BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ TP.HCM PHAN VĂN SĨ LUẬN VĂN THẠC SĨ KINH TẾ TP. Hồ Chí Minh – Năm 2002 ChöôngII:Thöïc traïng hoaït ñoäng kinh doanh cuûa caùc NHTM taïi TP.Hoà Chí Minh MUÏC LUÏC Lôøi môû ñaàu .trang 1 CHÖÔNG I: NHTM vaø caùc hoaït ñoäng nghieäp vuï cuûa NHTM.1 Toång quan veà NHTM .1 Khaùi nieäm veà NHTM .2 Chöùc naêng cuûa NHTM .3 Vai troø cuûa NHTM ñoái vôùi neàn kinh teá. Caùc nghieäp vuï chuû yeáu cuûa NHTM trang 7 1.1 Nghieäp vuï huy ñoäng voán .2 Nghieäp vuï söû duïng voán .3 Dòch vuï ngaân haøng. Hieäu quaû hoaït ñoäng kinh doanh cuûa NHTM.1 Hieäu quaû kinh teá vaø xaõ hoäi .2 Yeâu caàu naâng cao hieäu quaû hoaït ñoäng kinh doanh cuûa NHTMtrang 16 CHÖÔNG II: Thöïc traïng hoaït ñoäng kinh doanh cuûa caùc NHTM taïi thaønh phoá Hoà Chí Minh trong nhöõng naêm gaàn ñaây .1Giôùi thieäu ñoâi neùt veà heä thoáng NHTM taïi TP.
Hoà Chí Minh .2 Thöc traïng hoaït ñoäng kinh doanh cuûa caùc NHTM taïi TP. Hoà Chí Minh trong nhöõng naêm gaàn ñaây .1 Nghieäp vuï huy ñoäng voán .2 Nghieäp vuï söû duïng voán .3 Hieäu quaû hoaït ñoäng kinh doanh cuûa caùc NHTMVN.4 Phaân tích moät soá toàn taïi, haïn cheá vaø nguyeân nhaân trong hoaït ñoäng kinh doanh cuûa NHTM .trang34 CHÖÔNG III: Moät soá giaûi phaùp naâng cao hieäu quaû hoaït ñoäng kinh doanh cuûa caùc NHTM Vieät Nam treân ñòa baøn TP. Hoà Chí Minh .1Giaûi phaùp veà quaûn lyù vó moâ.1 Ñoái vôùi Nhaø nöôùc .2 Ñoái vôùi NHNN .trang46 19 ChöôngII:Thöïc traïng hoaït ñoäng kinh doanh cuûa caùc NHTM taïi TP.Hoà Chí Minh 3.2 Giaûi phaùp veà quaûn lyù vi moâ.1 Nghieäp vuï huy ñoäng voán.2 Nghieäp vuï söû duïng voán .3 Ña daïng hoùa dòch vuï ngaân haøng .trang55 Keát luaän. trang57 Taøi lieäu tham khaûo Phuï luïc.
20 ChöôngII:Thöïc traïng hoaït ñoäng kinh doanh cuûa caùc NHTM taïi TP.Hoà Chí Minh LÔØI MÔÛ ÑAÀU 1.Tính caáp thieát cuûa ñeà taøi: Trong 15 naêm qua, coâng cuoäc caûi caùch kinh teá cuûa Vieät Nam ñaõ tieán haønh khaån tröông vaø ñaït nhieàu thaønh töïu ñaùng khích leä, möùc taêng tröôûng kinh teá cao vaø lieân tuïc töøng böôùc thieát laäp neàn kinh teá thò tröôøng theo ñònh höôùng xaõ hoäi chuû nghóa, coù söï quaûn lyù cuûa nhaø nöôùc. Trong söï ñoåi môùi vaø thaønh töïu chung ñoù, ngaønh Ngaân haøng Vieät Nam ñaõ goùp phaàn khoâng nhoû. NHTM vôùi chöùc naêng huy ñoäng voán nhaøn roãi cuûa caùc taàng lôùp daân cö, caùc thaønh phaàn kinh teá vaø tieán haønh cho vay ñaõ hoaït ñoäng coù hieäu quaû, thöïc hieän toát vai troø cuûa mình taïo ñöôïc uy tín treân thò tröôøng trong vaø ngoaøi nöôùc. Tuy nhieân, cuoäc khuûng hoaûng tieàn teä Chaâu AÙ 1997 vaø moät soá vuï aùn kinh teá lôùn trong nöôùc lieân quan ñeán ngaân haøng trong nhöõng naêm gaàn ñaây ñaõ gaây taùc haïi khaù nghieâm troïng ñeán söï phaùt trieån cuûa neàn kinh teá.
