Chương 1: TỔNG QUAN VỀ BẢO MẬT MẠNG MÁY TÍNH 1. Tổng quan về an ninh mạng máy tính 1.1 Tình hình an ninh mạng trên thế giới Với sự xuất hiện của hàng loạt các cuộc tấn công trực tuyến trong thời gian qua, báo hiệu thời kì khó khăn cho các ngân hàng trực tuyến trên toàn thế giới. Năm 2012, một số cuộc tấn công nhằm vào các ngân hàng Mỹ, khiến cho các website của các ngân hàng này ngừng trệ hoặc dừng hẳn. Theo Prolexic, một công ty về hạn chế các cuộc tấn từ chối dịch vụ phân tán (DDoS).
Cụ thể là một loại virus mới có tên Itsoknoproblembro, có khả năng gây lây nhiễm cho các máy chủ tại các trung tâm dữ liệu, các nhà cung cấp dịch vụ đám mây, biến các máy chủ đó thành các “bRobots” mà hầu như không chương trình chống virus nào hiện nay dò tìm ra được chúng. Bằng việc gây lây nhiễm cho các trung tâm dữ liệu thay vì các máy tính đơn lẻ, những kẻ tấn công đã giành lấy sức mạnh tính toán để dựng lên vô số các cuộc tấn công từ chối dịch vụ. Khi nói đến vấn đề bảo mật, hầu hết các chuyên gia bảo mật đều chú trọng đến sự an toàn của hệ thống mạng và hệ điều hành. Để bảo vệ cho hệ thống, phương pháp thường được chọn là sử dụng tường lửa.
Theo khảo sát của tập đoàn Symantec cho thấy trong giai đoạn từ tháng 7/2011 tới 7/2012 tội phạm mạng đã thực hiện các vụ tấn công gây thiệt hại lên tới 110 tỷ USD. Tại Hoa Kỳ, khoảng 20 tỷ USD của 70 triệu nạn nhân đã không cánh mà bày do các hành động phá hoại từ các hacker. Khảo sát cũng cho thấy khoảng 556 triệu người đã từng hứng chịu các hành động phá hoại của tin tặc, con số này thậm chí còn lớn hơn dân số Châu Âu ở thời điểm hiện tại. Thống kê cho thấy 15% số tài khoản mạng xã hội từng bị xâm nhập, 10% người dùng bị dính phải các link website chứa mã độc hại, 75% lổ hổng từ các website.2 Tình hình an ninh mạng tại Việt Nam An ninh mạng là một vấn đề mới đối với đa số người sử dụng máy tính.
Những công ty lập trình website cũng chưa ý thức đầy đủ về vấn đề này. Ở công ty nước ngoài, mỗi lập trình viên sau khi tuyển dụng phải qua một khoá đào tạo lập trình đặc biệt về an ninh mạng một số chứng chỉ như: CCNA (Cisco Certified Network Associate), CCNP (Cisco Certified Network Professional). Tìm được công ty thiết kế website ở Việt Nam làm điều này rất khó. Việc đầu tư thời gian và công sức vào bảo mật có thể làm chậm tiến độ triển khai dự án, hiệu quả lại khó kiểm chứng.
Tuy đã SVTH: Phùng Văn Đại Trang 1 Tìm hiểu bảo mật LAN và triển khai IPtables trên Linux được các chuyên gia máy tính liên tục cảnh báo nhưng nhận thức về nguy cơ, tính rủi ro và hậu quả của tình trạng mất an ninh mạng vẫn chưa được quan tâm tìm hiểu đúng mức. Tình trạng lơ là, mất cảnh giác đối với nguy cơ virus tấn công các trang web xảy ra khá phổ biến trong giới quản trị website, thậm chí ngay cả đối với website của các doanh nghiệp CNTT. Tại ngày an toàn thông tin 2012 do hiệp hội an toàn thông tin Việt Nam VNISA (Vietnam Information Security Association) tổ chức ở Thành phố Hồ Chí Minh ngày 16/11, nhiều chuyên gia an ninh mạng đều có chung một đánh giá tình hình an toàn thông tin trên thế giới và cả Việt Nam năm qua không có quá nhiều các sự kiện nổi cộm, nhưng các cuộc tấn công xâm nhập, các hành vi vụ lợi thông qua sử dụng công nghệ cao và mạng internet vẫn xảy ra phổ biến. Tháng 5/2012, VNISA đánh giá ngẫu nhiên 100 website tên miền .vn cho thấy 78% số website có thể bị tấn công toàn diện.
