Luận Văn Thạc Sĩ Kinh Tế: Tác Động Của Biến Động Tỷ Giá Lên Thương Mại Quốc Tế Việt Nam

Luận văn thạc sĩ nghiên cứu ảnh hưởng của biến động tỷ giá lên thương mại quốc tế của việt nam, đánh giá hiện trạng, phân tích vấn đề, đề xuất biện pháp hoàn thiện trong lĩnh vực

• Tác giả: Trần Thị Thu Hà
• Người hướng dẫn: PGS. Nguyễn Thị Ngọc Trang
• Trường học: Trường Đại học Kinh tế TP. Hồ Chí Minh
• Chuyên ngành: Quản lý kinh tế
• Đề tài: Ảnh hưởng của biến động tỷ giá đến thương mại quốc tế ở Việt Nam
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ kinh tế
• Năm xuất bản: 2018
• Địa điểm: TP. Hồ Chí Minh

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• 1. CHƯƠNG 1: GIỚI THIỆU ĐỀ TÀI
• 1.1. Lý do chọn đề tài
• 1.2. Mục tiêu nghiên cứu
• 1.3. Câu hỏi nghiên cứu
• 1.4. Phương pháp nghiên cứu
• 1.5. Nội dung đề tài
• 2. CHƯƠNG 2: TỔNG QUAN LÝ THUYẾT VÀ BẰNG CHỨNG THỰC NGHIỆM
• 2.1. Tổng quan lý thuyết
• 2.2. Lý thuyết chuẩn về mậu dịch quốc tế
• 2.3. Điều kiện Marshall – Lerner
• 2.4. Hiệu ứng đường cong chữ J
• 2.5. Mối quan hệ giữa độ biến động tỷ giá và thương mại
• 3. CHƯƠNG 3: PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 3.1. Dữ liệu nghiên cứu
• 3.2. Mô hình nghiên cứu
• 3.3. Phương pháp ước lượng
• 4. CHƯƠNG 4: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU
• 4.1. Mô tả thống kê và ma trận tương quan
• 4.2. Kiểm định nghiệm đơn vị và tính đồng liên kết
• 4.3. Kết quả nghiên cứu mối quan hệ giữa biến động tỷ giá và xuất khẩu
• 4.3.1. Biến động tỷ giá danh nghĩa
• 4.3.2. Biến động tỷ giá thực
• 4.4. Kết quả nghiên cứu mối quan hệ giữa biến động tỷ giá thực và nhập khẩu
• 4.5. Tóm tắt kết quả nghiên cứu
• 4.6. Hạn chế đề tài và hướng nghiên cứu tiếp theo
• 5. CHƯƠNG 5: KẾT LUẬN
• TÀI LIỆU THAM KHẢO
• PHỤ LỤC

Tóm tắt

I. Giới thiệu đề tài

Luận văn thạc sĩ kinh tế với đề tài 'Ảnh hưởng của biến động tỷ giá đến thương mại quốc tế Việt Nam' được thực hiện trong bối cảnh hội nhập kinh tế toàn cầu. Biến động tỷ giá là yếu tố quan trọng ảnh hưởng đến tính cạnh tranh của hàng hóa xuất khẩu và nhập khẩu, từ đó tác động đến cán cân thương mại của Việt Nam. Mục tiêu chính của nghiên cứu là xây dựng mô hình ước lượng biến động tỷ giá bằng phương pháp GARCH và ARCH, đồng thời phân tích mối quan hệ giữa biến động tỷ giá và thương mại quốc tế thông qua các biến xuất khẩu và nhập khẩu.

1.1 Lý do chọn đề tài

Trong bối cảnh hội nhập kinh tế toàn cầu, thương mại quốc tế và tỷ giá hối đoái đóng vai trò trung tâm. Biến động tỷ giá có thể tác động tích cực hoặc tiêu cực đến cán cân thương mại, đặc biệt là trong bối cảnh Việt Nam gia nhập WTO. Nghiên cứu này nhằm phân tích mối quan hệ giữa biến động tỷ giá và thương mại quốc tế, từ đó đề xuất các chính sách phù hợp để cải thiện cán cân thương mại và thúc đẩy phát triển kinh tế.

1.2 Mục tiêu nghiên cứu

Nghiên cứu nhằm xây dựng mô hình ước lượng biến động tỷ giá bằng phương pháp GARCH và ARCH, sử dụng dữ liệu tỷ giá hàng quý. Đồng thời, nghiên cứu xác định mối quan hệ và mức độ ảnh hưởng của biến động tỷ giá đến thương mại quốc tế của Việt Nam thông qua các biến xuất khẩu và nhập khẩu.

