Chương 1. Tổng quan về DSM và khái niệm về tổn thất điện năng. Đánh giá tác động của DSM đến các chỉ tiêu KT-KT khi áp dụng DSM trong HTCCĐT sẵn có. Tổng quan về lưới điện Bắc Kạnvà mô phỏng, tính toán lưới điện trung áp.
Đánh giá tác động của DSM tới lưới điện phân phối Trung áp 35 kV tỉnh Bắc Kạn. Kết luận và đề xuất, kiến nghị 5. Ý nghĩa khoa học và thực tiễn của đề tài Luận văn trình bày một phương pháp đánh giá tác động của DSM đến tổn thất điện năng trên lưới điện phân phối. Các số liệu đầu vào phục vụ việc tính toán trong luận văn là các số liệu thực tế trên lưới phân phối tỉnh Bắc Kạn.
Các kết quả tính toán và đánh giá trình bày trong luận văn sẽ là một trong các cơ sở được bình xét trong quá trình tìm kiếm các giải pháp giảm tổn thất điện năng cho Công ty điện lực và nâng cao chất lượng điện năng cung cấp cho các khách hàng sử dụng điện. Phạm vi nghiên cứu đề tài Nghiên cứu, đánh giá tác động của DSM tới tổn thất lưới điện phân phối Trung áp 35 kV tỉnh Bắc Kạn do Công ty Điện lực Bắc Kạn quản lý. Lưới điện phân phối Trung thế tỉnh Bắc Kạn có 14 lộ xuất tuyến, đặc điểm phụ tải trên các xuất tuyến là tương đối giống nhau đó là: (i) mỗi lộ đường dây cung cấp thành phố Bắc Kạn và nhiều huyện của tỉnh; (ii) tỷ lệ điện sử dụng mục đích sinh hoạt lớn, tỷ lệ điện sử dụng cho mục đích công nghiệp, thương mại thấp; (iii) ĐTPT có hình dạng giống nhau; (iv) thời điểm xuất hiện công suất cực đại và công suất cực tiểu gần trùng nhau; (v) chênh lệch công suất cực đại và công suất cực tiểu lớn. Do đó trong khuôn khổ luận văn này tác giả chọn xuất tuyến 373 trạm E26.1 phần cung cấp điện cho thành phố Bắc Kạn bao gồm: 25 phụ tải, tron đó 23 phụ tải là 23 TBA với 23 máy.
Tổng công suất lắp đặt: 3.125 kVA và 02 phụ tải là 02 nhánh đường dây cung cấp cho huyện Chợ Mới và huyện Na Rì làm đại diện để tính toán. TỔN QUAN VỀ DSM (DEMAND SIDE MANAGEMENT) VÀ KHÁI NIỆM VỀ TỔN THẤT ĐIỆN 1. Tổng quan về DSM DSM mới được hệ thống hoá thành một phần quan trọng trong lĩnh vực sử dụng điện năng từ vài thập kỷ gần đây nhưng các giải pháp riêng lẻ của nó đã được thực hành từ rất sớm. Việc nghiên cứu ứng dụng DSM ở Việt Nam mới ở trong giai đoạn đầu và chỉ thực sự đặt ra khi có sự bùng nổ nhu cầu điện năng để phát triển kinh tế trong vòng 20 năm gần đây.
DSM là tập hợp các giải pháp Kỹ thuật - Công nghệ - Kinh tế - Xă hội nhằm sử dụng điện năng một cách hiệu quả và tiết kiệm. DSM nằm trong chương trình tổng thể Quản lýnguồn cung cấp (SSM) - Quản lý nhu cầu sử dụng điện năng (DSM). Để đáp ứng nhu cầu điện năng cho phát triển kinh tế xã hội và sinh hoạt dân, trong giai đoạn trước đây chúng ta thường quan tâm đến việc đầu tư khai thác và xây dựng thêm các nhà máy điện. Sau hơn 30 năm đổi mới nền kinh tế nước ta phát triển mạnh mẽ, thu hút vốn đầu tư nước ngoài tăng, các khu công nghiệp ngày càng được xây dựng nhiều, đời sống kinh tế của nhân dân được tăng lên dẫn đến nhu cầu điện năng phục vụ phát triển kinh tế xã hội và sinh hoạt của nhân dân tăng cao quá mức, bình quân hàng năm nhu cầu điện tăng trên 10%.
