CHƯƠNG 1: IOT/IIOT 1.Tổng quan và công nghệ IoT/IIoT 1. IoT Internet of Things (IoT) là thuật ngữ dùng để chỉ các đối tượng có thể được nhận biết cũng như sự tồn tại của chúng trong một kiến trúc mang tính kết nối. Đây là một viễn cảnh trong đó mọi vật, mọi con vật hoặc con người được cung cấp các định danh và khả năng tự động truyền tải dữ liệu qua một mạng lưới mà không cần sự tương tác giữa con người-với-con người hoặc con người-với-máy tính. IoT tiến hoá từ sự hội tụ của các công nghệ không dây, hệ thống vi cơ điện tử (MEMS) và Internet.
Cụm từ này được đưa ra bởi Kevin Ashton vào năm 1999. Ông là một nhà khoa học đã sáng lập ra Trung tâm Auto-ID ở đại học MIT.1: Internet of Things "Thing" - sự vật - trong Internet of Things, có thể là một trang trại động vật với bộ tiếp sóng chip sinh học, một chiếc xe ô tô tích hợp các cảm biến để cảnh báo lái xe khi lốp quá non, hoặc bất kỳ đồ vật nào do tự nhiên sinh ra hoặc do con người sản xuất ra mà có thể được gán với một địa chỉ IP và được cung cấp khả năng truyền tải dữ liệu qua mạng lưới. IoT phải có 2 thuộc tính: một là đó phải là một ứng dụng internet. Hai là, nó phải lấy được thông tin của vật chủ.2: Sự gia tăng nhanh chóng của giao tiếp máy - máy Một ví dụ điển hình cho IoT là tủ lạnh thông minh, nó có thể là một chiếc tủ lạnh bình thường nhưng có gắn thêm các cảm biến bên trong giúp kiểm tra được số lượng các loại thực phẩm có trong tủ lạnh, cảm biến nhiệt độ, cảm biến phát hiện mở cửa,.và các thông tin này được đưa lên internet.
Với một danh mục thực phẩm được thiết lập trước bởi người dùng, khi mà một trong các loại thực phẩm đó sắp hết thì nó sẽ thông báo ngay cho chủ nhân nó biết rằng cần phải bổ sung gấp, thậm chí nếu các loại sản phẩm được gắn mã ID thì nó sẽ tự động trực tiếp gửi thông báo cần nhập hàng đến siêu thị và nhân viên siêu thị sẽ gửi loại thực phẩm đó đến tận nhà.3: Ứng dụng tủ lạnh trong IoT e 5 Quá trình phát triển của IoT: Ngày nay, các thiết bị như điện thoại thông minh, xe cộ, hệ thống công nghiệp, máy ảnh, đồ chơi, tòa nhà, thiết bị gia dụng, các hệ thống công nghiệp và vô số hệ thống khác đều có thể chia sẻ thông tin qua Internet. Bất kể kích thước của chúng và chức năng, những thiết bị này có thể thực hiện tái tổ chức thông minh, theo dõi, định vị, kiểm soát, giám sát thời gian thực và quy trình điều khiển. Trong những năm qua, truyền thông đã chỉ ra rất nhiều các thiết bị có khả năng kết nối Internet. Mặt tích cực nhất hiệu quả thương mại đáng kể đã được quan sát thấy trong lĩnh vực điện tử tiêu dùng; tức là đặc biệt là cuộc cách mạng của điện thoại thông minh và sự quan tâm đến thiết bị đeo được (đồng hồ,tai nghe, v.), kết nối mọi người đã trở thành một mảnh vỡ của một phong trào lớn hơn hướng tới sự liên kết của thế giới kỹ thuật số và vật lý.
Với tất cả những điều này, Internet of Things (IoT) là dự kiến sẽ tiếp tục mở rộng phạm vi tiếp cận vì liên quan đến số lượng thiết bị và chức năng mà nó có thể chạy. Đây là rõ ràng từ sự mơ hồ trong cách diễn đạt "Things" điều này gây khó khăn cho việc vạch ra các giới hạn ngày càng tăng của IoT [4]. Trong khi thành công thương mại tiếp tục hiện thực hóa, IoT liên tục cung cấp hầu như vô hạn cung cấp các cơ hội, không chỉ trong các doanh nghiệp mà còn trong các nghiên cứu. Theo đó, các cơ sở hạ tầng giải quyết các lĩnh vực tiềm năng để ứng dụng các lĩnh vực IoT và nghiên cứu những thách thức liên quan đến các ứng dụng này.
