Nghiên cứu giải pháp tự động sao lưu và khôi phục dữ liệu trong hệ thống thông tin điện tử

Luận văn thạc sĩ nghiên cứu giải pháp tự động sao lưu và khôi phục dữ liệu trong hệ thống thông tin điện tử, góp phần nâng cao an toàn dữ liệu.

• Tác giả: Đặng Minh Chính
• Người hướng dẫn: PGS. Vũ Duy Lợi
• Trường học: Đại học Quốc gia Hà Nội
• Chuyên ngành: Công nghệ thông tin
• Đề tài: Giải Pháp Tự Động Sao Lưu Và Khôi Phục Dữ Liệu Trong Hệ Thống Thông Tin Điện Tử
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2007
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• 1. CHƯƠNG 1: GIỚI THIỆU CHUNG
• 1.1. Sự cần thiết sao lưu, khôi phục dữ liệu
• 1.2. Các hệ thống lưu trữ dữ liệu
• 1.2.1. Hệ thống lưu trữ DAS
• 1.2.2. Hệ thống lưu trữ NAS
• 1.2.3. Hệ thống lưu trữ SAN
• 1.2.4. So sánh các hệ thống lưu trữ
• 1.3. Ứng dụng sao lưu, khôi phục dữ liệu trong các hệ thống thông tin điện tử của Đảng
• 1.3.1. Các phần mềm ứng dụng dùng chung
• 1.3.2. Những hạn chế tồn tại
• 1.3.3. Hướng giải quyết hạn chế tồn tại
• 2. CHƯƠNG 2: CÁC PHƯƠNG PHÁP SAO LƯU, KHÔI PHỤC CƠ SỞ DỮ LIỆU
• 2.1. Khái niệm cơ bản
• 2.1.1. Định nghĩa sao lưu, khôi phục dữ liệu
• 2.1.2. Phân loại các kiểu sao lưu, khôi phục dữ liệu
• 2.1.3. Tiêu chí đánh giá dịch vụ sao lưu, khôi phục dữ liệu
• 2.2. Các phương pháp sao lưu, khôi phục cơ sở dữ liệu
• 2.2.1. Sao lưu, khôi phục cơ sở dữ liệu mức hệ điều hành
• 2.2.2. Sao lưu, khôi phục cơ sở dữ liệu mức hệ quản trị cơ sở dữ liệu
• 2.2.3. Sao lưu, khôi phục cơ sở dữ liệu mức ứng dụng
• 2.3. Đánh giá các phương pháp sao lưu, khôi phục cơ sở dữ liệu
• 3. CHƯƠNG 3: ĐỀ XUẤT GIẢI PHÁP SAO LƯU, KHÔI PHỤC CÁC CƠ SỞ DỮ LIỆU
• 3.1. Mục đích, yêu cầu
• 3.2. Kiến trúc hệ thống, nguyên tắc hoạt động
• 3.2.1. Kiến trúc hệ thống
• 3.2.2. Nguyên tắc hoạt động
• 3.3. Xây dựng và thử nghiệm hệ thống
• 3.3.1. Thiết kế chi tiết chương trình
• 3.3.2. Thử nghiệm chương trình
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Giới thiệu chung

Trong bối cảnh hiện đại, việc sao lưu dữ liệu và khôi phục dữ liệu trở thành một yếu tố thiết yếu trong quản lý hệ thống thông tin. Các cơ quan, tổ chức cần đảm bảo rằng thông tin quan trọng không bị mất mát do các sự cố như lỗi phần cứng, lỗi con người hay thiên tai. Việc xây dựng một giải pháp tự động hóa cho quá trình này không chỉ giúp tiết kiệm thời gian mà còn nâng cao tính an toàn cho dữ liệu. Theo nghiên cứu, có nhiều phương pháp sao lưu khác nhau, bao gồm sao lưu trực tuyến và sao lưu ngoại tuyến, mỗi phương pháp đều có ưu nhược điểm riêng. Việc lựa chọn phương pháp phù hợp sẽ phụ thuộc vào quy mô và yêu cầu cụ thể của từng tổ chức.

