Chương 1: Cơ sở lý luận chung Chương 2: Phương pháp nghiên cứu Chương 3: Thực trạng hoạt động cho vay tại Vietcombank – Chi nhánh Sóc Sơn Chương 4: Giải pháp nâng cao chất lượng hoạt động cho vay tại Vietcombank – Chi nhánh Sóc Sơn 3 CHƢƠNG 1. TỔNG QUAN NGHIÊN CỨU VÀ CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ CHẤT LƢỢNG CHO VAY TẠI NGÂN HÀNG THƢƠNG MẠI 1. Tổng quan các công trình nghiên cứu về chất lƣợng cho vay tại Ngân hàng thƣơng mại Chất lƣợng cho vay trong hoạt động ngân hàng đã có nhiều công trình nghiên cứu dƣới dạng đề tài, luận văn thạc sỹ, luận án tiến sỹ. Kết quả nghiên cứu của các công trình này đã đƣợc các nhà quản lý vĩ mô, các nhà quản trị ngân hàng tham khảo trong việc xây dựng cơ chế, chính sách và biện pháp triển khai trong thực tiễn.
Nguyễn Thị Nhung (2015), với đề tài “Nâng cao chất lượng hoạt động cho vay đầu tư tại chi nhánh Ngân hàng Phát triển Hải Dương” luận văn thạc sỹ trƣờng ĐH Kinh tế Quốc Dân. Bằng phƣơng pháp tiến hành khảo sát trên đối tƣợng khách hàng để liên hệ phân tích thực trạng chất lƣợng cho vay đối với hoạt động cho vay đầu tƣ trên địa bàn tỉnh Hải Dƣơng. Trên cơ sở đó đề xuất các giải pháp và những kiến nghị nhằm nâng cao hoạt động cho vay đối với đầu tƣ của chi nhánh Ngân hàng Phát triển Hải Dƣơng. Lê Thị Vân Anh (2017), với đề tài “Nâng cao chất lượng hoạt động cho vay trung và dài hạn tại Ngân hàng TMCP Đầu tư và Phát triển Việt Nam – Chi nhánh Hà Tĩnh”.
Luận văn thạc sỹ khoa học trƣờng ĐH Kinh tế Quốc dân. Từ lý luận chung về cho vay trung và dài hạn, luận văn đã đƣa ra quan niệm về chất lƣợng cho vay trung và dài hạn và xây dựng hệ thống một số nhóm chỉ tiêu để phản ánh chất lƣợng cho vay trung và dài hạn trong quá trình hội nhập. Luận văn đã đề xuất nhóm giải pháp hƣớng đến các nội dung sau: (1) Xây dựng, quản lý quan hệ khách hàng và sản phẩm, dịch vụ cho vay trung và dài hạn của ngân hàng; (2) Hoàn thiện quy trình cho vay trung và dài hạn theo thông lệ quốc tế; (3) Xây dựng hệ thống thông tin cho vay trung và 4 dài hạn; (4) Xây dựng chính sách đầu tƣ nguồn lực cho ngân hàng phù hợp với xu thế hội nhập. Hoàng Đức Vinh (2018), “Phát triển cho vay đối với khách hàng cá nhân tại BIDV chi nhánh Thành Vinh”, luận văn thạc sỹ Trƣờng Đại học Kinh tế Quốc Dân.
Luận văn đã đề cập tới các nội dung cụ thể: Làm rõ cơ sở lý luận về phát triển cho vay khách hàng cá nhân tại NHTM. Phân tích và đánh giá thực trạng phát triển cho vay KHCN tại Ngân hàng TMCP đầu tƣ và phát triển Việt Nam Chi nhánh Thành Vinh. Từ đó đề xuất một số giải pháp phát triển cho vay KHCN của Ngân hàng TMCP đầu tƣ và phát triển Việt Nam chi nhánh Thành Vinh. Phạm Minh Ngọc (2018), với đề tài “Nâng cao chất lượng hoạt động cho vay đối với khách hàng doanh nghiệp tại Ngân hàng TMCP Ngoại thương Việt Nam - Chi nhánh Ba Đình”.