Các giao thức trao đổi bản tin trong IoT Trong IoT, các thiết bị phải giao tiếp được với nhau (D2D). Dữ liệu sau đó phải được thu thập và gửi tới máy chủ (D2S). Máy chủ cũng có để chia sẻ dữ liệu với nhau (S2S), có thể cung cấp lại cho các thiết bị, để phân tích các chương trình, hoặc cho người dùng. Các giao thức có thể dùng trong IoT là: - MQTT: Một giao thức cho việc thu thập dữ liệu và giao tiếp cho các máy chủ (D2S).
- XMPP: Giao thức tốt nhất để kết nối các thiết bị với mọi người, một trường hợp đặc biệt của mô hình D2S, kể từ khi người được kết nối với các máy chủ. e 6 DDS: Giao thức tốc độ cao cho việc tích hợp máy thông minh (D2D). AMQP: Hệ thống hàng đợi được thiết kế để kết nối các máy chủ với nhau (S2S). * MQTT (Message Queue Telemetry Transport),mục tiêu thu thập dữ liệu và giao tiếp D2S.
Mục đích là đo đạc từ xa, hoặc giám sát từ xa, thu thập dữ liệu từ nhiều thiết bị và vận chuyển dữ liệu đó đến máy trạm với ít xung đột nhất. MQTT nhắm đến các mạng lớn của các thiết bị nhỏ mà cần phải được theo dõi hoặc kiểm soát từ các đám mây. MQTT hoạt động đơn giản, cung cấp nhiều lựa chọn điều khiển và QoS. MQTT không có yêu cầu quá khắt khe về thời gian, tuy nhiên hiều quả của nó là rất lớn, đáp ứng tính thời gian thực với đơn vị tính bằng giây.
Các giao thức hoạt động trên nền tàng TCP, cung cấp các đáp ứng đơn giản, đáng tin cậy.4: Ví dụ về MQTT * XMPP ban đầu được gọi là "Jabber."Nó được phát triển cho các tin nhắn tức thời (IM) để kết nối mọi người với những người khác thông qua tin nhắn văn bản. XMPP là viết tắt của Extensible Messaging và Presence Protocol.5: Ví dụ XMPP XMPP sử dụng định dạng văn bản XML, và cũng tương tự như MQTT chạy, XMPP chạy trên nền tảng TCP, hoặc có thể qua HTTP trên TCP. Sức mạnh chính của nó là một chương trình name@domain.comaddressing trong mạng Internet khổng lồ. Khái niệm: Mặc dù IoT được cho là có nhiều lợi ích trong nhiều ứng dụng IoT như nhà thông minh, chăm sóc sức khỏe, giao thông và môi trường, nó cũng được cho là có tác động đáng kể trong ngành bằng cách đạt được hiệu quả hơn, giám sát và kiểm soát tối ưu hóa với giảm chi phí.
IoT được kỳ vọng sẽ mang lại những đổi mới và lợi ích cho ngành công nghiệp dẫn đến khái niệm IIoT. Hệ thống IIoT cho phép ngành công nghiệp thu thập và phân tích một lượng lớn dữ liệu có thể được sử dụng để cải thiện hiệu suất tổng thể của các hệ thống công nghiệp, cung cấp nhiều loại dịch vụ khác nhau. Hệ thống IIoT cũng được cho là sẽ giúp giảm chi phí trong Chi tiêu vốn (CAPEX) và Chi phí hoạt động (OPEX). Nhiều thuật ngữ tương tự được đặt ra để mô tả khái niệm IoT thành Công nghiệp, ví dụ, Công nghiệp 4.0, IoT công nghiệp và Sản xuất thông minh, v.
