Khóa luận tốt nghiệp về quyền sở hữu nhà ở của người Việt Nam định cư ở nước ngoài tại Việt Nam

Khóa luận phân tích quyền sở hữu nhà ở của người Việt Nam định cư ở nước ngoài tại Việt Nam, nêu rõ các quy định pháp luật hiện hành.

• Người hướng dẫn: TS. Phạm Thùy Thủy
• Trường học: Trường Đại học Luật Hà Nội
• Chuyên ngành: Pháp luật Kinh tế
• Đề tài: Quyền Sở Hữu Nhà Ở Của Người Việt Nam Định Cư Ở Nước Ngoài
• Loại tài liệu: khóa luận tốt nghiệp
• Năm xuất bản: 2023
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• 1. CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN CỦA PHÁP LUẬT VỀ QUYỀN SỞ HỮU NHÀ Ở CỦA NGƯỜI VIỆT NAM ĐỊNH CƯ Ở NƯỚC NGOÀI TẠI VIỆT NAM
• 1.1. Lý luận về quyền sở hữu nhà ở của người Việt Nam định cư ở nước ngoài tại Việt Nam
• 1.1.1. Khái niệm người Việt Nam định cư ở nước ngoài
• 1.1.2. Khái niệm quyền sở hữu nhà ở của người Việt Nam định cư ở nước ngoài tại Việt Nam
• 1.1.3. Ý nghĩa quyền sở hữu nhà ở của người Việt Nam định cư ở nước ngoài tại Việt Nam
• 1.1.4. Lý luận pháp luật về quyền sở hữu nhà ở của người Việt Nam định cư ở nước ngoài tại Việt Nam
• 1.1.5. Khái niệm pháp luật về quyền sở hữu nhà ở của người Việt Nam định cư ở nước ngoài tại Việt Nam
• 1.1.6. Cấu trúc pháp luật về quyền sở hữu nhà ở của người Việt Nam định cư ở nước ngoài tại Việt Nam
• 1.1.7. Một số yếu tố ảnh hưởng tới pháp luật về quyền sở hữu nhà ở của người Việt Nam định cư ở nước ngoài tại Việt Nam
• 1.1.8. Lịch sử hình thành và phát triển của pháp luật về quyền sở hữu nhà ở của người Việt Nam định cư ở nước ngoài tại Việt Nam
• 2. CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG QUY ĐỊNH PHÁP LUẬT VỀ QUYỀN SỞ HỮU NHÀ Ở CỦA NGƯỜI VIỆT NAM ĐỊNH CƯ Ở NƯỚC NGOÀI TẠI VIỆT NAM
• 2.1. Đối tượng người Việt Nam định cư ở nước ngoài được sở hữu nhà ở tại Việt Nam
• 2.2. Điều kiện để người Việt Nam định cư ở nước ngoài thực hiện quyền sở hữu nhà ở tại Việt Nam
• 2.2.1. Trường hợp người Việt Nam định cư ở nước ngoài là công dân
• 2.2.2. Trường hợp người Việt Nam định cư ở nước ngoài là người gốc
• 2.3. Các hình thức sở hữu nhà ở hợp pháp của người Việt Nam định cư ở nước ngoài
• 2.4. Trình tự, thủ tục xác lập quyền sở hữu nhà ở tại Việt Nam cho người Việt Nam định cư ở nước ngoài
• 2.5. Thẩm quyền cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở và tài sản khác gắn liền với đất cho người Việt Nam định cư ở nước ngoài sử dụng đất tại Việt Nam
• 2.6. Quyền và nghĩa vụ của chủ sở hữu nhà ở là người Việt Nam định cư ở nước ngoài
• 3. CHƯƠNG 3: THỰC TIỄN THI HÀNH PHÁP LUẬT VÀ ĐỊNH HƯỚNG GIẢI PHÁP HOÀN THIỆN PHÁP LUẬT VỀ QUYỀN SỞ HỮU NHÀ Ở CỦA NGƯỜI VIỆT NAM ĐỊNH CƯ Ở NƯỚC NGOÀI TẠI VIỆT NAM
• 3.1. Tổng quan kết quả và đánh giá thực tiễn thi hành pháp luật về quyền sở hữu nhà ở của người Việt Nam định cư ở nước ngoài tại Việt Nam
• 3.2. Thực trạng việc sở hữu nhà ở của người Việt Nam định cư ở nước ngoài tại Việt Nam
• 3.3. Đánh giá chung thực tiễn thi hành pháp luật về quyền sở hữu nhà ở của người Việt Nam định cư ở nước ngoài tại Việt Nam
• 3.4. Định hướng hoàn thiện các quy định của pháp luật về quyền sở hữu nhà ở của người Việt Nam định cư ở nước ngoài tại Việt Nam
• 3.5. Giải pháp hoàn thiện pháp luật và nâng cao hiệu quả thực thi pháp luật về quyền sở hữu nhà ở của người Việt Nam định cư ở nước ngoài tại Việt Nam
• 3.6. Giải pháp hoàn thiện pháp luật về quyền sở hữu nhà ở của người Việt Nam định cư ở nước ngoài tại Việt Nam
• 3.7. Giải pháp nâng cao hiệu quả thực thi pháp luật về quyền sở hữu nhà ở của người Việt Nam định cư ở nước ngoài tại Việt Nam
• PHẦN KẾT LUẬN
• DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Cơ sở lý luận về quyền sở hữu nhà ở của người Việt Nam định cư ở nước ngoài