II. Tổng quan lý thuyết và bằng chứng thực nghiệm

Chương này trình bày các lý thuyết cơ bản về thương mại quốc tế và biến động tỷ giá, bao gồm lý thuyết chuẩn về mậu dịch quốc tế, điều kiện Marshall-Lerner, và hiệu ứng đường cong chữ J. Các lý thuyết này giúp giải thích mối quan hệ giữa biến động tỷ giá và thương mại quốc tế, đồng thời cung cấp cơ sở lý thuyết cho việc phân tích thực nghiệm.

2.1 Lý thuyết chuẩn về mậu dịch quốc tế

Lý thuyết chuẩn về mậu dịch quốc tế cho rằng thương mại quốc tế bao gồm xuất khẩu và nhập khẩu hàng hóa, dịch vụ. Biến động tỷ giá ảnh hưởng đến giá cả hàng hóa xuất khẩu và nhập khẩu, từ đó tác động đến khối lượng thương mại quốc tế. Khi đồng nội tệ mất giá, hàng hóa xuất khẩu trở nên rẻ hơn, kích thích xuất khẩu và cải thiện cán cân thương mại.

2.2 Điều kiện Marshall Lerner

Điều kiện Marshall-Lerner chỉ ra rằng thị trường ngoại hối ổn định nếu tổng hệ số co giãn của cầu xuất khẩu và cầu nhập khẩu lớn hơn 1. Điều này có nghĩa là biến động tỷ giá có thể cải thiện cán cân thương mại nếu các điều kiện này được đáp ứng.

III. Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng phương pháp hồi quy ARDL để phân tích mối quan hệ giữa biến động tỷ giá và thương mại quốc tế. Dữ liệu được thu thập từ Tổng cục Thống kê Việt Nam, DataStream, và Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF) trong giai đoạn từ năm 2002 đến 2016.

3.1 Dữ liệu nghiên cứu

Dữ liệu nghiên cứu bao gồm các biến như giá trị xuất khẩu, nhập khẩu, tổng sản lượng quốc nội, và chỉ số giá xuất khẩu, nhập khẩu. Dữ liệu được thu thập từ các nguồn đáng tin cậy như Tổng cục Thống kê Việt Nam và IMF.

3.2 Mô hình nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng mô hình ARDL để phân tích mối quan hệ dài hạn và ngắn hạn giữa biến động tỷ giá và thương mại quốc tế. Mô hình này cho phép phân tích các tác động của biến động tỷ giá đến xuất khẩu và nhập khẩu trong cả ngắn hạn và dài hạn.

IV. Kết quả nghiên cứu

Kết quả nghiên cứu cho thấy biến động tỷ giá có tác động đáng kể đến thương mại quốc tế của Việt Nam. Cụ thể, biến động tỷ giá danh nghĩa và tỷ giá thực đều ảnh hưởng đến xuất khẩu và nhập khẩu, với các tác động khác nhau trong ngắn hạn và dài hạn.

4.1 Tác động của biến động tỷ giá đến xuất khẩu

Kết quả cho thấy biến động tỷ giá danh nghĩa có tác động tích cực đến xuất khẩu trong dài hạn, trong khi tỷ giá thực có tác động tiêu cực trong ngắn hạn. Điều này cho thấy sự phức tạp trong mối quan hệ giữa biến động tỷ giá và thương mại quốc tế.

4.2 Tác động của biến động tỷ giá đến nhập khẩu

Nghiên cứu cũng chỉ ra rằng biến động tỷ giá thực có tác động tiêu cực đến nhập khẩu trong dài hạn, trong khi tỷ giá danh nghĩa không có tác động đáng kể. Điều này phản ánh sự nhạy cảm của nhập khẩu đối với biến động tỷ giá.

V. Kết luận và hàm ý chính sách

Nghiên cứu kết luận rằng biến động tỷ giá có tác động đáng kể đến thương mại quốc tế của Việt Nam, đặc biệt là trong dài hạn. Các nhà hoạch định chính sách cần lưu ý đến các tác động này khi điều hành chính sách tiền tệ và tỷ giá hối đoái để cải thiện cán cân thương mại và thúc đẩy phát triển kinh tế.

5.1 Hàm ý chính sách

Nghiên cứu đề xuất rằng các nhà hoạch định chính sách cần theo dõi sát sao biến động tỷ giá và điều chỉnh chính sách tiền tệ linh hoạt để hỗ trợ xuất khẩu và kiểm soát nhập khẩu. Điều này sẽ giúp cải thiện cán cân thương mại và tăng cường vị thế của Việt Nam trên thị trường quốc tế.