1.1. Sự cần thiết của sao lưu và khôi phục dữ liệu

Thông tin là tài sản quý giá của bất kỳ tổ chức nào. Việc sao lưu dữ liệu định kỳ giúp bảo vệ thông tin khỏi các rủi ro không lường trước. Các sự cố như mất điện, hỏng hóc thiết bị, hay thậm chí là các cuộc tấn công mạng có thể dẫn đến mất mát dữ liệu nghiêm trọng. Do đó, việc xây dựng một hệ thống khôi phục dữ liệu hiệu quả là rất cần thiết. Hệ thống này không chỉ giúp khôi phục thông tin mà còn đảm bảo rằng các hoạt động của tổ chức không bị gián đoạn. Theo một nghiên cứu gần đây, 60% các tổ chức không thể phục hồi sau khi mất dữ liệu, điều này cho thấy tầm quan trọng của việc có một giải pháp bảo mật dữ liệu vững chắc.

1.2. Các hệ thống lưu trữ dữ liệu

Hiện nay, có ba loại hệ thống lưu trữ dữ liệu chính: DAS, NAS, và SAN. Mỗi loại hệ thống có những đặc điểm riêng biệt. DAS (Direct Access Storage) là hệ thống lưu trữ trực tiếp gắn với máy chủ, thường có chi phí thấp nhưng hạn chế về khả năng mở rộng. NAS (Network Attached Storage) cho phép chia sẻ dữ liệu qua mạng, dễ dàng truy cập từ nhiều thiết bị nhưng có thể bị giới hạn về băng thông. Cuối cùng, SAN (Storage Area Network) là một mạng lưu trữ tốc độ cao, cho phép nhiều máy chủ chia sẻ tài nguyên lưu trữ, thích hợp cho các ứng dụng yêu cầu hiệu suất cao. Việc lựa chọn hệ thống lưu trữ phù hợp sẽ ảnh hưởng lớn đến hiệu quả của quá trình sao lưu và khôi phục dữ liệu.

II. Các phương pháp sao lưu và khôi phục dữ liệu

Có nhiều phương pháp sao lưu và khôi phục dữ liệu khác nhau, mỗi phương pháp đều có những ưu điểm và nhược điểm riêng. Các phương pháp này có thể được phân loại thành sao lưu toàn bộ, sao lưu gia tăng, và sao lưu phân biệt. Sao lưu toàn bộ là phương pháp sao lưu tất cả dữ liệu trong một lần, dễ dàng khôi phục nhưng tốn nhiều thời gian và dung lượng lưu trữ. Sao lưu gia tăng chỉ sao lưu những thay đổi từ lần sao lưu trước, tiết kiệm thời gian và dung lượng nhưng phức tạp hơn trong quá trình khôi phục. Sao lưu phân biệt là sự kết hợp giữa hai phương pháp trên, giúp tối ưu hóa quá trình sao lưu và khôi phục.

2.1. Định nghĩa và phân loại

Định nghĩa sao lưu là quá trình tạo ra bản sao của dữ liệu để bảo vệ thông tin khỏi mất mát. Phân loại các phương pháp khôi phục dữ liệu cũng rất quan trọng. Có thể phân loại theo cách thức thực hiện, như sao lưu cục bộ và sao lưu từ xa. Sao lưu cục bộ thường nhanh chóng và dễ dàng, nhưng không an toàn nếu xảy ra sự cố tại địa điểm lưu trữ. Ngược lại, sao lưu từ xa giúp bảo vệ dữ liệu khỏi các rủi ro tại chỗ nhưng có thể mất thời gian hơn trong quá trình khôi phục. Việc lựa chọn phương pháp phù hợp sẽ phụ thuộc vào nhu cầu và khả năng tài chính của tổ chức.

2.2. Tiêu chí đánh giá dịch vụ sao lưu

Khi lựa chọn dịch vụ sao lưu và khôi phục dữ liệu, cần xem xét nhiều tiêu chí như độ tin cậy, tốc độ khôi phục, và khả năng mở rộng. Độ tin cậy là yếu tố quan trọng nhất, vì nếu dịch vụ không đáng tin cậy, dữ liệu có thể bị mất vĩnh viễn. Tốc độ khôi phục cũng rất quan trọng, đặc biệt trong các tình huống khẩn cấp. Cuối cùng, khả năng mở rộng cho phép tổ chức dễ dàng điều chỉnh dung lượng lưu trữ khi nhu cầu tăng lên. Việc đánh giá kỹ lưỡng các tiêu chí này sẽ giúp tổ chức lựa chọn được giải pháp bảo mật dữ liệu phù hợp nhất.

