CHƯƠNG 1 KHẢO SÁT TRƯỚC KHI THIẾT KẾ MỘT HỆ THỐNG MẠNG LAN Để đạt được tính hợp lý trong thiết kế với những yêu cầu được đặt ra từ phía người sử dụng, chúng ta cần phải có những thông tin về cơ cấu cũng như hoạt động làm việc của đối tượng được thiết kế mạng LAN. Khi có được những thông tin tổng quan về hệ thống và xác định được phạm vi mạng cần thiết kế thì người thiết kế có thể đặt ra được một kế hoạch tốt và thiết kế hợp lý. Thu thập thông tin một cách chính xác và đầy đủ đóng vai trò quan trọng trong quá trình thiết kế một hệ thống mạng LAN. Thu thập thông tin về đối tượng sử dụng hệ thống mạng LAN Đây là những thông tin liên quan đến người dùng (không mang tính kỹ thuật) như: đối tượng sử dụng, mục đích sử dụng, vị trí địa lý, các chính sách và yêu cầu trong hoạt động hiện tại cũng như hướng mở rộng trong tương lai đối với hệ thống mạng sẽ được triển khai.
Đây là những thông tin cơ bản và là cơ sở ban đầu cho việc thiết kế. Để có được những thông tin này một cách đầy đủ và chính xác, chúng ta nên tiến hành theo một số những chỉ dẫn sau: 1. Thông tin về đối tượng sử dụng và mục đích sử dụng - Đối tượng sử dụng là gì? Ví dụ: cơ quan, trường học, doanh nghiệp, văn phòng v.v - Mục đích sử dụng là gì? Ví dụ: đối với một hệ thống mạng triển khai cho một sơ sở đào tạo giáo dục thì có thể sẽ bao hàm công tác quản lý và giảng dạy, nhưng đối với một hệ thống mạng triển khai cho một công ty chứng khoán thì mục đích sử dụng sẽ có những gì khác? - Định hướng mở rộng hệ thống mạng trong tương lai như thế nào? Khi xây dựng một hệ thống mạng thì yếu tố tương lai luôn được đề cập đến để tránh 11 những chi phí thừa trong tương lai khi mở rộng, nâng cấp hệ thống mạng hiện có hoặc loại bỏ, tránh gây ra những dư thừa, lãng phí không đáng có. Người thiết kế có thể đưa ra những dự đoán và nhận định về tốc độ phát triển của hệ thống mạng trong tương lai, dự đoán khả năng mở rộng… dựa trên những thông tin mà đối tượng sử dụng mạng đưa ra.
- Bên cạnh những yếu tố trên, để có thể cụ thể hoá được những thông tin khảo sát trước thiết kế, người thiết kế có thể nghiên cứu, tìm hiểu thêm những yếu tố đặc thù khác đối với từng đối tượng sử dụng hệ thống mạng mà ta sẽ thiết kế. Ví dụ như mạng LAN cho một cơ sở đào tạo giáo dục thì cần quan tâm đến băng thông mạng được đưa vào để khai thác hiệu quả các ứng dụng, cơ sở dữ liệu đặc trưng cũng như đáp ứng khả năng chạy các ứng dụng đa phương tiện phục vụ cho việc giảng dạy, đào tạo từ xa.2 Thu thập thông tin để đưa ra một cách chính xác mô hình cấu trúc, hoặc cơ cấu tổ chức của đối tượng sử dụng. Việc thiết kế topo cho mạng sẽ phụ thuộc rất nhiều vào cơ cấu tổ chức của đối tượng sử dụng như cơ cấu các phòng ban, quy mô các phòng ban, yêu cầu trao đổi thông tin… từ đó ta có thể đưa ra một mô hình mạng phù hợp, các chính sách phân cấp trong mạng v. Thu thập thông tin về vị trí địa lý của doanh nghiệp như vị trí địa lý, cơ sở T 42 T 42 hạ tầng, điều kiện về khí hậu…các yếu tố này có khả năng ảnh hưởng tới thiết kế, khả năng lắp đặt thiết bị sau này.