5.2 Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp theo

Nghiên cứu có một số hạn chế, bao gồm phạm vi dữ liệu hạn chế và chưa xem xét đến các yếu tố khác như đầu tư nước ngoài. Hướng nghiên cứu tiếp theo có thể mở rộng phạm vi dữ liệu và phân tích thêm các yếu tố ảnh hưởng đến thương mại quốc tế.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Trong bối cảnh hội nhập kinh tế toàn cầu ngày càng sâu rộng, thương mại quốc tế trở thành một trong những động lực chính thúc đẩy tăng trưởng kinh tế của các quốc gia, trong đó Việt Nam không phải là ngoại lệ. Từ năm 2002 đến 2016, xuất khẩu và nhập khẩu của Việt Nam đã có sự biến động đáng kể, với giá trị trung bình xuất khẩu đạt khoảng 72,6 tỷ USD và nhập khẩu khoảng 80,9 tỷ USD theo số liệu tính theo logarithm tự nhiên. Tỷ giá hối đoái, đặc biệt là biến động tỷ giá danh nghĩa và thực có hiệu lực, được xem là yếu tố quan trọng ảnh hưởng đến cán cân thương mại và năng lực cạnh tranh của hàng hóa Việt Nam trên thị trường quốc tế.

Luận văn tập trung nghiên cứu ảnh hưởng của biến động tỷ giá hối đoái lên thương mại quốc tế của Việt Nam trong giai đoạn 2002-2016, nhằm xác định mối quan hệ giữa biến động tỷ giá với xuất khẩu và nhập khẩu. Mục tiêu cụ thể là xây dựng mô hình ước lượng biến động tỷ giá bằng phương pháp đo lường độ lệch chuẩn trong 12 tháng trước, đồng thời phân tích tác động ngắn hạn và dài hạn của biến động tỷ giá lên thương mại quốc tế. Phạm vi nghiên cứu bao gồm dữ liệu quý từ Tổng cục Thống kê Việt Nam, IMF và DataStream, tập trung vào tỷ giá hối đoái danh nghĩa và thực có hiệu lực.

Nghiên cứu có ý nghĩa quan trọng trong việc cung cấp cơ sở khoa học cho các nhà hoạch định chính sách kinh tế vĩ mô trong việc điều hành chính sách tỷ giá linh hoạt, nhằm cải thiện cán cân thương mại và nâng cao tính cạnh tranh của hàng hóa xuất khẩu Việt Nam trên thị trường quốc tế.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn dựa trên các lý thuyết kinh tế quốc tế và tài chính tiền tệ để phân tích mối quan hệ giữa biến động tỷ giá và thương mại quốc tế. Hai lý thuyết chính được áp dụng gồm:

• Lý thuyết chuẩn về mậu dịch quốc tế: Giải thích tác động của tỷ giá hối đoái lên khối lượng xuất khẩu và nhập khẩu thông qua cơ chế giá cả tương đối và năng lực cạnh tranh. Theo đó, sự mất giá đồng nội tệ làm tăng nhu cầu hàng hóa xuất khẩu và giảm nhập khẩu, từ đó cải thiện cán cân thương mại.

• Điều kiện Marshall–Lerner: Xác định điều kiện để chính sách phá giá đồng nội tệ có thể cải thiện cán cân thương mại, đó là tổng độ co giãn của cầu xuất khẩu và cầu nhập khẩu phải lớn hơn 1 về trị tuyệt đối. Điều kiện này giúp đánh giá tính ổn định của thị trường ngoại hối.

Ngoài ra, luận văn còn xem xét hiệu ứng đường cong chữ J, mô tả diễn biến cán cân thương mại sau khi phá giá đồng nội tệ, với sự suy giảm ban đầu rồi cải thiện trong trung và dài hạn. Các khái niệm chuyên ngành như tỷ giá hối đoái danh nghĩa có hiệu lực (NEER), tỷ giá hối đoái thực có hiệu lực (REER), và độ biến động tỷ giá được đo lường bằng độ lệch chuẩn cũng được sử dụng để phân tích.

Phương pháp nghiên cứu

Luận văn sử dụng dữ liệu chuỗi thời gian theo quý từ năm 2002 đến 2016, gồm các biến xuất khẩu, nhập khẩu, GDP, chỉ số giá xuất khẩu và nhập khẩu, tỷ giá hối đoái danh nghĩa và thực có hiệu lực. Dữ liệu được thu thập từ Tổng cục Thống kê Việt Nam, IMF và DataStream.

Phương pháp phân tích chính là mô hình hồi quy ARDL (Auto-Regressive Distributed Lag) kết hợp kiểm định đồng liên kết và kiểm định nghiệm đơn vị ADF để đảm bảo tính dừng của chuỗi dữ liệu. Độ biến động tỷ giá được đo bằng độ lệch chuẩn của tỷ giá hối đoái trong 12 tháng trước, phù hợp với đặc thù chính sách tỷ giá ngắn hạn tại Việt Nam.

Quy trình nghiên cứu gồm:

• Kiểm định tính dừng của các biến bằng kiểm định ADF.
• Kiểm định đồng liên kết giữa các biến bằng phương pháp ARDL.
• Ước lượng mô hình ARDL để phân tích tác động ngắn hạn và dài hạn của biến động tỷ giá lên xuất khẩu và nhập khẩu.
• Sử dụng phần mềm Eviews 9 để lựa chọn độ trễ tối ưu và thực hiện các phân tích thống kê.