Để đáp ứng nhu cầu vốn cho ngành điện đầu tư xây dựng nguồn và lưới điện ngày càng lớn (hàng năm chiếm khoảng 10% tổng đầu tư xã hội) trong khi vốn đầu từ nước ngoài hạn chế do chính sách khống chế tỷ suất lợi nhuận đầu tư vào lĩnh vực Điện đồng thời hạn chế vay bảo lãnh của Chính phủ để đảm bảo trần nợ công do đó vốn đầu tư cho ngành Điện đã trở thành gánh nặng đối với quốc gia hơn nữa các nguồn năng lượng giá rẻ dần cạn kiệt. Lượng than, dầu, khí đốt,. dùng trong các nhà máy điện ngày một lớn kèm theo sự ô nhiễm môi trường ngày càng nghiêm trọng. Do vậy DSM được xem là nguồn cung cấp điện rẻ và sạch nhất bởi DSM giúp chúng ta giảm nhẹ vốn đầu tư xây dựng thêm các nhà máy điện, tiết kiệm tài nguyên, giảm bớt ô nhiễm môi trường.
Không chỉ vậy, nhờ DSM người tiêu thụ có thể được cung cấp điện năng 11 với giá rẻ và chất lượng hơn. Thực tế kết quả thực hiện DSM tại các nước trên thế giới đã đưa ra những kết luận là DSM có thể giảm ≥ 10% nhu cầu dùng điện với mức chi phí vào khoảng 0,3 - 0,5 chi phí cần thiết xây dựng nguồn và lưới để đáp ứng nhu cầu điện năng tương ứng. DSM được xây dựng trên cơ sở hai chiến lược chủ yếu: - Nâng cao hiệu suất sử dụng năng lượng của các hộ tiêu thụ. - Điều khiển nhu cầu dùng điện cho phù hợp với khả năng cung cấp một cách kinh tế nhất.
Chương trình DSM còn bao gồm nhiều biện pháp khác nhằm khuyến khích khách hàng tình nguyện cải tiến cách tiêu thụ điện của mình mà không ảnh hưởng tới chất lượng hoặc sự hài lòng của khách hàng. Xét trên quan điểm toàn xã hội thì việc đầu tư các biện pháp để sử dụng hợp lý năng lượng hoặc làm giảm nhu cầu sử dụng năng lượng ở phía khách hàng thì ít tốn kém hơn việc xây dựng một nguồn năng lượng mới hoặc phát nhiều công suất điện hơn. DSM và các Dưới các điều kiện luật pháp thông thường, DSM không phải là lợi ích tài chính của một Công ty cung cấp dịch vụ Điện lực. Nhu cầu về điện giảm sẽ làm giảm bớt lợi nhuận và doanh thu của một Công ty cung cấp dịch vụ Điện lực.
Với ý nghĩa là một cuộc cách mạng về tư duy, một số nước có nền công nghiệp phát triển trên thế giới đã xử lý bằng cách sửa đổi các điều kiện luật pháp để DSM đã trở thành một lĩnh vực hoạt động lớn và tăng trưởng nhanh chóng. DSM là một phương pháp hệ thống của Công ty cung cấp dịch vụ Điện lực nhằm phối hợp kiểm soát các biện pháp cung cấp và sử dụng năng lượng hiệu quả. Phương pháp tiếp cận này được phát triển tại Hoa Kỳ cùng với khái niệm phụ trợ về lập kế hoạch cho phí tối thiểu hoặc nói cách khác là “lập kế hoạch cho các nguồn năng lượng phối hợp”. Thị trường sử dụng điện hiệu quả còn mới và vẫn chưa phát triển tương xứng với những kinh nghiệm mà ngành công nghiệp điện lực có được.