Chính vì theá laøm cho ngaønh Ngaân haøng Vieät Nam döôøng nhö “chöïng laïi”, moät soá NHTM trong nöôùc ñang trong tình traïng hoaït ñoäng thua loã cuøng vôùi söï kieän bò phaù saûn lieân tieáp cuûa caùc NHTMCP nhö: NHTMCP Ñaïi Nam, NHTMCP Nam Ñoâ, NHTMCP Vieät Hoa, NHTMCP Meâ Kong…vöøa qua, gaây ra khoâng ít khoù khaên veà maët phaùt trieån kinh teá quoác gia noùi chung cuõng nhö trong hoaït ñoäng cuûa ngaønh Ngaân haøng Vieät Nam noùi rieâng. Böôùc sang theá kyû XXI, trong xu theá hoäi nhaäp theá giôùi vaø khu vöïc, ngaønh Ngaân haøng Vieät Nam ñang phaûi ñoái maët nhöõng cô hoäi vaø thaùch thöùc cuûa xu theá hoäi nhaäp, coù nghóa laø NHTM Vieät Nam phaûi tröïc tieáp caïnh tranh vôùi caùc ngaân haøng ña quoác gia ñaày tieàm löïc ngay taïi laõnh ñòa cuûa mình. Vì theá yeâu caàu cuûa caùc NHTM Vieät Nam caàn caûi tieán vaø tieáp tuïc ñoåi môùi ñeå naâng cao chaát löôïng vaø hieäu quaû hoaït ñoäng kinh doanh ñeå xöùng ñaùng vôùi vai troø “ maïch huyeát chính” trong neàn kinh teá thò tröôøng. 21 ChöôngII:Thöïc traïng hoaït ñoäng kinh doanh cuûa caùc NHTM taïi TP.Hoà Chí Minh Vôùi tính caáp thieát cuûa vaán ñeà neâu treân, toâi ñaõ choïn nghieân cöùu ñeà taøi:” Moät soá giaûi phaùp naâng cao hieäu quaû hoaït ñoäng kinh doanh cuûa caùc Ngaân haøng thöông maïi Vieät Nam treân ñòa baøn thaønh phoá Hoà Chí Minh” 2.
Muïc tieâu nghieân cöùu ñeà taøi: Muïc tieâu cuûa ñeà taøi naøy laø nhaèm vaøo nhöõng vaán ñeà sau: Laøm saùng toû vaø goùp phaàn hoaøn thieän veà lyù luaän vaø thöïc tieån hoaït ñoäng kinh doanh cuûa NHTM. Phaân tích thöïc traïng hoaït ñoäng kinh doanh cuûa caùc NHTM Vieät Nam treân ñòa baøn thaønh phoá Hoà Chí Minh bao goàm nhöõng thaønh töïu ñaït ñöôïc cuøng toàn taïi , xaùc ñònh nguyeân nhaân toàn taïi, töø ñoù ñeà ra moät soá giaûi phaùp khaéc phuïc vaø hoaøn thieän nhaèm naâng cao hieäu quaû hoaït ñoäng kinh doanh cuûa caùc ngaân haøng qua ñoù goùp phaàn phaùt trieån neàn kinh teá Vieät Nam. Phaïm vi vaø phöông phaùp nghieân cöùu: Luaän vaên nghieân cöùu hoaït ñoäng kinh doanh cuûa caùc NHTM ñoùng treân ñòa baøn thaønh phoá Hoà Chí Minh vôùi soá lieäu hoaït ñoäng töø naêm 1996 ñeán naêm 2000 goàm: Ngaân haøng thöông maïi quoác doanh, Ngaân haøng thöông maïi coå phaàn, Ngaân haøng lieân doanh vaø caùc chi nhaùnh cuûa Ngaân haøng nöôùc ngoaøi. Töø ñoù ruùt ra nhaän xeùt hoaït ñoäng kinh doanh cuûa caùc NHTM Vieät Nam.
