hàng chục tỷ USD. Năm 2017, tổng giá trị M&A đạt kỷ lục 13,4 tỷ USD, tăng 32,13% so với năm trước. M&A được xem là công cụ quan trọng giúp các tổ chức tài chính tái cơ cấu, mở rộng thị trường và nâng cao năng lực cạnh tranh trong bối cảnh hội nhập kinh tế quốc tế. Tuy nhiên, sự lựa chọn phương thức thanh toán trong các thương vụ M&A, đặc biệt đối với các tổ chức tài chính Việt Nam, vẫn còn nhiều thách thức và chưa được nghiên cứu sâu sắc.

Mục tiêu nghiên cứu tập trung vào việc phân tích các yếu tố ảnh hưởng đến sự lựa chọn phương thức thanh toán trong M&A của các tổ chức tài chính Việt Nam, bao gồm thanh toán bằng tiền mặt, hoán đổi cổ phiếu hoặc kết hợp cả hai. Phạm vi nghiên cứu bao gồm các thương vụ M&A của tổ chức tài chính Việt Nam trong giai đoạn 2011-2017, với dữ liệu thu thập từ các cơ sở dữ liệu uy tín như Stoxplus, Zephyr và các báo cáo tài chính. Nghiên cứu nhằm cung cấp cơ sở khoa học cho doanh nghiệp và nhà hoạch định chính sách trong việc lựa chọn phương thức thanh toán phù hợp, góp phần thúc đẩy sự phát triển bền vững của thị trường M&A tại Việt Nam.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu dựa trên các lý thuyết và mô hình về M&A, tập trung vào ba phương thức thanh toán chính: tiền mặt, hoán đổi cổ phiếu và phương thức hỗn hợp. Các lý thuyết nổi bật bao gồm:

• Lý thuyết thông tin bất đối xứng (Hansen, 1987; Fishman, 1989): Giải thích sự lựa chọn phương thức thanh toán dựa trên mức độ thông tin giữa bên mua và bên bán.
• Lý thuyết quyền sở hữu và kiểm soát (Amihud et al., 1990; Martin, 1996): Phân tích ảnh hưởng của quyền sở hữu quản lý đến việc lựa chọn phương thức thanh toán, trong đó thanh toán bằng tiền mặt giúp giữ quyền kiểm soát.
• Mô hình hồi quy Probit: Được sử dụng để phân tích xác suất lựa chọn phương thức thanh toán dựa trên các biến độc lập như quy mô thương vụ, hình thức đấu thầu, tỷ lệ sở hữu, tổng tài sản và đặc điểm bên mua.

Các khái niệm chính bao gồm: M&A, phương thức thanh toán M&A, tổ chức tài chính, đấu thầu cạnh tranh, tỷ lệ sở hữu trong M&A, và các loại hình tổ chức tài chính như ngân hàng thương mại, công ty bảo hiểm, công ty tài chính và quỹ đầu tư.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng phương pháp phối hợp định tính và định lượng. Dữ liệu được thu thập từ 230 thương vụ M&A của các tổ chức tài chính Việt Nam trong giai đoạn 2011-2017, khai thác từ các nguồn như Stoxplus, Zephyr, báo cáo tài chính và cơ sở dữ liệu của Ủy ban chứng khoán.

Phương pháp định tính bao gồm nghiên cứu tài liệu, phỏng vấn sâu và phân tích bán thống kê nhằm làm rõ các yếu tố ảnh hưởng và bối cảnh thực tiễn. Phương pháp định lượng sử dụng thống kê mô tả và mô hình hồi quy Probit để đánh giá tác động của các biến độc lập đến sự lựa chọn phương thức thanh toán. Cỡ mẫu 230 quan sát được chọn lọc kỹ lưỡng, loại bỏ các thương vụ không thành công hoặc thiếu dữ liệu. Phân tích được thực hiện bằng phần mềm R với kiểm định độ tin cậy và ma trận tương quan nhằm tránh đa cộng tuyến.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Ảnh hưởng của bên mua là doanh nghiệp nước ngoài: Các thương vụ có bên mua là doanh nghiệp nước ngoài chiếm 72,6% mẫu nghiên cứu và có khả năng lựa chọn phương thức thanh toán bằng tiền mặt cao hơn 6,22% so với các thương vụ do doanh nghiệp Việt Nam thực hiện (p < 0,05).

