Đề tài sinh viên nghiên cứu khoa học bạo lực ngôn từ trên mạng xã hội ở một số quốc gia trên thế giới và ảnh hưởng của nó tới đời sống tinh thần của thanh niên việt nam

Chuyên khảo phân tích Đề tài sinh viên nghiên cứu khoa học bạo lực ngôn từ trên mạng xã hội ở một số quốc gia trên thế, đánh giá các khía cạnh quan trọng, đề xuất hướng nghiên cứu

• Tác giả: Nguyễn Thị Châm
• Người hướng dẫn: PGS. Trần Thị Huệ
• Trường học: Đại học Luật Hà Nội
• Chuyên ngành: Luật Kinh tế
• Đề tài: Bạo lực ngôn từ trên mạng xã hội ở một số quốc gia trên thế giới và ảnh hưởng của nó tới đời sống tinh thần của thanh niên Việt Nam
• Loại tài liệu: báo cáo tổng kết đề tài
• Năm xuất bản: 2020
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI MỞ ĐẦU
• 1. CHƯƠNG 1: MỘT SỐ VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VỀ BẠO LỰC NGÔN TỪ TRÊN MẠNG XÃ HỘI
• 1.1. Khái niệm hành vi bạo lực ngôn từ trên mạng xã hội
• 1.2. Đặc điểm của hành vi
• 1.2.1. Hành vi mang cảm xúc đơn giản, tiêu cực một chiều
• 1.2.2. Hành vi mang tính ngẫu nhiên
• 1.2.3. Biểu hiện của hành vi
• 1.2.3.1. Về hình thức biểu hiện
• 1.2.3.2. Về nội dung biểu hiện
• 1.2.3.3. Về mức độ biểu hiện
• 1.2.4. Về phương thức hành động
• 1.2.5. Về phạm vi biểu hiện
• 1.2.5.1. Chủ thể trong bạo lực ngôn từ
• 1.2.5.2. Chủ thể thực hiện hành vi
• 1.2.5.3. Chủ thể dễ bị xâm hại
• 1.3. Pháp luật về bạo lực ngôn từ trên mạng xã hội
• 1.3.1. Đối tượng điều hành
• 1.3.2. Phương pháp điều chỉnh
• 1.3.3. Trách nhiệm hành chính
• 1.3.4. Trách nhiệm hình sự
• 1.3.5. Nguồn của pháp luật về bạo lực ngôn từ trên mạng xã hội
• 2. THỰC TRẠNG PHÁP LUẬT VÀ THỰC TIỄN VỀ BẠO LỰC NGÔN TỪ TRÊN MẠNG XÃ HỘI CỦA THANH NIÊN HIỆN NAY
• 2.1. Thực trạng pháp luật về bạo lực ngôn từ trên mạng xã hội
• 2.1.1. Thực trạng pháp luật về bạo lực ngôn từ trên mạng xã hội ở một số quốc gia trên thế giới
• 2.1.2. Thực trạng pháp luật về bạo lực ngôn từ trên mạng xã hội ở Việt Nam
• 2.1.3. Một số kinh nghiệm tham khảo đối với Việt Nam
• 2.2. Thực tiễn về bạo lực ngôn từ trên mạng xã hội tại một số quốc gia trên thế giới và tại Việt Nam
• 3. ẢNH HƯỞNG CỦA BẠO LỰC NGÔN TỪ TRÊN MẠNG XÃ HỘI, KIẾN NGHỊ HOÀN THIỆN PHÁP LUẬT VÀ MỘT SỐ GIẢI PHÁP NHẰM HẠN CHẾ KHẮC PHỤC BẠO LỰC NGÔN TỪ TRÊN MẠNG XÃ HỘI CỦA THANH NIÊN VIỆT NAM
• 3.1. Nguyên nhân của bạo lực ngôn từ trên mạng xã hội
• 3.2. Vấn đề khả năng biểu hiện trên mạng xã hội
• 3.3. Hậu quả của bạo lực ngôn từ trên mạng xã hội
• 3.4. Một số kiến nghị hoàn thiện hệ thống pháp luật
• 3.4.1. Bổ sung, hoàn thiện luật An ninh mạng 2018
• 3.4.2. Bổ sung, hoàn thiện Bộ luật Hình sự 2015
• 3.4.3. Bổ sung, hoàn thiện Bộ luật Dân sự 2015
• 3.5. Một số giải pháp nhằm hạn chế, khắc phục tình trạng bạo lực ngôn từ trên mạng xã hội của thanh niên Việt Nam
• DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO
• PHỤ LỤC 1
• PHỤ LỤC 2
• DANH MỤC NHỮNG TỪ VIẾT TẮT

Tóm tắt

I. Bạo lực ngôn từ trên mạng xã hội

Bạo lực ngôn từ trên mạng xã hội là một hiện tượng phổ biến trong thời đại công nghệ 4.0. Nghiên cứu chỉ ra rằng, hành vi này thường xuất phát từ sự ẩn danh của người dùng và thiếu các ràng buộc về thể chế. Thanh niên Việt Nam là đối tượng dễ bị ảnh hưởng bởi các hành vi tiêu cực này, dẫn đến những tác động xấu đến tâm lý và sự phát triển của họ. Các nền tảng như Facebook, Instagram, và YouTube là những nơi thường xuyên xảy ra bạo lực ngôn từ. Theo UNICEF, 21% thanh thiếu niên Việt Nam từng là nạn nhân của bắt nạt trên mạng.

