Vấn Đề Can Thiệp Nhân Đạo và Trách Nhiệm Bảo Vệ trong Luật Quốc Tế Hiện Đại

Khám phá vấn đề can thiệp nhân đạo và trách nhiệm bảo vệ trong luật quốc tế hiện đại, phân tích các khía cạnh pháp lý và thực tiễn.

• Tác giả: Lê Thị Minh Phương
• Người hướng dẫn: TS. Trần Thăng Long
• Trường học: Trường Đại Học Luật TP. Hồ Chí Minh
• Đề tài: Vấn Đề Can Thiệp Nhân Đạo Và Trách Nhiệm Bảo Vệ Trong Luật Quốc Tế Hiện Đại
• Loại tài liệu: khóa luận tốt nghiệp
• Năm xuất bản: 2012
• Địa điểm: Thành Phố Hồ Chí Minh

Tóm tắt

I. Can Thiệp Nhân Đạo Tổng Quan và Định Nghĩa Trong LQT Hiện Đại

Can thiệp nhân đạo là một chủ đề gây tranh cãi trong luật quốc tế hiện đại. Thuật ngữ này xuất hiện từ thế kỷ 17, nhưng đến nay vẫn chưa có định nghĩa thống nhất. Theo Từ điển Luật Oxford, Can thiệp nhân đạo là sự can thiệp vũ trang của một hoặc nhiều quốc gia vào công việc nội bộ của quốc gia khác, nhằm thúc đẩy chính sách nhân đạo hơn. Sách “Thuật ngữ pháp lý quốc tế” định nghĩa nó là hành động sử dụng vũ lực mà không có sự đồng ý của quốc gia đó, để ngăn chặn vi phạm luật nhân đạo hoặc luật nhân quyền quốc tế. Cả hai định nghĩa đều nhấn mạnh sự can thiệp vũ trang và mục tiêu nhân đạo. Có thể hiểu: Can thiệp nhân đạo là hành động sử dụng vũ lực vào công việc nội bộ của quốc gia khác, nhằm ngăn chặn hoặc đẩy lùi các hành vi vi phạm luật nhân quyền quốc tế.

1.1. Mục Đích Nhân Đạo Yếu Tố Cốt Lõi Của Can Thiệp

Mục đích nhân đạo là cơ sở để xem xét Can thiệp nhân đạo. Nguyên tắc không can thiệp và nghiêm cấm sử dụng vũ lực là các nguyên tắc cơ bản của luật quốc tế hiện đại. Tính hợp pháp của can thiệp được đặt ra và “mục đích nhân đạo” là yếu tố quan trọng. Tuy nhiên, các học giả chưa thống nhất về tiêu chí xác định “mục đích nhân đạo”. Việc thiếu định nghĩa rõ ràng về mục đích nhân đạo tạo ra những kẽ hở, có thể bị lợi dụng cho các mục đích chính trị khác.

1.2. Vi Phạm Nghiêm Trọng Quyền Con Người Căn Cứ Can Thiệp

Vi phạm nghiêm trọng quyền con người là căn cứ để thực hiện can thiệp. Theo Văn phòng Cao ủy Liên Hợp Quốc, quyền con người là những đảm bảo pháp lý toàn cầu bảo vệ cá nhân và nhóm chống lại các hành động làm tổn hại đến nhân phẩm. Khi một quốc gia rơi vào nội chiến, tình trạng vô chính phủ, hoặc chính quyền áp bức người dân, các quốc gia khác có thể xem xét can thiệp. Sự vi phạm nghiêm trọng quyền con người là ngoại lệ quan trọng của nguyên tắc không can thiệp.