Thaønh phoá Hoà Chí Minh laø trung taâm kinh teá , thöông maïi lôùn nhaát nöôùc mang ñaày ñuû ñaëc ñieåm neàn kinh teá Vieät Nam. Do ñoù, vieäc nghieân cöùu caùc NHTM Vieät Nam treân ñòa baøn thaønh phoá Hoà Chí Minh coù theå ñuùc keát ñöôïc vaán ñeà chung cho ngaønh NHTM caû nöôùc. Luaän vaên ñöôïc söû duïng phöông phaùp duy vaät bieän chöùng keát hôïp vôùi caùc phöông phaùp so saùnh, phaân tích vôùi nhöõng soá lieäu thoáng keâ, caùc baùo caùo cuûa NHNN, caùc vaên baûn phaùp luaät coù lieân quan ñeán ngaønh ngaân haøng…ñi töø cô sôû lyù thuyeát ñeán 22 ChöôngII:Thöïc traïng hoaït ñoäng kinh doanh cuûa caùc NHTM taïi TP.Hoà Chí Minh hoaït ñoäng thöïc tieån, töø ñoù ruùt ra nhöõng giaûi phaùp ñeå laøm roõ vaán ñeà vaø muïc tieâu cuûa luaän vaên. Keát caáu cuûa luaän vaên: Ngoaøi lôøi môû ñaàu , keát luaän, taøi lieäu tham khaûo, vaø phuï luïc luaän vaên goàm ba chöông: Chöông I: NHTM vaø caùc hoaït ñoäng nghieäp vuï cuûa NHTM.
Chöông II: Thöïc traïng hoaït ñoäng kinh doanh cuûa caùc NHTM treân ñòa baøn TP. Hoà Chí Minh. Chöông III: Moät soá giaûi phaùp naâng cao hieäu quaû hoaït ñoäng kinh doanh cuûa caùc NHTM Vieät Nam treân ñòa baøn TP. Hoà Chí Minh.
23 ChöôngII:Thöïc traïng hoaït ñoäng kinh doanh cuûa caùc NHTM taïi TP.Hoà Chí Minh CHÖÔNG I NGAÂN HAØNG THÖÔNG MAÏI VAØ CAÙC HOAÏT ÑOÄNG NGHIEÄP VUÏ CUÛA NGAÂN HAØNG THÖÔNG MAÏI 1.1 TOÅNG QUAN VEÀ NGAÂN HAØNG THÖÔNG MAÏI: 1.1 Khaùi nieäm veà Ngaân haøng thöông maïi : Ngay töø luùc môùi hình thaønh ngaân haøng xuaát hieän döôùi hình thöùc ngaân haøng kyù thaùc vaø chöa coù söï phaân bieät giöõa kyù thaùc ngaén haïn vaø kyù thaùc daøi haïn cuõng nhö chöa coù söï phaân bieät cho vay ngaén haïn vôùi cho vay daøi haïn. Hoaït ñoäng cuûa ngaân haøng luùc naøy mang tính toång hôïp thöïc hieän moät soá nghieäp vuï nhö: nhaän tieàn gôûi, cho vay, ñaàu tö, huøn voán, mua baùn chöùng khoaùn……. Sau cuoäc khuûng hoaûng kinh teá naêm 1929 vieäc phaân bieät ngaân haøng kyù thaùc thaønh ngaân haøng thöông maïi vaø ngaân haøng kinh doanh baét ñaàu lan roäng ôû nhieàu nöôùc. Ngaân haøng naøo nhaän kyù thaùc vaø cho vay khoâng quaù 2 naêm ñöôïc goïi laø NHTM.Tuy nhieân, baét ñaàu giöõa thaäp nieân 1960, quan nieäm NHTM laø ngaân haøng hoaït ñoäng toång hôïp xuaát hieän trôû laïi vaø coù xu höôùng môû roäng.