1.1. Hành vi bạo lực ngôn từ

Hành vi bạo lực ngôn từ trên mạng xã hội thường mang tính tiêu cực và ngẫu nhiên. Nó có thể biểu hiện qua các hình thức như công kích, bôi nhọ, hoặc tung tin sai sự thật. Những hành vi này không chỉ ảnh hưởng đến nạn nhân mà còn gây tổn hại đến giá trị đạo đức xã hội. Nghiên cứu cũng chỉ ra rằng, thanh niên thường thiếu kênh chính thống để bày tỏ quan điểm, dẫn đến việc họ dễ dàng bị cuốn vào các hành vi tiêu cực trên mạng.

1.2. Tác động của bạo lực ngôn từ

Bạo lực ngôn từ trên mạng xã hội có thể gây tổn hại nghiêm trọng đến sức khỏe tinh thần và thể chất của thanh niên. Nó không chỉ ảnh hưởng đến danh tiếng và sự nghiệp của nạn nhân mà còn phá vỡ sự hòa hợp xã hội. Nghiên cứu của UNICEF cho thấy, 75% thanh thiếu niên Việt Nam không biết về các dịch vụ hỗ trợ khi bị bắt nạt trên mạng, điều này làm gia tăng mức độ nghiêm trọng của vấn đề.

II. Ảnh hưởng của bạo lực ngôn từ đến thanh niên Việt Nam

Bạo lực ngôn từ trên mạng xã hội đã gây ra những ảnh hưởng sâu sắc đến thanh niên Việt Nam. Nó không chỉ tác động đến tâm lý mà còn ảnh hưởng đến sự phát triển toàn diện của họ. Nghiên cứu chỉ ra rằng, nhiều thanh niên bị ảnh hưởng bởi bạo lực ngôn từ có xu hướng trở nên tự ti, lo lắng, và thậm chí bỏ học. Điều này đặt ra yêu cầu cấp thiết về việc tìm kiếm các giải pháp để giảm thiểu tình trạng này.

2.1. Tác động tâm lý

Bạo lực ngôn từ trên mạng xã hội gây ra những tổn thương tâm lý nghiêm trọng cho thanh niên. Nó có thể dẫn đến các vấn đề như trầm cảm, lo âu, và thậm chí là ý định tự tử. Nghiên cứu của UNICEF cho thấy, nhiều thanh thiếu niên bị bắt nạt trên mạng đã phải bỏ học vì không thể chịu đựng được áp lực. Điều này cho thấy sự cần thiết của việc nâng cao nhận thức về bạo lực ngôn từ và cung cấp các dịch vụ hỗ trợ tâm lý kịp thời.

2.2. Tác động xã hội

Bạo lực ngôn từ không chỉ ảnh hưởng đến cá nhân mà còn tác động tiêu cực đến toàn xã hội. Nó làm suy giảm giá trị đạo đức và phá vỡ sự hòa hợp trong cộng đồng. Nghiên cứu chỉ ra rằng, việc thiếu các quy định pháp luật nghiêm ngặt và sự chậm trễ trong việc xử lý các hành vi bạo lực ngôn từ đã làm gia tăng tình trạng này. Điều này đòi hỏi sự can thiệp kịp thời từ các cơ quan chức năng và sự chung tay của toàn xã hội.

III. Giải pháp giảm thiểu bạo lực ngôn từ

Để giảm thiểu bạo lực ngôn từ trên mạng xã hội, cần có sự kết hợp giữa các giải pháp pháp luật và giáo dục. Nghiên cứu đề xuất việc bổ sung và hoàn thiện các quy định pháp luật, đồng thời nâng cao nhận thức của người dùng về hậu quả của bạo lực ngôn từ. Các nền tảng mạng xã hội cũng cần có trách nhiệm hơn trong việc kiểm soát và xử lý các hành vi tiêu cực.

3.1. Giải pháp pháp luật

Việc hoàn thiện hệ thống pháp luật là một trong những giải pháp quan trọng để giảm thiểu bạo lực ngôn từ trên mạng xã hội. Nghiên cứu đề xuất việc bổ sung các quy định cụ thể trong Luật An ninh mạng và Bộ luật Hình sự để xử lý nghiêm khắc các hành vi vi phạm. Đồng thời, cần tăng cường công tác thanh tra, kiểm tra để đảm bảo việc thực thi pháp luật được hiệu quả.

3.2. Giải pháp giáo dục

Nâng cao nhận thức của thanh niên về bạo lực ngôn từ là một giải pháp quan trọng khác. Cần có các chương trình giáo dục, tuyên truyền để giúp thanh niên hiểu rõ hậu quả của các hành vi tiêu cực trên mạng. Đồng thời, cần cung cấp các kỹ năng sống và kỹ năng sử dụng mạng xã hội an toàn để giúp thanh niên tự bảo vệ mình trước các tác động tiêu cực.