Luận văn thạc sỹ khoa học trƣờng ĐH Kinh tế Quốc dân. Trên cơ sở tập hợp, luận giải, minh chứng và phân tích các dữ liệu từ lý luận và thực tiễn, luận văn đã hoàn thành một số nội dung sau: Phân tích cơ sở lý luận về hoạt động cho vay và chất lƣợng cho vay của NHTM. Phân tích chất lƣợng cho vay và đánh giá thực trạng chất lƣợng cho vay khách hàng doanh nghiệp tại ngân hàng, đƣa ra những kết quả đạt đƣợc, những tồn tại chủ yếu và nhân tố dẫn đến những tồn tại trong hoạt động cho vay khách hàng doanh nghiệp của Ngân hàng TMCP Ngoại thƣơng Việt Nam - Chi nhánh Ba Đình. Trên cơ sở lý luận và thực tiễn đó, tác giả đã đƣa ra những định hƣớng cơ bản và đề xuất một số giải pháp nhằm nâng cao chất lƣợng cho vay khách hàng doanh nghiệp của Ngân hàng TMCP Ngoại thƣơng Việt Nam - Chi nhánh Ba Đình.
Đƣa ra một số kiến nghị đối với Ngân hàng TMCP Ngoại thƣơng Việt Nam, đối với NHNN Việt Nam và các cơ quan trực thuộc chính phủ để tạo điều kiện thực thi những giải pháp nâng cao chất lƣợng cho vay đã đƣợc đƣa ra. 5 Nguyễn Anh Tú (2019), với đề tài “Chất lượng hoạt động cho vay của Ngân hàng Phát triển Việt Nam - chi nhánh Hà Tĩnh”. Luận văn thạc sỹ khoa học trƣờng ĐH Kinh tế Quốc dân. Qua luận văn tác giả tập trung đi sâu vào tìm hiểu, phân tích 3 vấn đề: Những vấn đề chung về chất lƣợng hoạt động cho vay của Ngân hàng Phát triển.
Thực trạng hoạt động cho vay của Ngân hàng Phát triển Việt Nam - chi nhánh Hà Tĩnh. Giải pháp nâng cao chất lƣợng hoạt động cho vay tại Ngân hàng Phát triển Việt Nam - chi nhánh Hà Tĩnh. Đa số các đề tài mới chỉ sử dụng số liệu tĩnh, chỉ có một số ít tác giả có thực hiện điều tra, phỏng vấn khách hàng hay phỏng vấn nhân viên tác nghiệp tại đơn vị. Nếu chỉ phân tích trên số liệu tĩnh mang tính quá khứ tại một thời điểm thì nó không phản ánh đƣợc hết hoạt động hiện tại của một ngân hàng.
Từ đó những nhận xét và những đánh giá không có độ chính xác cao kéo theo những giải pháp đƣa ra sẽ không kịp thời, hiệu quả. Việc điều tra, phỏng vấn khách hàng giúp gợi mở đƣợc nhiều ý tƣởng phong phú, mang tính thời sự cao. Vì thế, khi phân tích những thông tin này sẽ có những phản ánh thiết thực hơn cho thực trạng của vấn đề nghiên cứu. Điều này giúp cho những giải pháp đề ra mang tính thực tiễn, kịp thời và khách quan hơn.
Qua tham khảo một số công trình nghiên cứu, nhận biết đƣợc những ƣu điểm cũng nhƣ những hạn chế của những công trình nghiên cứu đó. Đây sẽ là nguồn dữ liệu tiền đề quan trọng kết hợp với quá trình nghiên cứu thực tế để tôi khắc phục những thiếu sót đó và hoàn thiện công trình nghiên cứu của mình. Theo nhƣ tìm hiểu, thời gian gần đây tác giả chƣa thấy luận văn thạc sĩ nào nghiên cứu đề tài: “Chất lượng hoạt động cho vay tại Ngân hàng thương mại cổ phần Ngoại thương Việt Nam – Chi nhánh Sóc Sơn”. Vì thế tác giả mạnh dạn chọn đề tài này để làm luận văn thạc sĩ.
Cơ sở lý luận về chất lƣợng cho vay tại Ngân hàng thƣơng mại 1. Hoạt động cho vay tại Ngân hàng thương mại 1. Khái niệm về cho vay Ngân hàng là một loại hình tổ chức kinh doanh có vai trò vô cùng quan trọng. Hệ thống ngân hàng với hàng nghìn chi nhánh hoạt động trên toàn thế giới có thể tác động tới tất cả mọi lĩnh vực và toàn bộ nền kinh tế nói chung.