ÔÛû Ñöùc, Thuïy Só, Haø Lan vaø haøng loaït caùc nöôùc Aâu Chaâu khaùc NHTM lôùn ngaøy caøng laán saâu vaøo hoaït ñoäng ñaàu tö, mua baùn chöùng khoaùn keå caû taøi trôï daøi haïn cho caùc coâng ty coâng nghieäp lôùn. Theo ñieàu 1 cuûa Phaùp leänh Ngaân haøng nhaø nöôùc Vieät Nam soá 38/LCT-HÑNN Phaùp leänh ngaân haøng, HTXTD vaø Coâng ty taøi chính , coâng boá ngaøy 24/5/1990 ñònh nghóa veà NHTM nhö sau:” Ngaân haøng thöông maïi laø toå chöùc kinh doanh tieàn teä, maø hoaït ñoäng chuû yeáu thöôøng xuyeân laø nhaän tieàn gôûi cuûa khaùch haøng vôùi traùch nhieäm hoaøn traû vaø söû duïng soá tieàn ñoù ñeå cho vay, thöïc hieän nghieäp vuï chieát khaáu vaø laøm phöông tieän thanh toaùn”. Töø nhöõng khaùi nieäm vaø ñònh nghóa treân ta coù nhaän xeùt sau : 24 ChöôngII:Thöïc traïng hoaït ñoäng kinh doanh cuûa caùc NHTM taïi TP.Hoà Chí Minh NHTM laø moät doanh nghieäp ñaëc bieät kinh doanh veà tieàn teä vôùi hoaït ñoäng thöôøng xuyeân laø nhaän tieàn kyù thaùc, cho vay, chieát khaáu vaø cung caáp caùc dòch vuï taøi chính. Ñeå thaáy ñöôïc vai troø quan troïng cuûa NHTM trong neàn KTTT nhö theá naøo? chuùng ta caàn xem xeùt caùc chöùc naêng vaø nghieäp vuï chuû yeáu cuûa noù.2 Chöùc naêng cuûa Ngaân haøng thöông maïi : 1.1 Chöùc naêng trung gian taøi chính: Thöïc hieän chöùc naêng naøy, NHTM huy ñoäng caùc nguoàn tieàn taïm thôøi nhaøn roãi trong xaõ hoäi vaø söû duïng caùc nguoàn voán ñoù ñeå cho vay ñeán caùc doanh nghieäp, caùc caù nhaân coù nhu caàu.
Trong thöïc teá ngöôøi coù voán nhaøn roãi vaø ngöôøi coù nhu caàu söû duïng voán thöôøng khoâng coù ñieàu kieän giao dòch vôùi nhau, gaëp khoù khaên veà chi phí , thôøi gian , quaûn lyù…….Do ñoù caàn coù NHTM giöõ vai troø trung gian trong vieäc thu huùt vaø phaân phoái nguoàn voán ñeå ñaùp öùng nhu caàu voán cuûa neàn kinh teá.2 Chöùc naêng trung gian thanh toaùn: Vieäc thanh toaùn caùc giao dòch kinh teá giöõa caùc thaønh vieân trong xaõ hoäi coù theå thöïc hieän ngoaøi ngaân haøng hoaëc thoâng qua ngaân haøng. Vieäc thanh toaùn ngoaøi ngaân haøng toû ra nhieàu khuyeát ñieåm thieáu an toaøn, chi phí cao, maát nhieàu thôøi gian……, cho neân haàu heát caùc nöôùc coù neàn kinh teá phaùt trieån phaàn lôùn vieäc thanh toaùn caùc giao dòch kinh teá ñöôïc thöïc hieän qua ngaân haøng. Thöïc hieän chöùc naêng naøy NHTM cung caáp cho khaùch haøng caùc phöông tieän thanh toaùn khoâng duøng tieàn maët: sec, theû thanh toaùn, uyû nhieäm chi…Thoâng qua caùc phöông tieän naøy, ngaân haøng seõ ghi nôï taøi khoaûn ngöôøi naøy, ghi coù taøi khoaûn ngöôøi khaùc khi nhöõng ngöôøi chuû ra leänh moät caùch nhanh choùng maø khoâng caàn söû duïng soá löôïng lôùn tieàn maët, toán keùm thôøi gian vaø chi phí. 25 ChöôngII:Thöïc traïng hoaït ñoäng kinh doanh cuûa caùc NHTM taïi TP.Hoà Chí Minh 1.3 Chöùc naêng taïo ra tieàn buùt teä: Ñaây laø moät trong nhöõng chöùc naêng chuû yeáu cuûa NHTM mang yù nghóa kinh teá raát lôùn.
Moät neàn kinh teá oån ñònh phaùt trieån caàn khoái löôïng tieàn cung öùng phuø hôïp chính saùch oån ñònh giaù caû, taêng tröôûng kinh teá , neáu khoái löôïng tieàn cung taêng quaù lôùn daãn ñeán laïm phaùt, neàn kinh teá seõ bò trì treä gaây ra naïn thaát nghieäp lôùn.