Các yếu tố ảnh hưởng đến việc lựa chọn kỳ hạn nợ của các công ty niêm yết tại Việt Nam

Luận văn thạc sĩ nghiên cứu các yếu tố ảnh hưởng đến việc lựa chọn kỳ hạn nợ của các công ty niêm yết việt nam, đánh giá hiện trạng, phân tích vấn đề, đề xuất biện pháp hoàn thiện

• Tác giả: Bùi Thị Ngọc Hà
• Người hướng dẫn: TS. Nguyễn Thị Uyên Uyên
• Trường học: Đại học Kinh tế TP. Hồ Chí Minh
• Chuyên ngành: Tài chính – Ngân hàng
• Đề tài: Các yếu tố ảnh hưởng đến việc lựa chọn kỳ hạn nợ của các công ty niêm yết Việt Nam
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2019
• Địa điểm: TP. Hồ Chí Minh

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• 1. CHƯƠNG 1: GIỚI THIỆU
• 1.1. Lý do chọn đề tài
• 1.2. Mục tiêu nghiên cứu – Các vấn đề nghiên cứu
• 1.3. Phương pháp và phạm vi nghiên cứu
• 1.4. Bố cục của đề tài
• 2. CHƯƠNG 2: TỔNG QUAN CÁC NGHIÊN CỨU TRƯỚC ĐÂY
• 2.1. Ảnh hưởng của nhóm nhân tố chi phí đại diện đến sự lựa chọn kỳ hạn nợ của công ty
• 2.2. Tính đáo hạn của tài sản
• 2.3. Quy mô công ty
• 2.4. Cơ hội tăng trưởng
• 3. CHƯƠNG 3: PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU VÀ DỮ LIỆU NGHIÊN CỨU
• 4. CHƯƠNG 4: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU
• 5. CHƯƠNG 5: KẾT LUẬN
• TÀI LIỆU THAM KHẢO
• PHỤ LỤC
• PHỤ LỤC 1: MÔ TẢ THỐNG KÊ
• PHỤ LỤC 2: HỆ SỐ TƯƠNG QUAN
• PHỤ LỤC 3: KẾT QUẢ HỒI QUY

Tóm tắt

I. Giới thiệu

Luận văn thạc sĩ kinh tế 'Các yếu tố ảnh hưởng đến lựa chọn kỳ hạn nợ của công ty niêm yết Việt Nam' tập trung vào việc phân tích các yếu tố tác động đến quyết định lựa chọn kỳ hạn nợ của các công ty niêm yết tại Việt Nam. Nghiên cứu này nhằm mục đích cung cấp cái nhìn sâu sắc về cách các công ty quản lý cấu trúc vốn và kỳ hạn nợ trong bối cảnh thị trường tài chính đầy biến động. Kỳ hạn nợ, công ty niêm yết, và Việt Nam là các từ khóa chính trong nghiên cứu này. Luận văn sử dụng dữ liệu từ 328 công ty niêm yết trên Sở Giao dịch Chứng khoán TP. Hồ Chí Minh và Hà Nội từ năm 2008 đến 2018, áp dụng mô hình Tobit Fixed Effects để phân tích.

1.1 Lý do chọn đề tài

Nghiên cứu này được thực hiện nhằm giải quyết vấn đề về sự lựa chọn kỳ hạn nợ của các công ty niêm yết tại Việt Nam, đặc biệt trong bối cảnh thị trường tài chính có nhiều biến động. Cấu trúc vốn và quản lý nợ là những vấn đề quan trọng đối với các doanh nghiệp, đặc biệt là trong việc tối ưu hóa chi phí sử dụng vốn. Nghiên cứu này cũng nhằm mở rộng hiểu biết về các yếu tố ảnh hưởng đến quyết định tài chính của các công ty trong nền kinh tế đang phát triển như Việt Nam.

1.2 Mục tiêu nghiên cứu

Mục tiêu chính của nghiên cứu là phân tích các yếu tố ảnh hưởng đến việc lựa chọn kỳ hạn nợ của các công ty niêm yết Việt Nam. Các yếu tố được xem xét bao gồm tính đáo hạn của tài sản, quy mô công ty, cơ hội tăng trưởng, hiệu quả sử dụng tài sản, biến động lợi nhuận, khả năng thanh toán, đòn bẩy tài chính, và thuế. Nghiên cứu cũng phân tích sự khác biệt giữa các công ty bị hạn chế tài chính và không bị hạn chế tài chính.

II. Tổng quan nghiên cứu

Chương này tổng hợp các nghiên cứu trước đây về các yếu tố ảnh hưởng đến kỳ hạn nợ, bao gồm chi phí đại diện, bất cân xứng thông tin, và thuế. Các nghiên cứu trước đã chỉ ra rằng, các công ty thường sử dụng nợ ngắn hạn để giảm chi phí đại diện và kiểm soát rủi ro. Nghiên cứu của Myers (1977) và Barclay & Smith (1995) đã nhấn mạnh vai trò của tính đáo hạn của tài sản và quy mô công ty trong việc lựa chọn kỳ hạn nợ.

