Bối cảnh và vấn đề nghiên cứu

Đồ án CDIO với đề tài "Xây Dựng Website Movie Streaming" do nhóm sinh viên gồm Nguyễn Yến Nhi (Trưởng nhóm), Trần Xuân Hưng, Lê Đăng Huy, Trương Công Thịnh và Trần Thái Vinh thuộc Khoa Công nghệ Thông tin, Trường Đại học Duy Tân thực hiện dưới sự hướng dẫn của ThS. Trần Thị Thanh Lan. Đồ án được triển khai trong mốc thời gian từ ngày 11/02/2022 đến ngày 31/12/2022 (hoàn thiện báo cáo vào tháng 11 năm 2022 tại Đà Nẵng).

Về bối cảnh thực tiễn và lý do chọn đề tài, tài liệu ghi nhận sự phát triển mạnh mẽ của Internet và công nghệ thông tin đã làm thay đổi phương thức tiếp cận các dịch vụ giải trí. Nhu cầu xem phim, nghe nhìn trực tuyến của người dùng tăng cao, đòi hỏi các nền tảng phân phối nội dung video trực tuyến (movie streaming) phải đáp ứng khả năng truy cập nhanh chóng, giao diện thân thiện và hỗ trợ đa nền tảng thiết bị. Trước khi đi đến đề tài chung, các thành viên trong nhóm đã tiến hành đề xuất và thẩm định 4 ý tưởng cá nhân gồm:

  1. Website học trực tuyến (đề xuất bởi sinh viên Lê Đăng Huy).
  2. Website mua sắm thời trang (đề xuất bởi sinh viên Nguyễn Yến Nhi).
  3. Phần mềm quét và kiểm tra sức khỏe tổng quan (đề xuất bởi sinh viên Trần Xuân Hưng).
  4. Website bán laptop, máy tính bảng (đề xuất bởi sinh viên Trương Công Thịnh).

Sau quá trình đánh giá và thảo luận nội bộ, nhóm đã thống nhất lựa chọn phát triển hệ thống Website Movie Streaming nhằm đáp ứng nhu cầu xem phim trực tuyến.

Mục tiêu và nhiệm vụ nghiên cứu của đồ án bao gồm:

  1. Khảo sát nhu cầu người dùng và hình thành ý tưởng sản phẩm theo chuẩn tiếp cận CDIO (giai đoạn Conceive).
  2. Xác định hệ thống yêu cầu chức năng và phi chức năng cho website chiếu phim trực tuyến.
  3. Đặc tả chi tiết các tác nhân và 14 ca sử dụng (Use Case) thông qua hệ thống biểu đồ phân tích UML (biểu đồ ca sử dụng, biểu đồ hoạt động, biểu đồ tuần tự).
  4. Thiết kế mô hình cơ sở dữ liệu quan hệ (Entity Relationship Diagram - ERD) và cấu trúc bảng dữ liệu.
  5. Thiết kế chi tiết hệ thống giao diện người dùng (User Interface) cho cả phân hệ người xem và phân hệ quản trị (Admin).

Đối tượng và phạm vi nghiên cứu:

  • Đối tượng nghiên cứu: Quy trình phân tích, thiết kế hệ thống website chiếu phim trực tuyến (Movie Streaming Website) theo quy chuẩn CDIO.
  • Phạm vi không gian: Ứng dụng web phục vụ người dùng kết nối Internet thông qua trình duyệt web trên máy tính và các thiết bị di động chạy hệ điều hành Android, iOS và Windows Phone.
  • Phạm vi thời gian: Dự án thực hiện từ ngày 11/02/2022 đến ngày 31/12/2022.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp

Đồ án áp dụng khung lý thuyết và phương pháp luận kỹ thuật phần mềm chuẩn hóa:

  • Khung phương pháp luận CDIO: Đồ án tập trung vào hai giai đoạn đầu tiên của chu trình phát triển sản phẩm kỹ thuật gồm:
    • Giai đoạn Conceive (Ý tưởng sản phẩm): Đề xướng ý tưởng cá nhân, phân tích tính khả thi, đánh giá thị trường, đối tượng thụ hưởng và lựa chọn đề tài nhóm.
    • Giai đoạn Design (Thiết kế hệ thống): Xác định yêu cầu, mô hình hóa hệ thống bằng UML, thiết kế cơ sở dữ liệu và giao diện người dùng.
  • Mô hình phân tích và thiết kế hệ thống hướng đối tượng (OOAD): Sử dụng ngôn ngữ mô hình hóa thống nhất (UML) để xây dựng biểu đồ ca sử dụng tổng quát và chi tiết, biểu đồ hoạt động (Activity Diagram) và biểu đồ tuần tự (Sequence Diagram) cho từng chức năng.
  • Mô hình hóa dữ liệu: Thiết kế cơ sở dữ liệu quan hệ thông qua sơ đồ thực thể liên kết (Entity Relationship Diagram - ERD) và đặc tả cấu trúc bảng (Table Design) trên hệ quản trị Microsoft SQL Server.
  • Công nghệ và nền tảng lập trình: Dựa trên cơ sở kiến thức khảo sát của sinh viên gồm các ngôn ngữ và công nghệ web như ASP.NET, PHP, HTML, CSS, JavaScript; kết hợp tham khảo các ngôn ngữ lập trình back-end khác như Java, Python, Ruby và .NET.
  • Phương pháp nghiên cứu thực tế:
    • Phương pháp phân tích - tổng hợp tài liệu chuyên ngành công nghệ phần mềm.
    • Phương pháp đánh giá định lượng sơ bộ về thị trường (ước tính lượng người thụ hưởng, lượng người dùng chi trả, mức độ đầu tư, thời gian phát triển và tuổi thọ sản phẩm).
    • Phương pháp đặc tả yêu cầu phần mềm theo chuẩn kỹ thuật (phân rã chức năng, luồng sự kiện chính, điều kiện tiên quyết và hậu điều kiện).

Thiết kế và triển khai

Hệ thống Website Movie Streaming được phân tích và thiết kế kỹ thuật với các thông số cấu trúc chi tiết như sau:

1. Phân loại tác nhân và yêu cầu chức năng

Hệ thống xác định 3 nhóm tác nhân (Actors) chính với các quyền hạn nghiệp vụ tương ứng:

STT Tên tác nhân Mô tả vai trò và chức năng trong hệ thống
1 Admin Người quản trị hệ thống: đăng nhập, đăng xuất, quản lý thể loại, quản lý phim (thêm, sửa, xóa), quản lý tài khoản người dùng, xem báo cáo thống kê.
2 Người xem có tài khoản (Thành viên) Người dùng đã đăng ký tài khoản: đăng ký, đăng nhập, bình luận phim, đánh giá phim (từ 1 đến 10 sao), quản lý thông tin cá nhân.
3 Người xem (Khách vãng lai) Người dùng chưa có tài khoản: tìm kiếm phim, xem thông tin phim, xem phim trực tuyến, tải phim xuống thiết bị.

2. Yêu cầu phi chức năng

  • Độ ổn định và độ chính xác: Hệ thống đảm bảo vận hành ổn định, chính xác trong quá trình truyền tải và hiển thị dữ liệu.
  • Giao diện: Thiết kế trực quan, dễ nhìn, tối ưu hóa trải nghiệm thao tác của người dùng.
  • Bảo mật: Đảm bảo an toàn thông tin cá nhân của khách hàng và thông tin tài khoản sử dụng trên hệ thống.
  • Độ tin cậy: Cung cấp thông tin phim chính xác, đảm bảo uy tín dữ liệu.
  • Tính tương thích: Hệ thống phục vụ người dùng sử dụng trình duyệt web kết nối Internet, hỗ trợ hoạt động trên các thiết bị di động chạy hệ điều hành Android, iOS và Windows Phone.

