Chương 1 NHỮNG VẤN ĐỀ LÝ LUẬN, THỰC TIỄN VỀ CÔNG TÁC QUẢN LÝ ĐẢNG VIÊN CỦA CÁC ĐẢNG BỘ PHƯỜNG TRÊN ĐỊA BÀN THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH 1. Đảng bộ phường và những vấn đề cơ bản về công tác quản lý đảng viên của các đảng bộ phường trên địa bàn Thành phố Hồ Chí Minh 1.Đảng bộ phường và đội ngũ đảng viên ở các đảng bộ phường trên địa bàn Thành phố Hồ Chí Minh * Khái quát tình hình, đặc điểm Thành phố Hồ Chí Minh Thành phố Hồ Chí Minh hiện nay là một trong 5 Thành phố trực thuộc Trung ương của Nước ta, về mặt hành chính, Thành phố được chia thành 19 quận và 5 huyện, toàn Thành phố có 322 đơn vị hành chính cấp xã, phường, bao gồm: 259 phường, 58 xã và 5 thị trấn… với tổng diện tích: 2.095,01 km2, theo kết quả điều tra dân số ngày 01/4/2009, dân số thành phố là 7.864 người; mật độ 3.419 người/ km 2, lượng dân tập trung chủ yếu trong nội thành, gồm 5.511 người, mật độ lên đến 11.906 người/ km 2. Sự phân bố dân cư ở Thành phố Hồ Chí Minh không đồng đều, ngay cả các quận nội thành. Trong khi các quận 3, 4, 5, 11 có mật độ lên đến trên 40.000 người/ km 2 thì các Quận 2, 9, 12 chỉ khoảng 2000 - 6000 người/km 2, các huyện ngoại thành rất thấp.
Mặc dù Thành phố Hồ Chí Minh có thu nhập bình quân đầu người rất cao so với mức bình quân của cả nước (năm 2013 bình quân 4.500 USD), nhưng khoảng cách giàu nghèo ngày càng lớn do những tác động của nền kinh tế thị trường, những người hoạt động trong lĩnh vực thương mại cao hơn nhiều so với ngành sản xuất, sự khác biệt xã hội còn thể hiện rõ giữa các quận nội thành so với các huyện ngoại thành 9 Thành phố Hồ Chí Minh là thành phố đông dân nhất, đồng thời cũng là trung tâm kinh tế, văn hóa, giáo dục quan trọng của Nước ta. * Đảng bộ phường trên địa bàn Thành phố Hồ Chí Minh Đảng bộ phường trên địa bàn thành phố Hồ Chí Minh là tổ chức cơ sở đảng ở đơn vị hành chính trong hệ thống tổ chức 4 cấp của Nhà nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam. Hệ thống tổ chức hành chính các cấp của Nhà nước ta có: cấp trung ương, cấp tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương và tương đương, cấp quận, huyện và tương đương; cấp xã, phường, thị trấn. Căn cứ Quy định số 94-QĐ/TW ngày 03 tháng 3 năm 2004 của Ban Bí thư về chức năng, nhiệm vụ của đảng bộ, chi bộ cơ sở phường, thị trấn, các đảng bộ phường trên địa bàn Thành phố Hồ Chí Minh có chức năng: Đảng bộ phường trên địa bàn Thành phố Hồ Chí Minh là hạt nhân chính trị, lãnh đạo thực hiện đường lối, chủ trương, chính sách của Đảng, pháp luật của Nhà nước; lãnh đạo thực hiện chức năng quản lý hành chính Nhà nước và quản lý đô thị trên địa bàn; xây dựng hệ thống chính trị phường vững mạnh, xây dựng phường giàu đẹp văn minh; không ngừng nâng cao đời sống vật chất, tinh thần của nhân dân, động viên nhân dân làm tròn nghĩa vụ đối với Nhà nước.