Quyền sở hữu nhà ở của người Việt Nam định cư ở nước ngoài tại Việt Nam là một vấn đề pháp lý phức tạp, liên quan đến nhiều khía cạnh như luật đất đai, luật nhà ở và các chính sách của Nhà nước. Quyền sở hữu nhà ở không chỉ là quyền lợi cá nhân mà còn là một phần trong chính sách phát triển kinh tế và xã hội của đất nước. Theo quy định hiện hành, người Việt Nam định cư ở nước ngoài có quyền sở hữu nhà ở tại Việt Nam, tuy nhiên, việc thực hiện quyền này vẫn gặp nhiều khó khăn. Các quy định pháp luật hiện tại chưa đủ rõ ràng và cụ thể, dẫn đến việc nhiều người Việt Nam định cư ở nước ngoài không thể thực hiện quyền này một cách hiệu quả. Điều này cần được xem xét và điều chỉnh để phù hợp với thực tiễn và nhu cầu của cộng đồng người Việt Nam ở nước ngoài.

1.1. Khái niệm người Việt Nam định cư ở nước ngoài

Người Việt Nam định cư ở nước ngoài là một bộ phận quan trọng trong cộng đồng người Việt, có vai trò lớn trong việc phát triển kinh tế và văn hóa của đất nước. Khái niệm này đã được xác định rõ ràng trong các văn bản pháp luật, đặc biệt là Luật Quốc tịch Việt Nam năm 1998. Theo đó, người Việt Nam định cư ở nước ngoài được hiểu là công dân Việt Nam và người gốc Việt Nam cư trú, làm ăn, sinh sống lâu dài ở nước ngoài. Việc xác định rõ khái niệm này giúp tạo cơ sở pháp lý cho việc thực hiện các quyền lợi liên quan, trong đó có quyền sở hữu nhà ở tại Việt Nam.

1.2. Ý nghĩa quyền sở hữu nhà ở của người Việt Nam định cư ở nước ngoài

Quyền sở hữu nhà ở của người Việt Nam định cư ở nước ngoài không chỉ mang lại lợi ích cho cá nhân mà còn có ý nghĩa lớn đối với sự phát triển kinh tế của đất nước. Việc cho phép người Việt Nam định cư ở nước ngoài sở hữu nhà ở tại Việt Nam sẽ tạo ra nguồn thu ngoại tệ, góp phần phát triển thị trường bất động sản và tạo điều kiện cho người Việt Nam ở nước ngoài có nơi trở về. Điều này cũng thể hiện sự quan tâm của Nhà nước đối với cộng đồng người Việt Nam ở nước ngoài, khẳng định vị trí và vai trò của họ trong sự phát triển chung của đất nước.