Việt Nam, với sự đầu tư cho an toàn thông tin chưa nhiều, sẽ có nguy cơ chịu không ít rủi ro. Đặc biệt, trong năm 2012, không chỉ các website của doanh nghiệp, chính phủ, mà cả những website của các công ty bảo mật hàng đầu Việt Nam cũng bị tấn công. Trong năm nay, số lượng các máy tính bị nhiễm mã độc cũng không có dấu hiệu giảm (18,1/1000 máy tính), đây chính là các “trái bom” trong hệ thống thông tin chưa thể loại trừ được. Hiện nay, phần lớn các doanh nghiệp Việt Nam chưa có sự đầu tư đúng mức về công nghệ bảo mật cũng như về con người do chi phí cho lĩnh vực này khá cao.
BKIS cho biết, các lổ hổng bảo mật trên các trang web của Việt Nam phần lớn là do các công ty viết phần mềm chưa quan tâm đến an toàn hệ thống và đầu tư cho an ninh mạng chưa đủ ngưỡng. Người quản trị mạng chưa làm tốt những công việc như: Đặt mật khẩu yếu, mở nhiều dịch vụ không cần thiết, các doanh nghiệp và tổ chức ở Việt Nam thường đầu tư dưới 10% chi phí CNTT cho bảo mật, một tỷ lệ dưới mức đảm bảo an toàn cho hệ thống thông tin. Các giải pháp cơ bản đảm bảo an ninh An ninh mạng máy tính có thể bị đe dọa từ rất nhiều góc độ và nguyên nhân khác nhau. Đe dọa an ninh có thể xuất phát từ bên ngoài mạng nội bộ hoặc cũng có thể xuất phát từ ngay bên trong tổ chức.
Do đó, việc đảm bảo an ninh an toàn cho mạng máy SVTH: Phùng Văn Đại Trang 2 Tìm hiểu bảo mật LAN và triển khai IPtables trên Linux tính cần phải có nhiều giải pháp cụ thể khác nhau. Tuy nhiên, tổng quan có ba giải pháp cơ bản sau: Giải pháp về phần cứng Giải pháp về phần mềm Giải pháp về con người Đây là ba giải pháp tổng quát mà bất kì một nhà quản trị an ninh nào cũng phải tính đến trong công tác đảm bảo an ninh mạng máy tính. Mỗi giải pháp có một ưu nhược điểm riêng mà người quản trị an ninh cần phải biết phân tích, tổng hợp và chọn lựa để tạo khả năng đảm bảo an ninh tối ưu nhất cho tổ chức mình. o Giải pháp về phần cứng: - Giải pháp phần cứng là giải pháp sử dụng các thiết bị vật lý như các hệ thống máy chuyên dụng, cũng có thể là các thiết lập trong mô hình mạng (thiết lập kênh truyền riêng, mạng riêng).
Giải pháp phần cứng thông thường đi kèm với nó là hệ thống phần mềm điều khiển tương ứng. Đây là một giải pháp không phổ biến, vì không linh hoạt trong việc đáp ứng với sự phát triển và thay đổi của các công nghệ, các dịch vụ mới xuất hiện và chi phí rất cao. o Giải pháp về phần mềm: - Khác với giải pháp phần cứng, giải pháp phần mềm hết sức đa dạng. Giải pháp phần mềm có thể phụ thuộc hay không phụ thuộc vào phần cứng.
