Nghiên Cứu Virus Cúm A H5N1: Phát Hiện và Vaccine

Tài liệu nghiên cứu Thu nhận kháng nguyên tái tổ hợp virus cúm a phân type h5, tổng hợp lý thuyết và thực hành, cung cấp kiến thức chuyên sâu về .

• Người hướng dẫn: ThS. Trần Thị Ngọc Tuyền
• Trường học: Trường Đại Học Khoa Học Công Nghệ Thành Phố Hồ Chí Minh
• Chuyên ngành: Khoa Học Công Nghệ
• Đề tài: Nghiên Cứu Virus Cúm A H5N1: Phát Hiện và Vaccine
• Loại tài liệu: Báo cáo
• Năm xuất bản: 2007
• Địa điểm: Thành Phố Hồ Chí Minh

Mục lục chi tiết

• 1. PHẦN I: TÓM TẮT CÁC NỘI DUNG CHÍNH CỦA ĐỀ TÀI
• 1.1. CƠ SỞ KHOA HỌC
• 1.2. Các phương pháp phát hiện virus cúm
• 1.3. Vaccine virus cúm
• 1.4. Protein HA và các nguyên cứu về protein hemagglutinin
• 1.5. Nguyên tắc một số phương pháp dùng trong đề tài
• 2. PHẦN II: VẬT LIỆU VÀ PHƯƠNG PHÁP THỰC HIỆN ĐỀ TÀI
• 2.1. THIẾT BỊ, HÓA CHẤT VÀ VẬT LIỆU
• 2.2. Thu nhận gen mã hóa cho protein HA của virus cúm A phân type H5
• 2.3. Tạo plasmid tái tổ hợp pTZ-HA
• 2.4. Tạo plasmid tái tổ hợp pG-HA và pE-HA
• 2.5. Biểu hiện protein tái tổ hợp HA-GST và HA-His.coli và xác nhận sự biểu hiện của các protein tái tổ hợp
• 2.6. Thu nhận và tinh sạch protein HA tái tổ hợp: HA-GST và HA-His. Gây đáp ứng miễn dịch chuột bằng HA tái tổ hợp và thu nhận kháng huyết thanh
• 2.7. Kiểm tra khả năng phản ứng của kháng huyết thanh kháng HA với kháng nguyên HA-His.Nus và HA-GST
• 3. PHẦN III: KẾT QUẢ THỰC HIỆN ĐỀ TÀI
• 3.1. THU NHẬN GEN MÃ HÓA CHO PROTEIN HA CỦA VIRUS CÚM A PHÂN TYPE H5
• 3.2. TẠO PLASMID TÁI TỔ HỢP PTZ-HA
• 3.3. TẠO PLASMID TÁI TỔ HỢP PG-HA VÀ PE-HA
• 3.4. Tạo plasmid tái tổ hợp pG-HA
• 3.5. Tạo plasmid tái tổ hợp pE-HA
• 3.6. BIỂU HIỆN PROTEIN TÁI TỔ HỢP HA-GST VÀ HA-HIS. COLI VÀ XÁC NHẬN SỰ BIỂU HIỆN CỦA CÁC PROTEIN TÁI TỔ HỢP
• 3.7. Biểu hiện và xác nhận protein HA-GST
• 3.8. Biểu hiện và xác nhận protein tái tổ hợp HA-His.
• 3.9. THU NHẬN VÀ TINH SẠCH PROTEIN TÁI TỔ HỢP HA-GST VÀ HA-HIS.
• 3.10. Thu nhận và tinh sạch protein tái tổ hợp HA-GST
• 3.11. Thu nhận và tinh sạch protein tái tổ hợp HA-His.
• 3.12. KIỂM TRA TÍNH KHÁNG NGUYÊN CỦA HA-HIS.NUS BẰNG ELISA
• 3.13. KIỂM TRA TÍNH CHUYỂN BIẾT KHÁNG THỂ
• 4. PHẦN IV: KẾT LUẬN VÀ ĐỀ NGHỊ
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng Quan Nghiên Cứu Virus Cúm A H5N1 Phát Hiện và Vaccine