III. Đề xuất giải pháp tự động sao lưu và khôi phục dữ liệu

Giải pháp tự động hóa cho quá trình sao lưu và khôi phục dữ liệu là một bước tiến quan trọng trong việc quản lý thông tin. Giải pháp này không chỉ giúp tiết kiệm thời gian mà còn giảm thiểu rủi ro do lỗi con người. Hệ thống sẽ được thiết kế để thực hiện sao lưu định kỳ mà không cần sự can thiệp của người dùng. Điều này đảm bảo rằng dữ liệu luôn được cập nhật và an toàn. Hơn nữa, việc tích hợp các công nghệ mới như điện toán đám mây có thể nâng cao khả năng bảo mật và khả năng truy cập dữ liệu từ xa.

3.1. Kiến trúc hệ thống

Kiến trúc của hệ thống sao lưu và khôi phục dữ liệu cần được thiết kế một cách hợp lý để đảm bảo tính hiệu quả và an toàn. Hệ thống sẽ bao gồm các thành phần như máy chủ lưu trữ, phần mềm quản lý sao lưu, và các thiết bị lưu trữ. Mỗi thành phần cần được tối ưu hóa để hoạt động đồng bộ, đảm bảo rằng dữ liệu được sao lưu một cách nhanh chóng và chính xác. Việc sử dụng các công nghệ tiên tiến như mạng lưu trữ SAN có thể giúp cải thiện hiệu suất và khả năng mở rộng của hệ thống.

3.2. Nguyên tắc hoạt động

Nguyên tắc hoạt động của hệ thống tự động hóa cần phải rõ ràng và dễ hiểu. Hệ thống sẽ thực hiện sao lưu theo lịch trình đã định sẵn, tự động kiểm tra tính toàn vẹn của dữ liệu sau mỗi lần sao lưu. Nếu phát hiện lỗi, hệ thống sẽ thông báo cho quản trị viên để có biện pháp khắc phục kịp thời. Hơn nữa, việc khôi phục dữ liệu cũng cần được thực hiện một cách nhanh chóng và hiệu quả, đảm bảo rằng tổ chức có thể tiếp tục hoạt động mà không bị gián đoạn.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Trong bối cảnh phát triển mạnh mẽ của công nghệ thông tin, việc đảm bảo an toàn và liên tục hoạt động của hệ thống thông tin điện tử trở thành yêu cầu cấp thiết đối với các cơ quan, tổ chức, đặc biệt là các cơ quan Đảng. Theo báo cáo của ngành, các hệ thống thông tin điện tử hiện nay chứa đựng lượng dữ liệu lớn và quan trọng, phục vụ cho công tác lãnh đạo, chỉ đạo và điều hành. Tuy nhiên, việc sao lưu và khôi phục dữ liệu hiện đang được thực hiện một cách cục bộ, phân tán và thiếu tính tự động, gây khó khăn trong quản lý và tiềm ẩn rủi ro mất mát dữ liệu nghiêm trọng. Mục tiêu của luận văn là nghiên cứu và đề xuất giải pháp tự động sao lưu và khôi phục dữ liệu tập trung, phù hợp với kiến trúc hệ thống thông tin điện tử của các cơ quan Đảng, nhằm nâng cao hiệu quả quản lý và bảo vệ dữ liệu. Phạm vi nghiên cứu tập trung vào các cơ sở dữ liệu trong mạng diện rộng của các cơ quan Đảng, với thời gian nghiên cứu và thử nghiệm trên các hệ quản trị cơ sở dữ liệu phổ biến như PostgreSQL, MySQL và Microsoft SQL, trong môi trường hệ điều hành Windows và Linux. Ý nghĩa của nghiên cứu được thể hiện qua việc giảm thiểu rủi ro mất dữ liệu, tăng tính sẵn sàng và ổn định của hệ thống, đồng thời giảm thiểu chi phí và công sức quản trị mạng thông qua tự động hóa quá trình sao lưu và khôi phục.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn dựa trên các lý thuyết và mô hình sau:

• Lý thuyết sao lưu và khôi phục dữ liệu: Bao gồm các khái niệm về sao lưu toàn bộ (Full Backup), sao lưu gia tăng (Incremental Backup) và sao lưu khác biệt (Differential Backup), cùng với các tiêu chí đánh giá dịch vụ sao lưu như Recovery Time Objective (RTO) và Recovery Point Objective (RPO).
• Mô hình kiến trúc hệ thống đa tầng J2EE: Ứng dụng kiến trúc đa tầng để tách biệt các tầng xử lý nghiệp vụ, truy cập dữ liệu và trình diễn, giúp tăng khả năng mở rộng, bảo trì và hiệu năng của hệ thống.
• Khái niệm về các hệ thống lưu trữ dữ liệu DAS, NAS, SAN: Phân tích ưu nhược điểm của từng hệ thống lưu trữ để lựa chọn giải pháp phù hợp cho việc sao lưu và khôi phục dữ liệu trong môi trường mạng diện rộng.
• Khái niệm về cơ sở dữ liệu và hệ quản trị cơ sở dữ liệu (DBMS): Hiểu rõ cấu trúc vật lý và logic của cơ sở dữ liệu, các loại tệp dữ liệu, tệp nhật ký và tệp điều khiển để thiết kế giải pháp sao lưu hiệu quả.