Nội dung chính

Báo Cáo Nghiên Cứu: Bạo Lực Ngôn Từ Trên Mạng Xã Hội Và Ảnh Hưởng Tới Đời Sống Tinh Thần Của Thanh Niên Việt Nam

---

Tóm tắt nghiên cứu (200-250 từ)

Nghiên cứu "Bạo lực ngôn từ trên mạng xã hội ở một số quốc gia trên thế giới và ảnh hưởng của nó tới đời sống tinh thần của thanh niên Việt Nam" do nhóm tác giả Trường Đại học Luật Hà Nội thực hiện, tập trung giải quyết câu hỏi nghiên cứu cốt lõi: Bản chất của bạo lực ngôn từ trên không gian mạng là gì, tác động tiêu cực của nó đối với tâm lý giới trẻ Việt Nam ra sao, và những khoảng trống nào trong hệ thống pháp luật hiện hành cần được hoàn thiện?

Bằng cách tiếp cận liên ngành giữa Luật học, Xã hội học và Tâm lý học, đề tài kết hợp phương pháp nghiên cứu tài liệu pháp lý so sánh quốc tế (Đức, Pháp, Hoa Kỳ, Ấn Độ...) cùng khảo sát thực nghiệm trên 253 thanh niên (độ tuổi 16–30).

Kết quả nghiên cứu chỉ ra rằng: tính ẩn danh và tâm lý "đám đông ảo" là chất xúc tác biến những phát ngôn tiêu cực thành làn sóng bạo lực tập thể tàn phá sức khỏe tâm thần nạn nhân. Tuy nhiên, khung pháp lý Việt Nam hiện hành (Hiến pháp 2013, BLDS 2015, BLHS 2015, Luật An ninh mạng 2018) còn bộc lộ nhiều điểm nghẽn: định nghĩa hành vi thiếu cụ thể, trần bồi thường tổn thất tinh thần còn mang tính cào bằng, và các chế tài hành chính chưa đủ sức răn đe. Nghiên cứu đề xuất lộ trình lập pháp chi tiết và các giải pháp phối hợp công nghệ – giáo dục để bảo vệ thế hệ trẻ trong kỷ nguyên số.

---

Bối cảnh và tầm quan trọng (300-350 từ)

Trong kỷ nguyên chuyển đổi số và Cách mạng Công nghiệp 4.0, mạng xã hội đã trở thành một phần không thể thiếu trong đời sống sinh hoạt, học tập và giao lưu của giới trẻ. Tại Việt Nam, với hơn 60 triệu người dùng các nền tảng xuyên biên giới như Facebook, YouTube, Instagram hay TikTok, không gian ảo vừa mở ra cơ hội kết nối vừa tiềm ẩn nhiều rủi ro khôn lường. Báo cáo Chỉ số Văn minh Trực tuyến (DCI) của Microsoft từng xếp Việt Nam vào nhóm các quốc gia có mức độ văn minh trên không gian mạng thấp nhất. Thống kê của UNICEF cũng chỉ ra rằng hơn 21% thanh thiếu niên Việt Nam từng là nạn nhân của bắt nạt trực tuyến, trong đó có đến 75% không biết tìm kiếm sự hỗ trợ ở đâu.

Mặc dù các hiện tượng bạo lực truyền thống (như bạo lực gia đình, bạo lực học đường) đã được nghiên cứu sâu rộng, hiện tượng bạo lực ngôn từ trên mạng xã hội (cyber verbal abuse) vẫn là một khoảng trống nghiên cứu pháp lý – xã hội học đáng kể tại Việt Nam. Đa phần các bài viết trước đây chỉ dừng lại ở mức phản ánh báo chí tản mạn hoặc phân tích tâm lý thuần túy mà thiếu đi một góc nhìn khoa học pháp lý có hệ thống, đối chiếu đa chiều với chuẩn mực quốc tế.

Tầm quan trọng của nghiên cứu này thể hiện ở tính thời sự cấp bách: bạo lực ngôn từ không chỉ dừng lại ở việc hạ thấp danh dự, nhân phẩm mà còn trực tiếp gây ra các hội chứng tâm lý nghiêm trọng như trầm cảm, rối loạn lo âu, thậm chí thúc đẩy hành vi tự hủy hoại bản thân ở thanh niên. Việc xây dựng một công trình nghiên cứu quy chuẩn, kết hợp giữa lý luận hành vi và giải pháp lập pháp, là tiền đề tất yếu nhằm bảo đảm trật tự an toàn xã hội và kiến tạo văn hóa số văn minh.

---

Methodology và approach (350-400 từ)

Để giải quyết thấu đáo đề tài, nhóm nghiên cứu đã xây dựng một khung phương pháp luận đa tầng, kết hợp hài hòa giữa nghiên cứu định tính và định lượng, lấy thực tiễn đời sống xã hội làm thước đo kiểm chứng khoa học:

1. Thiết kế nghiên cứu và Tiếp cận liên ngành

Đề tài dựa trên phương pháp luận duy vật biện chứng và duy vật lịch sử, phối hợp đồng thời ba lăng kính:

• Lăng kính Tâm lý học: Giải mã động cơ phát ngôn, hiện tượng giải tỏa cảm xúc tiêu cực (catharsis), và cơ chế tổn thương tinh thần của nạn nhân.
• Lăng kính Xã hội học: Đánh giá hành vi của cấu trúc cư dân mạng, hiệu ứng lây lan đám đông và sự chuyển dịch chuẩn mực giao tiếp trong thế giới ảo.
• Lăng kính Luật học: Mổ xẻ các văn bản quy phạm pháp luật thực định, xác định cấu thành vi phạm quyền nhân thân, trách nhiệm dân sự, hành chính và hình sự.

