Ảnh hưởng của dòng tiền tự do đến hiệu quả hoạt động của các doanh nghiệp ngành dược phẩm niêm yết trên thị trường chứng khoán việt nam

Nghiên cứu ảnh hưởng của dòng tiền tự do đến hiệu quả hoạt động doanh nghiệp dược phẩm niêm yết tại Việt Nam. Phân tích và đánh giá chi tiết.

• Tác giả: Trần Thị Ngọc Lan
• Người hướng dẫn: TS. Nguyễn Quỳnh Thơ
• Trường học: Học viện Ngân hàng
• Chuyên ngành: Tài chính
• Đề tài: Ảnh hưởng của dòng tiền tự do đến hiệu quả hoạt động của các doanh nghiệp dược phẩm niêm yết trên thị trường chứng khoán Việt Nam
• Loại tài liệu: Khóa luận tốt nghiệp
• Năm xuất bản: 2023
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI CẢM ƠN
• 1. CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN NGHIÊN CỨU
• 1.1. Các nghiên cứu nước ngoài
• 1.2. Các nghiên cứu trong nước
• 2. CHƯƠNG 2: CƠ SỞ LÝ LUẬN
• 2.1. Những vấn đề cơ bản về dòng tiền, dòng tiền tự do
• 2.2. Dòng tiền và dòng tiền tự do
• 2.3. Lý thuyết về dòng tiền tự do
• 2.4. Những vấn đề cơ bản về hiệu quả hoạt động doanh nghiệp
• 2.5. Khái niệm hiệu quả hoạt động doanh nghiệp
• 2.6. Các chỉ tiêu đánh giá hiệu quả hoạt động của doanh nghiệp
• 2.7. Các nhân tố ảnh hưởng đến hiệu quả hoạt động của doanh nghiệp
• 2.8. Mối quan hệ giữa dòng tiền tự do và hiệu quả hoạt động của doanh nghiệp
• 3. CHƯƠNG 3: PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU VÀ DỮ LIỆU NGHIÊN CỨU
• 3.1. Phương pháp nghiên cứu
• 3.2. Phương pháp định tính
• 3.3. Phương pháp định lượng
• 3.4. Các biến và giả thuyết nghiên cứu
• 3.5. Mô hình nghiên cứu
• 3.6. Dữ liệu nghiên cứu
• 4. CHƯƠNG 4: THỰC TRẠNG DÒNG TIỀN TỰ DO VÀ HIỆU QUẢ HOẠT ĐỘNG CỦA CÁC DOANH NGHIỆP NGÀNH DƯỢC PHẨM VIỆT NAM
• 4.1. Tình hình hoạt động sản xuất, kinh doanh của các doanh nghiệp dược phẩm Việt Nam
• 4.2. Thị trường dược phẩm tại Việt Nam
• 4.3. Thực trạng dòng tiền tự do của các doanh nghiệp ngành dược phẩm Việt Nam
• 4.4. Thực trạng về hiệu quả hoạt động của các doanh nghiệp ngành dược phẩm Việt Nam thời gian gần đây
• 5. CHƯƠNG 5: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU
• 5.1. Phân tích thống kê mô tả
• 5.2. Phân tích tương quan các biến trong mô hình
• 5.3. Kiểm định hiện tượng đa cộng tuyến
• 5.4. Kết quả hồi quy mô hình
• 5.5. Hồi quy OLS, FEM, REM
• 5.6. Kiểm định lựa chọn mô hình
• 5.7. Kiểm định khuyết tật mô hình đã lựa chọn và khắc phục khuyết tật mô hình
• 5.8. Thảo luận kết quả mô hình
• 6. CHƯƠNG 6: KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ
• 6.1. Những gợi ý và hướng nghiên cứu tiếp theo
• DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng Quan về Dòng Tiền Tự Do và Hiệu Quả Hoạt Động