3. Danh mục 14 Ca sử dụng (Use Cases) của hệ thống

Hệ thống được thiết kế gồm 14 Use Case tổng quát:

STT Mã Use Case Tên Use Case Tác nhân chính thực hiện
1 UC01 Đăng ký Khách vãng lai
2 UC02 Đăng nhập Admin, Người xem có tài khoản
3 UC03 Tìm kiếm Người xem, Người xem có tài khoản
4 UC04 Tải phim Người xem, Người xem có tài khoản
5 UC05 Xem phim Người xem, Người xem có tài khoản
6 UC06 Bình luận Người xem có tài khoản
7 UC07 Đánh giá Người xem, Người xem có tài khoản
8 UC08 Xem thông tin phim Người xem, Người xem có tài khoản
9 UC09 Quản lý thông tin cá nhân Admin, Người xem có tài khoản
10 UC10 Quản lý thể loại Admin
11 UC11 Quản lý phim Admin
12 UC12 Quản lý tài khoản Admin
13 UC13 Thống kê Admin
14 UC14 Đề xuất phim mới Hệ thống, Admin

4. Thiết kế cơ sở dữ liệu và giao diện

  • Cơ sở dữ liệu: Thiết kế thông qua mô hình thực thể liên kết (ERD) và hệ thống bảng (Table) lưu trữ dữ liệu người dùng, danh mục thể loại, thông tin chi tiết phim, lịch sử đánh giá và bình luận.
  • Giao diện người dùng: Hệ thống thiết kế các khung màn hình chuẩn bao gồm: Giao diện trang chủ, Giao diện đăng ký, Giao diện đăng nhập, Giao diện xem thông tin phim, Giao diện xem phim, Giao diện quản lý thông tin cá nhân, Giao diện Admin, Giao diện quản lý phim, Giao diện quản lý thống kê và Giao diện quản lý tài khoản người dùng.

Nội dung chính theo từng chương

Phần 1: Ý tưởng sản phẩm (Conceive)

Nội dung phần này trình bày chi tiết quy trình đề xướng và thẩm định ý tưởng sản phẩm ban đầu của các thành viên trong nhóm vào ngày 11/02/2022:

Sinh viên đề xuất Tên ý tưởng sản phẩm Ước tính người hưởng lợi Ước tính người chi trả Đánh giá đầu tư Vòng đời thị trường Độ khó kỹ thuật Thời gian phát triển
Lê Đăng Huy Website học trực tuyến 5.000 1.000 Khá 2 năm Trung bình 1 năm
Nguyễn Yến Nhi Website mua sắm thời trang 5.000 300 Khá 5 năm Trung bình 1 năm
Trần Xuân Hưng Phần mềm kiểm tra sức khỏe tổng quan 1.000 20 — — — —
Trương Công Thịnh Website bán laptop, máy tính bảng — — — — — —

Trên cơ sở đánh giá năng lực chuyên môn (phân tích thiết kế hệ thống, phân tích thiết kế hướng đối tượng, hệ quản trị cơ sở dữ liệu, kỹ năng lập trình web) và nhu cầu thị trường, nhóm đã thống nhất lựa chọn đề tài xây dựng Website Movie Streaming, đồng thời xác lập ý nghĩa, đối tượng, phạm vi và phương pháp nghiên cứu cho toàn bộ đồ án.

Phần II: Thiết kế hệ thống (Design)

Phần này tập trung phân tích và thiết kế chi tiết toàn bộ kiến trúc chức năng và kỹ thuật của hệ thống:

  • Đặc tả các ca sử dụng tiêu biểu:
    • UC01 (Đăng ký) & UC02 (Đăng nhập): Xử lý xác thực tài khoản người dùng và phân quyền truy cập hệ thống.
    • UC03 (Tìm kiếm phim): Cho phép người dùng nhập từ khóa tìm kiếm và hệ thống trả về danh sách các sản phẩm phim phù hợp.
    • UC04 (Tải phim) & UC05 (Xem phim): Cho phép người dùng chọn bộ phim mong muốn để phát trực tiếp hoặc tải tập tin phim về máy.
    • UC06 (Bình luận): Điều kiện tiên quyết là người dùng phải đăng nhập thành công; cung cấp khung nhập nội dung (textbox), gửi bình luận và hiển thị các tính năng sửa/xóa bình luận đã gửi.
    • UC07 (Đánh giá): Người dùng đã đăng nhập có thể chấm điểm phim theo thang đo từ 1 đến 10 sao trắng; hệ thống ghi nhận và hiển thị thông báo thành công.
    • UC09 (Quản lý thông tin cá nhân): Hỗ trợ người xem và Admin cập nhật, thêm, sửa, xóa thông tin cá nhân sau khi đăng nhập.
    • UC10 (Quản lý thể loại): Dành riêng cho Admin thực hiện thêm mới, chỉnh sửa và xóa danh mục thể loại phim.
    • UC11 (Quản lý phim): Dành riêng cho Admin thực hiện thêm phim mới, xóa phim, cập nhật thông tin phim và theo dõi danh sách phim trong hệ thống.
    • UC12 (Quản lý tài khoản), UC13 (Thống kê) & UC14 (Đề xuất phim mới): Hỗ trợ Admin quản lý dữ liệu người dùng, theo dõi số liệu thống kê hệ thống và đưa ra các đề xuất phim mới.
  • Hệ thống biểu đồ phân tích: Xây dựng đầy đủ biểu đồ hoạt động và biểu đồ tuần tự tương ứng cho từng ca sử dụng, mô tả rõ các tương tác tuần tự giữa tác nhân (Actor), giao diện (Boundary/Interface), bộ điều khiển (Controller) và cơ sở dữ liệu.
  • Thiết kế dữ liệu và giao diện: Hoàn thiện sơ đồ ERD, danh sách các bảng dữ liệu quan hệ và hệ thống layout giao diện chi tiết từ trang người dùng đến trang quản trị Admin.

Phần Đánh giá và tổng kết

Văn bản thiết lập các mục tổng kết đồ án gồm:

  • Đánh giá những vấn đề đã đạt được trong quá trình nghiên cứu và thiết kế.
  • Xác định những hạn chế, vấn đề chưa đạt được.
  • Đề xuất hướng phát triển hệ thống trong tương lai.

Kết quả và đóng góp

Đồ án đạt được các kết quả kỹ thuật cụ thể được ghi nhận trong văn bản:

  1. Xây dựng hoàn chỉnh tài liệu phân tích nghiệp vụ: Hoàn thành đặc tả 14 ca sử dụng (từ UC01 đến UC14) cho 3 nhóm tác nhân (Admin, Thành viên, Khách vãng lai).
  2. Mô hình hóa chi tiết hệ thống bằng UML: Xây dựng hệ thống biểu đồ ca sử dụng tổng quát, biểu đồ hoạt động và biểu đồ tuần tự cho các chức năng cốt lõi (đăng ký, đăng nhập, tìm kiếm, tải phim, xem phim, bình luận, đánh giá từ 1-10 sao, quản lý thông tin cá nhân, quản lý thể loại, quản lý phim).
  3. Thiết kế kiến trúc dữ liệu và giao diện: Hoàn thành thiết kế mô hình thực thể liên kết (ERD), thiết kế bảng cơ sở dữ liệu và xây dựng đầy đủ 10 màn hình giao diện chức năng chính (Trang chủ, Đăng ký, Đăng nhập, Xem thông tin phim, Xem phim, Quản lý thông tin cá nhân, Giao diện Admin, Quản lý phim, Quản lý thống kê, Quản lý tài khoản người dùng).
  4. Đóng góp thực tiễn: Cung cấp tài liệu thiết kế hệ thống website xem phim trực tuyến theo đúng quy trình CDIO, phục vụ làm mẫu tham khảo chuẩn cho đồ án chuyên ngành Công nghệ phần mềm tại Trường Đại học Duy Tân.

Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp

  • Hạn chế:
    • Đồ án mới tập trung chuyên sâu vào hai giai đoạn đầu của chu trình CDIO là Conceive (Ý tưởng) và Design (Thiết kế hệ thống); văn bản chưa thể hiện kết quả kiểm thử tải thực tế và mã nguồn triển khai chi tiết cho giai đoạn Implement và Operate.
    • Trong nội dung văn bản đặc tả còn tồn tại một số điểm nhầm lẫn kỹ thuật giữa các bảng luồng sự kiện (ví dụ: dòng sự kiện trong use case Đăng nhập mô tả thao tác đăng xuất; use case Quản lý danh mục mô tả giao diện hiển thị quản lý người dùng).
  • Hướng nghiên cứu tiếp (Hướng phát triển):
    • Hoàn thiện lập trình hiện thực hóa hệ thống (Implementation) trên các nền tảng công nghệ ASP.NET/PHP và hệ quản trị Microsoft SQL Server.
    • Tối ưu hóa tính năng đề xuất phim mới (UC14) dựa trên phân tích hành vi và lịch sử đánh giá của người xem.
    • Kiểm thử và tối ưu hóa hiệu năng truyền tải video trực tuyến (streaming) trên môi trường mạng thực tế và các thiết bị di động (Android, iOS, Windows Phone).