Phương pháp này cho phép tách biệt rõ ràng tác động ngắn hạn và dài hạn, đồng thời xử lý được vấn đề nội sinh trong mô hình.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Mối quan hệ dài hạn giữa biến động tỷ giá và xuất khẩu: Kết quả kiểm định đồng liên kết cho thấy tồn tại mối quan hệ dài hạn giữa độ biến động tỷ giá hối đoái danh nghĩa và thực có hiệu lực với xuất khẩu Việt Nam, với giá trị thống kê F lần lượt là 14.77 và 10.77, vượt ngưỡng giới hạn trên ở mức ý nghĩa 10%. Hệ số hồi quy cho thấy GDP và chỉ số giá xuất khẩu có tác động cùng chiều và có ý nghĩa thống kê 1% đến xuất khẩu, tức khi GDP và giá xuất khẩu tăng, xuất khẩu cũng tăng theo.

2. Ảnh hưởng của biến động tỷ giá đến nhập khẩu: Mối quan hệ dài hạn chỉ được tìm thấy giữa biến động tỷ giá thực có hiệu lực và nhập khẩu, với giá trị thống kê F là 3.77, vượt ngưỡng giới hạn trên ở mức ý nghĩa 10%. Điều này cho thấy biến động tỷ giá thực có ảnh hưởng đáng kể đến nhập khẩu, trong khi biến động tỷ giá danh nghĩa không có mối liên hệ dài hạn rõ ràng với nhập khẩu.

3. Độ biến động tỷ giá thực có hiệu lực cao hơn tỷ giá danh nghĩa: Giá trị trung bình độ biến động tỷ giá thực có hiệu lực là 0.096, cao hơn so với tỷ giá danh nghĩa, phản ánh sự biến động lớn hơn khi điều chỉnh theo chỉ số giá tiêu dùng, cho thấy tỷ giá thực là chỉ số phản ánh chính xác hơn về năng lực cạnh tranh.

4. Mối tương quan tuyến tính giữa các biến: Độ biến động tỷ giá hối đoái danh nghĩa và thực có hiệu lực đều có mối tương quan cùng chiều với xuất khẩu và nhập khẩu, trong khi chỉ số giá xuất khẩu và nhập khẩu có mối tương quan ngược chiều với các biến thương mại này.

Thảo luận kết quả

Kết quả nghiên cứu phù hợp với lý thuyết Marshall–Lerner và hiệu ứng đường cong chữ J, cho thấy biến động tỷ giá có tác động phức tạp đến thương mại quốc tế. Mối quan hệ cùng chiều giữa GDP, chỉ số giá xuất khẩu và xuất khẩu phản ánh rằng tăng trưởng kinh tế và giá cả hàng hóa xuất khẩu là những yếu tố thúc đẩy xuất khẩu.

Sự khác biệt trong tác động của biến động tỷ giá danh nghĩa và thực có hiệu lực đến nhập khẩu cho thấy việc điều chỉnh theo giá cả tương đối là cần thiết để đánh giá chính xác ảnh hưởng của tỷ giá đến thương mại. Kết quả này cũng đồng nhất với các nghiên cứu trước đây cho thấy tỷ giá thực có hiệu lực là chỉ số tổng hợp phản ánh năng lực cạnh tranh quốc gia tốt hơn.

Mối tương quan cùng chiều giữa biến động tỷ giá và thương mại có thể được giải thích bởi hiệu ứng thu nhập và hiệu ứng thay thế trong lý thuyết rủi ro tỷ giá, khi các doanh nghiệp có thể điều chỉnh chiến lược kinh doanh để tận dụng biến động tỷ giá nhằm tối đa hóa lợi nhuận. Tuy nhiên, tác động này có thể khác nhau tùy thuộc vào ngành hàng và thị trường xuất nhập khẩu.

Dữ liệu có thể được trình bày qua biểu đồ đường thể hiện xu hướng biến động tỷ giá và giá trị xuất nhập khẩu theo thời gian, cũng như bảng ma trận tương quan để minh họa mối quan hệ giữa các biến.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Tăng cường quản lý và ổn định tỷ giá hối đoái: Ngân hàng Nhà nước cần tiếp tục theo dõi sát sao biến động tỷ giá thực có hiệu lực, áp dụng các công cụ can thiệp thị trường phù hợp nhằm giảm thiểu rủi ro cho doanh nghiệp xuất nhập khẩu, góp phần ổn định cán cân thương mại trong ngắn hạn và dài hạn.