2. Quy mô thương vụ M&A: Quy mô trung bình của các thương vụ là khoảng 7,794 triệu USD. Quy mô thương vụ càng lớn thì khả năng lựa chọn thanh toán bằng tiền mặt càng cao, với tác động biên 0,0147 (p < 0,05).

3. Hình thức đấu thầu cạnh tranh: 52,6% thương vụ được thực hiện qua đấu thầu cạnh tranh. Các thương vụ này có xác suất chọn thanh toán bằng tiền mặt cao hơn 4,5% so với các hình thức khác (p < 0,01).

4. Tỷ lệ sở hữu trong M&A: Tỷ lệ mua bán và sáp nhập trung bình là 23,5%. Tỷ lệ này càng cao thì khả năng chọn thanh toán bằng tiền mặt càng tăng, với tác động biên 8,8% (p < 0,01).

5. Tổng tài sản bên bán: Tổng tài sản trung bình của bên bán là 131,34 triệu USD. Tổng tài sản càng lớn thì khả năng chọn thanh toán bằng tiền mặt càng cao, với tác động biên 0,0088 (p < 0,05).

Mô hình hồi quy Probit đạt hệ số xác định R² là 57,06%, cho thấy các biến độc lập giải thích được hơn một nửa sự biến thiên của biến phụ thuộc. Ma trận tương quan cho thấy không có hiện tượng đa cộng tuyến giữa các biến.

Thảo luận kết quả

Kết quả nghiên cứu phù hợp với các lý thuyết về M&A và các nghiên cứu quốc tế trước đây, trong đó thanh toán bằng tiền mặt thường được ưu tiên trong các thương vụ có quy mô lớn, bên mua là doanh nghiệp nước ngoài và khi có sự cạnh tranh trong lựa chọn đối tác. Điều này phản ánh tính thanh khoản và sự chắc chắn trong giao dịch tiền mặt, giúp giảm rủi ro cho bên bán và giữ quyền kiểm soát cho bên mua.

Việc tỷ lệ sở hữu cao thúc đẩy lựa chọn thanh toán tiền mặt cũng cho thấy các bên mua muốn kiểm soát mạnh mẽ công ty mục tiêu. Tổng tài sản lớn của bên bán làm tăng khả năng thương lượng và lựa chọn phương thức thanh toán an toàn hơn.

So sánh với các nghiên cứu trong nước và quốc tế, kết quả này củng cố vai trò của các yếu tố tài chính và chiến lược trong quyết định phương thức thanh toán M&A. Dữ liệu có thể được trình bày qua biểu đồ thanh thể hiện tỷ lệ lựa chọn phương thức thanh toán theo từng nhóm biến độc lập, hoặc bảng tổng hợp kết quả hồi quy để minh họa mức độ ảnh hưởng của từng yếu tố.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Tăng cường minh bạch và chuẩn hóa quy trình đấu thầu trong M&A

   • Mục tiêu: Nâng cao tỷ lệ thương vụ M&A sử dụng phương thức thanh toán tiền mặt, đảm bảo tính cạnh tranh và minh bạch.
   • Thời gian: Triển khai trong 1-2 năm tới.
   • Chủ thể: Cơ quan quản lý thị trường, các tổ chức tài chính và doanh nghiệp tham gia M&A.

2. Khuyến khích các tổ chức tài chính nâng cao năng lực tài chính và quản trị rủi ro

   • Mục tiêu: Tăng khả năng thực hiện các thương vụ M&A quy mô lớn với phương thức thanh toán tiền mặt.
   • Thời gian: Kế hoạch dài hạn 3-5 năm.
   • Chủ thể: Các tổ chức tài chính, ngân hàng, công ty bảo hiểm.

3. Xây dựng chính sách hỗ trợ doanh nghiệp trong việc lựa chọn phương thức thanh toán phù hợp

   • Mục tiêu: Giảm thiểu rủi ro và chi phí thuế phát sinh trong các thương vụ M&A.
   • Thời gian: 1-3 năm.
   • Chủ thể: Bộ Tài chính, Bộ Công Thương, Ủy ban Chứng khoán Nhà nước.