Các khái niệm chính bao gồm: sao lưu trực tuyến và không trực tuyến, sao lưu mức hệ điều hành, mức hệ quản trị cơ sở dữ liệu và mức ứng dụng, cũng như các thuật ngữ chuyên ngành như JDBC, cron, Scheduled Tasks, transaction log.

Phương pháp nghiên cứu

Luận văn sử dụng phương pháp kết hợp giữa nghiên cứu lý thuyết và ứng dụng thực tiễn. Nguồn dữ liệu chính bao gồm:

• Các tài liệu chuyên ngành, báo cáo kỹ thuật và các phần mềm sao lưu, khôi phục dữ liệu hiện có trên thị trường.
• Dữ liệu thực nghiệm từ các cơ sở dữ liệu của Văn phòng Trung ương Đảng, gồm hệ thống quản lý tài liệu (DMS), quản lý người dùng (UMS) và quản lý luồng công việc (WFS).

Phương pháp phân tích bao gồm:

• Đánh giá ưu nhược điểm các phương pháp sao lưu, khôi phục dữ liệu hiện hành.
• Thiết kế và phát triển phần mềm sao lưu, khôi phục dữ liệu tập trung dựa trên công nghệ J2EE và ngôn ngữ Java.
• Thử nghiệm và đo lường hiệu suất trên các cơ sở dữ liệu thực tế với cỡ mẫu gồm 133 bảng, 49 hàm, 1 view và hàng trăm nghìn bản ghi.

Timeline nghiên cứu kéo dài trong năm 2007, với các giai đoạn: khảo sát, thiết kế, phát triển, thử nghiệm và đánh giá kết quả.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Hiệu quả của giải pháp sao lưu tập trung: Phần mềm được phát triển cho phép sao lưu và khôi phục dữ liệu tập trung qua giao diện Web Browser, hỗ trợ đa nền tảng (Windows, Linux). Thời gian sao lưu cơ sở dữ liệu DMS với 64 bảng và 467.564 bản ghi là khoảng 25 giây, trong khi khôi phục mất khoảng 30 giây. Các cơ sở dữ liệu nhỏ hơn như UMS và WFS có thời gian sao lưu lần lượt là 3 và 5 giây, khôi phục là 5 và 7 giây.

2. Tính chính xác và toàn vẹn dữ liệu: Quá trình sao lưu và khôi phục đảm bảo dữ liệu được giữ nguyên vẹn, không xảy ra mất mát hay lỗi trong quá trình thử nghiệm trên các cơ sở dữ liệu thực tế.

3. Khả năng mở rộng và quản lý tập trung: Giải pháp dựa trên kiến trúc đa tầng J2EE cho phép mở rộng hệ thống dễ dàng, quản lý tập trung nhiều cơ sở dữ liệu trên các máy chủ khác nhau thông qua một giao diện duy nhất.

4. Tự động hóa sao lưu: Sử dụng cơ chế cron trên Linux và Scheduled Tasks trên Windows để thực hiện sao lưu tự động theo lịch trình, giảm thiểu sai sót do con người và tối ưu hóa thời gian sao lưu.

Thảo luận kết quả

Nguyên nhân thành công của giải pháp là do việc ứng dụng kiến trúc đa tầng và công nghệ Java giúp phần mềm có tính linh hoạt cao, tương thích đa nền tảng và dễ dàng mở rộng. So với các phần mềm sao lưu truyền thống chỉ chạy trên một hệ điều hành hoặc chỉ hỗ trợ một loại cơ sở dữ liệu, giải pháp này vượt trội về tính tập trung và đa dạng hỗ trợ. Kết quả thử nghiệm cho thấy thời gian sao lưu và khôi phục phù hợp với yêu cầu thực tế của các cơ quan Đảng, đảm bảo tính sẵn sàng cao cho hệ thống thông tin điện tử. Biểu đồ thời gian sao lưu và khôi phục minh họa rõ sự khác biệt về quy mô dữ liệu và hiệu suất xử lý, giúp người quản trị đánh giá và lên kế hoạch sao lưu phù hợp. Tuy nhiên, phần mềm hiện chưa hỗ trợ sao lưu gia tăng, đây là điểm cần cải tiến để tối ưu không gian lưu trữ và thời gian sao lưu trong tương lai.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Phát triển tính năng sao lưu gia tăng: Tích hợp chức năng sao lưu gia tăng để giảm thiểu thời gian và dung lượng lưu trữ, nâng cao hiệu quả sao lưu, dự kiến hoàn thành trong vòng 6 tháng tới, do nhóm phát triển phần mềm thực hiện.