Trong bối cảnh kinh tế biến động và hội nhập quốc tế sâu rộng, các doanh nghiệp phải đối mặt với sự cạnh tranh gay gắt. Để tồn tại và phát triển, việc nâng cao hiệu quả hoạt động là vô cùng quan trọng. Hiệu quả hoạt động tốt không chỉ nâng cao uy tín, tạo dựng lòng tin với khách hàng, mà còn thu hút đầu tư. Một trong những yếu tố nội tại ảnh hưởng đến hiệu quả hoạt động là dòng tiền tự do (FCF). Đánh giá dòng tiền tự do được xem là yếu tố then chốt trong việc đánh giá tình hình tài chính và ra quyết định đầu tư. Nghiên cứu này tập trung vào ảnh hưởng của dòng tiền tự do đến hiệu quả hoạt động của các doanh nghiệp dược phẩm niêm yết tại Việt Nam. Theo tài liệu gốc, ngành dược đóng góp vào sản xuất quốc gia, đáp ứng nhu cầu sản phẩm thiết yếu, tạo việc làm và thúc đẩy kinh tế.

1.1. Tầm Quan Trọng của Hiệu Quả Hoạt Động Doanh Nghiệp

Hiệu quả hoạt động là yếu tố then chốt quyết định sự thành công của doanh nghiệp trong môi trường cạnh tranh ngày càng khốc liệt. Nâng cao hiệu quả hoạt động giúp doanh nghiệp tối ưu hóa nguồn lực, giảm thiểu chi phí, và tăng cường khả năng sinh lời. Điều này không chỉ cải thiện khả năng cạnh tranh trên thị trường, mà còn nâng cao uy tín và thu hút các nhà đầu tư tiềm năng. Bên cạnh đó, hiệu quả hoạt động cao còn góp phần vào sự phát triển bền vững của doanh nghiệp trong dài hạn.

1.2. Vai Trò của Dòng Tiền Tự Do FCF trong Doanh Nghiệp

Dòng tiền tự do (FCF) là thước đo quan trọng phản ánh khả năng tạo ra tiền mặt của doanh nghiệp sau khi đã đáp ứng các nghĩa vụ tài chính và đầu tư vào tài sản. Dòng tiền tự do (FCF) cho thấy khả năng của doanh nghiệp trong việc chi trả cổ tức, đầu tư vào các dự án mới, hoặc mua lại cổ phiếu. Do đó, dòng tiền tự do (FCF) cao thường được coi là dấu hiệu của sức khỏe tài chính tốt và khả năng tăng trưởng bền vững của doanh nghiệp.

II. Thách Thức Quản Lý Dòng Tiền Tự Do Hiệu Quả Hoạt Động

Mặc dù dòng tiền tự do và hiệu quả hoạt động là những yếu tố quan trọng, việc quản lý chúng hiệu quả không phải lúc nào cũng dễ dàng. Các doanh nghiệp có dòng tiền tự do dồi dào có thể đối mặt với nguy cơ đầu tư quá mức vào các dự án không hiệu quả, làm giảm hiệu quả hoạt động. Đồng thời, việc duy trì hiệu quả hoạt động cao đòi hỏi các doanh nghiệp phải liên tục cải tiến quy trình, nâng cao năng lực cạnh tranh. Nghiên cứu của Jensen (1986) cho thấy nhà quản lý có thể đầu tư vào các dự án có NPV âm khi có quá nhiều dòng tiền tự do.

2.1. Rủi Ro Đầu Tư Quá Mức khi Dòng Tiền Tự Do FCF Cao

Một trong những thách thức lớn nhất đối với các doanh nghiệp có dòng tiền tự do (FCF) dồi dào là nguy cơ đầu tư quá mức vào các dự án không hiệu quả. Điều này có thể xảy ra khi các nhà quản lý có xu hướng sử dụng dòng tiền tự do (FCF) để theo đuổi các dự án mang tính cá nhân hoặc các dự án không phù hợp với chiến lược kinh doanh của doanh nghiệp. Đầu tư quá mức có thể dẫn đến lãng phí nguồn lực, giảm tỷ suất sinh lời và ảnh hưởng tiêu cực đến hiệu quả hoạt động tổng thể.

