CHƯƠNG 1. CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ TỔ CHỨC THỰC HIỆN CHÍNH SÁCH HỖ TRỢ PHÁT TRIỂN CÂY LÂM NGHIỆP TRÊN ĐỊA BÀN CẤP TỈNH 1. Cây lâm nghiệp và chính sách hỗ trợ phát triển cây lâm nghiệp trên địa bàn cấp tỉnh 1. Cây lâm nghiệp và vai trò của cây lâm nghiệp đối với phát triển kinh tế xã hội 1.
Cây lâm nghiệp Cây lâm nghiệp, còn được gọi là cây trồng lâm nghiệp, là những loại cây thuộc họ cây gỗ và các sản phẩm lâm nghiệp khác ngoài gỗ, được trồng trên các loại đất như đất rừng đặc dụng, đất rừng phòng hộ, đất rừng sản xuất và cả đất trồng phân tán. Việc xác định cây lâm nghiệp không chỉ bao gồm cây gỗ mà còn mở rộng đến các sản phẩm lâm nghiệp khác, như lá, nhựa cây và các thành phần khác có ứng dụng trong lĩnh vực công nghiệp và sản xuất trở thành căn cứ hết sức quan trọng để xác định phạm vi của cây lâm nghiệp và áp dụng các biện pháp quản lý, bảo vệ và phát triển chúng một cách hiệu quả, tạo cơ sở pháp lý cho việc thực hiện các chính sách bảo vệ và phát triển nguồn lâm sản quan trọng này. Nhờ vào việc rõ ràng hóa định nghĩa và phạm vi của cây lâm nghiệp, đã tạo ra cơ sở hạ tầng pháp lý mạnh mẽ để hỗ trợ các hoạt động quản lý và sử dụng nguồn lâm sản một cách bền vững và có lợi cho cả cộng đồng và môi trường. Quá trình xác định một loài cây trở thành cây lâm nghiệp không chỉ dừng lại ở việc đảm bảo giống cây chất lượng cao mà còn đặt ra nhiều tiêu chí khác nhau để đảm bảo sự bền vững và hiệu quả trong quản lý rừng trồng.
Điều này phản ánh cam kết của ngành nông nghiệp và phát triển nông thôn trong việc khuyến khích sự đa dạng và bền vững của nguồn lâm sản. Một trong những yếu tố chính là việc cây trồng phải sử dụng giống hoặc nguồn giống được công nhận. Điều này đặt ra yêu cầu cao về chất lượng và nguồn gốc của giống cây, nhằm đảm bảo rằng chúng đáp ứng được nhu cầu và mục đích cụ thể của việc trồng rừng. Việc công nhận giống cũng giúp nâng cao chất lượng sản phẩm, tăng cường khả năng chịu đựng và thích ứng của cây trồng trong môi trường rừng đặc biệt.
Ngoài ra, một điều kiện quan trọng khác là diện tích rừng trồng phải đạt từ 500 ha trở lên và phải phân bố ít nhất 02 vùng sinh thái lâm nghiệp. Điều này nhấn mạnh sự quan trọng của quy mô trong việc quản lý rừng trồng, đồng thời khuyến khích sự đa dạng và phân bố của cây trồng lâm nghiệp trong các vùng sinh thái khác nhau. Quy 5 định này không chỉ góp phần bảo vệ đa dạng sinh học mà còn hỗ trợ quá trình phục hồi và mở rộng diện tích rừng trồng, đặt ra nền tảng cho sự phát triển bền vững của nguồn lâm sản trong dài hạn. Danh mục loài cây lâm nghiệp đa dạng, mang lại nguồn lâm sản phong phú và đa dạng cho ngành nông nghiệp, cũng như góp phần quan trọng vào phát triển kinh tế và bảo vệ môi trường.