4. Phát triển hệ thống thông tin và cơ sở dữ liệu M&A toàn diện

   • Mục tiêu: Cung cấp dữ liệu chính xác, kịp thời phục vụ nghiên cứu và ra quyết định.
   • Thời gian: 2 năm.
   • Chủ thể: Các cơ quan quản lý nhà nước, tổ chức nghiên cứu.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Các nhà quản lý và lãnh đạo tổ chức tài chính

   • Lợi ích: Hiểu rõ các yếu tố ảnh hưởng đến lựa chọn phương thức thanh toán, từ đó đưa ra quyết định M&A hiệu quả.
   • Use case: Lập kế hoạch tài chính và chiến lược M&A phù hợp với đặc điểm doanh nghiệp.

2. Các nhà hoạch định chính sách và cơ quan quản lý nhà nước

   • Lợi ích: Cung cấp cơ sở khoa học để xây dựng chính sách hỗ trợ và quản lý hoạt động M&A.
   • Use case: Thiết kế khung pháp lý và quy định về M&A trong lĩnh vực tài chính.

3. Các nhà nghiên cứu và học viên ngành tài chính, quản trị kinh doanh

   • Lợi ích: Nắm bắt kiến thức chuyên sâu về M&A và phương pháp nghiên cứu định lượng trong lĩnh vực tài chính.
   • Use case: Tham khảo để phát triển đề tài nghiên cứu hoặc luận văn.

4. Các nhà đầu tư và tư vấn tài chính

   • Lợi ích: Hiểu rõ xu hướng và yếu tố quyết định trong lựa chọn phương thức thanh toán M&A để tư vấn khách hàng.
   • Use case: Đánh giá rủi ro và cơ hội đầu tư trong các thương vụ M&A.

Câu hỏi thường gặp

1. Tại sao các tổ chức tài chính Việt Nam thường chọn thanh toán bằng tiền mặt trong M&A?
   Thanh toán bằng tiền mặt giúp giữ quyền kiểm soát và giảm rủi ro cho bên mua, đồng thời tạo sự chắc chắn cho bên bán. Nghiên cứu cho thấy các thương vụ có quy mô lớn và bên mua là doanh nghiệp nước ngoài thường ưu tiên phương thức này.

2. Phương thức thanh toán bằng cổ phiếu có ưu điểm gì?
   Thanh toán bằng cổ phiếu giúp giảm áp lực tài chính ngay lập tức và phù hợp khi công ty mua có tỷ lệ giá - thu nhập cao hơn công ty mục tiêu. Tuy nhiên, nó có thể làm loãng quyền sở hữu và quyền kiểm soát.

3. Yếu tố nào ảnh hưởng mạnh nhất đến sự lựa chọn phương thức thanh toán?
   Các yếu tố chính gồm quốc tịch bên mua (doanh nghiệp nước ngoài), hình thức đấu thầu cạnh tranh và tỷ lệ sở hữu trong thương vụ M&A. Những yếu tố này có tác động tích cực đến việc lựa chọn thanh toán bằng tiền mặt.

4. Làm thế nào để giảm thiểu rủi ro khi lựa chọn phương thức thanh toán trong M&A?
   Doanh nghiệp nên đánh giá kỹ lưỡng quy mô thương vụ, đặc điểm bên mua và bên bán, đồng thời lựa chọn hình thức đấu thầu minh bạch để đảm bảo phương thức thanh toán phù hợp và giảm thiểu rủi ro tài chính.

5. Nghiên cứu này có thể áp dụng cho các lĩnh vực ngoài tài chính không?
   Mặc dù tập trung vào tổ chức tài chính, các kết quả và phương pháp nghiên cứu có thể tham khảo để áp dụng cho các ngành khác, tuy nhiên cần điều chỉnh phù hợp với đặc thù từng lĩnh vực.

Kết luận

• Nghiên cứu đã phân tích và xác định các yếu tố ảnh hưởng đến sự lựa chọn phương thức thanh toán trong M&A của các tổ chức tài chính Việt Nam giai đoạn 2011-2017.
• Các yếu tố quan trọng gồm bên mua là doanh nghiệp nước ngoài, hình thức đấu thầu cạnh tranh, tỷ lệ sở hữu trong thương vụ, quy mô thương vụ và tổng tài sản bên bán.
• Phương thức thanh toán bằng tiền mặt được ưu tiên trong các thương vụ có quy mô lớn và tính cạnh tranh cao.
• Kết quả nghiên cứu cung cấp cơ sở khoa học cho doanh nghiệp và nhà hoạch định chính sách trong việc lựa chọn phương thức thanh toán phù hợp, góp phần thúc đẩy sự phát triển bền vững của thị trường M&A tại Việt Nam.
• Các bước tiếp theo bao gồm mở rộng nghiên cứu với dữ liệu cập nhật và phát triển các mô hình dự báo lựa chọn phương thức thanh toán trong bối cảnh thị trường thay đổi.