2.2. Áp Lực Cạnh Tranh và Duy Trì Hiệu Quả Hoạt Động

Trong môi trường cạnh tranh khốc liệt, việc duy trì hiệu quả hoạt động cao đòi hỏi các doanh nghiệp phải liên tục cải tiến quy trình, nâng cao năng lực cạnh tranh và đáp ứng nhu cầu ngày càng cao của khách hàng. Áp lực cạnh tranh có thể khiến các doanh nghiệp phải đầu tư mạnh vào nghiên cứu và phát triển, marketing và các hoạt động khác để duy trì thị phần và khả năng sinh lời. Tuy nhiên, việc đầu tư này cần được thực hiện một cách thông minh và có hiệu quả để tránh lãng phí nguồn lực và ảnh hưởng tiêu cực đến dòng tiền tự do (FCF).

III. Phương Pháp Đo Lường Dòng Tiền Tự Do FCF cho Ngành Dược

Việc đo lường dòng tiền tự do (FCF) một cách chính xác là rất quan trọng để đánh giá sức khỏe tài chính và khả năng tăng trưởng của các doanh nghiệp dược phẩm. Có nhiều phương pháp khác nhau để tính toán dòng tiền tự do (FCF), mỗi phương pháp có những ưu điểm và nhược điểm riêng. Việc lựa chọn phương pháp phù hợp phụ thuộc vào đặc điểm của doanh nghiệp và mục tiêu phân tích. Nghiên cứu này sẽ tập trung vào các phương pháp phổ biến và phù hợp nhất cho ngành dược phẩm. Dữ liệu từ báo cáo tài chính kiểm toán với độ tin cậy cao trên website doanh nghiệp sẽ được sử dụng.

3.1. Phương Pháp Trực Tiếp Tính Dòng Tiền Tự Do FCF

Phương pháp trực tiếp tính dòng tiền tự do (FCF) dựa trên việc cộng các khoản tiền mặt thu vào và trừ đi các khoản tiền mặt chi ra trong một giai đoạn nhất định. Phương pháp này cung cấp một cái nhìn trực quan về dòng tiền thực tế của doanh nghiệp, nhưng đòi hỏi dữ liệu chi tiết về các khoản thu chi. Công thức tính dòng tiền tự do (FCF) theo phương pháp trực tiếp thường là: FCF = Dòng tiền từ hoạt động kinh doanh - Chi đầu tư.

3.2. Phương Pháp Gián Tiếp Tính Dòng Tiền Tự Do FCF

Phương pháp gián tiếp tính dòng tiền tự do (FCF) bắt đầu từ lợi nhuận sau thuế và điều chỉnh cho các khoản mục không bằng tiền mặt, chẳng hạn như khấu hao và giảm giá hàng tồn kho. Phương pháp này dễ thực hiện hơn phương pháp trực tiếp vì dữ liệu cần thiết thường có sẵn trong báo cáo tài chính. Tuy nhiên, phương pháp gián tiếp có thể không cung cấp một cái nhìn trực quan về dòng tiền thực tế của doanh nghiệp. Công thức tính dòng tiền tự do (FCF) theo phương pháp gián tiếp thường là: FCF = Lợi nhuận sau thuế + Khấu hao - Chi đầu tư.

IV. Phân Tích Hiệu Quả Hoạt Động Doanh Nghiệp Dược Phẩm Niêm Yết

Để đánh giá hiệu quả hoạt động của các doanh nghiệp dược phẩm niêm yết, cần sử dụng một loạt các chỉ số tài chính và phi tài chính. Các chỉ số này giúp các nhà đầu tư và các nhà quản lý đánh giá khả năng sinh lời, hiệu quả sử dụng tài sản, và khả năng thanh toán của doanh nghiệp. Việc so sánh các chỉ số này với các đối thủ cạnh tranh và với trung bình ngành cũng giúp xác định vị thế cạnh tranh của doanh nghiệp. Các nghiên cứu trong nước và ngoài nước về chủ đề tương tự được thu thập và làm rõ để xây dựng mô hình nghiên cứu phù hợp.