2. Tăng cường giao diện người dùng: Cải tiến giao diện Web thân thiện hơn, hỗ trợ đa ngôn ngữ và hướng dẫn sử dụng chi tiết, nhằm giảm thiểu rào cản kỹ thuật cho người quản trị, hoàn thành trong 3 tháng tiếp theo.

3. Mở rộng hỗ trợ các hệ quản trị cơ sở dữ liệu: Nghiên cứu và tích hợp thêm các hệ quản trị phổ biến khác như Oracle, SQL Server phiên bản mới, để đáp ứng đa dạng nhu cầu của các cơ quan, thực hiện trong vòng 1 năm.

4. Xây dựng chính sách và quy trình sao lưu tập trung: Đề xuất các cơ quan xây dựng quy trình sao lưu, khôi phục dữ liệu chuẩn hóa, kết hợp phần mềm với chính sách bảo mật và phân quyền chặt chẽ, nhằm giảm thiểu lỗi do con người và tăng cường an toàn dữ liệu.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Quản trị viên hệ thống và mạng: Nhận được công cụ và kiến thức để triển khai giải pháp sao lưu, khôi phục dữ liệu tập trung, giảm thiểu rủi ro mất dữ liệu và nâng cao hiệu quả quản lý.

2. Chuyên gia phát triển phần mềm và kỹ sư hệ thống: Tham khảo kiến trúc đa tầng J2EE và kỹ thuật lập trình Java trong phát triển phần mềm quản lý dữ liệu, từ đó áp dụng vào các dự án tương tự.

3. Lãnh đạo các cơ quan Đảng và Nhà nước: Hiểu rõ tầm quan trọng của việc bảo vệ dữ liệu và vận hành liên tục hệ thống thông tin điện tử, từ đó có chính sách đầu tư phù hợp.

4. Sinh viên và nghiên cứu sinh ngành Công nghệ Thông tin: Học hỏi về các phương pháp sao lưu, khôi phục dữ liệu, cũng như quy trình nghiên cứu và phát triển phần mềm ứng dụng thực tiễn.

Câu hỏi thường gặp

1. Giải pháp sao lưu tập trung có hỗ trợ đa nền tảng không?
   Có, phần mềm được phát triển trên nền Java và J2EE, cho phép chạy trên các hệ điều hành Windows, Linux và Solaris, đảm bảo tính linh hoạt và tương thích cao.

2. Thời gian sao lưu và khôi phục dữ liệu có phù hợp với hệ thống lớn không?
   Thời gian thử nghiệm với cơ sở dữ liệu lớn nhất (DMS) là khoảng 25 giây cho sao lưu và 30 giây cho khôi phục, phù hợp với yêu cầu vận hành liên tục của các cơ quan.

3. Phần mềm có hỗ trợ sao lưu gia tăng không?
   Hiện tại phần mềm chưa hỗ trợ sao lưu gia tăng, tuy nhiên đây là tính năng được đề xuất phát triển trong các phiên bản tiếp theo để tối ưu hiệu quả sao lưu.

4. Làm thế nào để tự động hóa quá trình sao lưu?
   Phần mềm sử dụng cơ chế cron trên Linux và Scheduled Tasks trên Windows để thực hiện sao lưu tự động theo lịch trình đã định, giúp giảm thiểu sai sót và tối ưu thời gian.

5. Phần mềm có thể sao lưu nhiều cơ sở dữ liệu cùng lúc không?
   Có, phần mềm cho phép sao lưu và khôi phục nhiều cơ sở dữ liệu trên các máy chủ khác nhau thông qua giao diện Web tập trung, giúp quản lý hiệu quả hệ thống phân tán.