2. Thu thập và Phân tích dữ liệu

• Nghiên cứu bàn giấy (Desk Study) & Luật học so sánh: Rà soát hệ thống lập pháp Việt Nam (Hiến pháp 2013, Bộ luật Dân sự 2015, Bộ luật Hình sự 2015 sửa đổi 2017, Luật An ninh mạng 2018, Nghị định 15/2020/NĐ-CP...) đặt cạnh các mô hình quản trị tiên tiến trên thế giới như: Đạo luật NetzDG (Đức) về nghĩa vụ gỡ bỏ tin xấu độc trong 24 giờ của các nền tảng mạng xã hội, Đạo luật CNTT và sửa đổi Luật Hình sự 2013 của Ấn Độ về tội quấy rối qua mạng, cũng như các cam kết trong Công ước Budapest về tội phạm mạng.
• Khảo sát xã hội học thực nghiệm (Field Survey): Thực hiện bằng phương pháp Anket với bảng hỏi cấu trúc trên cỡ mẫu 253 thanh niên trong độ tuổi 16–30 tại Việt Nam, thu thập dữ liệu về tần suất tiếp xúc, mức độ nhận diện hành vi, phản ứng tâm lý và hiểu biết pháp luật của giới trẻ.

3. Độ tin cậy và Tính hợp lệ

Tính giá trị của nghiên cứu được củng cố nhờ việc đối sánh chéo giữa số liệu khảo sát thực địa với các báo cáo độc lập từ các tổ chức uy tín (UNICEF, WHO, Microsoft), bảo đảm các nhận định đưa ra mang tính khách quan và sát thực tế.

---

Phát hiện chính (400-450 từ)

Từ quá trình tổng hợp lý luận và điều tra thực tiễn, nghiên cứu đã rút ra 4 phát hiện trọng tâm sau:

1. Tính ẩn danh thúc đẩy "bạo lực mềm" và hiệu ứng đám đông mất kiểm soát

Nghiên cứu làm sáng tỏ cơ chế tâm lý: mạng xã hội tạo ra một "tấm khiên vô hình" khiến người dùng dễ dàng từ bỏ các chuẩn mực đạo đức đời thực. Hiện tượng bạo lực ngôn từ trên không gian số mang đặc tính ngẫu nhiên, đơn giản hóa, phi lý và giàu cảm xúc tiêu cực một chiều. Người tham gia thường tấn công người khác để thỏa mãn cái tôi cá nhân hoặc tìm kiếm sự giải tỏa (catharsis). Khi kết hợp với các thuật toán lan truyền, những bình luận riêng lẻ nhanh chóng hội tụ thành "đám đông ảo", thực hiện các cuộc công kích hội đồng (cyber mobbing) tàn phá danh dự và tâm lý nạn nhân.

2. Bất cập lớn trong cơ chế bồi thường thiệt hại Dân sự (BLDS 2015)

Nghiên cứu chỉ ra những rào cản pháp lý rất lớn khiến nạn nhân khó tự bảo vệ mình theo Điều 34, 584 và 592 BLDS 2015:

• Khó khăn trong chứng minh thiệt hại: Tổn thất về mặt tinh thần là phạm trù trừu tượng, người khởi kiện gần như bất khả thi trong việc lượng hóa chính xác tổn thất vô hình thành con số tài chính cụ thể trước Tòa án.
• Quy định trần bồi thường bất hợp lý: Khoản 2 Điều 592 BLDS 2015 giới hạn mức bồi thường bù đắp tổn thất tinh thần tối đa không quá 10 lần mức lương cơ sở (trong trường hợp không thỏa thuận được). Con số này là quá thấp, không tương xứng với những thiệt hại lâu dài về tâm lý và sự nghiệp mà nạn nhân phải gánh chịu.

3. Chế tài Hành chính và Hình sự chưa đủ sức răn đe đối với bạo lực mạng tập thể

Khung xử phạt vi phạm hành chính theo Nghị định 15/2020/NĐ-CP (phạt tiền 10–20 triệu đồng đối với hành vi xúc phạm danh dự, nhân phẩm) vẫn còn nhẹ so với quy mô tàn phá của những chiến dịch bôi nhọ quy mô lớn. Về mặt hình sự, việc truy cứu trách nhiệm theo Điều 155 (Tội làm nhục người khác) và Điều 156 (Tội vu khống) đòi hỏi phải chứng minh lỗi cố ý trực tiếp và tính chất "nghiêm trọng", trong khi bạo lực mạng lại diễn ra dưới dạng phát ngôn phân tán từ hàng nghìn tài khoản ảo khác nhau, khiến cơ quan điều tra khó quy kết trách nhiệm cá thể.