Cụ thể các giải pháp về phần mềm như: Các phương pháp xác thực, các phương pháp mã hoá, mạng riêng ảo, các hệ thống bức tường lửa. Các phương pháp xác thực và mã hoá đảm bảo cho thông tin truyền trên mạng một cách an toàn nhất. Vì với cách thức làm việc của nó, thông tin thật trên đường truyền được mã hoá mà những kẻ trộm không thể thấy được, hoặc nếu thông tin bị sửa đổi thì tại nơi nhận có cơ chế phát hiện sự sửa đổi đó. Còn phương pháp sử dụng hệ thống bức tường lửa lại đảm bảo an ninh ở góc độ khác.
- Bằng cách thiết lập các luật tại một điểm đặc biệt (gọi là điểm nghẹt) giữa hệ thống mạng bên trong (mạng cần bảo vệ) với hệ thống mạng bên ngoài (mạng được coi là không an toàn về bảo mật), hệ thống bức tường lửa hoàn toàn có thể kiểm soát các kết nối trao đổi thông tin giữa hai mạng. Với cách thức này, hệ thống tường lửa đảm bảo an ninh khá tốt cho hệ thống mạng cần bảo vệ. Như thế, giải pháp về phần mềm gần như hoàn toàn gồm các chương trình máy tính, do đó chi phí cho giải pháp này ít hơn so với giải pháp về phần cứng. SVTH: Phùng Văn Đại Trang 3 Tìm hiểu bảo mật LAN và triển khai IPtables trên Linux o Giải pháp về con người: - Bên cạnh hai giải pháp trên, giải pháp về chính sách con người là một giải pháp hết sức cơ bản và không thể thiếu được.
Vì như phần trên đã trình bày, vấn đề an ninh mạng máy tính hoàn toàn là vấn đề con người, do đó việc đưa ra một hành lang pháp lý và các quy nguyên tắc làm việc cụ thể là cần thiết. Ở đây, hành lang pháp lý có thể gồm: Các điều khoản trong bộ luật của nhà nước, các văn bản dưới luật, còn các quy định có thể do từng tổ chức đặt ra cho phù hợp với từng đặc điểm riêng. Các quy định có thể như: Quy định về nhân sự, việc sử dụng máy, sử dụng phần mềm. Và như vậy, sẽ hiệu quả nhất trong việc đảm bảo an ninh an toàn cho hệ thống mạng máy tính một khi ta thực hiện triệt để giải pháp về chính sách con người.
Tóm lại, vấn đề an ninh mạng máy tính là một vấn đang được các nhà quản lý internet, người quản trị và người sử dụng rất quan tâm, lo ngại về tình hình an ninh mạng hiện nay, nó yêu cầu cần phải kết hợp các giải pháp: Phần cứng, phần mềm và con người. Do đó, một trong những vấn đề mấu chốt của việc đảm bảo tính an toàn, an ninh khi sử dụng mạng internet là vấn đề tự giáo dục và nâng cao ý thức của người sử dụng cũng như trách nhiệm của những nhà cung cấp dịch vụ trong bối cảnh internet được phát triển mạnh và không kiểm soát được như ngày nay. Các vấn đề bảo mật hệ thống mạng 1.Vấn đề chung về bảo mật hệ thống và mạng Đặc điểm chung của một hệ thống mạng là có nhiều người sử dụng chung và phân tán về mặt địa lý nên việc bảo vệ tài nguyên (mất mát hoặc sử dụng không hợp lệ) phức tạp hơn nhiều so với việc môi trường một máy tính đơn lẻ, hoặc một người sử dụng. Hoạt động của người quản trị hệ thống mạng phải đảm bảo các thông tin trên mạng là tin cậy và được sử dụng đúng mục đích, đối tượng đồng thời đảm bảo mạng hoạt động ổn định không bị tấn công bởi những kẻ phá hoại.
Nhưng trên thực tế là không một mạng nào đảm bảo là an toàn tuyệt đối, một hệ thống dù được bảo vệ chắc chắn đến mức nào thì cũng có lúc bị vô hiệu hóa bởi những kẻ có ý đồ xấu.