Kết luận

• Luận văn đã nghiên cứu và đề xuất thành công giải pháp sao lưu, khôi phục dữ liệu tập trung, tự động, phù hợp với hệ thống thông tin điện tử của các cơ quan Đảng.
• Phần mềm phát triển dựa trên kiến trúc đa tầng J2EE và ngôn ngữ Java, hỗ trợ đa nền tảng và nhiều hệ quản trị cơ sở dữ liệu phổ biến.
• Kết quả thử nghiệm thực tế cho thấy phần mềm đáp ứng tốt yêu cầu về thời gian, tính chính xác và toàn vẹn dữ liệu.
• Giải pháp góp phần nâng cao hiệu quả quản lý dữ liệu, giảm thiểu rủi ro mất mát và tăng tính sẵn sàng của hệ thống.
• Đề xuất phát triển thêm tính năng sao lưu gia tăng và cải tiến giao diện người dùng để hoàn thiện hơn trong tương lai.

Để đảm bảo an toàn dữ liệu và vận hành liên tục hệ thống thông tin, các cơ quan nên áp dụng giải pháp này kết hợp với chính sách quản lý phù hợp. Hành động ngay hôm nay để bảo vệ dữ liệu quan trọng của tổ chức bạn!

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1: Giới thiệu tổng quan về sự cần thiết sao lưu, khôi phục dữ liệu và hiện trạng thực hiện các hệ thống thông tin điện tử trong các cơ quan Đảng. Nghiên cứu các giải pháp sao lưu, khôi phục dữ liệu, đánh giá ưu nhược điểm của từng giải pháp. Chương 3: Đề xuất giải pháp sao lưu, khôi phục các cơ sở dữ liệu áp dụng cho các hệ thống thông tin điện tử trong các cơ quan Đảng. 9 z Chƣơng 1: GIỚI THIỆU CHUNG 1.1 Sự cần thiết sao lưu, khôi phục dữ liệu Trong thời đại ngày nay, thông tin đóng vai trò hết sức quan trọng trong hầu hết các cơ quan, tổ chức.

Xét trên khía cạnh công nghệ, hoạt động của cơ quan, tổ chức là quá trình xử lý, trao đổi dữ liệu và lưu trữ thông tin. Việc sao lưu, khôi phục dữ liệu để đảm bảo hệ thống hoạt động liên tục, thông suốt ngày càng được quan tâm cao và được đầu tư thỏa đáng. Có nhiều nguyên nhân làm hỏng hóc hoặc mất mát dữ liệu như: tệp chẳng may bị xoá, trục trặc phần cứng, thông tin liên quan nằm ở những tệp không còn truy cập được. Một quản trị viên giỏi phải đảm bảo sao cho người dùng vẫn tham khảo được những tệp “đã mất” như thế.

Muốn vậy, quản trị mạng phải sao lưu dữ liệu kịp thời. Tương lai của cơ quan bạn và tương lai của bạn tại cơ quan có thể tuỳ thuộc vào việc các người dùng truy cập được những tệp đã sao lưu ấy. Tại những thời điểm nóng bỏng như thế, bản thân bạn cũng như các người khác sẽ có cơ hội nhận thức giá trị của thời gian và công sức để sao chép dữ liệu một cách đều đặn, chặt chẽ và theo một thời điểm đầy đủ. Việc sao lưu tệp không mấy hấp dẫn, nhưng quản trị viên không thể không am tường tiến trình sao lưu.

Trong quá trình thực hiện sao lưu dữ liệu có thể xảy ra lỗi hệ thống, nghĩa là dữ liệu có thể bị mất hoặc không được sao lưu đầy đủ, chính xác. Các nguyên nhân chủ yếu gây ra lỗi hệ thống là: - Lỗi do con người: Một trong những nguyên nhân phổ biến làm hỏng hệ thống là do con người. Ví dụ nếu người nào đó trong quá trình sử 10 z dụng xoá nhầm dữ liệu của một bảng thông tin, lập tức hệ thống sẽ kết nối đến các bảng có liên quan để xóa dữ liệu dữ liệu trong các bảng này. Mặc dù chúng ta có thể khôi phục dữ liệu từ các thiết bị lưu trữ nhưng một số dữ liệu có thể mất.

Cách khắc phục hay dùng là trong các hệ điều hành có phân quyền đến từng người sử dụng, tạo người dùng với những quyền khác nhau trên từng ứng dụng cụ thể. - Lỗi phần cứng: Hệ thống máy móc thiết bị có thể hỏng hóc bất cứ lúc nào, nó có thể hỏng ở bộ xử lý, bộ nhớ, đường vào ra và các thiết bị lưu trữ. Đối với người quản trị hệ thống thì phải luôn giám sát hệ thống thông qua các thông báo lỗi của hệ thống để tìm cách khắc phục lỗi. - Lỗi trong phiên giao dịch: Trong các phiên giao dịch, đôi khi bị lỗi do hệ thống bị treo hay đang cập nhật thông tin.