Hành động khuyến nghị: Các tổ chức tài chính và nhà quản lý nên áp dụng kết quả nghiên cứu để tối ưu hóa chiến lược M&A, đồng thời tăng cường minh bạch và năng lực tài chính nhằm nâng cao hiệu quả các thương vụ trong tương lai.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1: Cơ sở lý luận và mua bán và sát nhập (M&A), sự lựa chọn phương thức thanh toán trong M&A Chương 2: Phân tích sự lựa chọn phương thức thanh toán cho M&A của các tổ chức tài chính Việt Nam Chương 3: Gợi ý phương thức thanh toán phù hợp trong các thương vụ M&A của các tổ chức tài chính Việt Nam 6 PHẦN II: NỘI DUNG, KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU CHƢƠNG1: CỞ SỞ LÝ LUẬN VỀ TỔ CHỨC TÀI CHÍNH, PHƢƠNG THỨC THANH TOÁN TRONG MUA BÁN VÀ SÁP NHẬP 1. Tổng quan về mua bán và sáp nhập 1. Khái niệm về mua bán và sáp nhập Yadaw AK và Kumar BR (2005) cho rằng sáp nhập và mua lại (M&A) là một phương tiện trong kinh tế mà các doanh nghiệp sử dụng để mở rộng danh mục sản phẩm, nhập mới thị trường, tiếp thu công nghệ mới, tiếp cận với nghiên cứu và phát triển, khả năng tiếp cận các nguồn tài nguyên cho phép các công ty cạnh tanh trên quy mô toàn cầu. &P Nayak (2007) mua lại là một phần hành động kiểm soát hiệu quả của một công ty đối với tài sản hoặc quản lý (mua tài sản mua cổ phiếu, giành quyền kiểm soát thông qua hội đồng quản trị) của một công ty khác mà không cần sự kết hợp hay thống nhất về mặt tổ chức trước.

Nói chung một công ty mua lại (công ty đi mua) sẽ kiểm soát hiệu quả hơn các công ty mục tiêu bằng cách mua lại cổ phần đa số của công ty đó. Tuy nhiên, hiệu quả kiểm soát có thể được thực hiện chỉ cần với một số lượng ít cổ phần hơn bình thường thường dao động từ 10% đến 40% bởi vì các cổ đông còn lại phân bố rải rác và tồn tại các các nhóm quyền lợi, không có khả năng thách thức sự kiểm soát của việc mua lịa thâu tóm. Theo Kishoe & Ravi M. (2009) sáp nhập được cho là xảy ra khi hai hay nhiều công ty kết hợp thành một công ty.

Sáp nhập được định nghĩa là một giao dịch liên quan đến hai hoặc nhiều hơn các công ty trong trao đổi chứng khoán và chỉ có một công ty tồn tại. Khi các cổ đông của nhiều công ty, hai công ty hoặc nhiều hơn quyết định dành nguồn lực của công ty dưới một tổ chức bao trùm nó được gọi là sáp nhập, một công ty mới được hình thành được gọi là hợp nhất. Theo thông lệ quốc tế và cách hiểu của nhiều nước trên thế giới, mua lại và sáp nhập (M&A) được định nghĩa như sau: Merger (sáp nhập): sáp nhập xảy ra khi hai công ty, thường là các công ty có cùng quy mô, đồng ý tiến tới thành lập một công ty mới hơn và duy trì sở hữu và hoạt động của các công ty thành phần. Chứng khoán của các công ty thành phần sẽ được 7 xóa bỏ và công ty mới sẽ phát hành chứng khoán thay thế.

