ĐẠI hỌc QUỐC GIA hÀ HỘI TTGŒ|ÒNG ĐẠI hỌc GIÁ0 DỤc HGUVÉN Thị DUVÊH LAP LUATI SO SAITh VỚI VIỆc LÀM VĂN IGh] LUẬN Ở TTUIG hỌc PhÓ ThOIIG chuyên ngành: Lý luận và phơIJơng pháp dạy học - (bộ môn IIgữ văn) Mã số: 60 14 10 LUẬN VĂN ThẠc SĨ SƠỊ PhẠM IIGỮ VĂN Hggjời hướng dẫn kh0a học: PGS. IGUYÊH QUAIG HINh hÀ THIỘL - 2012 MUc LUc Trang MO DAU 1.¿-- -- 5c se SE EE3E2135E1127121171E11 17111111 cre, 1 2. Lịch sử vấn G6 wee ceccessessesseesseessecssessscsstessessuessesseesstessessuessessseestesseaneess 3 3. Đối lojợng, phạm vi nghiên Cứu.---¿2£ s+©++2£x£+£z+++zse+zx++zzse2 8 4.
Mục đích, nhiệm vụ nghi1ÊN CỨU. PhoJơng pháp nIghlÊN CỨU. 6 (111219191 kh ng ng in 9 6. Giả thiết h0a HhọC.
cầu lrúc của luận VăN.11e1xee 10 chojong 1: eƠ SỞ Lí LUẬN VÀ cƠ SỞ ThỰCc TIÊN cỦA LẬP LUẬN S0 SÁNh VỚI VIỆc LÀM VĂN IGh] LUẬN Ở TTUHG bỌc PhÖỎ ThÔIIG.-- 2° s° s2 es£t©sse2vsseEEsseervsetvxeserrsssorsse 11 II vo. Quan niệm chung về s0 sánh. S0 sánh và lập luận sO sánh †r0ng làm văn nghị luận. cơ sở Thực HỄH.
Thực tién chojong lrình sách giá0 kh0a bộ môÔn. Thực liễn dạy học Làm văn của giá0 viêH. Thực tién hoc Làm văn của học sinh Trung học phổ thông. 31 chơJơng 2: TỎ chỨc FÈII LUYỆH KỸ HĂNG LẬP LUẬII S0 SÁNh TT0IIGLÀM VĂN HGhỊ LUẬIỞ TTUIGhỌc Phỏ ThÔIG 34 2.
Vèn luyện kỹ năng lập luận s0 sánh †r0ng giờ dạy học lý thuyét. Mục đích rèn luyện kỹ năng lập luận s0 sánh trOng gio day hoc 010/207. 1S TH HH HH KT TH Vêu cầu rèn luyện kỹ năng lập luận s0 sánh r0ng giờ dạy học lý thuyét. Tiến trình lên lớp của giá0 viên 2L TÓẤL.
HH nH Hn HH HH HH T kkrt Lowy khi rèn luyện kỹ năng lập luận s0 sánh trong gio day hoc ly thuyế. Lèn luyện kỹ năng lập luận s0 sánh †r0ng giờ dạy học thực hành. Mục đích rèn luyện kỹ năng lập luận s0 sánh lr0ng giờ dạy học 08a 8. TIdi dung rèn luyện kỹ năng lập luận s0 sánh lr0ng giờ dạy học Thực hành.
- - s2 x2 9v HH TH HT HT nh HT HH HH HH ng nh ri 45 2. hình thức rèn luyện kỹ năng lập luận s0 sánh lrÔng giờ dạy học 08a 8. Quy trình rèn luyện kỹ năng lập luận s0 sánh lr0ng giờ dạy học Thực hành. - - s2 x2 9v HH TH HT HT nh HT HH HH HH ng nh ri 49 2.
bài lập rèn luyện kỹ năng lập luận s0 sánh lrÔng giờ dạy học 01g.ÒỎ 50 chơjơng 3: ThỰc IGhIỆM SƠ] PhẠM. Đối lolợng và địa sàn thực nghiệm .-----2- 2 +2x+£xe+xesrxerrxee 72 CNN 2o cố. Kế h0ạch thực nghiệm. Mục đích thực nghiệm.
Tổ chức †hực mrghiệm. 2-- -- sẻ E+EE£SEE£2EEEEE+EEEEEESEEEEXeEEEEEerrkee 74 3. Đánh giá kết quả thực nghiệm. các liêu chí đánh giá.
các phoJơng liện đánh giI1á. Kết quả thực nghiệm. 82 TÀI LIỆU ThAM IKhẢ). 5-5 se s<cssevseevssevsserrssezseesvsee 86 PhU LUc 2.