Thu thập thông tin về yêu cầu sử dụng của người dùng đối với hệ thống mạng LAN.5 Thu thập thông tin về các chính sách, quy tắc trong hoạt động của mạng mà đối tượng sử dụng muốn hướng đến. Thu thập thông tin về khách hàng đầy đủ, chính xác sẽ giúp ta đưa ra được một kế hoạch chi tiết, hợp lý đối với người sử dụng và dễ dàng cho người thực hiện. 12 Tuy nhiên, một bản thiết kế còn phụ thuộc vào nhiều yếu tố khác nữa như : kinh nghiệm và tầm hiểu biết của người thiết kế. Thu thập thông tin về mạng hiện tại Nếu người dùng đã có một mạng hiện tại, ta cần phải tìm hiểu các thông tin kỹ thuật của mạng hiện tại đó.
Các thông tin này sẽ giúp ta dễ dàng tìm ra những điểm tắc nghẽn của mạng, hệ thống mạng làm việc như thế nào? Cuối cùng, phải đưa ra được tình trạng của hệ thống mạng hiện tại. Đối với nhà thiết kế thì những thông tin về mạng hiện tại của khách hàng là rất quan trọng, nó sẽ giúp cho công việc sau này trở nên dễ dàng hơn và hợp lý hơn. Những thông tin cần quan tâm khi thu thập về mạng hiện tại: 1. Những vấn đề phát sinh thường gặp trong mạng hiện tại: - Có trễ trong mạng không? Nếu có thì nó xảy ra có thường xuyên không? - Những nguyên nhân dây trễ là gì? - Trễ trong mạng kéo dài trong bao lâu? Thường vào thời điểm nào? - Các yếu tố đó có phải nguyên nhân từ thiết kế mạng hay không? - Băng thông của mạng bị ảnh hưởng thế nào bởi thiết kế? - Có hay không việc nâng cấp mở rộng các mạng hiện có (mở rộng ứng dụng mạng).
Chỉ ra những thông tin về khả năng thực thi: - Chỉ ra các ứng dụng hiện tại, các ứng dụng này có đáp ứng đủ các nhu cầu hiện tại hay không? Trong tương lai sẽ dung những ứng dụng nào? - Chỉ ra các luôn thông tin, dữ liệu trong mạng. Luồng dữ liệu của các ứng dụng truyền qua mạng như thế nào? Lưu lượng trung bình trong mạng chiếm bao nhiêu phần trăm băng thông? - Chỉ ra các định dạng dữ liệu. Chỉ ra các đặc tính của dữ liệu : ký tự, hình ảnh, âm thanh… 13 1. Chỉ ra những dữ liệu về quản trị mạng: - Ai là người quản trị mạng? Đây sẽ là người giúp đỡ ta trong quá trình thiết kế, đưa ra những yêu cầu trong quản lý hệ thống.
- Cách thức sử dụng trong quản trị mạng hiện tại là gì? - Có những thông báo cảnh báo hay không? 1. Chỉ ra các yêu cầu trong bảo mật của hệ thống: - Ta phải xác định được các chính sách bảo mật của khách hàng và mức độ đáp ứng của mạng hiện tại. - Chỉ ra những hạn chế trong chính sách bảo mật hiện tại (nếu có thể). - Chỉ ra các chính sách phân chia quyền hạn, quyền truy nhập đối với từng cấp khác nhau trong hệ thống mạng.
Xác định yêu cầu của khách hàng Xác định yêu cầu của khách hàng là một trong những nhiệm vụ quan trọng nhất đối với nhà thiết kế. Tập hợp đầy đủ các thông tin về mạng hiện tại sẽ giúp ta có một khởi điểm thuận lợi, nhưng quan trọng hơn là thoả mãn được các yêu cầu của đối tượng sử dụng trong mạng thiết kế. Để nắm được các yêu cầu của đối tượng sử dụng, người thiết kế cũng cần phải đưa ra những câu hỏi đối với ngưòi dùng một cách hợp lý nhất. Chỉ ra những ràng buộc của đối tượng sử dụng.