2.1 Ảnh hưởng của chi phí đại diện

Chi phí đại diện là một yếu tố quan trọng ảnh hưởng đến việc lựa chọn kỳ hạn nợ. Các nghiên cứu của Myers (1977) và Bolton & Scharfstein (1990) đã chỉ ra rằng, việc sử dụng nợ ngắn hạn có thể giúp giảm chi phí đại diện giữa cổ đông và nhà quản lý. Tính đáo hạn của tài sản và quy mô công ty là hai yếu tố chính được xem xét trong mối quan hệ này.

2.2 Ảnh hưởng của bất cân xứng thông tin

Bất cân xứng thông tin cũng là một yếu tố quan trọng ảnh hưởng đến kỳ hạn nợ. Các công ty có thông tin không cân xứng thường gặp khó khăn trong việc tiếp cận nguồn vốn dài hạn, dẫn đến việc sử dụng nợ ngắn hạn nhiều hơn. Nghiên cứu của Titman & Wessels (1988) đã chỉ ra rằng, các công ty nhỏ thường sử dụng nợ ngắn hạn nhiều hơn so với các công ty lớn.

III. Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng dữ liệu từ 328 công ty niêm yết tại Việt Nam từ năm 2008 đến 2018. Phương pháp nghiên cứu chính là mô hình Tobit Fixed Effects, được sử dụng để phân tích các yếu tố ảnh hưởng đến kỳ hạn nợ. Các biến độc lập bao gồm tính đáo hạn của tài sản, quy mô công ty, cơ hội tăng trưởng, hiệu quả sử dụng tài sản, biến động lợi nhuận, khả năng thanh toán, đòn bẩy tài chính, và thuế.

3.1 Dữ liệu nghiên cứu

Dữ liệu được thu thập từ báo cáo tài chính của các công ty niêm yết trên Sở Giao dịch Chứng khoán TP. Hồ Chí Minh và Hà Nội. Các công ty phi tài chính và niêm yết liên tục từ năm 2008 đến 2018 được chọn làm mẫu nghiên cứu. Dữ liệu được xử lý bằng phần mềm Stata 13 để thực hiện các phân tích thống kê và hồi quy.

3.2 Mô hình nghiên cứu

Mô hình Tobit Fixed Effects được sử dụng để phân tích các yếu tố ảnh hưởng đến kỳ hạn nợ. Mô hình này cho phép xem xét các yếu tố ảnh hưởng đến quyết định lựa chọn kỳ hạn nợ của các công ty, đặc biệt là trong bối cảnh các công ty bị hạn chế tài chính và không bị hạn chế tài chính.

IV. Kết quả nghiên cứu

Kết quả nghiên cứu cho thấy, tính đáo hạn của tài sản, quy mô công ty, hiệu quả sử dụng tài sản, biến động lợi nhuận, khả năng thanh toán, và đòn bẩy tài chính có ảnh hưởng đáng kể đến việc lựa chọn kỳ hạn nợ của các công ty niêm yết Việt Nam. Các công ty bị hạn chế tài chính có xu hướng kéo dài kỳ hạn nợ để giảm rủi ro thanh khoản, trong khi các công ty không bị hạn chế tài chính thường rút ngắn kỳ hạn nợ.

4.1 Kết quả hồi quy

Kết quả hồi quy cho thấy, tính đáo hạn của tài sản và quy mô công ty có tác động mạnh mẽ đến kỳ hạn nợ. Các công ty có tài sản dài hạn thường sử dụng nợ dài hạn, trong khi các công ty nhỏ hơn có xu hướng sử dụng nợ ngắn hạn. Hiệu quả sử dụng tài sản và biến động lợi nhuận cũng có ảnh hưởng đáng kể đến quyết định lựa chọn kỳ hạn nợ.

4.2 Phân tích nhóm công ty

Nghiên cứu cũng phân tích sự khác biệt giữa các công ty bị hạn chế tài chính và không bị hạn chế tài chính. Kết quả cho thấy, các công ty bị hạn chế tài chính có xu hướng kéo dài kỳ hạn nợ để giảm rủi ro thanh khoản, trong khi các công ty không bị hạn chế tài chính thường rút ngắn kỳ hạn nợ để tối ưu hóa chi phí sử dụng vốn.