Bài viết này tổng quan về virus cúm A H5N1, một tác nhân gây bệnh nguy hiểm cho cả gia cầm và con người. Sự hiểu biết về cơ chế lây lan, biến chủng, và đột biến virus cúm A H5N1 là rất quan trọng để phát triển các biện pháp phòng ngừa và điều trị hiệu quả. Bài viết cũng tập trung vào các phương pháp hiện đại để phát hiện cúm A H5N1 và tiến trình nghiên cứu và phát triển vaccine cúm A H5N1. Sự hợp tác quốc tế, đặc biệt là với WHO, đóng vai trò then chốt trong việc kiểm soát dịch bệnh. Theo tài liệu gốc, virus cúm A đang là nguyên nhân gây ra nhiều dịch cúm lớn trên thế giới, gây tử vong cao ở người và gia cầm. Do đó, các nghiên cứu về virus cúm và vaccine cúm là vô cùng quan trọng.

1.1. Tầm Quan Trọng của Nghiên Cứu Virus Cúm A H5N1

Nghiên cứu virus cúm A H5N1 có ý nghĩa sống còn trong việc bảo vệ sức khỏe cộng đồng và an ninh kinh tế. Việc hiểu rõ cấu trúc di truyền, cơ chế lây lan, và biến chủng cúm A H5N1 giúp các nhà khoa học dự đoán và ứng phó kịp thời với các đợt bùng phát dịch. Theo thống kê của Tổ chức Y tế Thế giới, virus cúm gia cầm H5N1 bùng phát vào cuối năm 2003 đã làm hơn 173 người bị nhiễm cúm, gây tử vong ít nhất 93 người. Nghiên cứu cũng giúp phát triển các phương pháp chẩn đoán nhanh chóng và chính xác, cũng như các vaccine cúm hiệu quả để bảo vệ cả con người và gia cầm.

1.2. Lịch Sử Phát Hiện và Nghiên Cứu Ban Đầu Virus Cúm A H5N1

Việc phát hiện virus cúm A H5N1 đánh dấu một bước ngoặt quan trọng trong lịch sử y học. Các nghiên cứu ban đầu tập trung vào việc xác định nguồn gốc, độc lực và khả năng lây lan của virus. Các nhà khoa học đã nhanh chóng nhận ra tiềm năng gây đại dịch của virus cúm A H5N1, từ đó thúc đẩy các nỗ lực nghiên cứu và phát triển vaccine cúm và thuốc kháng virus. Những nghiên cứu này bao gồm việc phân lập virus, giải trình tự gene, và nghiên cứu triệu chứng cúm A H5N1 trên các mô hình động vật. Burnet đã phát hiện ra virus cúm có thể tăng trưởng được trong phôi gà, tạo cơ sở cho các nghiên cứu đặc tính virus và sản xuất vaccine virus cúm bất hoạt.

II. Thách Thức Trong Nghiên Cứu Dịch Cúm A H5N1 và Vaccine

Nghiên cứu dịch cúm A H5N1 và phát triển vaccine cúm đối mặt với nhiều thách thức lớn. Đột biến virus cúm A H5N1 liên tục tạo ra các biến chủng cúm A H5N1 mới, làm giảm hiệu quả của các vaccine cúm hiện có. Sự kháng thuốc cúm A H5N1 cũng là một vấn đề đáng lo ngại, đòi hỏi các nhà khoa học phải liên tục tìm kiếm các loại thuốc kháng virus mới. Ngoài ra, việc sản xuất vaccine cúm A H5N1 quy mô lớn cũng gặp nhiều khó khăn về kỹ thuật và tài chính. Cần tìm cơ sở thực nghiệm cho các ứng dụng xây dựng quy trình và bộ sinh phẩm xét nghiệm virus cúm A bằng phương pháp miễn dịch hay để phát triển vaccine tiểu phần tái tổ hợp, do đó đề tài này được nghiên cứu.