II. Thách Thức và Tranh Cãi Về Tính Hợp Pháp Can Thiệp Nhân Đạo

Tính hợp pháp của Can thiệp nhân đạo là một vấn đề gây tranh cãi lớn. Một bên cho rằng chủ quyền quốc gia không nên là rào cản khi có vi phạm nhân quyền nghiêm trọng. Bên còn lại lo ngại về việc lạm dụng quyền can thiệp để phục vụ lợi ích riêng. Nguyên tắc không can thiệp là nền tảng của luật quốc tế. Tuy nhiên, nhiều người cho rằng cần có cơ chế để bảo vệ dân thường khi chính phủ của họ không thể hoặc không muốn làm điều đó. Theo Trần Thị Vân Trà trong “Luật quốc tế và học thuyết can thiệp nhân đạo”, việc thiếu một cơ sở pháp lý rõ ràng và nguy cơ lạm dụng là những thách thức lớn đối với tính hợp pháp của Can thiệp nhân đạo.

2.1. Nguy Cơ Lạm Dụng và Tiêu Chuẩn Kép Trong Can Thiệp

Một trong những lo ngại lớn nhất là nguy cơ lạm dụng Can thiệp nhân đạo. Các quốc gia có thể sử dụng nó như một cái cớ để can thiệp vào công việc nội bộ của nước khác vì lợi ích chính trị hoặc kinh tế. Tiêu chuẩn kép cũng là một vấn đề. Các cường quốc có thể can thiệp vào các quốc gia yếu hơn, nhưng không sẵn sàng can thiệp vào các quốc gia mạnh hơn hoặc có tầm quan trọng chiến lược hơn. Điều này làm suy yếu tính chính danh của Can thiệp nhân đạo.

2.2. Ảnh Hưởng Đến Chủ Quyền Quốc Gia và Ổn Định Khu Vực

Can thiệp nhân đạo có thể gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến chủ quyền quốc gia và ổn định khu vực. Việc can thiệp có thể dẫn đến sự sụp đổ của chính phủ, nội chiến kéo dài, và sự can thiệp của các bên bên ngoài. Hơn nữa, nó có thể tạo ra một tiền lệ nguy hiểm, khuyến khích các quốc gia khác can thiệp vào công việc nội bộ của nước láng giềng.

III. Trách Nhiệm Bảo Vệ R2P Giải Pháp Thay Thế Can Thiệp Nhân Đạo

Trách nhiệm bảo vệ (R2P) là một khái niệm mới nổi lên như một giải pháp thay thế cho Can thiệp nhân đạo. R2P khẳng định rằng mỗi quốc gia có trách nhiệm bảo vệ dân thường của mình khỏi diệt chủng, tội ác chiến tranh, tội ác chống lại loài người, và thanh lọc sắc tộc. Nếu một quốc gia không thể hoặc không muốn làm điều đó, thì cộng đồng quốc tế có trách nhiệm can thiệp. R2P khác với Can thiệp nhân đạo ở chỗ nó nhấn mạnh vào ngăn ngừa xung đột và xây dựng hòa bình, thay vì chỉ tập trung vào can thiệp quân sự. Theo Báo cáo của Ủy ban Quốc tế về Can thiệp và Chủ quyền Quốc gia (ICISS), R2P là một nỗ lực để tái định nghĩa chủ quyền như là một trách nhiệm chứ không phải là một quyền.

3.1. Ba Trụ Cột Chính Của Trách Nhiệm Bảo Vệ R2P

Trách nhiệm bảo vệ (R2P) dựa trên ba trụ cột chính. Thứ nhất, mỗi quốc gia có trách nhiệm bảo vệ dân thường của mình. Thứ hai, cộng đồng quốc tế có trách nhiệm hỗ trợ các quốc gia thực hiện trách nhiệm này. Thứ ba, nếu một quốc gia không thể hoặc không muốn bảo vệ dân thường của mình, thì cộng đồng quốc tế có trách nhiệm can thiệp, bằng các biện pháp ngoại giao, kinh tế hoặc quân sự.