V. Kết luận

Nghiên cứu kết luận rằng, các yếu tố như tính đáo hạn của tài sản, quy mô công ty, hiệu quả sử dụng tài sản, biến động lợi nhuận, khả năng thanh toán, và đòn bẩy tài chính có ảnh hưởng đáng kể đến việc lựa chọn kỳ hạn nợ của các công ty niêm yết Việt Nam. Nghiên cứu cũng chỉ ra sự khác biệt trong chiến lược kỳ hạn nợ giữa các công ty bị hạn chế tài chính và không bị hạn chế tài chính.

5.1 Ý nghĩa thực tiễn

Nghiên cứu này cung cấp cái nhìn sâu sắc về cách các công ty niêm yết tại Việt Nam quản lý cấu trúc vốn và kỳ hạn nợ. Kết quả nghiên cứu có thể giúp các nhà quản lý doanh nghiệp đưa ra quyết định tài chính hiệu quả hơn, đặc biệt trong bối cảnh thị trường tài chính đầy biến động.

5.2 Hạn chế và hướng nghiên cứu tương lai

Nghiên cứu này có một số hạn chế, bao gồm việc chỉ tập trung vào các công ty niêm yết và sử dụng dữ liệu trong giai đoạn 2008-2018. Các nghiên cứu trong tương lai có thể mở rộng phạm vi nghiên cứu sang các công ty không niêm yết và sử dụng dữ liệu trong giai đoạn dài hơn để có cái nhìn toàn diện hơn về vấn đề này.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Trong giai đoạn từ năm 2008 đến 2018, các công ty niêm yết tại Sở Giao dịch Chứng khoán TP. Hồ Chí Minh và Hà Nội đã trải qua nhiều biến động kinh tế vĩ mô, ảnh hưởng trực tiếp đến cấu trúc vốn và quyết định lựa chọn kỳ hạn nợ. Với mẫu nghiên cứu gồm 328 công ty phi tài chính niêm yết, trung bình các doanh nghiệp sử dụng khoảng 19.4% nợ dài hạn trong tổng nợ, trong khi chỉ có khoảng 13.1% doanh nghiệp tiếp cận được thị trường trái phiếu. Mục tiêu nghiên cứu nhằm phân tích các yếu tố ảnh hưởng đến việc lựa chọn kỳ hạn nợ của các công ty này, bao gồm tính đáo hạn của tài sản, quy mô công ty, cơ hội tăng trưởng, hiệu quả sử dụng tài sản, biến động lợi nhuận giữ lại, khả năng thanh toán hiện hành, đòn bẩy tài chính, khả năng tiếp cận thị trường trái phiếu và thuế. Nghiên cứu cũng phân tích sự khác biệt giữa nhóm công ty bị hạn chế tài chính và nhóm công ty ít bị hạn chế tài chính dựa trên các tiêu chí quy mô, tính thanh khoản và khả năng tiếp cận thị trường trái phiếu. Kết quả nghiên cứu có ý nghĩa quan trọng trong việc giúp doanh nghiệp Việt Nam tối ưu hóa cấu trúc vốn, giảm thiểu chi phí tài chính và nâng cao hiệu quả quản trị tài chính trong bối cảnh thị trường tài chính còn nhiều hạn chế.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu dựa trên ba nhóm lý thuyết chính ảnh hưởng đến lựa chọn kỳ hạn nợ:

1. Chi phí đại diện: Theo Myers (1977) và Barclay & Smith (1995), chi phí đại diện giữa cổ đông và chủ nợ ảnh hưởng đến kỳ hạn nợ. Các công ty có tài sản cố định dài hạn thường chọn nợ dài hạn để phù hợp với tính đáo hạn của tài sản, giảm rủi ro kiệt quệ tài chính và chi phí đại diện.

2. Bất cân xứng thông tin và thuyết truyền tín hiệu: Flannery (1986) và Stohs & Mauer (1996) cho rằng các công ty có chất lượng tín dụng tốt phát hành nợ ngắn hạn để truyền tín hiệu tích cực đến thị trường, trong khi các công ty có rủi ro cao thường chọn nợ dài hạn. Tính thanh khoản và biến động lợi nhuận giữ lại cũng là tín hiệu quan trọng phản ánh khả năng tài chính của doanh nghiệp.

3. Ảnh hưởng của thuế và khả năng tiếp cận thị trường vốn: Brick & Ravid (1985) và Schmukler & Vesperoni (2006) nhấn mạnh vai trò của thuế và khả năng tiếp cận thị trường trái phiếu trong việc lựa chọn kỳ hạn nợ. Các công ty có khả năng tiếp cận thị trường trái phiếu thường có xu hướng sử dụng nợ dài hạn để tận dụng lợi thế chi phí vốn thấp và tấm chắn thuế dài hạn.