4.1. Các Chỉ Số Đánh Giá Khả Năng Sinh Lời ROA ROE ROS

ROA (Return on Assets), ROE (Return on Equity), và ROS (Return on Sales) là các chỉ số quan trọng để đánh giá khả năng sinh lời của doanh nghiệp. ROA đo lường khả năng sinh lời trên tổng tài sản, ROE đo lường khả năng sinh lời trên vốn chủ sở hữu, và ROS đo lường khả năng sinh lời trên doanh thu. Các chỉ số này càng cao thì hiệu quả hoạt động của doanh nghiệp càng tốt. Cần lưu ý rằng, khi so sánh các chỉ số, cần xem xét đặc thù của ngành dược phẩm.

4.2. Các Chỉ Số Đánh Giá Hiệu Quả Sử Dụng Tài Sản Vòng Quay Vốn

Vòng quay vốn là một chỉ số quan trọng để đánh giá hiệu quả sử dụng tài sản của doanh nghiệp. Vòng quay vốn đo lường khả năng của doanh nghiệp trong việc tạo ra doanh thu từ tài sản của mình. Vòng quay vốn càng cao thì doanh nghiệp càng sử dụng tài sản hiệu quả. Ví dụ, vòng quay hàng tồn kho cho biết doanh nghiệp quản lý hàng tồn kho tốt như thế nào. Vòng quay các khoản phải thu cho biết doanh nghiệp thu tiền từ khách hàng nhanh chóng ra sao.

4.3. Chỉ Số Đánh Giá Khả Năng Thanh Toán và Quản Lý Nợ

Các chỉ số thanh toán ngắn hạn, hệ số nợ trên vốn chủ sở hữu, và hệ số khả năng trả lãi là những chỉ số quan trọng để đánh giá khả năng thanh toán và quản lý nợ của doanh nghiệp. Các chỉ số này giúp các nhà đầu tư và các nhà quản lý đánh giá khả năng của doanh nghiệp trong việc đáp ứng các nghĩa vụ tài chính ngắn hạn và dài hạn. Quản lý nợ hiệu quả có thể giúp doanh nghiệp giảm chi phí vốn và tăng khả năng sinh lời.

V. Kết Quả Nghiên Cứu Ảnh Hưởng của Dòng Tiền Tự Do FCF

Sau khi thu thập và phân tích dữ liệu từ các doanh nghiệp dược phẩm niêm yết tại Việt Nam, nghiên cứu sẽ đưa ra kết quả về ảnh hưởng của dòng tiền tự do (FCF) đến hiệu quả hoạt động. Các kết quả này sẽ được so sánh với các nghiên cứu trước đây để xác định sự khác biệt và điểm tương đồng. Các kết quả này sẽ được đánh giá một cách khách quan để đưa ra các kết luận có giá trị thực tiễn. Theo như tài liệu, đối tượng nghiên cứu tập trung làm rõ là sự ảnh hưởng của dòng tiền tự do đem đến cho hiệu quả hoạt động của các doanh nghiệp ngành dược niêm yết trên TTCK Việt Nam.

5.1. Mối Tương Quan Giữa Dòng Tiền Tự Do FCF và ROA ROE

Nghiên cứu sẽ kiểm tra mối tương quan giữa dòng tiền tự do (FCF) và các chỉ số ROA (Return on Assets) và ROE (Return on Equity) để xác định liệu có mối liên hệ giữa hai yếu tố này hay không. Mối tương quan dương cho thấy dòng tiền tự do (FCF) cao có thể dẫn đến hiệu quả hoạt động tốt hơn, trong khi mối tương quan âm cho thấy điều ngược lại. Các mô hình hồi quy Pooled OLS, FEM, REM được sử dụng để phân tích sự tác động giữa các biến.