Các công ty bị sáp nhập sẽ chấm dứt hoạt động, công ty mới được thành lập và phát hành chứng khoán thay thế. Acquisition (mua lại): Mua lại là hoạt động thông qua đó các công ty tìm kiếm lợi ích kinh tế nhờ quy mô, hiệu quả và khả năng chiếm lĩnh thị trường. Khác với sáp nhập, các công ty thâu tóm sẽ mua công ty mục tiêu, không có sự thay đổi về chứng khoán hoặc sự hợp nhất thành một công ty mới. Dưới góc độ pháp độ pháp lý, công ty mục tiêu bị chấm dứt sự tồn tại, công ty mua sẽ có quyền kiểm soát, quản lý và quyết định hoạt động kinh doanh của công ty mục tiêu, chứng khoán của công ty mua vẫn tiếp tục được giao dịch.

Công ty mục tiêu sẽ chấm dứt hoạt động, chứng khoán của công ty thâu tóm vẫn tiếp tục được giao dịch bình thường. Theo thông tư 36/2015/TT-NHNN sáp nhập và hợp nhất được định nghĩa như sau: Sáp nhập tổ chức tín dụng: là việc một hoặc một số tổ chức tín dụng (sau đây gọi là tổ chức tín dụng bị sáp nhập) chuyển toàn bộ tài sản, quyền, nghĩa vụ và lợi ích hợp pháp sang một tổ chức tín dụng khác (sau đây gọi là tổ chức tín dụng nhận sáp nhập), đồng thời chấm dứt sự tồn tại của tổ chức tín dụng bị sáp nhập. Hợp nhất tổ chức tín dụng: là việc hai hoặc một số tổ chức tín dụng (sau đây gọi là tổ chức tín dụng bị hợp nhất) chuyển toàn bộ tài sản, quyền, nghĩa vụ và lợi ích hợp pháp để hình thành một tổ chức tín dụng mới (sau đây gọi là tổ chức tín dụng hợp nhất), đồng thời chấm dứt sự tồn tại của các tổ chức tín dụng bị hợp nhất. Phân loại M&A Phân loại sáp nhập Căn cứ vào mối quan hệ cạnh tranh giữa các bên liên quan với nhau trong hoạt động sáp nhập, sáp nhập sẽ chia thành sáp nhập ngang sáp nhập dọc và sáp nhập tổ (Lưu Minh Đức, 2007).

Sáp nhập ngang (Horizontal Merger): là sự sáp nhập giữa hai công ty kinh doanh trong cùng một lĩnh vực. Kết quả từ thương vụ này sẽ đem lại cho bên sáp nhập cơ hội mở rộng thị trường, kết hợp giảm thiểu chi phí cố định, tăng cường hiệu quả kênh phân phối. Sáp nhập theo chiều dọc (Vertical Merger): là sự sáp nhập giữa hai công ty nằm trên cùng một chuỗi cung ứng, các công ty đảm nhận một qui trình khác nhau 8 trong quá trình sản xuất và cung ứng sản phẩm, dịch vụ dẫn tới sự mở rộng về phía trước hoặc phía sau của công ty sáp nhập trên cuỗi cung ứng đó. Do đó, sáp nhập dọc gồm có: Sáp nhập tiến: thương vụ này diễn ra khi một công ty mua lại công ty phân phối sản phẩm của mình, hình thành nên một công ty mới với sự tham gia vào chuỗi giá trị gần như khép kín.

Sáp nhập lùi: thương vụ này diễn ra khi một công ty mua lại công ty cung cấp nguyên liệu đầu vào của mình. Sáp nhập tổ hợp: là sự sáp nhập diễn ra giữa hai hay nhiều công ty không có cùng lĩnh vực kinh doanh nhằm mục đích đa dạng hóa hoạt động kinh doanh. Căn cứ vào cấu trúc của doanh nghiệp sáp nhập lại được chia ra thành nhiều loại (Nguyễn Thường Lạng và Nguyễn Quỳnh Thư, 2008): Sáp nhập mở rộng thì trường: là hoạt động sáp nhập diễn ra đối với hai công ty bán cùng loại sản phẩm nhưng ở những thị trường khác nhau về mặt địa lí. Sáp nhập mở rộng sản phẩm: là hoạt động sáp nhập diễn ra giữa hai công ty cung cấp những sản phẩm khác nhau nhưng có liên quan với nhau trên cùng một thị trường.