Các khái niệm chính trong nghiên cứu bao gồm: kỳ hạn nợ (tỷ lệ nợ dài hạn trên tổng nợ), tính đáo hạn của tài sản (tỷ lệ tài sản cố định hữu hình trên chi phí khấu hao), quy mô công ty (logarit tổng tài sản), cơ hội tăng trưởng (tỷ lệ tăng trưởng doanh thu trên tăng trưởng tài sản), biến động lợi nhuận giữ lại, khả năng thanh toán hiện hành, đòn bẩy tài chính, khả năng tiếp cận thị trường trái phiếu và thuế.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng phương pháp định lượng với dữ liệu bảng thu thập từ 328 công ty phi tài chính niêm yết trên HOSE và HNX trong giai đoạn 2008-2018. Bộ mẫu loại trừ các công ty tài chính, bảo hiểm và các doanh nghiệp không cung cấp đủ thông tin tài chính. Dữ liệu được thu thập từ báo cáo tài chính kiểm toán, bao gồm bảng cân đối kế toán, báo cáo kết quả kinh doanh và lưu chuyển tiền tệ, từ các nguồn như Thomson Reuters và website tài chính của Công ty chứng khoán Bảo Việt.

Phân tích dữ liệu được thực hiện bằng phần mềm Stata 13, sử dụng mô hình hồi quy Tobit với hiệu ứng cố định để xử lý biến phụ thuộc bị giới hạn (kỳ hạn nợ dao động từ 0 đến 1). Mô hình kiểm định tác động của các biến độc lập với độ trễ một năm so với biến phụ thuộc nhằm giảm thiểu vấn đề nội sinh. Ngoài ra, mẫu nghiên cứu được phân chia thành hai nhóm: công ty bị hạn chế tài chính và công ty ít bị hạn chế tài chính dựa trên tiêu chí quy mô tài sản, tính thanh khoản (CurrentRatio × Leverage) và khả năng tiếp cận thị trường trái phiếu (có phát hành trái phiếu hay không).

Quy trình nghiên cứu gồm các bước: thu thập dữ liệu, thống kê mô tả, phân tích hệ số tương quan, kiểm định đa cộng tuyến qua hệ số VIF, và hồi quy Tobit để đánh giá tác động của các yếu tố đến kỳ hạn nợ.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Tính đáo hạn của tài sản và quy mô công ty có ảnh hưởng tích cực đến kỳ hạn nợ: Hệ số hồi quy của tính đáo hạn tài sản là 0.107 (ý nghĩa ở mức 10%), cho thấy các công ty có tài sản cố định dài hạn có xu hướng sử dụng nợ dài hạn nhiều hơn. Quy mô công ty cũng có hệ số dương và ý nghĩa thống kê, phản ánh các công ty lớn dễ tiếp cận nguồn vốn dài hạn hơn.

2. Cơ hội tăng trưởng có tương quan âm với kỳ hạn nợ: Các công ty có tốc độ tăng trưởng doanh thu cao thường chọn nợ ngắn hạn để giảm chi phí đại diện và linh hoạt trong đầu tư, phù hợp với giả thuyết nghiên cứu.

3. Chất lượng tín dụng đại diện bởi doanh thu và biến động lợi nhuận giữ lại có tác động âm đến kỳ hạn nợ: Hệ số biến doanh thu và biến động lợi nhuận giữ lại kết hợp với đòn bẩy tài chính đều âm và có ý nghĩa thống kê, cho thấy các công ty có hiệu quả hoạt động tốt và biến động lợi nhuận cao thường chọn nợ ngắn hạn.

4. Khả năng thanh toán hiện hành kết hợp với đòn bẩy tài chính có tác động tích cực đến kỳ hạn nợ: Doanh nghiệp có tính thanh khoản cao có xu hướng sử dụng nợ dài hạn hơn, giúp giảm rủi ro thanh khoản.

5. Khả năng tiếp cận thị trường trái phiếu ảnh hưởng tích cực đến kỳ hạn nợ: Các công ty có phát hành trái phiếu có tỷ lệ nợ dài hạn cao hơn, thể hiện sự ưu tiên sử dụng nguồn vốn dài hạn với chi phí thấp.

Thảo luận kết quả

Kết quả nghiên cứu phù hợp với các lý thuyết về chi phí đại diện và bất cân xứng thông tin. Việc các công ty lớn và có tài sản cố định dài hạn ưu tiên sử dụng nợ dài hạn giúp giảm rủi ro tài chính và chi phí đại diện, đồng thời phù hợp với khả năng thu hồi vốn từ tài sản. Ngược lại, các công ty có cơ hội tăng trưởng cao và biến động lợi nhuận lớn chọn nợ ngắn hạn nhằm duy trì sự linh hoạt và giảm mâu thuẫn lợi ích giữa cổ đông và chủ nợ.