2.1. Sự Đột Biến và Biến Đổi Kháng Nguyên của Virus Cúm A H5N1

Sự đột biến virus cúm A H5N1 là một trong những thách thức lớn nhất trong việc kiểm soát dịch bệnh. Virus liên tục thay đổi cấu trúc di truyền của mình, tạo ra các biến chủng cúm A H5N1 mới. Điều này có nghĩa là các vaccine cúm được thiết kế để chống lại một biến chủng cụ thể có thể không hiệu quả đối với các biến chủng mới xuất hiện. Các nhà khoa học phải liên tục theo dõi sự tiến hóa của virus và cập nhật vaccine cúm để đảm bảo hiệu quả bảo vệ. Điều này đòi hỏi sự hợp tác chặt chẽ giữa các phòng thí nghiệm nghiên cứu cúm A H5N1 trên toàn thế giới.

2.2. Vấn Đề Kháng Thuốc và Các Chiến Lược Điều Trị Mới

Sự kháng thuốc cúm A H5N1 đang trở thành một vấn đề ngày càng nghiêm trọng. Các loại thuốc kháng virus hiện có, như oseltamivir và zanamivir, có thể không còn hiệu quả trong việc điều trị các bệnh nhân nhiễm các chủng virus kháng thuốc. Điều này đòi hỏi các nhà khoa học phải phát triển các chiến lược điều trị mới, bao gồm các loại thuốc kháng virus mới và các phương pháp điều trị kết hợp. Các nghiên cứu đang tập trung vào việc tìm kiếm các mục tiêu thuốc mới trên virus và phát triển các loại thuốc có khả năng ức chế sự nhân lên của virus theo những cơ chế khác nhau.

III. Phương Pháp Phát Hiện Virus Cúm A H5N1 Hiện Đại và Nhanh Chóng

Việc phát hiện cúm A H5N1 nhanh chóng và chính xác là yếu tố then chốt để kiểm soát dịch bệnh. Các phương pháp phát hiện virus hiện đại bao gồm xét nghiệm RT-PCR, ELISA, và giải trình tự gene. Xét nghiệm RT-PCR cho phép phát hiện virus trong vòng vài giờ, trong khi ELISA là một phương pháp nhanh chóng và hiệu quả để sàng lọc số lượng lớn mẫu. Giải trình tự gene cung cấp thông tin chi tiết về cấu trúc di truyền của virus, giúp các nhà khoa học theo dõi sự tiến hóa của virus và phát triển các vaccine cúm hiệu quả hơn. Theo tài liệu gốc, các phương pháp huyết thanh học là cách xác định sự hiện diện của kháng thể đặc hiệu ở giai đoạn sốt cấp tính và giai đoạn phục hồi.

3.1. Xét Nghiệm RT PCR Real Time Polymerase Chain Reaction

Xét nghiệm RT-PCR là một phương pháp phát hiện virus nhạy cảm và đặc hiệu, cho phép khuếch đại và phát hiện các đoạn gene đặc trưng của virus cúm A H5N1. Phương pháp này có thể được sử dụng để phát hiện virus trong các mẫu bệnh phẩm như dịch mũi họng, dịch phế quản, và máu. RT-PCR có thể phát hiện virus trong vòng vài giờ, giúp các bác sĩ chẩn đoán bệnh nhanh chóng và đưa ra các quyết định điều trị kịp thời. Kỹ thuật này cho phép xác định được type và phan type virus.