II. Thực trạng pháp luật về quyền sở hữu nhà ở của người Việt Nam định cư ở nước ngoài

Thực trạng pháp luật về quyền sở hữu nhà ở của người Việt Nam định cư ở nước ngoài tại Việt Nam hiện nay cho thấy nhiều bất cập. Mặc dù có nhiều quy định pháp luật liên quan, nhưng việc thực thi vẫn gặp khó khăn. Nhiều người Việt Nam định cư ở nước ngoài vẫn chưa thể thực hiện quyền sở hữu nhà ở do các quy định còn chung chung, thiếu tính khả thi. Các thủ tục hành chính phức tạp và không đồng bộ giữa các cơ quan nhà nước cũng là một trong những nguyên nhân chính dẫn đến tình trạng này. Cần có sự cải cách mạnh mẽ trong hệ thống pháp luật để tạo điều kiện thuận lợi cho người Việt Nam định cư ở nước ngoài trong việc sở hữu nhà ở tại quê hương.

2.1. Đối tượng người Việt Nam định cư ở nước ngoài được sở hữu nhà ở tại Việt Nam

Đối tượng được phép sở hữu nhà ở tại Việt Nam bao gồm công dân Việt Nam và người gốc Việt Nam định cư ở nước ngoài. Tuy nhiên, thực tế cho thấy không phải ai cũng nắm rõ quyền lợi này. Nhiều người vẫn còn e ngại về các quy định pháp luật, dẫn đến việc không dám thực hiện quyền sở hữu nhà ở. Cần có các chương trình tuyên truyền, giáo dục pháp luật để nâng cao nhận thức cho cộng đồng người Việt Nam định cư ở nước ngoài về quyền sở hữu nhà ở của họ.

2.2. Điều kiện để người Việt Nam định cư ở nước ngoài thực hiện quyền sở hữu nhà ở tại Việt Nam

Các điều kiện để người Việt Nam định cư ở nước ngoài thực hiện quyền sở hữu nhà ở tại Việt Nam thường bao gồm việc chứng minh nguồn gốc tài sản, thực hiện nghĩa vụ tài chính đối với Nhà nước và tuân thủ các quy định về xây dựng. Tuy nhiên, nhiều người gặp khó khăn trong việc đáp ứng các điều kiện này do thiếu thông tin và sự hỗ trợ từ các cơ quan chức năng. Cần có sự cải cách trong quy trình cấp giấy chứng nhận quyền sở hữu nhà ở để tạo điều kiện thuận lợi hơn cho người Việt Nam định cư ở nước ngoài.

III. Định hướng giải pháp hoàn thiện pháp luật về quyền sở hữu nhà ở của người Việt Nam định cư ở nước ngoài

Để hoàn thiện pháp luật về quyền sở hữu nhà ở của người Việt Nam định cư ở nước ngoài, cần có những giải pháp cụ thể và khả thi. Trước hết, cần rà soát và sửa đổi các quy định pháp luật hiện hành để đảm bảo tính đồng bộ và khả thi trong thực tiễn. Thứ hai, cần tăng cường công tác tuyên truyền, giáo dục pháp luật cho cộng đồng người Việt Nam định cư ở nước ngoài về quyền sở hữu nhà ở. Cuối cùng, cần thiết lập các cơ chế hỗ trợ, tư vấn pháp lý cho người Việt Nam định cư ở nước ngoài trong việc thực hiện quyền sở hữu nhà ở tại Việt Nam.

3.1. Giải pháp hoàn thiện quy định pháp luật

Cần thiết phải hoàn thiện các quy định pháp luật liên quan đến quyền sở hữu nhà ở của người Việt Nam định cư ở nước ngoài, đảm bảo tính cụ thể và khả thi. Việc sửa đổi các quy định này sẽ giúp tạo ra một khung pháp lý rõ ràng, dễ hiểu cho người dân, từ đó khuyến khích họ thực hiện quyền sở hữu nhà ở tại Việt Nam.