Sự khác biệt giữa nhóm công ty bị hạn chế tài chính và nhóm ít bị hạn chế tài chính thể hiện rõ qua phản ứng với rủi ro thanh khoản: nhóm bị hạn chế tài chính có xu hướng kéo dài kỳ hạn nợ để giảm áp lực trả nợ ngắn hạn, trong khi nhóm ít bị hạn chế tài chính rút ngắn kỳ hạn nợ để tận dụng chi phí vốn thấp và linh hoạt tài chính. Kết quả này tương đồng với các nghiên cứu tại các nền kinh tế mới nổi và phù hợp với đặc điểm thị trường tài chính Việt Nam còn nhiều hạn chế.

Dữ liệu có thể được trình bày qua biểu đồ so sánh tỷ lệ nợ dài hạn trung bình giữa các nhóm công ty theo tiêu chí quy mô, tính thanh khoản và khả năng tiếp cận thị trường trái phiếu, cũng như bảng hệ số hồi quy thể hiện mức độ ảnh hưởng của từng yếu tố.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Tăng cường minh bạch thông tin tài chính: Doanh nghiệp cần cải thiện chất lượng báo cáo tài chính và công bố thông tin để giảm bất cân xứng thông tin, từ đó nâng cao khả năng tiếp cận nguồn vốn dài hạn với chi phí thấp hơn. Thời gian thực hiện: 1-2 năm; Chủ thể: Ban lãnh đạo doanh nghiệp, cơ quan quản lý thị trường chứng khoán.

2. Phát triển thị trường trái phiếu doanh nghiệp: Nhà nước và các cơ quan quản lý cần thúc đẩy phát triển thị trường trái phiếu doanh nghiệp, tạo điều kiện thuận lợi cho các công ty tiếp cận nguồn vốn dài hạn. Thời gian thực hiện: 3-5 năm; Chủ thể: Bộ Tài chính, Ủy ban Chứng khoán Nhà nước.

3. Đào tạo và nâng cao năng lực quản trị tài chính doanh nghiệp: Các công ty cần được hỗ trợ đào tạo về quản trị tài chính, đặc biệt là quản lý rủi ro thanh khoản và lựa chọn kỳ hạn nợ phù hợp với đặc điểm tài sản và chiến lược phát triển. Thời gian thực hiện: liên tục; Chủ thể: Các trường đại học, tổ chức tư vấn tài chính.

4. Khuyến khích doanh nghiệp quy mô nhỏ cải thiện khả năng tiếp cận vốn: Cần có các chính sách hỗ trợ, như bảo lãnh tín dụng, giảm chi phí vay vốn cho doanh nghiệp nhỏ để giảm hạn chế tài chính và giúp họ đa dạng hóa kỳ hạn nợ. Thời gian thực hiện: 2-3 năm; Chủ thể: Ngân hàng Nhà nước, các tổ chức tín dụng.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Ban lãnh đạo doanh nghiệp niêm yết: Giúp hiểu rõ các yếu tố ảnh hưởng đến lựa chọn kỳ hạn nợ, từ đó tối ưu hóa cấu trúc vốn và giảm chi phí tài chính.

2. Nhà quản lý tài chính và kế toán: Cung cấp cơ sở khoa học để xây dựng chiến lược tài chính phù hợp với đặc điểm doanh nghiệp và thị trường.

3. Cơ quan quản lý thị trường chứng khoán và tài chính: Hỗ trợ xây dựng chính sách phát triển thị trường vốn và trái phiếu doanh nghiệp hiệu quả.

4. Các nhà nghiên cứu và sinh viên chuyên ngành Tài chính – Ngân hàng: Là tài liệu tham khảo quý giá về mô hình nghiên cứu, phương pháp phân tích và kết quả thực nghiệm trong lĩnh vực cấu trúc vốn và quản trị tài chính doanh nghiệp.

Câu hỏi thường gặp

1. Tại sao các công ty lớn thường chọn nợ dài hạn hơn?
   Các công ty lớn có quy mô tài sản lớn, độ tín nhiệm cao và khả năng tiếp cận nguồn vốn dài hạn tốt hơn, giúp họ giảm chi phí vốn và ổn định tài chính.

2. Cơ hội tăng trưởng ảnh hưởng thế nào đến kỳ hạn nợ?
   Công ty có cơ hội tăng trưởng cao thường chọn nợ ngắn hạn để duy trì sự linh hoạt trong đầu tư và giảm mâu thuẫn lợi ích giữa cổ đông và chủ nợ.

3. Tính thanh khoản tác động ra sao đến lựa chọn kỳ hạn nợ?
   Khả năng thanh toán hiện hành cao giúp doanh nghiệp có thể vay nợ dài hạn với chi phí thấp hơn, trong khi thanh khoản kém buộc doanh nghiệp phải sử dụng nợ ngắn hạn với lãi suất cao hơn.