Danh mục này không chỉ đặc trưng cho sự đa dạng của nguồn lâm sản mà còn phản ánh sự quan tâm đặc biệt của ngành nông nghiệp đối với việc quản lý và phát triển bền vững của các loài cây trồng lâm nghiệp quan trọng này. Danh mục cây lâm nghiệp chính có thể được bổ sung trong trường hợp cụ thể. Để bổ sung một loài cây mới vào danh mục, cần đảm bảo rằng loại cây đó đáp ứng đầy đủ các điều kiện: - Là loài cây lâm nghiệp được trồng phổ biến: Điều này đòi hỏi loài cây mới phải có sự phổ biến trong việc trồng và sử dụng trong ngành nông nghiệp. Điều này giúp đảm bảo rằng loại cây đó đang góp phần vào quá trình sản xuất và đáp ứng nhu cầu thị trường.
- Có tầm quan trọng trong phát triển kinh tế, bảo vệ môi trường cần được quản lý chặt chẽ: Loại cây mới cần có giá trị kinh tế và đồng thời mang lại lợi ích về môi trường. Việc quản lý chặt chẽ là để đảm bảo rằng sự sử dụng và khai thác loại cây này là bền vững và không gây hậu quả tiêu cực đối với môi trường. Điều này đặt ra yêu cầu cao về chất lượng, tính ổn định và khả năng sinh trưởng của loại cây mới, giúp đảm bảo rằng nó thực sự là một sự bổ sung tích cực và bền vững cho nguồn lâm sản. Ngược lại, loại cây không còn đáp ứng được các tiêu chí quy định có thể bị loại bỏ khỏi danh mục.
Quy trình này cũng cần sự công bằng và minh bạch để đảm bảo rằng quyết định được đưa ra dựa trên cơ sở khoa học và ý kiến đóng góp của các chuyên gia, cộng đồng nông dân và các bên liên quan khác. Vai trò của cây lâm nghiệp đối với phát triển kinh tế xã hội địa phương Đối với cộng đồng dân cư bản địa. Đời sống kinh tế của người bản địa được cải thiện, nâng cao sự tham gia của họ vào chuỗi sản xuất, kinh doanh, phát triển ngành công nghiệp gỗ, phát triển kinh tế xã hội, quản lý tài nguyên bền vững. Đối với ngành công nghiệp gỗ.
Thúc đẩy sự phát triển bền vững của ngành công nghiệp gỗ và lâm sản ngoài gỗ thông qua phát triển quan hệ đối tác kinh doanh với người bản địa, từ đó có thể đàm phán, thỏa thuận kinh doanh để tiếp cận vùng đất 6 bản địa và nguồn nhân lực dồi dào. Thông qua quan hệ đối tác này, tri thức và giao lưu văn hóa sẽ được cải thiện. Đối với cộng đồng và công chúng nói chung. Việc quản lý cây lâm nghiệp tốt sẽ giúp cải thiện điều kiện xã hội, kinh tế, môi trường, văn hóa cũng như thúc đẩy và cải thiện sự tham gia của cộng đồng bản địa trong quan hệ đối tác kinh tế và xã hội mới.2 Chính sách hỗ trợ phát triển cây lâm nghiệp trên địa bàn tỉnh Có rất nhiều quan điểm về chính sách, chẳng hạn như: “Chính sách là một hành động nào đó mà nhà nước lựa chọn thực hiện hoặc không thực hiện” (Richard C.Remy, 2004); “Chính sách là phương thức hành động được nhà nước tuyên bố và thực hiện nhằm giải quyết những vấn đề lặp đi lặp lại” (Phạm Ngọc Côn, 1996); “Chính sách kinh tế - xã hội (chính sách công) là tổng thể các quan điểm, giải pháp và công cụ mà nhà nước sử dụng để tác động lên các chủ thể kinh tế xã hội nhằm giải quyết vấn đề chính sách, thực hiện những mục tiêu nhất định theo định hướng mục tiêu tổng thể của đất nước” (Đoàn Thị Thu Hà, Nguyễn Thị Ngọc Huyền, 2008).