2. Phát triển thị trường tài chính và công cụ phòng ngừa rủi ro tỷ giá: Khuyến khích các doanh nghiệp sử dụng hợp đồng kỳ hạn, quyền chọn tỷ giá để giảm thiểu tác động tiêu cực của biến động tỷ giá, từ đó nâng cao khả năng cạnh tranh trên thị trường quốc tế.

3. Đẩy mạnh cải thiện năng lực sản xuất và nâng cao chất lượng hàng hóa xuất khẩu: Tăng cường đầu tư vào công nghệ, đổi mới sáng tạo nhằm nâng cao giá trị gia tăng sản phẩm, giảm sự phụ thuộc vào biến động tỷ giá trong việc duy trì lợi thế cạnh tranh.

4. Xây dựng chính sách hỗ trợ doanh nghiệp xuất nhập khẩu: Cung cấp thông tin, tư vấn về biến động tỷ giá và các biện pháp phòng ngừa rủi ro, đồng thời thiết lập các quỹ hỗ trợ tài chính cho doanh nghiệp chịu ảnh hưởng lớn từ biến động tỷ giá trong ngắn hạn.

Các giải pháp trên nên được thực hiện trong vòng 1-3 năm tới, với sự phối hợp chặt chẽ giữa Ngân hàng Nhà nước, Bộ Công Thương, Bộ Tài chính và các hiệp hội doanh nghiệp để đảm bảo hiệu quả và tính khả thi.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Các nhà hoạch định chính sách kinh tế vĩ mô: Luận văn cung cấp cơ sở khoa học để xây dựng và điều chỉnh chính sách tỷ giá, nhằm ổn định thị trường ngoại hối và cải thiện cán cân thương mại quốc tế.

2. Doanh nghiệp xuất nhập khẩu: Hiểu rõ tác động của biến động tỷ giá đến hoạt động kinh doanh, từ đó áp dụng các chiến lược phòng ngừa rủi ro và tối ưu hóa lợi nhuận.

3. Các nhà nghiên cứu và học viên ngành kinh tế, tài chính: Tài liệu tham khảo hữu ích về phương pháp nghiên cứu ARDL, kiểm định đồng liên kết và phân tích tác động biến động tỷ giá trong bối cảnh kinh tế Việt Nam.

4. Các tổ chức tài chính và ngân hàng: Nắm bắt xu hướng biến động tỷ giá và ảnh hưởng đến thương mại quốc tế để thiết kế các sản phẩm tài chính phù hợp hỗ trợ khách hàng doanh nghiệp.

Câu hỏi thường gặp

1. Biến động tỷ giá hối đoái ảnh hưởng như thế nào đến xuất khẩu của Việt Nam?
   Biến động tỷ giá, đặc biệt là tỷ giá thực có hiệu lực, có mối quan hệ dài hạn cùng chiều với xuất khẩu. Khi tỷ giá biến động hợp lý, hàng hóa xuất khẩu trở nên cạnh tranh hơn, thúc đẩy tăng trưởng xuất khẩu.

2. Tại sao tỷ giá thực có hiệu lực quan trọng hơn tỷ giá danh nghĩa trong nghiên cứu này?
   Tỷ giá thực có hiệu lực điều chỉnh theo chỉ số giá tiêu dùng, phản ánh chính xác hơn sức mua và năng lực cạnh tranh thực tế của hàng hóa trên thị trường quốc tế, do đó có tác động rõ ràng hơn đến thương mại.

3. Phương pháp ARDL có ưu điểm gì trong phân tích dữ liệu chuỗi thời gian?
   Phương pháp ARDL cho phép phân tích mối quan hệ ngắn hạn và dài hạn giữa các biến, không yêu cầu tất cả biến phải dừng ở cùng bậc, phù hợp với mẫu dữ liệu nhỏ và xử lý được vấn đề nội sinh.

4. Hiệu ứng đường cong chữ J là gì và có tồn tại trong trường hợp Việt Nam không?
   Hiệu ứng đường cong chữ J mô tả sự suy giảm ban đầu rồi cải thiện cán cân thương mại sau khi phá giá đồng nội tệ. Nghiên cứu không trực tiếp kiểm định hiệu ứng này ở Việt Nam, nhưng các lý thuyết liên quan được áp dụng để giải thích tác động dài hạn.

5. Doanh nghiệp xuất nhập khẩu nên làm gì để giảm thiểu rủi ro từ biến động tỷ giá?
   Doanh nghiệp nên sử dụng các công cụ phòng ngừa rủi ro như hợp đồng kỳ hạn, quyền chọn tỷ giá, đồng thời đa dạng hóa thị trường và nâng cao chất lượng sản phẩm để giảm phụ thuộc vào biến động tỷ giá.