4. Tại sao khả năng tiếp cận thị trường trái phiếu lại quan trọng?
   Khả năng phát hành trái phiếu giúp doanh nghiệp huy động vốn dài hạn với chi phí thấp, tăng tính ổn định tài chính và giảm áp lực trả nợ ngắn hạn.

5. Mô hình Tobit được sử dụng trong nghiên cứu có ưu điểm gì?
   Mô hình Tobit phù hợp với biến phụ thuộc bị giới hạn trong khoảng 0-1 như tỷ lệ nợ dài hạn trên tổng nợ, giúp ước lượng chính xác hơn các yếu tố ảnh hưởng đến kỳ hạn nợ.

Kết luận

• Tính đáo hạn của tài sản và quy mô công ty có ảnh hưởng tích cực đến việc lựa chọn kỳ hạn nợ dài hạn.
• Cơ hội tăng trưởng và chất lượng tín dụng có xu hướng làm giảm kỳ hạn nợ, thúc đẩy sử dụng nợ ngắn hạn.
• Khả năng thanh toán hiện hành và khả năng tiếp cận thị trường trái phiếu là những yếu tố quan trọng giúp doanh nghiệp mở rộng kỳ hạn nợ.
• Nhóm công ty bị hạn chế tài chính và nhóm ít bị hạn chế tài chính có chiến lược kỳ hạn nợ khác nhau do phản ứng khác biệt với rủi ro thanh khoản.
• Nghiên cứu cung cấp cơ sở khoa học cho doanh nghiệp và nhà quản lý trong việc tối ưu hóa cấu trúc vốn và phát triển thị trường tài chính.

Next steps: Đẩy mạnh nghiên cứu mở rộng với các ngành nghề khác nhau và cập nhật dữ liệu mới để theo dõi xu hướng lựa chọn kỳ hạn nợ trong bối cảnh thị trường tài chính Việt Nam ngày càng phát triển.

Call-to-action: Các doanh nghiệp và nhà quản lý tài chính nên áp dụng kết quả nghiên cứu để xây dựng chiến lược tài chính phù hợp, đồng thời phối hợp với cơ quan quản lý để phát triển thị trường vốn bền vững.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1: Giới thiệu để tài. Trong chương này, tác giả nêu lý do chọn đề tài, mục tiêu nghiên cứu, phương pháp nghiên cứu, cơ sở dữ liệu, ý nghĩa của đề tài và bố cục của đề tài. Chương 2: Tổng quan các nghiên cứu trước đây. Trong chương này, tác giả tông hợp các bằng chứng thực nghiệm trước đây về tác động của quy mô công ty, cơ hội tăng trưởng, đòn bay tai chinh, bién động lợi nhuận giữ lại, hiệu quả sử dung tai san, khả năng thanh toán hiện hành, thuế, tính đáo hạn của tài sản đến kỳ hạn nợ của doanh nghiệp.

Chương 3: Phương pháp nghiên cứu và dữ liệu nghiên cứu. Ö chương này, tác giả nêu ra các giả thuyết, trình bày phương pháp, nguồn dữ liệu và đồng thời mô tả biến phụ thuộc và các biến độc lập được sử dụng trong bài nghiên cứu. Chương 4: Kết quả nghiên cứu. Trong chương này, tác giả sử dụng phương pháp thống kê mô tả các nhân tố tính đáo hạn của tài sản, quy mô công ty, cơ hội tăng trưởng, hiệu quả sử dụng tài sản, biến động lợi nhuận giữ lại, khả năng thanh toán hiện hành, đòn bay tài chính, thuế và kỳ hạn nợ của các doanh nghiệp niêm yết trên thị trường chứng khoán Việt Nam.

Sau đó, tác giả kiểm định hệ số tương quan của các nhân tố này với kỳ hạn nợ khi sử dụng mẫu gồm tất cả các công ty, và khi sử dụng mẫu phụ gồm các công ty bị hạn chế tài trợ và ít bị hạn chế tài trợ bằng mô hình Tobit Fixed Effects. Chương 5: Kết luận. Cuối bài nghiên cứu, tác giả tông kết lại vẫn đề nghiên cứu, và nêu ra các hạn chế của nghiên cứu. Những hạn chế đó sẽ làm tiền đề cho các bài nghiên cứu sau nay.