3.2. Phương Pháp ELISA Enzyme Linked Immunosorbent Assay

ELISA là một phương pháp phát hiện virus dựa trên nguyên tắc phát hiện kháng nguyên hoặc kháng thể đặc hiệu của virus cúm A H5N1 trong mẫu bệnh phẩm. Phương pháp này nhanh chóng, dễ thực hiện, và có thể được sử dụng để sàng lọc số lượng lớn mẫu. ELISA thường được sử dụng để phát hiện kháng thể chống lại virus trong máu của bệnh nhân, giúp xác định xem bệnh nhân đã từng nhiễm virus hay chưa. Các thử nghiệm thường dùng là trung hòa, thử nghiệm dựa trên hemagglutinin như thử nghiệm ức chế tính ngưng kết hồng cầu.

3.3. Giải Trình Tự Gene Xác Định và Phân Tích Virus Cúm A H5N1

Giải trình tự gene là một phương pháp mạnh mẽ để xác định và phân tích cấu trúc di truyền của virus cúm A H5N1. Phương pháp này cho phép các nhà khoa học xác định các đột biến virus cúm A H5N1 và theo dõi sự tiến hóa của virus. Thông tin này rất quan trọng để phát triển các vaccine cúm và thuốc kháng virus hiệu quả hơn. Giải trình tự gene cũng giúp các nhà khoa học xác định nguồn gốc của các đợt bùng phát dịch và theo dõi sự lây lan của virus giữa các quốc gia.

IV. Vaccine Cúm A H5N1 Phát Triển và Ứng Dụng Thực Tiễn

Phát triển vaccine cúm A H5N1 là một trong những ưu tiên hàng đầu trong nỗ lực kiểm soát dịch bệnh. Các loại vaccine cúm hiện tại bao gồm vaccine bất hoạt, vaccine sống giảm độc lực, và vaccine tái tổ hợp. Vaccine tái tổ hợp đang được nghiên cứu và phát triển rộng rãi, với hy vọng tạo ra các loại vaccine cúm an toàn và hiệu quả hơn. Việc tiêm chủng vaccine cúm là biện pháp phòng ngừa hiệu quả nhất để bảo vệ cộng đồng khỏi dịch cúm A H5N1. Vaccine bất hoạt được phát triển đầu tiên là virus được nuôi cấy trong dịch niệu gà, sau đó tinh chế và cô đặc, cuối cùng bất hoạt bằng formaldehyde hoặc β-Propiolactone.

4.1. Các Loại Vaccine Cúm A H5N1 Hiện Có và Tiềm Năng

Hiện nay có một số loại vaccine cúm A H5N1 khác nhau đang được sử dụng hoặc đang trong giai đoạn phát triển. Vaccine cúm bất hoạt là loại vaccine phổ biến nhất, được sản xuất bằng cách bất hoạt virus. Vaccine cúm sống giảm độc lực chứa virus sống đã được làm suy yếu, không gây bệnh nhưng vẫn có thể kích thích hệ miễn dịch. Vaccine cúm tái tổ hợp được sản xuất bằng cách sử dụng công nghệ sinh học để tạo ra các protein của virus, sau đó được sử dụng để kích thích hệ miễn dịch. Các nhà khoa học cũng đang nghiên cứu các loại vaccine cúm mới, như DNA vaccine và vaccine peptide.

4.2. Hiệu Quả và An Toàn của Vaccine Cúm A H5N1

Hiệu quả và an toàn của vaccine cúm A H5N1 là hai yếu tố quan trọng cần được xem xét khi phát triển và sử dụng vaccine. Các nghiên cứu đã chỉ ra rằng vaccine cúm có thể bảo vệ hiệu quả chống lại dịch cúm A H5N1, nhưng hiệu quả có thể khác nhau tùy thuộc vào biến chủng virus cúm và tình trạng sức khỏe của người được tiêm chủng. Vaccine cúm thường an toàn, nhưng một số người có thể gặp các tác dụng phụ nhẹ, như sốt, đau nhức cơ thể, hoặc đau đầu. Để đảm bảo tính an toàn cao, hiện nay nhiều công trình nghiên cứu tạo vaccine tiểu phần đã thực hiện và cho kết quả ban đầu đáng tin cậy.