3.2. Tăng cường công tác tuyên truyền giáo dục pháp luật

Công tác tuyên truyền, giáo dục pháp luật cần được đẩy mạnh để nâng cao nhận thức của người Việt Nam định cư ở nước ngoài về quyền sở hữu nhà ở. Các cơ quan chức năng cần tổ chức các buổi hội thảo, tọa đàm để cung cấp thông tin và giải đáp thắc mắc cho cộng đồng người Việt Nam ở nước ngoài.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1: Cơ sở lý luận pháp luật về quyền sở hữu nhà ở của người Việt Nam định cư ở nước ngoài tại Việt Nam. Chương 2: Thực trạng pháp luật về quyền sở hữu nhà ở của người Việt Nam định cư ở nước ngoài tại Việt Nam Chương 3: Thực tiễn thi hành pháp luật và định hướng giải pháp hoàn thiện pháp luật về quyền sở hữu nhà ở của người Việt Nam định cư ở nước ngoài tại Việt Nam PHAN NỘI DUNG CHUONG 1: CO SO LY LUAN CUA PHAP LUAT VE QUYEN SO HUU NHA O CUA NGUOI VIET NAM DINH CU Ở NƯỚC NGOÀI TAI VIET NAM 1. Ly luận về quyền sở hữu nhà ở của người Việt Nam định cư ở nước ngoài tại Việt Nam 1. Khái niệm người Việt Nam định cu ở nước ngoài Người Việt Nam định cư ở nước ngoài là một bộ phan dân cư không nhỏ của quốc gia.

Với tu cách là một chủ thé khi tham gia vào các quan hệ pháp luật, khái niệm người Việt Nam định cư ở nước ngoài theo pháp luật Việt Nam đã ngày càng được hoàn thiện hơn qua các thời kỳ cũng như trong các văn bản pháp luật. Ngay từ những ngày đầu lập nước Việt Nam dân chủ cộng hòa, Nhà nước ta đã ghi nhận vị trí của đối tượng người Việt Nam ở nước ngoài trong việc quản lý nhằm giữ gìn mối liên kết với quê hương của họ. Trong Sắc lệnh số 47 năm 1946 của nước Việt Nam Dân chủ cộng hòa, về tô chức Bộ Ngoại giao, đã ghi nhận khái niệm “Kiều dân” trong tên phòng thuộc Bộ. Theo đó, khái niệm có nội dung “người Việt s99] Namở hải ngoại””.

Tới trước năm 1982, trong các van ban pháp luật, người ta thường sử dụng thuật ngữ “Việt Kiều”, “người Việt Nam ở nước ngoài”, “người Việt Nam sinh sống ở nước ngoài”. Thuật ngữ “øgười Việt Nam định cư ở nước ngoài ” được sử dụng trong Quyết định số 84- HDBT ngày 28/07/1983 của Hội đồng Bộ trưởng về chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn của Ban Việt kiều trung ương. Từ đó, thuật ngữ này được sử dụng phổ biến trong các văn bản pháp luật ở nước ta như Chỉ thị số 16- HĐBT ngày 28/10/1988 của Hội đồng Bộ trưởng đối với người Việt Nam định cư ở nước ngoài tại các nước Xã hội chủ nghĩa, Quyết định số 567-TTg ngày 18/11/1993 của Thủ tướng Chính phủ về việc mời chuyên gia, trí thức người Việt Nam định cư ở nước ngoài tham gia tư vấn, Quyết định số 59-TTg ngày 01/4/1994 của Thủ tướng Chính phủ về việc giải quyết cho người Việt Nam định cư ở nước ngoài hồi hương vê Việt Nam,. Tuy nhiên, nội ham của khái niệm này van chưa được xác định rõ, 1 Sắc lệnh số 47 ngày 07/04/1946 về việc tô chức Bộ ngoại giao do Chủ tịch Chính phủ nước Việt Nam Dân chủ cộng hòa ban hành nhiều sự giải thích chỉ nằm trong một số văn bản hướng dẫn mà lại thiếu thống nhất, không chính xác, do đó dẫn đến nhiều cách hiểu khác nhau.