CHUONG 2: TONG QUAN CAC NGHIEN CỨU TRƯỚC ĐÂY Trong các nghiên cứu trước đây trên thế giới về kỳ hạn nợ, các chuyên gia kinh tế và tài chính đã xác định chi phí đại diện, bắt cân xứng thông tin và thuế là các yếu tố ảnh hưởng đến sự lựa chọn kỳ hạn nợ của các doanh nghiệp. Ảnh hưởng của nhóm nhân tố chỉ phí đại diện đến sự lựa chọn kỳ hạn nợ của công ty Các nghiên cứu về chỉ phí đại diện nhắn mạnh đến vai trò của nợ trong việc làm sụt giảm chi phí đại diện giữa các cô đông và các nhà quản lý doanh nghiệp, đặc biệt là nợ ngắn hạn. Điều này đã được thể hiện trong nhiều nghiên cứu trước đây. Myers (1977) đã khang dinh rang, một công ty có thể kiểm soát chi phí đại diện bằng cách giảm bớt mức độ nợ sử dụng trong cấu trúc vốn, đưa ra các quy định chặt chẽ hơn trong các khế ước thỏa thuận, hoặc bằng cách rút ngắn thời gian đáo hạn có hiệu lực của nợ.

Bên cạnh đó, Bolton và Scharfstein (1990) cũng nhắn mạnh đến vai trò của nợ trong việc giảm chỉ phí đại diện giữa các cô đông và các nhà quản lý. Dựa trên các nghiên cứu trước đây về ảnh hưởng của chi phí đại diện đến kỳ hạn nợ, tác giả bài nghiên cứu này đã xác định được ba nhân tố tác động đến sự lựa chọn kỳ hạn nợ của một công ty đó là tính đáo hạn của tài sản; quy mô công ty và cơ hội tăng trưởng. Tính đáo hạn của tài sản Barnea, Haugen và Senbet (1980) cho rằng, khi cấu trúc kỳ hạn của các khoản nợ phù hợp với tính đáo hạn của tải sản thì chi phí đại diện của tình trạng đầu tư dưới mức sẽ có xu hướng giảm và làm giảm sự chuyển dịch rủi ro từ cô đông sang trái chủ. Trong doanh nghiệp, tài sản cố định được dùng để sản xuất kinh doanh nhằm tạo ra một dòng tiền dùng để trả các khoản vay nợ đầu tư vào tài sản cố định.

Việc thu hồi các khoản đầu tư vào tài sản cỗ định là một quá trình qua nhiều năm. Do đó, việc hứa hẹn trả nợ cho chủ nợ đã tài trợ cho việc mua tài sản cố định với một tốc độ nhanh hơn tốc độ của dòng tiền thu vào sẽ khiến doanh nghiệp rơi vào tình trạng kiệt quệ tài chính. Tình hình kiét qué tai chính sẽ làm chỉ phí đại diện của công ty gia tăng, và khiến các cô đông thực hiện các chiến lược nhằm chuyền dịch rủi ro cho các chủ nợ như thực hiện các dự án có rủi ro cao, khó thành công. Barclay va Clifford W.

Smith (1995) cũng cho thấy, có sự ảnh hưởng bởi tính đáo hạn của tài sản đến việc lựa chọn kỳ hạn nợ của các công ty. Các công ty có xu hướng tài trợ cho các tài sản có tuôi thọ dài như nhà máy, máy móc thiết bị bằng nợ vay dài hạn. Các tài sản này phục vụ sản xuất hay cung cấp dịch vụ qua nhiều năm nên công ty sẽ thu được tiền từ việc bán các sản phẩm hay dịch vụ được tạo ra từ tài sản cố định trong thời gian dài ở từng kỳ cụ thé. Số tiền này dùng để trả các khoản nợ tài trợ cho việc mua tài sản cô định trong từng giai đoạn và sử dụng cho các mục đích khác nhau.

Nếu tài sản hết thời hạn sử dụng hữu ích trong khi các khoản nợ tài trợ vẫn còn, công ty sẽ không thu đủ tiền để trả các khoản nợ đúng hạn, kiệt quệ tài chính có thê xảy ra. Vì vậy, các công ty đều cố gắng sắp xếp phù hợp kỳ hạn của tài sản cố định và kỳ đến hạn của các khoản nợ. Liên quan đến tính đáo hạn của tài sản, Stohs và Mauer (1996) có cùng quan điểm với Michael J. Barclay và Clifford W.

Smith (1995) khi cho rằng, các công ty đều cố gắng sắp xếp phù hợp kỳ đến hạn của các tài sản và các khoản nợ để tránh rơi vào tinh trạng kiệt quệ tài chính. Nếu nợ có kỳ hạn ngắn hơn so với thời gian đáo hạn của tài sản, các công ty có thể không có đủ khả năng trả nợ vay khi đến hạn. Nếu nợ có kỳ hạn đài hơn so với thời gian đáo hạn của tài sản, nguồn thu từ tài sản sẽ chấm dứt trong khi các khoản nợ vẫn còn trong hạn. Quy mô công ty Titman va Wessels (1988) trong nghiên cứu của mình đã trưng ra bằng chứng cho thấy, các doanh nghiệp có lợi thế về quy mô sẽ có xu hướng sử dụng nợ đài hạn nhằm dễ dàng hoạch định cho các kế hoạch trong tương lai, trong khi các doanh nghiệp có quy mô nhỏ hơn dễ bị phụ thuộc vào nguồn tài trợ ngắn hạn.