Kết luận

• Luận văn xác định tồn tại mối quan hệ dài hạn giữa biến động tỷ giá hối đoái thực và danh nghĩa với thương mại quốc tế của Việt Nam trong giai đoạn 2002-2016.
• GDP và chỉ số giá xuất khẩu có tác động tích cực và có ý nghĩa thống kê đến xuất khẩu Việt Nam.
• Biến động tỷ giá thực có hiệu lực có ảnh hưởng đáng kể đến nhập khẩu, trong khi biến động tỷ giá danh nghĩa không có mối liên hệ dài hạn rõ ràng với nhập khẩu.
• Phương pháp ARDL được áp dụng hiệu quả trong việc phân tích tác động ngắn hạn và dài hạn của biến động tỷ giá lên thương mại quốc tế.
• Các khuyến nghị chính sách tập trung vào ổn định tỷ giá, phát triển công cụ phòng ngừa rủi ro và nâng cao năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp xuất nhập khẩu.

Next steps: Tiếp tục nghiên cứu mở rộng phạm vi dữ liệu, phân tích theo ngành hàng và thị trường cụ thể để có giải pháp chính sách chi tiết hơn. Các nhà hoạch định chính sách và doanh nghiệp nên áp dụng kết quả nghiên cứu để tối ưu hóa chiến lược kinh doanh và điều hành chính sách tỷ giá.

Call to action: Các bên liên quan trong lĩnh vực kinh tế, tài chính và thương mại quốc tế cần phối hợp chặt chẽ để ứng dụng kết quả nghiên cứu, góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế bền vững của Việt Nam trong bối cảnh biến động tỷ giá toàn cầu.

Trích đoạn nội dung tài liệu

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ TP. HỒ CHÍ MINH TRẦN THỊ THU HÀ ẢNH HƯỞNG CỦA BIẾN ĐỘNG TỶ GIÁ LÊN LVTS Quản lý kinh tế THƯƠNG MẠI QUỐC TẾ Ở VIỆT NAM LUẬN VĂN THẠC SĨ KINH TẾ TP. Hồ Chí Minh – 2018 BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ TP. HỒ CHÍ MINH TRẦN THỊ THU HÀ ẢNH HƯỞNG CỦA BIẾN ĐỘNG TỶ GIÁ LÊN THƯƠNG MẠI QUỐC TẾ Ở VIỆT NAM LVTS Quản Chuyên ngành: Tài chínhlý kinh – Ngân hàng tế Mã số: 60340201 LUẬN VĂN THẠC SĨ KINH TẾ NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC PGS.

NGUYỄN THỊ NGỌC TRANG TP. Hồ Chí Minh – 2018 LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan bài luận văn thạc sĩ với đề tài “Ảnh hưởng của biến động tỷ giá lên thương mại quốc tế của Việt Nam ” là công trình nghiên cứu khoa học độc lập của riêng tôi theo sự hướng dẫn của PGS.TS Nguyễn Thị Ngọc Trang. Các số liệu, kết quả nêu trong Luận văn là trung thực, có nguồn gốc rõ ràng, cụ thể và chưa từng được ai công bố trong bất kỳ công trình nào khác. Tôi xin hoàn toàn chịu trách nhiệm về nội dung và tính trung thực của Luận văn này.

Hồ Chí Minh, ngày tháng năm Trần Thị Thu Hà LVTS Quản lý kinh tế MỤC LỤC TRANG PHỤ BÌA LỜI CAM ĐOAN MỤC LỤC DANH MỤC CÁC BẢNG DANH MỤC CÁC HÌNH CHƢƠNG 1.GIỚI THIỆU ĐỀ TÀI. Lý do chọn đề tài. Mục tiêu nghiên cứu. Câu hỏi nghiên cứu.

Phương pháp nghiên cứu. Nội dung đề tài .TỔNG QUAN LÝ THUYẾT VÀ BẰNG CHỨNG THỰC LVTS Quản lý kinh tế NGHIỆM. Tổng quan lý thuyết. Lý thuyết chuẩn về mậu dịch quốc tế.

Điều kiện Marsahll – Lerner. Hiệu ứng đường cong chữ J. Mối quan hệ giữa độ biến động tỷ giá và thương mại. Tổng quan nghiên cứu trước đây .PHƢƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU.

Dữ liệu nghiên cứu. Mô hình nghiên cứu. Phương pháp ước lượng .KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU. Mô tả thống kê và ma trận tương quan.

Thống kê mô tả. Ma trận tương quan. Kiểm định nghiệm đơn vị và tính đồng liên kết. Kiểm định nghiệm đơn vị.

Kiểm định tính đồng liên kết. Kết quả nghiên cứu mối quan hệ giữa biến động tỷ giá và xuất khẩu. Biến động tỷ giá danh nghĩa. Biến động tỷ giá thực.

Kết quả nghiên cứu mối quan hệ giữa biến động tỷ giá thực và nhập khẩu51 4. Tóm tắt kết quả nghiên cứu. Hạn chế đề tài và hướng nghiên cứu tiếp theo. 57 TÀI LIỆU THAM KHẢO PHỤ LỤC LVTS Quản lý kinh tế DANH MỤC CÁC BẢNG Bảng 2.