Đến năm 1998, với sự ra đời của Luật quốc tịch Việt Nam, thuật ngữ “nguoi Việt Nam định cư ở nước ngoài ” mới được giải thích rõ ràng. Khoản 4 Điều 2 Luật Quốc tịch Việt Nam năm 1998 quy định: “Người Việt Nam định cư ở nước ngoài là công dân Việt Nam và là người gốc Việt Nam cư trú, làm ăn, sinh sống lâu dài ở Hước ngoài ”. Mặc dù, việc thé hiện nội hàm khái niệm người Việt Nam định cư ở nước ngoài trong Luật Quốc tịch 1998 tương đối rõ ràng nhưng vẫn bộc lộ hạn chế khi thực hiện nguyên tắc một quốc tịch, chưa đáp ứng được nguyện vọng của Kiều bào ta ở nước ngoài và nhất là khó khăn khi triển khai trên thực tế do sự xung đột pháp lí trong trường hợp có hai hay nhiều quốc tịch. Từ những bất cập trên, Luật Quốc tịch Việt Nam 2008 đã thê hiện tính linh hoạt và phát triển hơn khi cụ thé nội hàm khái niệm Người Việt Nam định cư ở nước ngoài.

Theo đó, Điều 3 Luật Quốc tịch 2008 có quy định: “Người Người Việt Nam định cư ở nước ngoài là công dân Việt Nam và người gốc Việt Nam cư trú, sinh sống lâu dài ở nước ngoài. Người gốc Việt Nam định cư ở nước ngoài là người Việt Nam đã từng có quốc tịch Việt Nam mà khi sinh ra quốc tịch của họ được xác định theo nguyên tắc huyết thống và con, cháu của họ đang cư trú, sinh sống lâu dài ở nước ngoài.”? Trong phạm vi bài luận, nhìn theo góc độ của pháp luật đất đai hiện hành, cụ thê là Luật đất đai 2013 khi nói về quyền sử dụng đất của người Việt Nam định cư ở nước ngoài, khái niệm người Việt Nam định cư ở nước ngoài được nhắc đến và quy định tại Khoản 6 Điều 5, đó là: “Người Việt Nam định cư ở nước ngoài theo qui định của pháp luật về quốc tịch”. Có thê thay, pháp luật đất đai ghi nhận định nghĩa về người Việt Nam định ở nước ngoài theo pháp luật quốc tịch. Đối chiếu với Điều 3 Luật Quốc tịch, với cách giải thích như vậy, có thé thay ngoài yếu tố cư trú, sinh sống lâu dai ở nước ngoài thì yếu tố quốc tịch là căn cứ quan trọng dé phân chia người Việt Nam định cư ở nước ngoài làm hai nhóm chủ thé sau: Thứ nhất, là công dân Việt Nam — những người có quốc tịch Việt Nam (Khoản 1 Điều 17 Hiến pháp 2013) dang cư trú, sống lâu năm ở nước ngoài nhưng vẫn mang 2 Điều 3, Khoản 3, Khoản 4 Luật quốc tịch Việt Nam 2008, sửa đồi, bé sung năm 2014) quốc tịch Việt Nam.

Nhóm đối tượng này bao gồm: (1) Người chỉ có một quốc tịch Việt Nam; (2) Người có quốc tịch Việt Nam đồng thời có quốc tịch nước ngoài. Thứ hai, người gốc Việt Nam là người đã từng có quốc tịch Việt Nam mà khi sinh ra quốc tịch của họ được xác định theo nguyên tắc huyết thống và con, cháu của họ đang cư trú, sinh sống lâu dai ở nước ngoài. Đây là đối tượng đã từng có quốc tịch Việt Nam (do khi sinh ra cha mẹ họ là công dân Việt Nam) nhưng nay không còn g1ữ quốc tịch Việt Nam nữa. Nguyên nhân dẫn đến việc mat quốc tịch Việt Nam của nhóm chủ thể này chủ yếu là do cha mẹ hoặc chính bản thân họ đã xin thôi quốc tịch Việt Nam dé nhập quốc tịch của quốc gia nơi họ cư trú.