3.2. Ưu Điểm và Hạn Chế Của Trách Nhiệm Bảo Vệ R2P

Trách nhiệm bảo vệ (R2P) có một số ưu điểm so với Can thiệp nhân đạo. Nó nhấn mạnh vào ngăn ngừa xung đột và xây dựng hòa bình, thay vì chỉ tập trung vào can thiệp quân sự. Nó cũng tìm cách giải quyết các nguyên nhân gốc rễ của xung đột, thay vì chỉ xử lý các triệu chứng. Tuy nhiên, R2P cũng có những hạn chế. Việc thực hiện nó có thể bị cản trở bởi sự thiếu đồng thuận trong cộng đồng quốc tế. Nó cũng có thể bị lợi dụng để phục vụ lợi ích chính trị.

IV. Các Biện Pháp Can Thiệp Nhân Đạo Ngoại Giao Kinh Tế và Quân Sự

Có nhiều biện pháp can thiệp khác nhau, từ các biện pháp ngoại giao và kinh tế đến hành động quân sự. Các biện pháp ngoại giao có thể bao gồm đàm phán, hòa giải, và trung gian hòa giải. Các biện pháp kinh tế có thể bao gồm trừng phạt kinh tế, cấm vận thương mại, và cắt viện trợ. Hành động quân sự nên được sử dụng như là biện pháp cuối cùng, khi tất cả các biện pháp khác đã thất bại. Theo Điều lệ Liên Hợp Quốc, việc sử dụng vũ lực phải được ủy quyền bởi Hội đồng Bảo an Liên Hợp Quốc.

4.1. Biện Pháp Ngoại Giao và Kinh Tế Ưu Tiên Hàng Đầu

Các biện pháp ngoại giao và kinh tế nên được ưu tiên hàng đầu trong các nỗ lực can thiệp. Chúng ít xâm phạm hơn hành động quân sự và có thể hiệu quả hơn trong việc giải quyết các nguyên nhân gốc rễ của xung đột. Tuy nhiên, chúng có thể mất nhiều thời gian để có hiệu lực, và có thể không đủ để ngăn chặn các hành vi vi phạm nhân quyền nghiêm trọng.

4.2. Hành Động Quân Sự Biện Pháp Cuối Cùng và Điều Kiện Cần Thiết

Hành động quân sự nên được sử dụng như là biện pháp cuối cùng, khi tất cả các biện pháp khác đã thất bại. Nó phải được ủy quyền bởi Hội đồng Bảo an Liên Hợp Quốc và phải tuân thủ các nguyên tắc của luật nhân đạo quốc tế. Nó cũng phải được thực hiện với mục tiêu hạn chế tối đa thiệt hại cho dân thường.

V. Ứng Dụng Thực Tiễn Phân Tích Các Trường Hợp Can Thiệp Tiêu Biểu

Việc phân tích các trường hợp can thiệp tiêu biểu, như Kosovo, Libya, và Syria, cung cấp những bài học quan trọng về hiệu quả và hậu quả của Can thiệp nhân đạo và Trách nhiệm bảo vệ (R2P). Các trường hợp này cho thấy rằng can thiệp có thể thành công trong việc ngăn chặn các hành vi vi phạm nhân quyền, nhưng cũng có thể dẫn đến hậu quả không mong muốn, như sự sụp đổ của chính phủ, nội chiến kéo dài, và sự can thiệp của các bên bên ngoài. Các nghiên cứu điển hình về Can thiệp nhân đạo cho thấy sự phức tạp và khó khăn trong việc áp dụng các nguyên tắc này vào thực tế.

5.1. Bài Học Từ Kosovo Thành Công và Hạn Chế Của Can Thiệp

Cuộc can thiệp của NATO vào Kosovo năm 1999 được coi là một thành công trong việc ngăn chặn diệt chủng. Tuy nhiên, nó cũng gây ra những tranh cãi về tính hợp pháp, vì nó không được ủy quyền bởi Hội đồng Bảo an Liên Hợp Quốc. Bài học rút ra là cần có sự đồng thuận quốc tế rộng rãi và một cơ sở pháp lý rõ ràng cho việc can thiệp.