Lí d0 chọn đề lài Mội tr0ng những vấn đề cơ sản lr0ng định hojớng đổi mới của nền giá0 dục nojớc †a hiện nay là đổi mới phoJơng pháp dạy học sa0 ch0 vừa trang bị ch0 học sinh một hệ thống kiến thức vững chắc, hiện đại lại vừa trang bị đojợc cả những kỹ năng cần thiết để các em vận dụng sáng l0 và0 thực tiễn một cách thuần thục nhất. Tr0ng nhà lrơjờng phổ thông, mỗi môn học đều có một vị lrí riêng siệt của mình nhằm cung cấp lri thức và rèn luyện những kỹ năng nhất định ch0 học sinh. Môn IIgữ văn nói chung, phân môn Làm văn cũng không nằm ng0ài mục liêu đó. Phân môn Làm văn đojợc xem là kh0Óa học nghiên cứu vận dụng ngôn ngữ về các quy luật nói và viết sa0 ch0 đạt đơjợc hiệu quả và hiệu lực ca0 nhất.
Vì vậy, mà phân môn Làm văn có một vị trí quan trọng lr0ng việc đánh giá kết quả học lập môn IIgữ văn thông qua thực hành sử dụng Tiếng Việt ở nhà lrojờng phô thông. Ig0ài ra phân môn Làm văn còn có vai lrò 10 lớn lr0ng việc giá0 dục, giá0 dojðng phát triển h0àn thiện năng lực cũng nhơi nhân cách ch0 học sinh bởi chính lr0ng quá †rình làm văn đó một mặt bộc lộ rõ nhất về năng khiếu, óc sáng ta0, kha nang tojong tojong, kha nang vận dụng kiến thức văn học và những hiểu siết về đời sống xã hội cùng với những phẩm chất, tình cảm thái độ của các em. bên cạnh đó làm văn còn †ạ0 ch0 học sinh cơ hội để lrau rồi thêm về năng lực †ơi duy ngôn ngữ giúp các em chủ động hơn lr0ng việc chiếm lĩnh tri thức và say mê hơn với học văn và làm văn. Tr0ng nhà lrơjờng phô thông, việc học và rèn luyện viết văn nghị luận là mot yéu cầu rất quan lrọng.
Văn nghị luận giúp học sinh vận dụng 1 lông hợp các tri thức văn học, lri thức đời sống, rèn luyện kỹ năng diễn đạt bằng ngôn ngữ và đặc siệ! giúp đắc lực và0 việc phát triển lơi duy kh0a học, lơi duy lí luận ở họ. Mỗi một yêu cầu nghị luận đều đặt ra một vấn đề loỊ lolởng và học lập đòi hỏi học sinh phải giải quyết bằng chính những hiểu siết về lí luận và thực liễn với một phoJơng pháp kh0a học và mét to loiởng đúng đắn nhất. Tuy nhiên, để học sinh có thê viết đojợc những sài văn hay thì lr0ng quá lrình dạy học làm văn ngơiời giáO0 viên phải chú ý đến việc dạy ch0 các em sử dụng lốt các cách lập luận là hết sức quan lrọng. có nhiều cách lập luận khác nhau, có thê lập luận †he0 các tha tac lôgíc, có thé lập luận the0 các tha0 lác lrình bày s0ng dò lập luận the0 cách nà0 thì mỗi cách lập luận đều mang lại ch0 đOạn văn, bài văn nghị luận mội giá lrỊ riêng.
Lập luận s0 sánh 14 mot †r0ng những tha0 lác lập luận cơ bản đojợc dgja va0 giang day the0 linh thần đôi mới nên rất khó với giá0 viên. Đã có mội số công lrình nghiên cứu về tha0 lác lập luận này s0ng để giúp giá0 viên và học sinh có thêm nhiều lài liệu tham khả0 hơn nữa chúng lôi mạnh dạn đi nghiên cứu đề lài “Lập luận s0 sánh với việc làm văn nghị luận ở Tzung học phổ thông”. Đề lài nghiên cứu của chúng tôi nhằm đề cập đến việc phải làm thế nà0 đề học sinh không chỉ nắm vững nội dung lí thuyết về lập luận s0 sánh mà quan lrọng hơn giúp các em liến hành vận dụng tha0 lác lập luận này mội cách độc lập và đặc siệt có thể phối kết hợp đơjợc các tha0 lác lập luận khác trOng sài văn và làm chủ đơjợc các kỹ năng đề viết đơợc những sài văn nghị luận chặt chẽ, h0àn chỉnh, giàu sức thuyết phục. Với mŨng muốn, những sài văn của học sinh ngày càng í† đi những lỗi không đáng có tr0ng quá lrình lập luận s0 sánh, chúng lôi đã lm lòi và mạnh dạn đề xuất những phoJơng pháp dạy học lr0ng giờ dạy học lý thuyết va lr0ng giờ học thực hành còng với những bài luyện lập ứng dụng cụ thể phù hợp với đặc thò sộ môn làm văn: lính chất lổng hợp, lính chất thực 3 hành.