Trong trường hợp này, hệ thống sẽ có ghi nhận một cách thứ tự tất cả các thao tác chứa trong tệp nhật ký giao dịch (transaction log) kể từ lần nhật ký giao dịch được sao lưu gần nhất. Và do vậy có thể khôi phục dữ liệu vào một thời điểm nào đó trong quá khứ mà vẫn đảm bảo tính nhất quán (consistent). - Lỗi do thiên tai : Một số trường hợp hệ thống bị lỗi do các thảm hoạ thiên tai như động đất, sét đánh, cháy, điện không ổn định,. Tùy thuộc số lượng dữ liệu bị mất, sẽ có các mức độ khôi phục khác nhau.2 Các hệ thống lưu trữ dữ liệu [22] Hiện nay có rất nhiều hệ thống lưu trữ dữ liệu để thực hiện việc sao lưu, khôi phục dữ liệu, trong đó ba hệ thống lưu trữ dữ liệu phổ biến nhất là DAS, NAS, SAN.1 Hệ thống lƣu trữ DAS DAS (Direct Access Storage) là hệ thống lưu trữ dữ liệu mà ở đó thiết bị lưu trữ được gắn trực tiếp vào máy chủ.

Thiết bị lưu trữ có thể là tủ đĩa đặt bên ngoài và được nối với máy chủ bởi cáp điều khiển với cổng bên ngoài, hoặc là những ổ đĩa ở bên trong máy chủ. Hiện nay hầu hết các hệ máy chủ đều có các hệ thống lưu trữ DAS dùng chuẩn SCSI hoặc Serial SCSI. Trong hệ thống DAS, các máy trạm truy xuất qua máy chủ, trong trường hợp máy chủ hỏng, các truy xuất dữ liệu sẽ không thực hiện được. Với giải pháp này, mỗi máy chủ sẽ có một hệ thống lưu trữ và phần mềm quản lý lưu trữ riêng biệt.

Mô hình hệ thống lưu trữ DAS (Direct Access Storage) Các thành phần chính của hệ thống DAS là: - Máy chủ (Server) - Card HBA được cài đặt trong máy chủ để kết nối máy chủ với thiết bị lưu trữ bên ngoài. - Ổ đĩa lưu trữ được cài đặt vào trong hệ thống con của thiết bị lưu trữ. 12 z Ưu điểm: Dễ lắp đặt, chi phí thấp, hiệu năng cao. Nhược điểm: - Khả năng mở rộng hạn chế, thực tế DAS làm việc rất tốt với một máy chủ (server) nhưng khi dữ liệu tăng, số lượng máy chủ cũng tăng sẽ tạo nên những vùng dữ liệu phân tán và gián đoạn.

Khi đó, người quản trị sẽ phải bổ sung hay thiết lập lại dung lượng và công việc bảo trì sẽ phải thực hiện trên từng máy chủ. Điều đó sẽ làm tăng chi phí lưu trữ tổng thể và sẽ càng khó khăn hơn khi sao lưu hay bảo vệ một hệ thống kho lưu trữ dữ liệu đang nằm rải rác và phân tán như vậy. - Khai thác tài nguyên không hiệu quả: Không gian lưu trữ bị chia nhỏ thành các vùng cục bộ nên khai thác không hiệu quả. Ví dụ, một máy chủ có thể cố gắng ghi lên một vùng lưu trữ bị đầy, trong khi đó một vùng lưu trữ khác thì lại thừa nhưng không khai thác chung được.

- Lưu thông mạng chậm: Khi chia sẻ dữ liệu qua mạng sẽ làm chậm lưu thông mạng. - Quản trị phức tạp: Việc chia nhỏ các vùng lưu trữ cục bộ sẽ làm phức tạp vấn đề quản lý của toàn hệ thống lưu trữ.2 Hệ thống lƣu trữ NAS NAS (Network Attached Storage) là phương pháp lưu trữ dữ liệu sử dụng các thiết bị lưu trữ đặc biệt gắn trực tiếp vào mạng LAN như một thiết bị mạng bình thường (tương tự máy tính, switch hay router). Các thiết bị NAS cũng được gán các địa chỉ IP cố định và được người dùng truy nhập thông qua sự điều khiển của máy chủ. Trong một số trường hợp, NAS có thể được truy cập trực tiếp không cần có sự quản lý của máy chủ.