5.2. Libya và Syria Những Thất Bại Của Can Thiệp và R2P

Cuộc can thiệp vào Libya năm 2011, được dựa trên Trách nhiệm bảo vệ (R2P), đã dẫn đến sự sụp đổ của chính phủ và nội chiến kéo dài. Tình hình ở Syria cũng cho thấy những hạn chế của R2P khi có sự chia rẽ sâu sắc trong cộng đồng quốc tế. Những trường hợp này cho thấy rằng can thiệp có thể gây ra những hậu quả không mong muốn và cần được xem xét cẩn thận.

VI. Tương Lai Của Can Thiệp Nhân Đạo và Trách Nhiệm Bảo Vệ Trong LQT

Tương lai của Can thiệp nhân đạo và Trách nhiệm bảo vệ (R2P) trong luật quốc tế vẫn còn nhiều thách thức. Cần có những nỗ lực để cải thiện tính chính danh và hiệu quả của các cơ chế này. Điều này bao gồm việc xây dựng các tiêu chuẩn rõ ràng hơn cho việc can thiệp, tăng cường vai trò của Liên Hợp Quốc, và thúc đẩy sự đồng thuận quốc tế. Cải cách R2P có thể bao gồm việc tập trung hơn vào ngăn ngừa xung đột và xây dựng hòa bình, thay vì chỉ tập trung vào can thiệp quân sự. Tác động của Can thiệp nhân đạo đến quan hệ quốc tế là một lĩnh vực cần được nghiên cứu thêm.

6.1. Cải Cách Trách Nhiệm Bảo Vệ R2P Hướng Đến Ngăn Ngừa

Cải cách Trách nhiệm bảo vệ (R2P) nên tập trung vào việc tăng cường khả năng ngăn ngừa xung đột và xây dựng hòa bình. Điều này có thể bao gồm việc hỗ trợ các quốc gia cải thiện quản trị, thúc đẩy phát triển kinh tế, và giải quyết các nguyên nhân gốc rễ của xung đột. Nó cũng có thể bao gồm việc tăng cường vai trò của các tổ chức khu vực trong việc giải quyết xung đột.

6.2. Thúc Đẩy Đồng Thuận Quốc Tế và Vai Trò Của Liên Hợp Quốc

Cần có những nỗ lực để thúc đẩy sự đồng thuận quốc tế về việc sử dụng Can thiệp nhân đạo và Trách nhiệm bảo vệ (R2P). Điều này có thể bao gồm việc tăng cường vai trò của Liên Hợp Quốc trong việc đưa ra quyết định về can thiệp, và đảm bảo rằng tất cả các quốc gia đều được tham gia vào quá trình này. Nó cũng có thể bao gồm việc xây dựng các quy tắc rõ ràng hơn về trách nhiệm của các quốc gia can thiệp.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương I Hiến chương Liên Hiệp Quốc 37 Điều 51 Chương VII Hiến chương Liên Hiệp Quốc 38 Điều 42 Chương VII Hiến chương Liên Hiệp Quốc 16 vậy, hiện nay vẫn có các ý kiến khác nhau xung quanh vấn đề đơn phương can thiệp nhân đạo. Bên cạnh các ý kiến của các học giả cho rằng hành vi đơn phương can thiệp nhân đạo là không hợp pháp, vẫn có những ý kiến bảo vệ cho đây là hành vi hợp pháp theo tinh thần và tôn chỉ của Hiến chương. Các quan điểm này sẽ lần lượt được phân tích ở phần 3. Các quan điểm hiện nay về đơn phƣơng can thiệp nhân đạo 3.