Tuy nhiên, nhìn chung khi nói đến chính sách người ta bao giờ cũng phải nhắc đến mục tiêu và các biện pháp thực hiện mục tiêu do chủ thể ban hành chính sách xác định. Chính sách hỗ trợ phát triển cây lâm nghiệp trên địa bàn tỉnh cũng là một loại chính sách công, do đó, nó được hiểu là tổng thể các quan điểm, giải pháp, công cụ mà UBND tỉnh thực hiện nhằm hỗ trợ phát triển cây lâm nghiệp trên địa bàn tỉnh góp phần vào quá trình phát triển kinh tế địa phương nói riêng và cả nước nói chung. Mục tiêu chung của chính sách phát triển cây lâm nghiệp trên địa bàn tỉnh là: Nâng cao hơn nữa nhận thức, vai trò trách nhiệm và sự vào cuộc của hệ thống chính trị, các tổ chức kinh tế và nhân dân về phát triển lâm nghiệp bền vững; bảo vệ rừng tự nhiên, phát triển rừng trồng sản xuất. Xây dựng ngành lâm nghiệp của tỉnh thực sự trở thành một ngành kinh tế - kỹ thuật, đóng góp ngày càng tăng vào quá trình phát triển kinh tế - xã hội, góp phần xóa đói giảm nghèo, ổn định đời sống cho người dân; quản lý, bảo vệ, phát triển, sử dụng bền vững tài nguyên rừng và đất lâm nghiệp để phát huy hết tiềm năng, vai trò, tác dụng của ngành lâm nghiệp trong bảo vệ môi trường, an ninh nguồn nước, giảm nhẹ thiên tai, ứng phó chủ động và hiệu quả với biến đổi khí hậu, bảo tồn tài nguyên thiên nhiên và đa dạng sinh học; tạo điều kiện thuận lợi cho 7 các thành phần kinh tế tham gia vào các hoạt động lâm nghiệp, huy động tối đa các nguồn lực xã hội cho phát triển lâm nghiệp.
Tổ chức thực hiện chính sách hỗ trợ phát triển cây lâm nghiệp trên địa bàn tỉnh 1. Khái niệm tổ chức thực hiện chính sách hỗ trợ phát triển cây lâm nghiệp trên địa bàn tỉnh Tổ chức thực hiện chính sách hỗ trợ phát triển cây lâm nghiệp trên địa bàn tỉnh là quá trình biến chính sách hỗ trợ phát triển cây lâm nghiệp của UBND cấp tỉnh từ văn bản đi vào đời sống. Thông qua việc xác lập các biện pháp hỗ trợ phát triển cây lâm nghiệp và tổ chức thực hiện các biện pháp hỗ trợ phát triển cây lâm nghiệp trên địa bàn tỉnh. Việc thực hiện chính sách hỗ trợ phát triển cây lâm nghiệp trên địa bàn tỉnh được thực hiện theo giai đoạn hay lộ trình được cụ thể hóa qua các kế hoạch hành động của UBND tỉnh Tổ chức thực hiện chính sách hỗ trợ phát triển cây lâm nghiệp trên địa bàn tỉnh chính là giai đoạn đưa các ý tưởng và mục tiêu thành hành động vào thực hiện trên thực tế.
Việc tổ chức thực hiện cũng được xem xét dựa vào tính khả thi của hành động. Cũng như các tác động hay ảnh hưởng tích cực, tiêu cực từ yếu tố môi trường tác động. Từ đó theo tác giả hiểu: Tổ chức thực hiện chính sách hỗ trợ phát triển cây lâm nghiệp trên địa bàn tỉnh là quá trình UBND tỉnh chuẩn bị cho việc triển khai chính sách; rồi đến việc UBND tỉnh chỉ đạo triển khai chính sách và thực hiện kiểm soát để điều chỉnh thực hiện chính sách chính sách hỗ trợ phát triển cây lâm nghiệptrong bối cảnh cụ thể của tỉnh. Tổ chức thực hiện chính sách hỗ trợ phát triển cây lâm nghiệp trên địa bàn tỉnh là khâu quan trọng, nó góp phần đưa các mục tiêu của chính sách hỗ trợ phát triển cây lâm nghiệp của UBND cấp tỉnh trở thành những kết quả thực tế.