4. Thiếu vắng cơ chế ràng buộc trách nhiệm tức thì đối với các nền tảng xuyên biên giới

Khác với mô hình NetzDG của Đức (buộc các nhà cung cấp nền tảng phải gỡ bỏ nội dung thù ghét bất hợp pháp trong vòng 24 giờ kể từ khi nhận phản ánh), các quy định tại Việt Nam thời điểm này chưa tạo đủ áp lực pháp lý buộc các đơn vị cung cấp dịch vụ mạng xã hội phải nhanh chóng can thiệp kỹ thuật để ngăn chặn triệt để sự lây lan của các chiến dịch bắt nạt trực tuyến.

---

Đóng góp khoa học (250-300 từ)

Báo cáo nghiên cứu khoa học này mang lại những giá trị đóng góp quan trọng trên cả phương diện học thuật lẫn thực tiễn lập pháp:

• Đóng góp về mặt lý luận: Đây là một trong những công trình khoa học pháp lý đầu tiên tại Việt Nam phân tích toàn diện và có hệ thống về bạo lực ngôn từ trên mạng xã hội; định hình rõ nét các khái niệm, đặc trưng cấu thành, phương thức biểu hiện (văn bản, âm thanh/livestream) và phân loại chủ thể của hành vi bắt nạt qua mạng.
• Đổi mới phương pháp tiếp cận: Vượt qua lối phân tích quy phạm đơn thuần, đề tài ứng dụng xuất sắc phương pháp liên ngành Luật học – Tâm lý học – Xã hội học, đặt các chuẩn mực pháp lý quốc tế vào bối cảnh văn hóa mạng tại Việt Nam.
• Đóng góp thực tiễn và Hoàn thiện chính sách:
  • Kiến nghị sửa đổi, bổ sung Bộ luật Dân sự 2015: bãi bỏ hoặc nâng cao mức trần bồi thường bù đắp tổn thất tinh thần tại Điều 592; bổ sung quy định về mức bồi thường tối thiểu.
  • Kiến nghị hoàn thiện Bộ luật Hình sự 2015: lượng hóa cụ thể tình tiết định khung "xúc phạm nghiêm trọng" khi thực hiện trên môi trường số; tăng nặng hình phạt nếu gây hậu quả dẫn đến rối loạn tâm thần hoặc tự sát.
  • Kiến nghị ban hành văn bản hướng dẫn chi tiết thi hành Luật An ninh mạng 2018, thiết lập quy chế trách nhiệm kiểm duyệt và cơ chế báo cáo 24/7 của các nhà cung cấp dịch vụ mạng.

---

Đối tượng quan tâm (200-250 từ)

Công trình nghiên cứu này là nguồn tham khảo giá trị cho nhiều nhóm đối tượng:

• Cơ quan Lập pháp và Hoạch định Chính sách (Quốc hội, Bộ Tư pháp, Bộ Thông tin và Truyền thông): Cung cấp luận cứ khoa học và kinh nghiệm lập pháp quốc tế để rà soát, sửa đổi các điều luật liên quan đến quyền nhân thân, an ninh mạng và xử lý vi phạm hành chính.
• Cơ quan Tiến hành Tố tụng (Tòa án, Viện Kiểm sát, Cơ quan Công an): Cung cấp các tiêu chí nhận diện và phương pháp thu thập chứng cứ điện tử đối với hành vi làm nhục, vu khống trên không gian mạng.
• Giới Nghiên cứu và Giảng viên (khối ngành Luật, Tâm lý, Xã hội, Báo chí - Truyền thông): Tài liệu tham khảo hữu ích cho các chuyên đề nghiên cứu về tội phạm mạng, quyền con người và đạo đức truyền thông số.
• Tổ chức Thanh thiếu niên, Nhà trường và Doanh nghiệp Công nghệ: Định hướng xây dựng các bộ quy tắc ứng xử chuẩn mực trên mạng xã hội, các chương trình can thiệp tâm lý học đường và giải pháp kỹ thuật bảo vệ người dùng trẻ.

---

Câu hỏi thường gặp (FAQ) (250-300 từ)

1. Điểm khác biệt mấu chốt giữa bạo lực ngôn từ ngoài đời thực và trên mạng xã hội là gì?

Điểm khác biệt nằm ở tính ẩn danh, tốc độ lan truyền cấp số nhân, sự lưu vết vĩnh viễn của dữ liệu số và tâm lý đám đông ảo. Bạo lực trên mạng có tính chất tập thể ("ném đá hội đồng"), tấn công nạn nhân mọi lúc mọi nơi mà không bị giới hạn bởi không gian hay thời gian.

2. Tại sao việc khởi kiện dân sự đòi bồi thường danh dự do bị bạo lực mạng lại gặp nhiều trở ngại?

Do tổn thất tinh thần mang tính trừu tượng rất khó lượng hóa bằng tiền, việc thu thập chứng cứ chứng minh mối quan hệ nhân quả giữa bình luận ảo và thiệt hại thu nhập thực tế vô cùng gian nan. Ngoài ra, mức trần bồi thường tối đa 10 tháng lương cơ sở chưa đủ bù đắp chi phí theo đuổi vụ kiện.