Tổng hợp các nghiên cứu trước đây. Kiểm định tính ARCH đối với tỷ giá hối đoái danh nghĩa có hiệu lực. Kiểm định tính ARCH đối với tỷ giá hối đoái thực có hiệu lực. Mô tả các biến.

Thống kê mô tả các biến. Ma trận tương quan. Kết quả kiểm định nghiệm đơn vị. Kết quả kiểm định tính đồng liên kết.

Kết quả ước lượng mối quan hệ dài hạn giữa độ biến động tỷ giá danh nghĩa có hiệu lực và xuất khẩu. Kết quả ước lượng mối quan hệ ngắn hạn giữa độ biến động tỷ giá danh nghĩa có hiệu lực và xuất khẩu. Kết quả ước lượng mối quan hệ dài hạn giữa độ biến động tỷ giá thực có LVTS Quản lý kinh tế hiệu lực và xuất khẩu. Kết quả ước lượng mối quan hệ ngắn hạn giữa độ biến động tỷ giá thực có hiệu lực và xuất khẩu.

Kết quả ước lượng mối quan hệ dài hạn giữa độ biến động tỷ giá thực có hiệu lực và nhập khẩu. Kết quả ước lượng mối quan hệ ngắn hạn giữa độ biến động tỷ giá thực có hiệu lực và nhập khẩu. 53 DANH MỤC CÁC HÌNH Hình 2. Minh hoạt ảnh hưởng của tỷ giá đến xuất khẩu nội địa.

Hiệu ứng đương cong chữ J. Kiểm định CUSUM của mô hình ARDL khi xem xét độ biến động tỷ giá hối đoái danh nghĩa có hiệu lực và xuất khẩu. Kiểm định CUSUMSQ của mô hình ARDL khi xem xét độ biến động tỷ giá hối đoái danh nghĩa có hiệu lực và xuất khẩu. Kiểm định CUSUM của mô hình ARDL khi xem xét độ biến động tỷ giá hối đoái thực có hiệu lực và xuất khẩu.

Kiểm định CUSUMSQ của mô hình ARDL khi xem xét độ biến động tỷ giá hối đoái thực có hiệu lực và xuất khẩu. Kiểm định CUSUM của mô hình ARDL khi xem xét độ biến động tỷ giá hối đoái thực có hiệu lực và nhập khẩu. Kiểm định CUSUMSQ của mô hình ARDL khi xem xét độ biến động tỷ LVTS Quản lý kinh tế giá hối đoái thực có hiệu lực và nhập khẩu. GIỚI THIỆU ĐỀ TÀI 1.

Lý do chọn đề tài Trong bối cảnh hội nhập kinh tế toàn cầu ngày càng mạnh mẽ, vấn đề giao thương giữa các nước luôn được đặt lên hàng đầu. Trong đó xuất khẩu, nhập khẩu và tỷ giá hối đoái luôn giữ vai trò trọng tâm. Trong khi tỷ giá hối đoái là một biến số có ảnh hưởng lớn đến tính cạnh tranh của hàng hóa ngoại thương thì xuất, nhập khẩu lại đóng vai trò chủ yếu trong tỷ trọng cán cân tài khoản vãng lai của một quốc gia. Người ta nhận thấy rằng biến động tỷ giá có thể có ảnh hưởng tốt hoặc làm cho cán cân thương mại (nội dung chủ yếu trong cán cân tài khoản vãng lai) của một nước trở nên xấu đi.

Vì thế, việc kiểm soát tốt dòng chảy thương mại dưới những biến động không ngừng của tỷ giá luôn là nhiệm vụ cơ bản của chính sách kinh tế vĩ mô. Từ sau khi gia nhập WTO đến nay, nền kinh tế Việt Nam ngày càng phát triển, quan hệ hợp tác, trao đổi thương mại của Việt Nam và các quốc gia trên thế giới LVTS Quản lý kinh tế ngày càng được đẩy mạnh điều này đã góp phần thúc đẩy xuất nhập khẩu diễn ra mạnh mẽ. Để giữ vững vị thế của mình trên thị trường kinh tế thế giới, thì thương mại quốc tế đóng vai trò khá quan trọng. Một trong những yếu tố đóng vai trò quan trong trong thương mại Quốc tế là vấn đề điều hành chính sách tỷ giá để giữ vững và nâng cao tính cạnh tranh của hàng hóa xuất khẩu, cải thiện cán cân thương mại cần phải được thực hiện một cách linh hoạt và kịp thời.