NAS cung cấp khả năng chia sẻ tài nguyên lưu trữ cho nhiều người dùng đồng thời. Bên cạnh đó, NAS 13 z cho phép thực hiện mở rộng về dung lượng lưu trữ khi nhu cầu sử dụng tăng cao. Vì NAS là thiết bị lưu trữ dựa trên mạng LAN nên NAS đòi hỏi các yêu cầu riêng về cách truy xuất tệp, tính bảo mật, môi trường kết nối mạng. Mô hình hệ thống lưu trữ NAS (Network Attached Storage) Các ưu điểm của NAS: - Không tốn chi phí cho các card điều hợp HBA và RAID.

- Dễ dàng cấu hình vì đây là các thiết bị plug-and-play. - Có thể truy xuất từ bất kì nơi nào, qua kết nối mạng. - Hỗ trợ nhiều hệ điều hành. Nhược điểm của NAS - Chỉ cho phép dùng qua LAN.

- Bị giới hạn băng thông và làm ảnh hưởng đến lưu thông mạng LAN. - Bị giới hạn về khả năng quản lí dung lượng.3 Hệ thống lƣu trữ SAN SAN (Storage Area Network) là một mạng riêng tốc độ cao dùng cho việc truyền dữ liệu giữa các máy chủ tham gia vào hệ thống lưu trữ cũng như giữa các thiết bị lưu trữ với nhau. Một mạng SAN cho phép các thành phần kết nối với nhau thông qua thiết bị như routers, gateways, hubs, switchs. Điều đó cho phép bỏ kết nối lưu trữ và sao lưu truyền thống giữa một máy chủ với thiết bị lưu trữ, đồng thời bỏ ý niệm một máy chủ chỉ sở hữu và quản lý một thiết bị lưu trữ.

Sử dụng mạng lưu trữ SAN cho phép quản lý toàn bộ hệ thống lưu trữ, cho phép một hay nhiều máy chủ hỗn hợp chia sẻ các tiện ích lưu trữ như dùng chung ổ đĩa, băng từ và các phương tiện lưu trữ quang, mặc dù hệ thống thiết bị lưu trữ đó được đặt cách xa các máy chủ sử dụng nó bởi kết nối là những tuyến cáp quang. Vì vậy, SAN thường được phát triển ở những trung tâm dữ liệu lớn. Hệ thống lưu trữ SAN (Storage Area Network) Hình 3 cho thấy SAN kết nối nhiều máy chủ với nhiều hệ thống ứng dụng và lưu trữ khác nhau. Hầu hết mạng SAN hiện nay cung cấp cho người sử dụng 15 z khả năng mở rộng, hiệu năng và tính sẵn sàng cao.

SAN đặc biệt thích hợp với các ứng dụng cần tới tốc độ và độ trễ nhỏ, ví dụ như ứng dụng xử lý giao dịch trong ngành ngân hàng, tài chính.4 So sánh các hệ thống lƣu trữ Mỗi một hệ thống lưu trữ đều có mặt ưu và nhược điểm khác nhau. Tùy vào quy mô dữ liệu, nhu cầu, kinh phí… mà sử dụng hệ thống lưu trữ thích hợp. DAS NAS SAN Sử dụng chung cho Chuyên Sử dụng chung cho các Máy chủ, HĐH các ứng dụng khác biệt, tối ưu ứng dụng khác nhau nhau Gắn trong/gắn ngoài Gắn ngoài Gắn ngoài chia sẻ Thiết bị lưu trữ chuyên biệt qua mạng chung Quản trị Theo nhân sự Tập trung Tập trung Ảnh hưởng nhất định Tăng hiệu Hiệu suất Băng thông rộng đến hiệu suất mạng suất mạng Cải thiện Chậm, dễ bị tình Tốc độ tình trạng Tốc độ cao trạng thắt cổ chai thắt cổ chai Sẵn sàng cao Bị giới hạn Bị giới hạn Không có điểm gây lỗi Chấp nhận Chi phí cao nhưng có Chi phí Thấp được nhiều ưu điểm Hình 4. So sánh các giải pháp lưu trữ dữ liệu 16 z 1.3 Ứng dụng sao lưu, khôi phục dữ liệu trong các hệ thống thông tin điện tử của Đảng [17] 1.