5.2. Tác Động của Quản Lý Nợ Đến Dòng Tiền Tự Do FCF ROE

Nghiên cứu sẽ xem xét tác động của quản lý nợ đến dòng tiền tự do (FCF) và ROE để xác định liệu việc quản lý nợ hiệu quả có thể cải thiện dòng tiền tự do (FCF) và hiệu quả hoạt động hay không. Một số nghiên cứu cho thấy rằng việc sử dụng nợ một cách hợp lý có thể giúp doanh nghiệp tăng khả năng sinh lời và tăng trưởng.

5.3. Ảnh Hưởng của Cơ Cấu Vốn đến Dòng Tiền Tự Do FCF và ROA

Nghiên cứu sẽ phân tích ảnh hưởng của cơ cấu vốn đến dòng tiền tự do (FCF) và ROA để xác định liệu việc lựa chọn cơ cấu vốn tối ưu có thể cải thiện dòng tiền tự do (FCF) và hiệu quả hoạt động hay không. Cơ cấu vốn bao gồm tỷ lệ giữa nợ và vốn chủ sở hữu trong nguồn vốn của doanh nghiệp. Nghiên cứu Richardson (2006) đã chỉ ra rằng đầu tư quá mức tập trung ở các công ty có mức dòng tiền tự do cao nhất.

VI. Khuyến Nghị Tối Ưu Dòng Tiền Nâng Cao Hoạt Động Dược

Dựa trên kết quả nghiên cứu, sẽ đưa ra các khuyến nghị cụ thể cho các doanh nghiệp dược phẩm niêm yết tại Việt Nam về cách tối ưu hóa dòng tiền tự do (FCF) và nâng cao hiệu quả hoạt động. Các khuyến nghị này sẽ tập trung vào các lĩnh vực như quản lý vốn lưu động, quản lý chi phí, và đầu tư vào các dự án có tỷ suất sinh lời cao. Hướng nghiên cứu tiếp theo cũng sẽ được đề xuất để tiếp tục khám phá mối quan hệ giữa dòng tiền tự do (FCF) và hiệu quả hoạt động trong ngành dược phẩm. Theo như tài liệu, khóa luận sẽ đi vào trả lời những câu hỏi lý thuyết về dòng tiền tự do có đúng tại ngành dược Việt Nam không?

6.1. Tối Ưu Hóa Vốn Lưu Động và Quản Lý Chi Phí

Để tối ưu hóa dòng tiền tự do (FCF), các doanh nghiệp dược phẩm cần tập trung vào việc quản lý vốn lưu động một cách hiệu quả. Điều này bao gồm việc giảm thời gian thu tiền từ khách hàng, tăng thời gian trả tiền cho nhà cung cấp, và giảm lượng hàng tồn kho. Ngoài ra, việc quản lý chi phí cũng rất quan trọng. Các doanh nghiệp cần tìm cách cắt giảm các chi phí không cần thiết và đầu tư vào các công nghệ và quy trình mới để tăng hiệu quả sản xuất.

6.2. Ưu Tiên Đầu Tư vào Dự Án Có Tỷ Suất Sinh Lời Cao

Khi có dòng tiền tự do (FCF) dư thừa, các doanh nghiệp dược phẩm nên ưu tiên đầu tư vào các dự án có tỷ suất sinh lời cao và phù hợp với chiến lược kinh doanh của doanh nghiệp. Điều này có thể bao gồm việc phát triển các sản phẩm mới, mở rộng thị trường, hoặc mua lại các doanh nghiệp khác. Tuy nhiên, các dự án đầu tư cần được đánh giá một cách kỹ lưỡng để đảm bảo rằng chúng sẽ mang lại lợi nhuận thực sự cho doanh nghiệp.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN NGHIÊN CỨU 1. Các nghiên cứu nước ngoài Tính đến thời điểm hiện tại, trên thế giới đã xuất hiện khá nhiều các công trình nghiên cứu về tác động của dòng tiền tự do đến hiệu quả hoạt động của doanh nghiệp. Các nghiên cứu thực nghiệm với mẫu là các doanh nghiệp trong các lĩnh vực, quốc gia, thời gian khác nhau. Các nghiên cứu kiểm định vấn đề này thông qua những mô hình, mẫu dữ liệu khác nhau đang đưa ra những kết luận khác nhau về sự tác động của dòng tiền tự do đến hiệu quả hoạt động của doanh nghiệp.