V. Kết Luận và Tương Lai Nghiên Cứu Virus Cúm A H5N1 Vaccine

Nghiên cứu virus cúm A H5N1 và phát triển vaccine cúm là một lĩnh vực đầy thách thức nhưng cũng đầy hứa hẹn. Sự tiến bộ trong công nghệ sinh học và di truyền học đã mở ra những cơ hội mới để phát triển các phương pháp phát hiện cúm A H5N1 nhanh chóng và chính xác hơn, cũng như các loại vaccine cúm an toàn và hiệu quả hơn. Trong tương lai, các nghiên cứu sẽ tập trung vào việc phát triển các loại vaccine cúm phổ quát, có khả năng bảo vệ chống lại nhiều biến chủng virus cúm khác nhau. Sự hợp tác quốc tế và đầu tư vào nghiên cứu là rất quan trọng để kiểm soát dịch cúm A H5N1 và bảo vệ sức khỏe cộng đồng.

5.1. Hướng Nghiên Cứu Tương Lai và Ứng Dụng Công Nghệ Mới

Các hướng nghiên cứu tương lai về virus cúm A H5N1 và vaccine cúm bao gồm phát triển các loại vaccine cúm phổ quát, nghiên cứu các loại thuốc kháng virus mới, và phát triển các phương pháp chẩn đoán nhanh chóng và chính xác hơn. Công nghệ mới, như công nghệ nano và công nghệ chỉnh sửa gene, đang được ứng dụng để phát triển các loại vaccine cúm và thuốc kháng virus hiệu quả hơn. Nghiên cứu về miễn dịch học cũng đang được tiến hành để hiểu rõ hơn về cách hệ miễn dịch phản ứng với virus cúm và phát triển các chiến lược tăng cường đáp ứng miễn dịch.

5.2. Tầm Quan Trọng của Hợp Tác Quốc Tế trong Nghiên Cứu Cúm A H5N1

Hợp tác quốc tế đóng vai trò then chốt trong nỗ lực kiểm soát dịch cúm A H5N1. Các nhà khoa học từ khắp nơi trên thế giới cần hợp tác để chia sẻ thông tin, dữ liệu, và nguồn lực, từ đó đẩy nhanh tiến độ nghiên cứu và phát triển các biện pháp phòng ngừa và điều trị hiệu quả. Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) đóng vai trò quan trọng trong việc điều phối các nỗ lực hợp tác quốc tế và cung cấp hướng dẫn cho các quốc gia về cách ứng phó với dịch cúm A H5N1. Theo thông kê của WHO, virus cúm gia cầm H5N1 bùng phát vào cuối năm 2003 đã làm hơn 173 người bị nhiễm cúm và gây tử vong cho ít nhất 93 người.

Trích đoạn nội dung tài liệu

THANH DOAN So KHOA HOC CONG NGHE THANH PHO HO CHI MINH THANH PHO HO CHI MINH CHLIONG TRINH VUOM UdM SANG TAO KHOA HOC CONG NGI4 THE Bao cao nghiem thu d tali: THU NH8P KHANG NGUYEN TAI TO HOP CUA VIRUS CUM A PHAN TYPE H5 (DA Dli(iC DONG GOP 12- KIEN VA CHINH SfIA) Chu nhiem a tai: ThS. Tran thi Ngoc Tuydn Cd quan chit tri cid tai: Trung tam phat tridn KH&CN Tre. Nam 2007 MUC LUC PHAN I: TOM TAT CAC NOI DUNG CHiNH CUA DE TAI 1 1. CO SO KHOA HOC 2 1.

Cac phuang phap phat hien virus cum 8 1. Vaccine virus cum 9 1. Protein HA va cac nguyen dru ve protein hemagglutinin 10 1. Nguyen tL mot so phuang phap dung trong de tai 12 PHAN II: VAT LIEU VA PHVONG PHAP THVC HIEN DE TAI 17 2.