* Nhiệm vụ của đảng bộ phường trên địa bàn thành phố Hồ Chí Minh Một là, lãnh đạo nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội, an ninh quốc phòng. Đảng bộ phường lãnh đạo chính quyền phường thực hiện các chủ trương, nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội theo nghị quyết đại hội đảng bộ và cấp trên; tạo môi trường thuận lợi để khuyến khích các thành phần kinh tế và hộ gia đình phát triển sản xuất kinh doanh, dịch vụ đúng chính sách, pháp luật Nhà nước, tạo thêm việc làm, tăng thu nhập cho người lao động; không ngừng nâng cao đời sống vật chất, tinh thần của nhân dân; động viên nhân dân làm tròn nghĩa vụ đối với Nhà nước; xây dựng phường giàu đẹp văn minh. Lãnh đạo chính quyền thực hiện đúng chức năng, nhiệm vụ quản lý hành chính nhà nước, quản lý đô thị trên địa bàn; thực hiện nhiệm vụ xây dựng cơ sở hạ tầng theo quy hoạch; chăm lo phát triển sự nghiệp văn hóa, 10 giáo dục, y tế, bảo vệ môi trường, xóa đói giảm nghèo. Lãnh đạo xây dựng thực hiện Quy chế dân chủ ở cơ sở, thực hiện phương châm dân biết, dân bàn, dân làm, dân kiểm tra, giám sát mọi hoạt động của chính quyền theo đúng đường lối, chính sách của Đảng, pháp luật Nhà nước, mở rộng dân chủ đi đôi với tăng cường kỷ luật, kỷ cương; kịp thời giải quyết những vướng mắc nảy sinh trong cộng đồng dân cư ở phường theo đúng pháp luật, không để tích tụ mâu thuẫn trở thành điểm nóng, không để xảy ra tình trạng khiếu kiện tập thể, vượt cấp hoặc lợi dụng dân chủ để gây mất ổn định chính trị.
Lãnh đạo thực hiện nhiệm vụ quốc phòng toàn dân và chính sách hậu phương quân đội, giữ vững an ninh chính trị và trật tự an toàn xã hội, đề cao tinh thần cảnh giác cách mạng, bảo vệ nội bộ, bảo vệ tài sản của Nhà nước, của tập thể, tính mạng và tài sản của nhân dân; ngăn chặn và đẩy lùi các tệ nạn xã hội, nhất là tệ ma túy, mại dâm. Hai là, lãnh đạo công tác tư tưởng. Thường xuyên giáo dục, bồi dưỡng chủ nghĩa Mác-Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh và phát huy truyền thống yêu nước, yêu chủ nghĩa xã hội trong các tầng lớp nhân dân, nhất là trong thanh, thiếu niên; xây dựng tình đoàn kết thương yêu, gắn bó, giúp đỡ lẫn nhau; xây dựng môi trường văn hóa lành mạnh ở tổ dân phố, khu dân cư và trong từng gia đình; chú trọng tuyên truyền và nhân rộng người tốt, việc tốt, các nhân tố tích cực trên mọi lĩnh vực. Tuyên truyền, vận động làm cho nhân dân hiểu và chấp hành đúng đường lối chủ trương, chính sách của Đảng, pháp luật Nhà nước và các nhiệm vụ ở địa phương, kịp thời nắm bắt tâm tư, nguyện vọng của các tầng lớp nhân dân để báo cáo lên cấp trên.
Lãnh đạo cán bộ, đảng viên và nhân dân đấu tranh chống các quan điểm sai trái, những hành vi nói, viết và làm trái với đường lối chính sách của Đảng, pháp luật Nhà nước; đấu tranh ngăn chặn bệnh thực dụng, cục bộ, bè phái, gia trưởng, bảo thủ và các hủ tục lạc hậu, mê tín, dị đoan, phòng 11 chống sự suy thoái về đạo đức, lối sống của cán bộ, đảng viên. Ba là, lãnh đạo công tác tổ chức cán bộ. Lãnh đạo xây dựng chính quyền, các tổ chức đảng trong hệ thống chính trị phường, các đơn vị hành chính, sự nghiệp, kinh tế ở phường vững mạnh; xây dựng và thực hiện quy hoạch, kế hoạch đào tạo, bồi dưỡng cán bộ, tích cực tạo nguồn cán bộ tại chỗ, từng bước trẻ hóa đội ngũ cán bộ công chức phường. Đảng ủy phường xây dựng quy chế về công tác tổ chức, cán bộ; nhận xét, đánh giá, bổ nhiệm, miễn nhiệm, khen thưởng, kỷ luật, đãi ngộ đối với cán bộ thuộc quyền; quản lý và kiểm tra việc thực hiện chính sách đối với cán bộ ở cơ sở theo phân cấp; giới thiệu người đủ tiêu chuẩn, có tín nhiệm trong tổ chức đảng và nhân dân vào các chức danh chủ chốt của hội đồng nhân dân, ủy ban nhân dân phường, Mặt trận Tổ quốc và các đoàn thể nhân dân theo luật định và điều lệ của mỗi tổ chức.