3. Đạo luật NetzDG của Đức mang lại bài học kinh nghiệm gì cho Việt Nam?

NetzDG thiết lập nghĩa vụ pháp lý buộc các nền tảng mạng xã hội lớn phải thiết lập cơ chế tiếp nhận khiếu nại minh bạch, gỡ bỏ nội dung phạm pháp rõ ràng trong vòng 24 giờ, và định kỳ công khai báo cáo xử lý. Đây là mô hình kiểm soát nền tảng hiệu quả mà Việt Nam có thể tham khảo.

4. Hành vi bạo lực ngôn từ trên mạng có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự khi nào?

Khi hành vi có tính chất xúc phạm đặc biệt nghiêm trọng đến nhân phẩm, danh dự (tội Làm nhục người khác - Điều 155 BLHS) hoặc bịa đặt, loan truyền thông tin sai sự thật nhằm xúc phạm nghiêm trọng hoặc gây thiệt hại quyền lợi của người khác (tội Vu khống - Điều 156 BLHS).

5. Nạn nhân của bạo lực ngôn từ trên không gian mạng nên thực hiện các biện pháp khẩn cấp nào?

Nạn nhân cần lập tức chụp ảnh, quay video màn hình (lập vi bằng điện tử) để lưu giữ chứng cứ pháp lý; sử dụng công cụ chặn/báo cáo (report) của nền tảng; liên hệ các chuyên gia tâm lý/đường dây nóng trợ giúp và gửi đơn tố giác đến cơ quan Công an có thẩm quyền.

---

Kết luận (150 từ)

Báo cáo nghiên cứu khoa học của nhóm tác giả Trường Đại học Luật Hà Nội đã phác họa một bức tranh toàn cảnh, sâu sắc về thực trạng bạo lực ngôn từ trên mạng xã hội và những hệ lụy nặng nề đối với đời sống tinh thần của thanh niên Việt Nam. Bằng việc kết hợp nhuần nhuyễn giữa điều tra xã hội học và đối chiếu luật học so sánh quốc tế, đề tài đã chỉ rõ những điểm nghẽn then chốt trong hệ thống pháp luật thực định và đề xuất hệ thống giải pháp toàn diện từ lập pháp, quản trị công nghệ đến giáo dục kỹ năng số.

Để kiến tạo một không gian mạng văn minh và an toàn, sự vào cuộc quyết liệt của các cơ quan quản lý nhà nước trong việc hoàn thiện chế tài pháp lý, cùng với ý thức trách nhiệm cá nhân của mỗi cư dân mạng, chính là chìa khóa then chốt nhằm chấm dứt vấn nạn bạo lực ngôn từ trực tuyến hiện nay.

Trích đoạn nội dung tài liệu

LỜI MỞ ĐẦU 1. Tính cấp thiết của việc nghiên cứu đề tài Ngôn ngữ luôn là giá trị cốt lõi của mọi quốc gia. Trong tất cả các phương tiện mà con người dùng để giao tiếp thì ngôn ngữ là phương tiện duy nhất thoả mãn được tất cả nhu cầu của con người. Bởi vậy, ngôn ngữ có vai trò vô cùng quan trọng trong cuộc sông.

Trong thế giới bao la, mỗi một giây, một phút trôi qua đều có người đang nói, đang viết, hoặc đang đọc cái gì đó. Cuộc sống của chúng ta phụ thuộc rất nhiều vào việc sử dụng ngôn ngữ nhanh chóng và hiệu quả. Sở dĩ ngôn ngữ trở thành công cụ giao tiếp vạn năng của con người vì nó hành trình cùng con người, từ lúc con người xuất hiện cho tới tận ngày nay. Phương tiện giao tiếp ấy được bổ xung và hoàn thiện dần theo lịch sử tiến hoá của nhân loại, theo những trào lưu và xu hướng tiếp xúc văn hoá có từ cô xưa đến tận ngày nay.

“Ngôn ngữ là một hệ thống tín hiệu âm thanh đặc biệt, là phương tiện giao tiếp cơ bản và quan trọng nhất của các thành viên trong một cộng đồng người; ngôn ngữ đồng thời cũng là phương tiện phát triển tư duy. Truyền đạt truyền thong văn hoá — lịch sử từ thé hệ này sang thế hệ khác.” Hiện nay, quá trình hội nhập và sự giao lưu văn hóa diễn ra mạnh mẽ, tác động không nhỏ đến việc sử dụng ngôn ngữ, tiếng nói. Nếu như ngôn ngữ thê hiện được đúng như vai trò của nó cho nhân loại và luôn được xác định “là ý thức thực tại, và cũng như ý thức ngôn ngữ chỉ sinh ra do nhu cầu, do cần thiết phải giao dịch với người khác”! thì bạo ngôn lại là cách con người dùng để tác động tiêu cực và hạ thấp giá trị của người khác và xã hội, là cách con người dùng để mưu toan xâm hại và xúc phạm người khác, đồng thời làm lệch lạc đi hình ảnh của bản thân. Thế giới đang ở trong thời đại công nghệ 4.0, khoa học công nghệ phát triển và trở thành một phan thiết yêu của cuộc sống, trong đó mang xã hội trở thành một công cụ phô biến dé kết nối cộng đồng.