THIET BI, HOA CHAT VA VAT LIEU 17 2. Thu nhan gen ma hoa cho protein HA dm virus cum A phan type H5 32 2. Tao plasmid tai to hap pTZ-HA 33 2. Tao plasmid tai to hop pG-HA va pE-HA 33 2.

Bi6u hien protein tai to hop HA-GST va HA-His. coli va xac nhan su bleu hien dm cac protein tai to hgp 35 2. Thu nhan va tinh sach protein HA tai to hop: HA-GST va HA-His. Gay dap Crng mien dich chuOt bang HA tai to hgp va thu nhan khang huy6f thanh 40 2.

Kim tra kha nang phan irng cUa khang huye't thanh khang HA vai khang nguyen HA-His.Nus va HA-GST 40 PHAN III. KET QUA TH1YC HIEN DE TAI 42 3. THU NHAN GEN MA HOA CHO PROTEIN HA CUA VIRUS CUM A PHAN TYPE H5 42 3. TAO PLASMID TAI TO HOP PTZ-HA 42 3.

TAO PLASMID TAI TO HOT PG-HA VA PE-HA 46 3. Tao plasmid tai to hop pG-HA 46 3. Tao plasmid tai to hop pE-HA 50 3. BIEU HIEN PROTEIN TAI TO HOP HA-GST VA HA-HIS.

COLI VA XAC NHAN Sif BIEU HIEN CUA CAC PROTEIN TAI TO HqP 52 3. BiL hien va xac nhan protein HA-GST 52 3. BiL hien va xac nhan protein tai to hop HA-His. THU NHAN VA TINH SACH PROTEIN TAI TO HOP HA-GST VA HA- HIS.

Thu nhan va tinh sach protein tai to hop HA-GST 56 3. Thu nhan va tinh sach protein tai to hgp HA-His. KIEM TRA TINH KHANG NGUYEN CiJA HA-HIS.NUS BANG ELISA 58 3. KIEM TRA TINH CHUYEN BIET KHANG THE 60 PHAN IV: KET LUAN VA DE NGIII 61 TAI LIEU THAM KHAO 63 TD TP.

HCM So KHCN TP. HCM PHAN I: TOM TAT CAC NO DUNG CHINH CiJA DE TAI 1. MO DAU Virus clam A dang la nguyen nhan gay ra nhieu dich cum Ian tren th6 gioi, gay tir vong cao a nguai va gia cAm. Tren nen tang huy6t thanh hoc va virus phan lap tir nam 1933, chi c6 virus phan type HI, H2, H3 la c6 kha nang xam nhfe'm va gay benh tren nguai.

Tuy nhien nhimg nam gAn day, virus cum A chUng H5N1 dang la m6i de doa d6n sdc khOe con nguai vi virus nay khang nhung gay dich tren gia cam va con c6 the gay benh a nguai [40]. Virus cum A c6 1)6 gen la RNA soi don mach am, luan O. clang 8 manh va c6 khang nguyen be mat rat da dang (16 phan type HA va 9 phan type NA). Tinh chAt dm virus cum A la su bin d6i khang nguyen, dac biet su bin do'i tren cac khang nguyen be mat (hemagglutinin, neuraminidase, protein M2), nhung nhiL nghien ciru ve thu6c tri virus hay vaccine dna tren cac khang nguyen nay va tieu biL la khang nguyen hemagglutinin (protein HA) [36], [42].

Protein HA &mg vai tro quan trong giiip cho virus c6 kha nang nhan dien va barn ket t6 bao dich de xam nhiem vao 14 chu, va cling chinh protein nay quyet dinh dOc luc chung virus. Khi bi virus xam nhi6m, he mien dich dm 14 chil ducfc huy cl6ng a ch6ng lai su xam nhie'm nay, trong d6 mien dich dich tht tao khang the trung him virus tap trung chu y6u tan cong vao protein HA dm virus. HA la mot khang nguyen gay dap irng mien dich manh. NhiL phuang phap mien dich dna ten khang the khang HA da cluov phat trien a phat hien virus dim nhu phan irng HAI (phan ling irc ch6 tinh ngung ket h6ng cAu), phan ling NT (phan irng trung him virus) [11], [26].