Đảng ủy phường đề xuất ý kiến trong việc lựa chọn, giới thiệu cán bộ vào các cơ quan lãnh đạo của Đảng, chính quyền, đoàn thể nhân dân ở cấp trên và cán bộ chủ chốt do cấp trên quản lý. Bốn là, lãnh đạo Mặt trận Tổ quốc và các đoàn thể nhân dân. Đảng bộ phường lãnh đạo xây dựng Mặt trận Tổ quốc và các đoàn thể nhân dân ở phường vững mạnh, thực hiện đúng chức năng, nhiệm vụ theo luật định và điều lệ của mỗi tổ chức. Thực hiện tốt các chính sách về dân tộc, tôn giáo của Đảng, Nhà nước, xây dựng khối đại đoàn kết toàn dân, phát huy quyền làm chủ của nhân dân, thi đua thực hiện có hiệu quả các nhiệm vụ được giao.
Lãnh đạo Mặt trận Tổ quốc và các đoàn thể nhân dân tham gia xây dựng, bảo vệ đường lối, chủ trương, chính sách của Đảng, pháp luật Nhà nước và các nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội của phường, trước hết là những chủ trương, chính sách về xây dựng và quản lý đô thị, giải quyết việc làm và các chính sách xã hội khác. Năm là, Xây dựng tổ chức đảng trong sạch vững mạnh. Đảng bộ 12 phường đề ra chủ trương, nhiệm vụ và biện pháp xây dựng đảng bộ và chi bộ trong sạch vững mạnh, gắn với xây dựng hệ thống chính trị cơ sở, nâng cao năng lực lãnh đạo và sức chiến đấu của tổ chức đảng và đội ngũ đảng viên, nhất là việc phát hiện và đấu tranh chống tệ quan liêu, tham nhũng, lãng phí và các biểu hiện tiêu cực khác; xây dựng và nâng cao chất lượng lãnh đạo của các chi bộ, tổ đảng ở tổ dân phố, khu dân cư. Thực hiện đúng nguyên tắc tổ chức và sinh hoạt đảng, nhất là nguyên tắc tập trung dân chủ, chế độ tự phê bình và phê bình; thực hiện có nền nếp và nâng cao chất lượng sinh hoạt đảng, nhất là sinh hoạt chi bộ, bảo đảm tính lãnh đạo, tính giáo dục và tính chiến đấu.
Giáo dục, rèn luyện đội ngũ đảng viên, nêu cao vai trò tiền phong gương mẫu, phấn đấu trở thành người lao động giỏi, công dân mẫu mực; nghiêm chỉnh chấp hành, tuyên truyền và vận động nhân dân, thuyết phục nhân dân chấp hành nghị quyết của tổ chức đảng, quyết định của chính quyền và chương trình hành động của các đoàn thể nhân dân. Đảng ủy phường xây dựng kế hoạch và tạo điều kiện để đảng viên thực hiện nhiệm vụ học tập, không ngừng nâng cao trình độ về mọi mọi mặt. Đảng ủy phường xây dựng kế hoạch, biện pháp quản lý, phân công nhiệm vụ và tạo điều kiện để đảng viên hoàn thành nhiệm vụ được giao. Làm tốt công tác động viên, khen thưởng, kỷ luật đảng viên, xử lý nghiêm, kịp thời những vấn đề cán bộ, đảng viên vi phạm Điều lệ Đảng, pháp luật Nhà nước.
Làm tốt công tác tạo nguồn phát triển đảng viên, bảo đảm về điều kiện và quy trình, chú trọng đối tượng là đoàn viên thanh niên và những người lao động giỏi có uy tín trong quần chúng.