Giá trị tham khảo

Tài liệu đồ án có giá trị tham khảo thiết thực cho các đối tượng:

  • Sinh viên ngành Công nghệ phần mềm và Công nghệ thông tin: Tham khảo phương pháp xây dựng đồ án theo chuẩn CDIO, cách thức phân tích yêu cầu phần mềm, kỹ thuật viết bảng đặc tả use case và vẽ biểu đồ UML (Activity Diagram, Sequence Diagram).
  • Người học và lập trình viên phát triển web: Tham khảo cấu trúc thiết kế cơ sở dữ liệu quan hệ và bố cục giao diện cho các ứng dụng web giải trí, truyền phát video đa phương tiện (Movie Streaming).

Câu hỏi thường gặp

1. Đồ án do nhóm sinh viên nào thực hiện và thời gian thực hiện trong bao lâu?
Đồ án do Nhóm 6 gồm 5 sinh viên: Nguyễn Yến Nhi (Trưởng nhóm), Trần Xuân Hưng, Lê Đăng Huy, Trương Công Thịnh và Trần Thái Vinh thuộc Khoa Công nghệ Thông tin, Trường Đại học Duy Tân thực hiện dưới sự hướng dẫn của ThS. Trần Thị Thanh Lan, diễn ra từ ngày 11/02/2022 đến ngày 31/12/2022.

2. Giai đoạn Conceive của đồ án ghi nhận những ý tưởng sản phẩm cá nhân nào?
Có 4 ý tưởng cá nhân được đề xuất gồm: Website học trực tuyến (Lê Đăng Huy), Website mua sắm thời trang (Nguyễn Yến Nhi), Phần mềm quét và kiểm tra sức khỏe tổng quan (Trần Xuân Hưng), và Website bán laptop, máy tính bảng (Trương Công Thịnh). Sau khi thẩm định, nhóm đã chọn đề tài chung là Website Movie Streaming.

3. Hệ thống Website Movie Streaming xác định bao nhiêu tác nhân và bao nhiêu use case?
Hệ thống xác định 3 tác nhân chính (Admin, Người xem có tài khoản/Thành viên, Người xem/Khách vãng lai) cùng 14 Use Case tổng quát (từ UC01 đến UC14).

4. Chức năng Đánh giá phim (UC07) được thiết kế theo cơ chế như thế nào?
Chức năng Đánh giá phim yêu cầu điều kiện tiên quyết là người dùng phải đăng nhập thành công; hệ thống sẽ hiển thị 10 sao trắng để người dùng chọn mức đánh giá từ 1 đến 10 sao, sau đó hệ thống ghi nhận và hiển thị thông báo đánh giá thành công.

5. Yêu cầu phi chức năng của hệ thống quy định hỗ trợ những nền tảng và thiết bị nào?
Hệ thống được thiết kế để phục vụ tất cả người dùng sử dụng trình duyệt có kết nối Internet, hỗ trợ các thiết bị điện thoại chạy hệ điều hành Android, Windows Phone hoặc iOS.


Kết luận

Đồ án CDIO "Xây Dựng Website Movie Streaming" của nhóm sinh viên Trường Đại học Duy Tân đã hoàn thành việc mô hình hóa và thiết kế hoàn chỉnh một hệ thống chiếu phim trực tuyến qua hai giai đoạn Conceive và Design. Báo cáo cung cấp đầy đủ hệ thống yêu cầu chức năng, đặc tả 14 ca sử dụng với các biểu đồ UML chuẩn hóa, thiết kế cơ sở dữ liệu ERD và hệ thống giao diện người dùng - quản trị chi tiết. Đây là tài liệu tham khảo có giá trị học thuật và thực tiễn cho sinh viên chuyên ngành Công nghệ phần mềm khi thực hiện các dự án phân tích thiết kế hệ thống thông tin theo phương pháp luận CDIO.