MK TIEU De chuAn bi d6i ph6 vai nguy co. xay ra su bung phat dich cum do virus H5N1 tren gia cAm va gay benh a nguai, nhieu bien phap dang ducfc trier' khai bao g6m nhanh chOng phat triL, san xuAt vaccine phang benh, thu6c tri benh va kiem soat dich benh Hien nay, Viet Nam van phai nhap cac b6 haa chAt mien dich a phat hien virus clam A. Ben canh do chin co cong trinh nghien ciru )(ay dung quy trinh phat hi'ri virus cum A phan TT PT KH&CN THE 1 TD TP. HCM SO KHCN TP.

HCM type H5N1 tren gia cam bang phuong phap mien dich. Mac khac, de ph6ng ngira dich benh cho gia cam, hien nay chimg to van nhap vaccine virus cum A (H5) bat hoat de tiem cho gia cam. Tuy nhien, viec sir dung vaccine nay chira dung nguy co tai nhi.em dich cum virus. De dam bao tinh an toan cao, hien nay nhieu cong trinh nghien ciru tao vaccine tieu phAn da thuc hien va cho ket qua ban du clang tin clay.

Can tim co so thuc nghiem cho cac img dung xay dung quy trinh va b6 sinh pham xet nghiem virus cum A bang phtrang phap mien dich hay de phat trien vaccine tieu phan tai to hgp nen muc tieu cila de tai nay là: 1. To khang nguyen HA tai to hop bAng ky thu'at gen 2. Kim tra tinh tinh mien dich ctia kiting nguyen cua khang nguyen HA tai to hop thu nhan 1. NOI DUNG Vai muc tieu tren, de tai g6m co cac not dung chinh nhu sau: — Thu nhan va d6ng hoa gen ma hoa hemagglutinin (HA) tir virus dim A phan type H5N1.

— Thiet ke vector bieu hien protein tai to h9p, thu nhan va tinh the HA tai to hgp. — Gay dap img mien dich vai khang nguyen tai to hop tren chuOt va thu nhan khang huyet thanh. — Kiem tra kha nang tinh dac hieu cua khang huy6t thanh thu dugc vai cac khang nguyen HA tai to hgp. CO SO KHOA HOC 1.

Dich cum Cum la benh nhiem triing cap tinh do nhiern virus cum, thu6ng xuat hien hau het cac noi tren the giai vao mita Tong. Virus cum gay benh tren moi lira tu6i va lay nhiern rat nhanh. Hang nam ten the giai co khoang 20% tre em va 5% ngutri lon bi nhi8m virus cum. D6i tugng chua timg tiep xitc voi virus cum thi kha nang bi tir vong cang cao khi nhfem phai phan type virus cum d6c luc cao [1], [7].

TT PT KH&CN THE 2 TD TP. HCM SO KHCN TP. HCM Virus cum da gay ra nhang tan dai dich Ion, trong do virus cum A c6 the icarn nhigrn tren nguai, tren mot s6 dOng vat him nhCi khac va ca tren gia cam. MOt se phan type virus cum A dugc phan lap tir dOng vat him nha, va mot s6 dugc phan lap tir chim hoang da (dac biet la loci chim nuac di cu).