Đề tài “Ảnh hưởng của biến động tỷ giá lên thương mại quốc tế của Việt Nam” được thực hiện nhằm phân tích, đánh giá cụ thể hơn mối quan hệ giữa các đại lượng này để từ đó thấy được tầm quan trọng của cơ chế tỷ giá đối với thương mại, qua đó có biện pháp đề xuất phù hợp. Khi các biện pháp chính sách phù hợp giúp cải thiện được cán cân thương mại với các nước. Mục tiêu nghiên cứu Xây dựng mô hình ước lượng biến động tỷ giá bằng mô hình GARCH kết hợp với mô hình ARCH thông qua dữ liệu tỷ giá hàng Quý. 2 Xác định mối quan hệ và mức độ ảnh hưởng của biến động tỷ giá lên thương mại quốc tế của Việt Nam thông qua biến nghiên cứu phụ thuộc là xuất khẩu, nhập khẩu.

Câu hỏi nghiên cứu Biến động tỷ giá hối đoái có ảnh hưởng đến xuất khẩu và nhập khẩu của Việt Nam trong dài hạn hay không? Nếu có thì đó là tác động nào? Biến động tỷ giá hối đoái có ảnh hưởng đến xuất khẩu và nhập khẩu của Việt Nam trong ngắn hạn hay không? Nếu có thì đó là tác động nào? Ngoài ra, các yếu tố khác như thu nhập nội địa, chỉ số giá xuất khẩu có tác động đến xuất khẩu Việt Nam trong dài hạn hay không? Nếu có thì nó ảnh hưởng như thế nào? 1. Phƣơng pháp nghiên cứu Với mục tiêu nghiên cứu xem xét tác động của độ biến động của tỷ giá hối đoái đến xuất nhập khẩu của Việt Nam trong giai đoạn từ 2002 – 2016, luận văn sử dụng LVTS Quản lý kinh tế phương pháp tiếp cận tương tự với phương pháp mà Arize và các cộng sự (2000), O’Neill (2014) và Asteriou và các cộng sự (2016) đã áp dụng trong nghiên cứu của các tác giả. Cụ thể phương trình hồi quy được thể hiện như sau: (1) (2) (3) (4) Trong đó, và lần lượt là logarithm tự nhiên của giá trị xuất khẩu và nhập khẩu của Việt Nam. là logarithm tự nhiên của tổng sản lượng quốc nội của Việt Nam.

và là logarithm tự nhiên của chỉ số giá xuất khẩu và nhập khẩu của Việt Nam. và là độ biến động của tỷ giá hối đoái thực có hiệu lực và tỷ giá hối đoái danh nghĩa có hiệu lực. Và là sai số của mô hình nghiên cứu. Đồng thời, luận văn sử dụng dữ liệu được thu thập từ Tổng Cục Thống kê Việt Nam (GSO), DataStream, Quỹ Tiền Tệ Quốc tế (IMF) trong giai đoạn từ năm 2001 3 – 2016.

Do chỉ số giá nhập khẩu và chỉ số giá xuất khẩu chỉ có sẵn dữ liệu trên DataStream từ Quý 2 năm 2001, cho nên để thống nhất giai đoạn nghiên cứu, luận văn áp dụng một mẫu nghiên cứu từ Quý I năm 2002 đến Quý IV năm 2016. Nội dung đề tài Luận văn bao gồm 5 chương: Chƣơng 1: Giới thiệu đề tài. Trong chương này luận văn đưa ra lý do chọn đề tài, mục tiêu nghiên cứu, câu hỏi nghiên cứu, phương pháp nghiên cứu, các đóng góp của luận văn và hướng phát triển đề tài. Chƣơng 2: Tồng quan lý thuyết và tổng quan các nghiên cứu trƣớc đây.

Trong chương này luận văn giới thiệu lý thuyết về sự dịch chuyển của dòng vốn quốc tế. Sau đó, luận văn tiến hành tổng quan các nghiên cứu trước đây và từ đó đưa ra lỗ hổng nghiên cứu (research gap) của các nghiên cứu trước đây. Chƣơng 3: Phƣơng pháp nghiên cứu. Luận văn tiến hành giới thiệu dữ liệu nghiên cứu, đưa ra cách đo lường các biến trong luận văn, hơn thế nữa, luận văn sơ LVTS Quản lý kinh tế lược qua mô hình nghiên cứu mà luận văn sử dụng trong bài nghiên cứu và cuối cùng luận văn trình bày phương pháp ước lượng.

Chƣơng 4: Kết quả nghiên cứu. Luận văn tiến hành thảo luận các kết quả ước lượng từ các phương trình nghiên cứu dựa vào mô hình ARDL được đề cập trong Chương 3. Chƣơng 5: Kết luận. Trong chương này luận văn đi đến các kết luận của bài nghiên cứu từ đó hướng đến việc khuyến nghị các hàm ý chính sách cho Việt Nam, đồng thời luận văn cũng nêu lên những hạn chế của đề tài và hướng nghiên cứu tiếp theo từ các hạn chế này.