Như vậy, có thể định nghĩa người Việt Nam định cư ở nước ngoài như sau: “Người Việt Nam định cư ở nước ngoài là công dân Việt Nam và người gốc Việt Nam cư trú, làm ăn, sinh sống lâu dài ở nước ngoài. Trong quá trình sinh sống, làm ăn lâu đài ở nước ngoài họ có thé đã nhập quốc tịch của một nước khác hoặc chưa nhập quốc tịch của bắt kỳ quốc gia nào. Khái niệm quyền sở hữu nhà ở của người Việt Nam định cư ở nước ngoài tại Việt Nam Theo Từ điển Tiếng Việt do Nguyễn Như Ý chủ biên, “nha ở” được định nghĩa là “chỗ ở và chỗ sinh hoạt của một gia đình”. Theo góc độ pháp lý, tại Khoản 1 Điều 3 Luật nhà ở năm 2014 có quy định về nhà ở như sau: “Nhà ở là công trình xây dựng với mục đích để ở và phục vụ các nhu cau sinh hoạt của hộ gia đình, ca nhân.

`” Tai các khoản từ khoản 2 đến khoản 7 Điều 3 Luật này cũng đã phân loại nhà ở tùy theo mục đích sử dụng và nhu cầu với các khái niệm rõ ràng, bao gồm: Nhà ở riêng lẻ; nhà chung cư; nhà ở thương mại; nhà ở công vụ; nhà ở dé phục vu tai định cư; nhà ở xã hội. Đối chiếu Khoản 8, Điều 2, Luật Nhà ở năm 2014 quy định về các hình thức dé có nhà ở hợp pháp đối với người Việt Nam định cư ở nước ngoài, có thé thay khái niệm nhà ở trong phạm vi nghiên cứu của đề tài có nội hàm hẹp hơn so với khái niệm nhà ở được quy định trong Luật Nhà ở 2014. Theo đó, nhà ở có sẵn của người Việt Nam định cư ở nước ngoài được tạo lập từ chương trình phát triển nhà ở thương mai 3 Nguyễn Như Ý (chủ biên) Tir điển Tiếng Việt, Nxb Giáo dục, Hà Nội, 2001, Tr.514 10 được đầu tư xây dựng dé bán, cho thuê, cho thuê mua theo cơ chế thị trường hoặc từ nhà ở của hộ gia đình, cá nhân. Quyền sở hữu là một trong những quyên cơ bản nhất, quan trọng nhất của mỗi công dân.

Chủ sở hữu có quyền chiếm hữu, quyền sử dụng và quyền định đoạt đối với tài sản thuộc sở hữu của mình. Nhà ở là tài sản, nên sở hữu nhà ở của người Việt Nam định cư ở nước ngoài tại Việt Nam phải được xây dựng trên nền tảng của chế định sở hữu tài sản nói chung. Bộ luật Dân sự (BLDS) năm 2015 đã định nghĩa về quyền sở hữu bằng cách liệt kê những nội dung của quyên này. Theo đó, “Quyền sở hữu bao gồm quyền chiếm hữu, quyền sử dung và quyền định đoạt tài sản của chủ sở hữu theo quy định của pháp luật”4 và Luật Nhà ở 2014 cũng có quy định về quyền sở hữu nhà ở: “Hộ gia đình, cá nhân có quyền có chỗ ở thông qua việc đầu tư xây dựng, mua, thuê, thuê mua, nhận tặng cho, nhận thừa kế, nhận góp vốn, nhận đôi, mượn, ở nhờ, quản lý nhà ở theo ủy quyên và các hình thức khác theo quy định của pháp luật.

Tổ chức, hộ gia đình, cá nhân có nhà ở hợp pháp thông qua các hình thức quy định tại khoản 2 Điều 8 của Luật này có quyên sở hữu đối với nhà ở đó theo quy định của Luật này.” Cu thé hơn, theo Luật Nhà ở 2014, quyền sở hữu nhà ở luôn gắn liền với chủ sở hữu nhà ở, cụ thé: “Chủ sở hữu nhàở là tổ chức, hộ gia đình, cá nhân có nhà ở hợp pháp thông qua các hình thức đầu tư xây dựng, mua, thuê mua, nhận tặng cho, nhận thừa kế, nhận góp von, nhận đồi nhà ở và các hình thức khác theo quy định của Luật này và pháp luật có liên quan.