hy vọng với hojớng đi mới chỉ ở mức độ thực nghiệm í† nhiều góp phần đáng kế và0 việc nâng ca0 chất loiợng dạy và học làm văn ở nhà lroiờng Trung học phổ thông hiện nay. Lịch sử vấn đề 2. IHhóm đác công bình nghiên cứu đúc van dé lý luận chung về Làm văn và phương pháp dạy học Làm van Voi vai tro vi tri vô còng qua lrọng của phân môn Làm văn †r0ng việc đánh giá học sinh nên bên cạnh việc biên s0ạn các bộ sách dạy lý thuyết làm văn, các to, ligu vé lý thuyết Làm văn ở nhà lrojờng phô thông, còn có rất nhiều các công trình nghiên cứu đồ sộ, các sài viết của các giá0 soi, các nhà nghiên cứu đầu ngành giàu lâm huyết với môn làm văn nói chung †r0ng nhà †rojờng phô thông. các lác giả Phan Trọng Luận, Trơjơng Dĩnh, IIguyễn Thanh hùng, Trần Thế Phiệt tr0ng cuỗn Phương pháp dạy học văn bên cạnh việc đánh giá l0àn diện, chính xác và sâu sắc về vị tri riêng, phojơng pháp dạy học và tình hình dạy học phân mén Lam van tr0ng mha trojong thi cac tac gia còn chỉ ra các vấn đề c6 timh mguyén Hic va phojong phdp tr0ng day hoc làm van, 6 mhimg viéc cu thé mho day ly thuyét, việc ra đề kiểm tra, việc cham, lrả bài ch0 học sinh.
bên cạnh đó các lác giả cũng nêu ra những khó khăn, những hạn chế còn lồn lại khiến việc dạy và học làm văn nghị luận chơia đạt đơiợc kết quả nho mŨng muốn. cũng lr0ng giá0 †rình dạy học phoøJơng pháp bộ môn, các lác giả Lê A, IIguyễn Quang Hinh, bòi Minh T0án đã đi và0 xác định vị lrí và mục liêu chong lrình của sách giá0 kh0a cũng nhơi môn Làm văn trOng nhà trojong phố thông, chỉ ra những liền đề lý thuyết của việc dạy làm văn lừ góc độ ngôn ngữ văn sản, lý thuyết gia0 tiếp, logic học, lý luận văn học. các lác giả khẳng định “Tzên đ0n đgờng xác định một lý thuyết thực sự kh0a học ch0 môn Làm văn, la gặp nhiễu vấn đề gắn với lôgíc Từ khâu ea dé, chấm oài, eèn luyện kỹ năng, giảng dạy lý thuyết qia giá0 viên, đến việc lập 5 ÿ, dựng đ0ạn, viết sài qia học sinh. Ở đâu cũng can str dung những hiểu oiết về lôgíc học.
các tha0 lác về lq duy đqợc nghiên qứu le0ng lôgíc học nhd: suy diễn, chứng mình, oác sỏ đã va dang được sử dụng tiệt để le0ng làm văn. Không năm được các tha0 tac cua tq duy, khéng nắm được cac quy luật cơ sản qia lôgíc học không thể tạ0 dựng đgợc những oài văn chặt chế mạch lạc về nội dung và 2õ sàng, lz0ng sáng về diễn da?’[3,tr. Vé phojong phap day hoc, các lác giả di néu cu thé vé phojong pháp day ly thuyét, phojong phap thuc hanh, phoong ph4p ra dé, phojong pháp chấm và trả bài và một số kỹ năng cần rèn luyện ch0 học sinh. Với quan niệm “Tậo làm văn là lậo viết lhành câu, thành đ0ạn, thành oài những cảm xúc kinh nghiệm, suy nghĩ, nhận xét, ý kiến.
qia mình để ch0 người khac cam dqoc, hiéu dgqoc mél cach day di, ding dan. D0 đó, lập làm văn là eèn luyện ngôn ngữ, ngôn lừ. Đông thời, lập làm văn là phái teiển các năng lực let luệ, lâm hôn, góp phần phái teiển nhân dách aia @0n nggời”[6,lr.4], sộ sách Làm văn 10,11,12 (Trần Thanh Đạm chủ biên) đã trình sày nhất quán những vấn đề khái khát về lý thuyết làm văn và làm văn nghị luận, xây dựng bài văn nghị luận, nghị luận xã hội, nghị luận văn học, các bài làm văn tự d0 sáng †ạ0.