Các nguyên nhân là: 12 + Thiếu thông tin hiểu biết về các biện pháp tiết kiệm năng lượng. + Thiếu vốn cho các khoản đầu tư cần thiết. + Thiếu trách nhiệm (do Chủ sở hữu không rõ). + Thiếu các thông tin về giá cả về năng lượng.
+ Giá điện vẫn ở dưới mức giá thực tế nếu áp dụng các nguyên tắc tính giá phù hợp và lúc nào cũng giống nhau; hoặc giá điện chưa phản ánh đúng theo thị trường, phải bao cấp do các lý do xã hội. + Thiếu “một hành lang pháp lý” về các chính sách, biện pháp thực hiện và các quy chế, quy chuẩn, tiêu chuẩn, quy định, hướng dẫn của các Bộ ngành có liên quan. + Thiếu niềm tin vào các thiết bị có hiệu quả sử dụng điện cao, khó mua những thiết bị cụ thể. Để thay đổi thói quen con người là một điều rất khó, tuy nhiên để đạt được mục đích và đem lại lợi ích thiết thực cho khách hàng, các đơn vị cung cấp điện cần tích cực tuyên truyền, vận động khách hàng vượt qua những trở ngại để thay đổi tư duy, thói quen cố hữu để chuyển đổi sử dụng các thiết bị mới tiết kiệm điện và an toàn hơn, sử dụng thiết bị điện hợp lý hơn đặc biệt là các thiết bị tiêu tốn nhiều điện năng như điều hòa, bình nóng lạnh.
từ đó tăng khả năng tiết kiệm năng lượng cho đất nước. Đối với nhiệm vụ này các Công ty Điện lực đóng vai trò quan trọng. Các Công ty cung cấp dịch vụ Điện lực có thể cung cấp các chương trình cho khách hàng. Những chương trình này cung cấp các thông tin về các biện pháp sử dụng năng lượng điện có hiệu quả, hỗ trợ tài chính và trợ giúp kỹ thuật cho việc triển khai các biệp pháp.
Các công ty cung cấp dịch vụ Điện lực phải đầu tư vào các chương trình này vì tiết kiệm năng lượng thông qua xúc tiến các chương trình khác nhau có thể có hiệu quả kinh tế hơn so với việc đầu tư xây dựng các nhà máy phát điện mới cho việc đáp ứng nhu cầu sử dụng điện mỗi ngày một nhiều hơn mà ngành điện phải cung cấp cho khách hàng. Như vậy, các chương trình DSM sẽ mang lại các lợi ích cho cả Công ty Điện lực và khách hàng. Với ý nghĩa là một cuộc cách mạng về tư duy, các Công ty cung cấp dịch vụ Điện 13 lực ở các nước có nền công nghiệp phát triển trên thế giới ngày nay không còn coi bán được nhiều điện là những hoạt động kinh doanh cơ bản của họ nữa. Khía cạnh nhu cầu có thể được mô tả như là một phần của hệ thống năng lượng liên quan đến người sử dụng năng lượng cuối cùng.
Phần này của hệ thống thường không được những nhà cung cấp năng lượng quản lý. Đối với một hệ thống năng lượng, khía cạnh nhu cầu không liên quan đến đồng hồ đo đếm điện và bao gồm các thiết bị sử dụng điện, các cơ sở năng lượng xung quanh. Nhu cầu năng lượng được quyết định bởi nhu cầu của người sử dụng năng lượng đối với các dịch vụ liên quan đến năng lượng như chiếu sáng hoặc khí hậu trong nhà. Các mục tiêu của một Hệ thống điện khi thực hiện chương trình DSM: Mục tiêu chính là thay đổi hình dáng đồ thị phụ tải; điều hoà nhu cầu tối đa và tối thiểu hàng ngày của năng lượng điện để sử dụng có hiệu quả nhất các nguồn năng lượng để giải toả nhu cầu xây dựng các nhà máy sản xuất điện mới.
Việc này có thể dẫn đến xu hướng sử dụng điện vào những giờ bình thường. Hầu như tất cả các chương trình DSM đều có mục đích bao trùm tối đa hoá hiệu quả để tránh hoặc làm chậm lại việc phải xây dựng các nhà máy sản xuất điện mới.