Trong bối cảnh đó, bạo ngôn không chỉ xảy ra ở xã hội thực mà nó còn xảy ra thường xuyên trên các nền tảng mạng xã hội. Theo kết quả khảo sát ý kiến của UNICEF? vào tháng 04/2019, một phan ba thanh thiếu niên ở 30 quốc gia cho biết họ đã từng là nạn nhân bị bắt nạt trên mạng, trong đó một phần năm cho biết đã từng bỏ học vì bị bắt nạt trên mạng và bạo lực. Năm 2019, ở Việt Nam có khoảng 455 trang mạng xã hội đã được cấp phép* và con số ngày đang không ngừng tăng lên. Facebook, Instagram, Twitter, Youtube,.

là x ! Mác và Anghen khang định trong cuốn “Hệ tư tưởng Đức”.com/topic/UNICEF, truy cập ngày 25/12/2019.org/vietnam/vi/thông-cáo-báo-chí/kết-quả-khảo-sát-ý-kiến-của-unicef-hơn-một-phằần-ba- thanh-thiếu-niên-ở-hơn-30-quốc-gia, truy cập 25/12/2019.vn/20190805/mangxh/index.html, Vân Anh, truy cấp ngày 25/03/2020. 2 các trang mạng xã hội được sử dụng phô biến và cũng là nền tang thường xuyên xảy ra bạo lực ngôn từ trực tuyến. Theo báo cáo DCI do hãng Microsoft công bố, Việt Nam năm trong top 5 quốc gia có mức độ văn minh thấp nhất. Cũng theo khảo sát trên của UNICEF, 21% thanh thiếu niên Việt Nam tham gia khảo sát cho biết họ là nạn nhân của bắt nạt trên mạng và hầu hết (75%) đều không biết về đường dây nóng hoặc các dịch vụ có thể giúp họ nếu bị bắt nạt hoặc bị bạo lực trên mạng.

Tại một số quốc gia trên thé giới, van dé bạo lực ngôn từ trên mạng xã hội cũng đã được quan tâm như Ấn Độ có Đạo luật Công nghệ thông tin năm 2000, Đức có Đạo luật Mạng xã hội năm 2017,.Còn ở Việt Nam, hiện nay, các văn bản quy phạm pháp luật quy định tương đối đầy đủ dé khuyến cáo và áp dụng chế tài đối với hành vi tung tin sai sự thật, ac ý, công kích, bia đặt, thể hiện bạo lực ngôn từ trên mạng xã hội. Tuy nhiên, trong quy định của pháp luật chưa thực sự đầy đủ và thống nhât, việc xử lý áp dụng chế tài còn có những hạn chế nhất định, cơ bản chỉ bị áp dụng chế tài xử phạt hành chính nên chưa đảm bảo tính răn đe và trừng phạt. Một khi mà chưa có vụ việc điển hình bị đưa ra ánh sáng và xử lý nghiêm khắc hơn thì hành vi vi phạm sẽ ngày càng nhiều hơn, xã hội giảm tinh đi tính trật tự và văn minh. Tinh thần thượng tôn pháp luật sẽ không đảm bảo.

Trước thực trạng cũng như yêu cầu đặt ra trong bối cảnh hiện nay, cần có nhiều giải pháp dé hạn chế hành vi bạo lực ngôn từ trên mạng xã hội, đặc biệt là giải pháp về pháp luật. Từ những lý do trên, nhóm nghiên cứu đã chọn van đề: “Bao le ngôn tiv trên mạng xã hội ở một số quốc gia trên thé giới và ảnh hưởng của nó tới đời sông tinh than của thanh niên Việt Nam” dé làm đề tài nghiên cứu khoa học trong Cuộc thi Sinh viên nghiên cứu khoa học năm 2020. Tổng quan tình hình nghiên cứu đề tài 2. Các công trình nghiên cứu có liên quan đến đề tài 2.

Một số công trình nghiên cứu trong nước Qua khảo cứu, nhóm nghiên cứu nhận thay rang ở Việt Nam, các van dé như bao lực học đường, bao lực gia đình đã có rất nhiều các công trình nghiên cứu chuyên sâu dưới góc độ xã hội học, tâm lý học, luật học,.Còn van đề bạo lực ngôn từ, đặc biệt là bạo lực ngôn từ trên mạng xã hội hiện nay có rất ít công trình nghiên cứu. Dưới góc độ tâm lý học, hiện nay có đề tài “Bao luc ngôn ngữ trong xã hội Việt Nam hiện nay” của tác giả Phạm Thị Thanh Đan (Trường Đại học Quốc tế Hồng Bàng), năm 2017. Lẫy cảm hứng từ câu chuyện của Khấu Hãi Ninh - Nhà diễn thuyết kiêm MC người Trung, tác giả đã tiến hành thực hiện đề tài trên. Trong bài nghiên Š Báo cáo chỉ số văn minh trên không gian mang do do Hãng Microsoft công bố nhân dịp ngày quốc tế an toàn Internet - Safer Internet Day năm 2020, Việt Nam nam trong top 5 quôc gia có mức độ văn minh thâp nhât (khảo sát tại 25 quôc gia).