Trên thế giới hoạt động ngân hàng là một trong những lĩnh vực đƣợc kiểm soát chặt chẽ nhất. Do sự phát triển không ngừng của lĩnh vực này, các quy định pháp lý điều chỉnh danh mục dịch vụ, hành vi và hoạt động của ngân hàng luôn đƣợc hoàn thiện cho phù hợp với sự phát triển không ngừng của xã hội. Các ngân hàng đã đẩy mạnh các hoạt động nhằm mục đích tối đa hoá lợi nhuận trong đó hoạt động cho vay rất đƣợc ngân hàng chú trọng. Cho vay là hoạt động mang lại nhiều lợi nhuận cho ngân hàng, Nó chiếm tỷ trọng lớn trong hoạt động của ngân hàng phát triển.
Cho vay là công cụ hỗ trợ đắc lực cho các ngành kinh tế phát triển yếu kém và thúc đẩy những ngành kinh tế mũi nhọn phát triển. Hơn nữa thông qua các khoản cho vay của ngân hàng, thị trƣờng sẽ có thêm thông tin về chất lƣợng các khoản vay của từng khách hàng và nhờ đó sẽ giúp cho họ có thêm khả năng nhận thêm các khoản tín dụng mới từ những nguồn khác với chi phí thấp hơn nhằm nâng cao chất lƣợng cho vay. Nền kinh tế thị trƣờng chứng kiến một tốc độ tăng trƣởng nhanh của khối doanh nghiệp. Để tồn tại và phát triển bất kỳ một doanh nghiệp nào cũng có nhu cầu về vốn để tài trợ cho các dự án, các kế hoạch và hầu hết chúng không thể chỉ dùng nguồn vốn chủ.
Doanh nghiệp có rất nhiều cách để huy động vốn nhƣ phát hành thêm cổ phiếu, phát hành trái phiếu, vay các tổ chức kinh tế, hay vay ngân hàng…Tuy nhiên, vay ngân hàng là cách phổ biến nhất 7 mà các doanh nghiệp thƣờng dùng. Ngân hàng là tập hợp tài lực của khách hàng và đem chuyển cho ngƣời khác theo phƣơng thức kinh doanh cho vay và nhận tiền gửi. Tín dụng ngân hàng góp phần đáp ứng nhu cầu vốn cho sản xuất kinh doanh, tiêu dùng, đầu tƣ của các nền kinh tế, nó góp phần cho sản xuất kinh doanh liên tục và là cầu nối tiết kiệm và đầu tƣ. Cho vay là việc ngân hàng đƣa tiền cho khách hàng với cam kết khách hàng phải hoàn trả cả gốc và lãi trong khoảng thời gian xác định.
Cho vay là tài sản lớn nhất trong khoản mục tín dụng. Cho vay thƣờng đựơc định lƣợng theo hai chỉ tiêu: Doanh số cho vay trong kỳ và dƣ nợ cuối kỳ. Doanh số cho vay trong kỳ là tổng số tiền mà ngân hàng đã cho vay trong kỳ. Dƣ nợ cuối kỳ là tổng số tiền mà ngân hàng hiện đang còn cho vay vào thời điểm cuối kỳ.
Từ những phân tích trên có thể rút ra khái niệm sau: Cho vay là một hình thức cấp tín dụng theo đó NHTM giao cho khách hàng một khoản tiền để sử dụng vào một mục đích nhất định theo thỏa thuận với nguyên tắc hoàn trả cả gốc và lãi.Các nguyên tắc cơ bản trong hoạt động cho vay Đặc thù của hoạt động Ngân hàng nói chung và hoạt động cho vay nói riêng là hàm chứa rất nhiều rủi ro vì mọi rủi ro của khách hàng đều liên đới hoặc trực tiếp ảnh hƣởng đến Ngân hàng. Để giảm thiểu rủi ro trong hoạt động cho vay của mình các Ngân hàng thƣờng tiến hành phân loại và lựa chọn khách hàng, tức là lựa chọn cho mình những khách hàng tốt nhất, những khách hàng có thể đảm bảo tính an toàn, tính sinh lời của Ngân hàng. Sự lựa chọn này dựa trên một số nguyên tắc tín dụng, các nguyên tắc tín dụng này đƣợc cụ thể hoá trong các quy định của Ngân hàng Nhà nƣớc và Ngân hàng thƣơng mại bao gồm: - Khách hàng phải cam kết hoàn trả vốn (gốc) và lãi với thời gian xác 8 định.