Ta có thể tiến hành theo những bước sau: - Lập báo cáo về kinh phí được sử dụng, các nguồn tài nguyên được sử dụng và phải sử dụng trong quá trình triển khai hệ thống mạng. - Lập tài liệu về tiến trình thực hiện và thời gian dự định để hoàn thành dự án so với thời gian yêu cầu được đề xuất. - Lập báo cáo về yêu cầu đối với đối tượng sử dụng cho hệ thống mạng mới triển khai này. Chỉ ra các yêu cầu trong bảo mật của hệ thống mới.
- Đánh giá những nguy cơ gặp phải đối với vấn đề bảo mật của hệ thống mới? Hệ thống mới sẽ yêu cầu gì về bảo mật? - Xác định những yêu cầu về truy xuất của hệ thống mới đối với các đối tượng bên ngoài mạng. - Chỉ ra yêu cầu về phân quyền trong việc quản lý quyền truy nhập giữa các cấp của đối tượng sử dụng. Xác định những yêu cầu trong nhận thức và uỷ quyền truy nhập đối với các cấp nhỏ khác trong hệ thống mạng. - Chỉ ra các phương thức bảo mật cho các thiết bị mạng như các routers, switches, các servers, các hosts….
- Ngoài ra người thiết kế cũng phải chú ý tới bất cứ những yêu cầu đặc biệt khác trong các chính sách bảo mật mà đối tượng sử dụng yêu cầu. Chỉ ra các yêu cầu trong quản trị hệ thống. Ta cần xác định các yếu tố chính trong quản trị hệ thống với khách hàng như: quản lý lỗi, quản lý đăng nhập, quản lý cấu hình, quản lý thực thi và bảo mật. Chỉ ra các yêu cầu trong ứng dụng của đối tượng sử dụng.
- Chỉ ra những ứng dụng hiện có và những ứng dụng mới được yêu cầu triển khai. - Xác định những yêu cầu với mạng khi triển khai những ứng dụng mới. Mô tả đặc tính của lưu lượng trong mạng mới. Ta có thể thực hiện công việc này một cách đơn giản khi sử dụng các phần mềm phân tích lưu lượng mạng hay thông qua việc phân tích những ứng dụng và dự đoán về nhu cầu mở rộng mạng trong tương lai.
Chỉ ra các yêu cầu trong thực hiện mạng. - Thời gian đáp ứng và độ chính xác thông tin yêu cầu? - Băng thông mà mạng yêu cầu? 15 - Khả năng sẵn sàng của mạng mới? - Khả năng hoạt động tối đa của mạng mới? - Thông lượng đường truyền giữa các node? 1. Chỉ ra những yêu cầu riêng của đối tượng sử dụng mạng (nếu có). Kết luận Chương này giới thiệu một trong những phương pháp để tiến hành khảo sát trước khi thiết kế, những công việc đầu tiên trước khi bắt tay vào thực hiện thiết kế và xây dựng cho một mạng.
Tuy không mang tính kỹ thuật cao, xong đây là một công việc hết sức quan trọng, nó quyết định đến sự thành công của mạng mà người thiết kế triển khai. Một quá trình để thực hiện khảo sát sẽ bao gồm: - Thu thập thông tin về đối tượng sử dụng. - Thu thập thông tin về mạng hiện tại. - Xác định yêu cầu đối với mạng của người dùng.
Các bước thực hiện trên đây nhằm đảm bảo được kết quả khảo sát được chính xác, đầy đủ và khoa học. Tuy nhiên đây cũng chỉ là một trong các phương pháp khảo sát thiết kế được đưa ra. Trong quá trình thực hiện không phải lúc nào ta cũng có thể thực hiện được đầy đủ các bước khảo sát thiết kế nêu trên.