Trong the kS, 20 da c6 4 tan dich cum lon xay ra ten nguiyi va tran dich cum lan nhat the vao nam 1918 — 1919 gay chet han 40 trieu nguai chet ten toan au. Hien nay, dang lo sq la virus cum A phan type H5N1 yen la virus chi gay benh tren gia cam nay c6 dec lirc cao va c6 kha nang tranh dugc he mien dich cua nguai [12], [29], [41]. Theo thong ke ctla To chdc Y Te the giai, virus cam gia cAm H5N1 bung Oat vao cuei nam 2003 da lam han 173 nguai bi nhiern cum, gay tir vong it nhat 93 nguai va han 200 trieu gia cAm bi tieu htly [23]. Den nam nay (4/4/2006), virus dim gia cAm dugc phat hien tren 35 nu& ten the gi6i, da gay ra it nhat 191 truang hgp bi nhi&n benh cum gia am va 108 truang hop tir vong [11], [39].

Viet Nam mot trong nhung nuOc chiu thiet hai Ong ne ve nguai va kinh to do virus H5N1. 12/2003 den 3/2005, Viet Nam da xay ra 3 do:t benh cum a nguiyi va dich tren gia cam [39]: Dgt 1 (12/2003 den 13/2004): 16 truang hop ten nguai bi tir vong do nhigm virus. Dgt 2 (17/2004 den 8/2004): 29 truang hop ten nguai nhigm virus, trong do 20 truang hgp bi tir vong. Dgt 3 (12/2004 den 3/2005): 61 truang hop ten nguai nhigm virus, trong do c6 19 truang hgp bi tir vong.

Trong 3 do:t dich, tong so gia cAm bi ch&. va tieu 114 hon 60 trieu con 1. floc diem sinh hoc ciia virus aim A Virus aim A thuOc ho Orthomyxoviridae, chi influenzavirus. Hai glycoprotein xuyen mang hemagglutinin (HA) va neuraminidase (NA) la 2 khang nguyen chinh cila virus cum A.

Dua tren su khac biet ve tinh khang nguyen dm 2 protein nay ma virus cum type A dugc chia thanh cac phan type H (1 — 16) va N (1 — 9) khac nhau [19], [22]. TT PT KH&CN THE 3 TD TP. HCM SO KHCN TP. HCM Ten goi day du cua mot chUng virus dim dugc phan lap phai bao gom cac tfianh phan la: type virus (A hoac B), loci k9 chu, vi tri dia 19, se') thir ttr, nam phan lap, H va N.

Vi du ten mot chung virus cum A H5N1 dugc phan lap teen vit tai Viet Nam nhu sau: Aiduck/V ietnam/166/04(H5N1) [20], [36]. floc diem cau tnic va bd gen Virus corn A có the hinh cau hoac hinh oval, duong kinh khoang 80 — 120nm, chieu dai có the dat 2000nm. Sir thay d6i hinh clang hay kich thuac phu thuOc vao loci to bao k9 chO va dac diem di truyen cua chUng virus (Ifinh 1. Thanh phan cau tao dm virus Om khoang 70% protein, 20% lipid, 5 — 8% carbohydrate va 1% RNA.

MO't virion hoan chinh gom mot mang bao kep phospholipid có ngu6n gif)c tir to bao chu, bao b9c nucleocapsid ben trong. Tren mang bao virus có cac glycoprotein dInh xuyen mang nhu hemagglutinin (a dang trimer, dai 135A°), neuraminidase (clang tetramer, dai 60A°), va protein M2. Mat trong cua mang bao dugc phii bang protein nen Ml. Nucleocapsid bao g6m 8 manh RNA, m8i manh RNA dugc bao boc bOi cac nucleoprotein (NP) tao nen phirc hgp RNA — nucleoprotein (RNP).

Moi phirc hgp RNP chira 3 tieu phan cua RNA polymerase la protein PA, protein PB1 va protein PB2. Ngoai cac RNP, virus con chira cac protein khong cau trOc NS1 va NS2 (Ifinh 1. BO gen virus cum type A la RNA sgi don mach am, g6m 8 doan RNA (7 doan o. type C) ma hoa cho 10 protein.

Dau 5' va 3' dm moi doan co trinh tkr rat bao ton (Bang 1. Protein PB1 la RNA polymerase. PB2 116 trg cho hog dOng dm RNA polymerase.