Một số nghiên cứu đã tìm thấy sự tác động ngược chiều của dòng tiền tự do đến hiệu quả hoạt động của doanh nghiệp: Jensen (1986) lần đầu chỉ ra lý thuyết dòng tiền tự do và đề tài này dần dần được quan tâm nghiên cứu. Lý thuyết dòng tiền tự do của Jensen cho rằng các nhà quản lý có thể nhanh chóng đầu tư vào các dự án có NPV âm, không cần thiết khi có quá nhiều dòng tiền tự do trong tay. Khi nghiên cứu về ngành công nghiệp dầu tại Mỹ, đây là ngành có thặng dư dòng tiền tự do vào thời điểm đó, thấy rằng các công ty này đã sử dụng dòng tiền này để đầu tư vào khai thác khi lợi nhuận bình quân thấp hơn chi phí vốn thay vì trả lại khoản này cho các cổ đông. Qua kiểm tra thực nghiệm có khẳng định rằng dòng tiền tự do chính là nguyên nhân chính khiến lợi nhuận đầu tư vào các công ty Mỹ giảm xuống dưới mức lợi nhuận yêu cầu trong những năm 1980.

Nghiên cứu cũng chỉ ra để hạn chế vấn đề người đại diện cần có sự giám sát của các khoản nợ. Hành động của các nhà quản lý sẽ được kiểm soát hơn khi chịu áp lực từ việc phải trả lãi cho chủ nợ. Tổng kết lại, nghiên cứu kết luận rằng một công ty có dòng tiền tự do cao và ít có cơ hội phát triển, các nhà quản lý có thể đầu tư vào các dự án không tốt, khả năng sinh lời thấp, ảnh hưởng không tốt đến hiệu quả hoạt động. Một số nghiên khác cũng đưa ra kết quả ủng hộ cho lý thuyết dòng tiền tự do của Jensen (1986) như nghiên cứu của Byrd (2010), Yero & Usman (2013).

Các nghiên cứu chỉ ra dòng tiền tự do có tương quan nghịch với hiệu quả hoạt động của doanh nghiệp, dòng tiền tự do cao có thể làm xấu đi hiệu quả hoạt động của công ty vì nó được phân bổ quá mức cho các dự án không cần thiết cho công ty. 5 Brush & cộng sự (2000) đưa ra nhận định rằng: đối với những doanh nghiệp có dòng tiền tự do (và không có sự quản trị chặt chẽ) thì tăng trưởng doanh thu sẽ sinh lời ít hơn tăng trưởng doanh thu của những doanh nghiệp không có dòng tiền tự do. Bên cạnh đó, nghiên cứu cũng kiểm tra xem liệu các điều kiện quản trị chặt chẽ có tác động tốt tới hiệu quả hoạt động của các công ty có dòng tiền tự do và/hoặc hạn chế các khoản đầu tư vào tăng trưởng doanh thu không sinh lời hay không. Sau quá trình nghiên cứu, các tác giả đưa ra kết luận: kết quả nghiên cứu đưa ra phù hợp với lý thuyết đại diện, các công ty có dòng tiền tự do thu được ít lợi nhuận hơn từ tăng trưởng doanh thu so với các công ty không có dòng tiền tự do.