Khái niệm cốt lõi đằng sau tất cả các thuật ngữ này là việc sử dụng các công nghệ và ứng dụng tiên tiến (ví dụ: IoT, 5G, Điện toán e 8 đám mây, Điện toán Edge / Fog, Máy học, v.) được tối ưu hóa đặc biệt cho các quy trình công nghiệp. Vào năm 2011, một sáng kiến do chính phủ Đức đứng đầu, được gọi là “Công nghiệp 4.0” hoặc đôi khi được gọi là “Công nghiệp 4.0”, đã được đưa ra nhằm nâng cao hiệu quả sản xuất trong ngành công nghiệp. Nó nhằm mục đích trao đổi và thu thập thông tin trong toàn bộ vòng đời của bất kỳ sản phẩm nào. IIoT được định nghĩa là: IOT công nghiệp (IIoT) là mạng lưới các thành phần công nghiệp thông minh và có tính kết nối cao được triển khai để đạt được tốc độ sản xuất cao với chi phí vận hành giảm thông qua giám sát thời gian thực, quản lý và kiểm soát hiệu quả các quy trình công nghiệp, tài sản và hoạt động thời gian.
IIoT là một tập hợp con của IoT yêu cầu mức độ an toàn, bảo mật và giao tiếp đáng tin cậy cao hơn mà không làm gián đoạn các hoạt động công nghiệp theo thời gian thực do các môi trường công nghiệp quan trọng. Trọng tâm của IIoT là quản lý hiệu quả các hoạt động và tài sản công nghiệp cùng với bảo trì dự đoán.1: Phác thảo sự khác biệt chính giữa các hệ thống IoT và IIoT Danh mục IIoT IoT Lĩnh vực trong tâm Ứng dụng công nghiệp Ứng dụng chung Trọng tâm phát triển Hệ thống công nghiệp Thiết bị thông minh Các biện pháp an ninh Nâng cao và mạnh mẽ Tập trung vào tiện ích và rủi ro Khả năng tương tác CPS Tích hợp Tự chủ Khả năng mở rộng Mạng quy mô lớn Mạng quy mô thấp Độ chính xác và sự Được đồng bộ hóa đến ms Được giám sát nghiêm ngặt chính xác Khả năng lập trình Lập trình tại chỗ từ xa Lập trình off-site dễ dàng Đầu ra Hiệu quả hoạt động Thuận tiện và thuận lợi sử dụng Khả năng phục hồi Yêu cầu khả năng chịu lỗi Không yêu cầu cao Bảo dưỡng Đã lên lịch và lên kế hoạch Người tiêu dùng ưa thích e 9 Mặt khác, Công nghiệp 4.0 là một tập hợp con của IIoT tập trung vào an toàn và hiệu quả trong sản xuất. Sự phát triển của IIoT cũng được mong đợi rộng rãi trong các mạng công nghiệp trong tương lai. IIoT sẽ cho phép các hệ thống Industry 5.0 thu hẹp khoảng cách giữa con người và máy móc và nó sẽ giúp đạt được tầm nhìn cá nhân hóa lớn của Industry 6.
Với những tiến bộ đáng chú ý trong lĩnh vực IoT và IIoT, theo những ước tính sẽ có 70 tỷ thiết bị được kết nối Internet vào năm 2025 và vào năm 2023, thị phần của IIoT trên thị trường toàn cầu sẽ đạt khoảng 14,2 nghìn tỷ đô la Mỹ. Kiến trúc và khung IIoT: Một kiến trúc chung của các hệ thống IIoT đã được thảo luận bởi hiệp hội internet công nghiệp [11], được trình bày trong Hình 1.6 trong đó các thiết bị IIoT và các nguồn dữ liệu công nghiệp tạo ra các luồng dữ liệu liên tục ở Lớp-1 trong khi các máy chủ biên và hệ thống điện toán đám mây trao quyền cho các ứng dụng IIoT ở Lớp -2 và Lớp-3, tương ứng. Các ứng dụng doanh nghiệp được mô tả ở Lớp-4.6 cũng cho thấy luồng dữ liệu và thông tin giữa các lớp khác nhau cũng như nó cho thấy luồng điều phối để quản lý tài nguyên và luồng hoạt động để quản lý tài sản trong mạng công nghiệp.