Sáp nhập cùng ngành (hay còn gọi là sáp nhập ngang): diễn ra đối với hai công ty cùng cạnh tranh trực tiếp và chia sẻ cùng dòng sản phẩm và thị trường. Sáp nhập dọc: diễn ra đối với các doanh nghiệp trong chuỗi cung ứng như giữa một công ty với khách hàng hoặc nhà cung cấp của công ty đó. Sáp nhập tập đoàn: diễn ra khi hai công ty không có không có cùng lĩnh vực kinh doanh nhưng muốn đa dạng hóa hoạt động, kinh doanh đa ngành nghề. Phân loại hợp nhất (mua lại hay thâu tóm) Căn cứ vào hoạt động mua lại có thể chia hoạt động mua lại thành hai hoạt động chính: LBO (leverged buyout)- mua quyền kiểm soát của một công ty trên vốn của chính mình kết hợp với nợ tài trợ từ ngân hàng và MBO (management buyout)- thu mua bằng nghiệp vụ quản lý (Copeland &Weston, 2001) Mua lại dựa trên vay nợ (LBO): xảy ra khi một công ty giành phần lớn quyền kiểm soát công ty mục tiêu thông qua việc đi vay nợ.

Hiểu một cách chung nhất đây là chiến lược trong đó công ty mua lại sẽ đi vay một lượng tiền lớn để trả cho các chi phí 9 mua lại. Thông thường, ngoài tài sản của chính mình thì công ty thực hiện mua lại cũng sử dụng luôn tài sản của công ty mục tiêu để đảm bảo cho khoản vay của mình. Mục tiêu của chiến lược này cho phép công ty có thể tiến hành mua lại mà không cần có lượng vốn lớn trong tay. Mua lại cổ phần để giữ quyền quản lý (MBO): là hình thức mua lại cổ phần của hội đồng quản trị của một công ty để khôi phục quyền quản lý sau khi đã bị một số nhà đầu tư thâu tóm bằng hình thức LBO, với tư cách là mua lại cổ phần theo kiểu vay nợ đầu cơ (LBO), có thể nhiều công ty cùng tham gia mua lại một công ty mục tiêu.

Do đó, sự cạnh tranh trong hoạt này khốc liệt, với tình thế này các cổ công trong công ty mục tiêu được lợi. Trước tình thế bị ép giá hoặc có nguy cơ bị thâu tóm, hội đồng quản trị của công ty mục tiêu cần có biện pháp nhằm giữ quyền sở hữu cũng như quản lý của mình. Thực hiện phương thức “mua lại cổ phần giữ quyền quản lý” cũng có nhiều cách. Một là, họ đi tìm một “hiệp sĩ tốt bụng” (white knight)- một người thân thiện với họ hơn và có thể trả giá cao hơn để bán, sau khi “hiệp sĩ tốt bụng” này đã nắm được cổ phần trong tay, các cổ đông có thể thương lượng với hiệp sĩ để mua lại cổ phần chứng khoán này và vẫn duy trì được quyền sở hữu công ty.

Hai là, họ cũng có thể tái cơ cấu vốn của công ty mình: đi vay tiền (vay ngân hàng hoặc phát hành trái phiếu) để mua lại chứng khoán từ các cổ đông khác, sau đó cho các cổ đông khác ra đi, sau đó rút công ty ra khỏi thị trường chứng khoán. Căn cứ vào thái độ của công ty mục tiêu, có thể phân chia hoạt động Mua lại thành mua lại hợp tác và mua lại không hợp tác (Patrick A. Mua lại hợp tác (Friendly acquisition): là hoạt động mua lại doanh nghiệp khi được ban điều hành, quản trị của công ty mục tiêu hoan nghênh. Việc mua lại (thâu tóm) có thể bắt nguồn từ lợi ích chung của cả hai bên.

Mua lại bất hợp tác (Hostile acquisition): là hoạt động mua lại doanh nghiệp mà không có sự ủng hộ của ban điều hành, quản trị của công ty mục tiêu. Việc thâu tóm có thể ảnh hưởng xấu đến hoạt động của công ty mục tiêu và đôi khi gây tổn hại đến cả bên thâu tóm. Hoạt động này diễn ra khi công ty thâu tóm thực hiện mua lại cổ phiếu công ty mục tiêu thông qua phương thức lôi kéo cổ đông bất mãn, mua gôm cổ phiếu trên thị trường chứng khoán và các phương pháp mà không có sự đồng thuận của ban điều hành công ty mục tiêu.