Nhưng các điều kiện quản trị khác nhau ảnh hưởng đến tăng trưởng theo những cách khác nhau. Nghiên cứu cũng chỉ ra rằng dòng tiền sẽ làm tăng tăng trưởng doanh thu và tăng trưởng doanh thu tăng hiệu quả hoạt động cho ba loại doanh nghiệp: thứ nhất, doanh nghiệp không có dòng tiền tự do; thứ hai, doanh nghiệp có dòng tiền tự do thấp, không có sự quản trị chặt chẽ; thứ 3, doanh nghiệp do chính người chủ quản lý có dòng tiền tự do thấp. Richardson (2006) đã thực hiện nghiên cứu mức độ đầu tư quá mức của doanh nghiệp đối với dòng tiền tự do. Bằng chứng trong bài viết này cho thấy rằng đầu tư quá mức là một vấn đề phổ biến đối với các công ty giao dịch công khai của Hoa Kỳ.

Đối với các công ty phi tài chính trong giai đoạn 1988–2002, trung bình một công ty đầu tư quá mức 20% dòng tiền tự do sẵn có của mình. Hơn nữa, phần lớn dòng tiền tự do được giữ lại dưới dạng tài sản tài chính. Có rất ít bằng chứng cho thấy dòng tiền tự do được phân phối cho các bên liên quan bên ngoài, do đó tạo ra khả năng dòng tiền tự do giữ lại được đầu tư quá mức trong tương lai. Việc sử dụng dòng tiền tự do cho đầu tư quá mức là không quá cần thiết cho hiệu quả hoạt động của doanh nghiệp.

Thông qua nghiên cứu, tác giả đã chỉ ra những bằng chứng thống nhất với lý giải về chi phí người đại diện. Nghiên cứu thấy rằng đầu tư quá mức tập trung ở các công ty có mức dòng tiền tự do cao nhất. Việc đầu tư này có thể không đem lại lợi nhuận mà còn khiến cho tỷ suất sinh lời trên tài sản bị giảm đi, ảnh hưởng không tốt làm giảm hiệu quả hoạt động của doanh nghiệp. Các thử nghiệm tiếp theo của nghiên cứu kiểm tra xem cấu trúc quản trị của công ty có liên quan đến việc đầu tư quá mức vào dòng tiền tự do hay không.

Và đã tìm thấy 6 bằng chứng cho thấy cơ cấu quản trị có hiệu quả trong việc giảm thiểu mức độ đầu tư quá mức. Ngược lại, một số tác giả lại chỉ ra có sự tác động cùng chiều của dòng tiền tự do đến hiệu quả hoạt động của doanh nghiệp: Ambreen & Aftab (2016) đã chỉ ra dòng tiền tự do có tác động đến khả năng sinh lời của doanh nghiệp. Các tác giả cho rằng dòng tiền tự do là một trong những yếu tố tài chính quan trọng nhất vì nó dự đoán tốt liệu một công ty có lành mạnh về tài chính hay không, liệu nó có khả năng tận dụng các cơ hội mới hay không. Nghiên cứu trên 30 công ty niêm yết trên Sở giao dịch chứng khoán Karachi, thời gian là 5 năm (2010-2014) và kết quả là có mối quan hệ tích cực giữa dòng tiền tự do và khả năng sinh lời của doanh nghiệp.

Nghiên cứu này có thể được coi là minh chứng cho một thực tế rằng để đạt được lợi nhuận, một công ty cần phải dựa trực tiếp vào dòng tiền tự do của mình. Từ đó, tầm quan trọng của dòng tiền tự do đối với lợi nhuận và hiệu quả hoạt động của doanh nghiệp cũng trở nên rõ ràng. Ali & cộng sự (2018) cũng đã có những nghiên cứu về tác động của dòng tiền tự do đối với khả năng sinh lời của doanh nghiệp trong lĩnh vực công nghiệp ô tô tại Đức. Nghiên cứu sử dụng dữ liệu trong giai đoạn 10 năm (2007-2016) của 5 doanh nghiệp trong ngành công nghiệp ô tô của Đức.