3 cứu, tác giả đã phân tích nguyên nhân dẫn đến bạo lực ngôn ngữ và hậu quả; phân tích và nhận định hiện trạng bạo lực bằng lời nói, từ đó, đưa ra một số giải pháp hạn chế van dé bạo lực ngôn ngữ ở Việt Nam hiện nay. Về vẫn đề bạo lực ngôn từ trên mạng xã hội, dưới góc độ luật học, hiện nay có bài viết “Chống phát ngôn thù ghét, phi bang trên Internet ở Hoa Kỳ, Liên minh châu Âu và những giá trị tham khảo cho Việt Nam” của tác giả Vũ Công Giao và Nguyễn Dinh Đức (Khoa Luật, Dai học Quốc gia Hà Nội) đăng trên An phẩm Tạp chí Nghiên cứu Lập pháp, số 17 (369), tháng 9/2018. Trong bài viết, tác giả đã đưa ra quan niệm phát ngôn thù ghét, phi bang theo luật nhân quyền quốc tế, từ đó đưa ra khái niệm phát ngôn thù ghét, phi bang trên Internet. Sau đó, trên cơ sở phân tích các quy định cua pháp luật Hoa Kì và Liên minh châu Âu về chống phát ngôn thù ghét, phỉ báng trên Internet, tắc giả đã rút ra một sé gia tri tham khao cho Viét Nam.

Ngoài ra, còn có một số bài báo đăng trên các website điện tử cũng đã nghiên cứu về van đề bạo lực ngôn từ trên mạng xã hội dưới góc nhìn xã hội học. Một số bài viết như sau: - Bài viết “Sự bùng no của những ngôn từ kém văn hóa trên mạng xã hội” của tác giả BT đăng trên web của Kênh truyền hình Công an Nhân dân (ANTV) ngày 01/4/2019. Tác giả đã tiến hành nghiên cứu thực tế và và phỏng vấn sâu một số các bạn trẻ, chuyên gia giáo dục, từ đó nêu lên thực trạng, hậu quả, nguyên nhân của van dé sử dung ngôn ngữ kém văn hóa trên mang xã hội, từ đó đưa ra một số kiến nghị giải pháp khắc phục vấn đề trên. - Bài viết “Bạo lực ngôn từ và ẩn ức xã hội ” của tác giả Đoàn Khắc Xuyên đăng trên báo Người Đô Thị ngày 30/10/2018.

Bài viết đã nêu lên thực trạng bạo lực ngôn từ trên mạng xã hội ở Việt Nam hiện nay, đồng thời đưa ra một số nguyên nhân - An ức xã hội kết hợp với sự tự do trên các trang mạng xã hội và kiến nghị giải pháp khắc phục cho van đề bạo lực ngôn từ trên mạng xã hội ở Việt Nam. - Bài viết “YouTube bỏ loi, bao lực ngôn từ hợp thức hóa, ai sẽ nghĩ cho giới trẻ?” của tác giả Tiến Vũ đăng trên báo Tuổi trẻ online ngày 08/4/2019. Bài viết đã phân tích các chính sách của Youtube để dẫn tới việc hợp thực hóa bạo lực ngôn từ trên trang mạng xã hội này và cảnh báo những vấn đề có thé xảy ra khi bạo lực ngôn từ được hợp thức hóa trên Youtube. - Bài viết “7;ruyên thông xã hội đối với ồn định chính trị, xã hội ở Việt Nam” của tác giả Võ Văn Thưởng - ủy viên Bộ Chính trị, trưởng Ban Tuyên giáo trung ương, năm 2019.

Bài viết đã nêu ra thực trạng, những vấn dé tổn tại trong truyền thông xã hội và hình phạt đối với hành vi tung tin giả, nội dung xấu ở một số quốc gia trên thế giới (Thái Lan, Đức, Ai Cap, Philipines, Singapore ,.); nêu lên những cơ hội và thách 4 thức của Việt Nam trên mặt trận truyền thông xã hội, từ đó đưa ra 5 giải pháp nhận diện và quản lý truyền thông xã hội. - Bài viết “Mạng xã hội và trách nhiệm người ding” của tác giả QDND (Hoc viện Báo chí và tuyên truyền) năm 2019. Bài viết đã đưa ra thực trạng một số người sử dụng mang xã hội làm công cụ dé tấn công người khác, hay thực hiên mục đích cá nhân. Từ đó đưa ra nguyên nhân và kiến nghị các giải pháp để nâng cao chất lượng người dùng mạng xã hội.

- Bài viết “Bạo lực ngôn từ và trách nhiệm cá nhân” của tác giả Mạnh Thắng đăng trên báo Sức khỏe và Đời sống - Cơ quan ngôn luận của Bộ Y tế ngày 21/8/2017. Bài viết đã phân tích thực tiễn van đề bạo lực ngôn từ và thực trạng các quy định pháp luật, việc thực hiện pháp luật về bạo lực ngôn từ ở Việt Nam và đặc biệt nêu lên trách nhiệm của mỗi cá nhân, mỗi người dùng mạng xã hội trong việc hạn chế bạo lực ngôn từ.