Titman và Wessels (1988) cho thấy rằng, các công ty có quy mô nhỏ có xu hướng sử dụng nợ ngắn hạn nhiều hơn đáng kể so với các công ty có quy mô lớn, nghĩa là quy mô công ty có ảnh hưởng đến việc lựa chọn kỳ hạn nợ của các doanh nghiệp. Các doanh nghiệp có quy mô nhỏ thường có mức tín nhiệm thấp, điều này khiến họ khó tiếp cận nợ vay từ các chủ nợ, sử dụng nợ ngắn hạn trong điều kiện này sẽ là biện pháp khắc phục vấn đề này bởi vì việc sử dụng nợ ngắn hạn sẽ giúp cho doanh nghiệp có thể thực hiện dễ dàng, thuận lợi hơn so với việc sử dụng nợ dài hạn khi các điều kiện cho vay ngắn hạn mà ngân hàng thương mại và các tổ chức tài chính khác đưa ra đối với doanh nghiệp thường ít khắt khe hơn so với tín dụng đài hạn. Ngược lại, các doanh nghiệp có quy mô lớn được xem là có nguy cơ phá sản thấp hơn, do đó, sẽ gặp ít trở ngại hơn khi nhận nguồn tai trợ từ bên ngoài. Họ sẽ chọn nợ dài hạn với chỉ phí sử dụng vốn thấp và giúp doanh nghiệp ổn định trong sản xuất kinh doanh.

Barclay và Clifford W. Smith (1995) cũng trưng ra bằng chứng cho thấy, quy mô công ty có tác động đến việc chọn lựa kỳ hạn nợ của các công ty. Các công ty có quy mô lớn thường có được độ tín nhiệm cao từ các chủ nợ nên các công ty này đễ dàng huy động nguồn tài trợ khi cần thiết, vì vậy các công ty có quy mô lớn thường chọn phát hành các khoản nợ dài hạn với lãi suất thấp, trong khi đó, các công ty có quy mô nhỏ do bị hạn chế trong việc tiếp cận với các thị trường vốn để huy động nguồn tài trợ tăng thêm đáp ứng cho nhu cầu tăng trưởng nên các công ty này thường sử dụng các khoản nợ ngắn hạn với lãi suất cao nhưng điều kiện xét duyệt cho vay dé dang. Thân Thị Thu Thủy, Lê Văn Lâm và Nguyễn Trung Thông (2014) khi nghiên cứu tại Việt Nam cũng cho thấy, các công ty có quy mô càng lớn càng dễ dẫn đến tình trạng có nhiều ban quản lý ở các cấp khác nhau, dẫn đến sự khó khăn trong việc kiểm soát chỉ phí đại diện, từ đó cũng ảnh hưởng đến việc lựa chọn kỳ hạn nợ của các công ty.

Cơ hội tăng trưởng Myers (1977) cho rằng, cơ hội đầu tu trong tương lai của công ty cũng giống như các quyền chọn. Giá trị của các quyền chọn này phụ thuộc vào khả năng công ty có thực hiện chúng một cách tối ưu hay không. Với việc cỗ định rủi ro trong cấu trúc vốn của công ty, những lợi ích từ việc thực hiện các dự án đầu tư sinh lời được phân chia giữa các cổ đông và trái chủ. Trong một số trường hợp, các trái chủ có thể mong muốn các công ty đầu tư vào những dự án ít rủi ro và tạo được giá trị tốt trong tương lai vì các dự án có rủi ro thấp sẽ cung cấp sự bảo đảm hơn cho các trái chủ, khi có một dòng tiền ổn định được tạo ra.

Tuy nhiên, dòng tiền an toàn lại không tạo ra mức lợi nhuận thặng dư cho các cô đông. Trong những trường hợp này, các cổ đông lại có động lực để từ chối các dự án có giá trị hiện tại ròng dương. Myers (1977) gọi đây là vấn đề đầu tư đưới mức. Các công ty đang trong giai đoạn tăng trưởng có rất nhiều các dự án đầu tư sinh lời.

Tuy nhiên, quá nhiều cơ hội đầu tư sinh lời cũng sẽ khiến cho doanh nghiệp dễ bị sai lầm trong đầu tư. Bởi vì, khi doanh nghiệp rơi vào tình trạng khó khăn, những người cho vay sẽ không còn muốn đầu tư vào doanh nghiệp nữa và họ chỉ quan tâm đến việc thu hồi các khoản tiền đã cho doanh nghiệp vay. Myers (1977) trong bài nghiên cứu của mình đã khẳng định rằng, chỉ phí đại diện có thể được kiểm soát bằng cách rút ngắn thời gian đáo hạn có hiệu lực của nợ.