Bài nghiên cứu đã đưa ra kết luận rằng có mối quan hệ tích cực giữa dòng tiền tự do và lợi nhuận hay khả năng sinh lời của các doanh nghiệp. Dòng tiền tự do càng cao thì khả năng sinh lời càng cao, từ đó có thể thấy dòng tiền tự do sẽ có những tác động cùng chiều đối với hiệu quả hoạt động của doanh nghiệp. Chosiah & cộng sự (2019) khi kiểm tra tác động của chính sách cổ tức đối với hiệu quả hoạt động của công ty thông qua việc điều tiết cơ hội đầu tư (IOS) và dòng tiền tự do (FCF), kiểm tra tác động của việc thực hiện quản trị công ty đối với chính sách cổ tức và hiệu quả hoạt động của công ty cũng đưa ra kết luận về mối quan hệ giữa dòng tiền tự do và hiệu quả hoạt động của doanh nghiệp. Thực hiện nghiên cứu trên dữ liệu của 71 công ty thuộc ngành nông nghiệp trên Sở giao dịch chứng khoán Indonesia trong giai đoạn từ năm 2010 đến 2016 và cho ra kết quả rằng dòng tiền tự do có tác động tích cực đến hiệu quả hoạt động của doanh nghiệp.

FCF càng lớn thì hiệu quả hoạt động của công 7 ty càng được cải thiện, FCF càng nhỏ thì hiệu quả hoạt động của công ty càng giảm. Giá trị cao của dòng tiền tự do thuộc sở hữu của công ty có ảnh hưởng đến việc cải thiện hiệu quả hoạt động của công ty. Mối quan hệ tích cực này cho thấy FCF là kết quả của hiệu quả hoạt động quản lý, trong đó FCF cao giúp công ty có thể tận dụng nhiều cơ hội đầu tư hơn để tạo ra hiệu quả tốt cho công ty. FCF cao không khiến các công ty đầu tư vào các dự án có NPV thấp như Jensen (1986) đã nêu trước đó, thay vào đó, doanh nghiệp có dòng tiền tự do cao hoạt động tốt hơn doanh nghiệp có dòng tiền tự do thấp.

Các nghiên cứu Shahjahani & Bokharayan (2016), Sapuan & cộng sự (2021) cũng đưa ra kết luận tương tự: dòng tiền tự do có tác động tích cực đến hiệu quả hoạt động doanh nghiệp và không ủng hộ lý thuyết dòng tiền tự do. Tuy nhiên những nghiên cứu này mới chỉ xét đến mối quan hệ giữa dòng tiền tự do và hiệu quả hoạt động của doanh nghiệp, mà chưa xem xét đến mối quan hệ này khi doanh nghiệp có cơ hội đầu tư. Các nghiên cứu cho rằng, ảnh hưởng của dòng tiền tự do đến hiệu quả hoạt động doanh nghiệp còn tùy thuộc vào cơ hội đầu tư của doanh nghiệp đó. Như trong nghiên cứu của Lang & cộng sự (1989, 1991), yếu tố cơ hội đầu tư đã được chú trọng hơn khi nghiên cứu mối quan hệ giữa dòng tiền tự do và hiệu quả hoạt động của doanh nghiệp.

Nghiên cứu sử dụng hệ số Tobin’s Q để phân loại doanh có và không có cơ hội đầu tư. Nghiên cứu thấy rằng ở các doanh nghiệp có hệ số Tobin’s Q nhỏ hơn 1, tức là nhưng doanh nghiệp không có cơ hội đầu tư thì dòng tiền tự do sẽ tác động nghịch chiều với hiệu quả hoạt động của doanh nghiệp. Tỷ suất lợi nhuận trên tổng tài sản (ROA) thường được các tác giả sử dụng khi nghiên cứu về sự tác động của dòng tiền tự do đến hiệu quả hoạt động của doanh nghiệp: Wang (2010) sử dụng cả 2 biến là ROA và ROE đại diện cho hiệu quả hoạt động của doanh nghiệp khi kiểm tra lý thuyết dòng tiền tự do, xem xét dòng tiền tự do ảnh hưởng như thế nào đến hiệu quả hoạt động và kiểm tra mối quan hệ giữa chi phí người đại diện và hiệu quả hoạt động.