Các quan điểm bảo vệ “đơn phƣơng can thiệp nhân đạo là không hợp pháp” Các học giả phản đối đơn phương can thiệp nhân đạo39 đã lập luận rằng quyền đơn phương can thiệp nhân đạo là không hợp pháp, bởi lẽ không hề có một cơ sở pháp lý nào cho phép quyền này theo quy định của Hiến chương và các văn bản quốc tế liên quan. Thứ nhất, nguyên tắc cấm sử dụng vũ lực trong quan hệ quốc tế có hai ngoại lệ rõ ràng, đó là quốc gia được quyền sử dụng vũ lực để tự vệ (1) và Hội đồng Bảo an Liên Hiệp Quốc hành động khi xét thấy cần thiết để duy trì hòa bình và an ninh quốc tế (2). Những quy định của khoản 4 điều 2 cùng với khoản 7 điều 2 HCLHQ, kết hợp với nghị quyết 2131 (NQ) của Đại Hội đồng Liên Hiệp Quốc (ĐHĐ LHQ) đã thủ tiêu hoàn toàn sự đe dọa sử dụng vũ lực hay sử dụng vũ lực trong quan hệ quốc tế, ngoại trừ hai trường hợp ngoại lệ trên. Bên cạnh đó, các học giả khẳng định rằng các nhà soạn thảo Hiến chương đã quy định riêng và rõ ràng cho hai trường hợp ngoại lệ trên.

Gordon lập luận rằng nếu các nhà soạn thảo muốn cho phép sự sử dụng vũ lực cho đơn phương can thiệp nhân đạo như một trường hợp ngoại lệ thứ 3 của nguyên tắc cấm sử dụng vũ lực thì các nhà soạn thảo sẽ thể hiện rõ ràng việc này. Tuy nhiên, điều kiện “đơn phương can thiệp nhân đạo” không thể được tìm 39 Brownlie, “Humanitarian Intervention”; Fairley (1980), “State actors, Humanitarian Intervention and international Law: Reopening pandora’s box”; Tom Farer (1974), “The Regulation of Foreign Intervention in civil armed conflict”; Franck & Rodley(1973), “After Bangladesh: The Law of Humanitarian Intervention by military force”; Verwey (1985), “Humanitarian intervention under international law”; Xem Eric Adjei (2005), chú thích số 3, tr.26 17 thấy trong bất cứ nơi nào trong Hiến chương. Điều này thể hiện rõ rằng không có quyền sử dụng vũ lực cho mục đích nhân đạo40. Thứ hai, Đại hội đồng Liên Hiệp Quốc đã thông qua 2 nghị quyết nhằm khẳng định lý do nhân đạo là không được chấp nhận trong bất kì sự can thiệp đơn phương nào.

Đầu tiên, NQ 2625 của ĐHĐ tuyên bố “không một quốc gia hay nhóm quốc gia nào có quyền can thiệp, trực tiếp hay gián tiếp, vì bất kì lí do gì vào công việc nội bộ hay bên ngoài của một quốc gia khác”41. Tiếp theo, NQ 3314 của ĐHĐ thông qua năm 1974 coi hành vi xâm lược là việc “một nước sử dụng lực lượng vũ trang tấn công, vi phạm đến chủ quyền, toàn vẹn lãnh thổ hoặc nền độc lập chính trị của một nước khác”, hoặc “dưới bất kì một hình thức nào khác”, và tuyên bố rằng “không có bất cứ lý do gì là tự nhiên, hay chính trị, kinh tế, quân sự hay các mặt khác, có thể được sử dụng để biện minh cho sự xâm lược. Chiến tranh xâm lược là một tội ác chống lại hòa bình quốc tế. Như vậy, rõ ràng là bất kì hình thức can thiệp nào, dù gián tiếp hay trực tiếp vào công việc nội bộ hay bên ngoài của một quốc gia khác là không được phép, cho dù hành vi đó được tiến hành với mục đích nhân đạo.

Hành vi đó thậm chí có thể bị coi là hành vi xâm lược theo như định nghĩa43. Thứ ba, một số ý kiến44 cho rằng xuất phát từ sự lo lắng và hoài nghi về khả năng lạm dụng việc đơn phương sử dụng vũ lực của các quốc gia, do đó quyền tự vệ chính đáng của các quốc gia được giới hạn trong điều 51 HCLHQ. Theo điều 51,“những biện pháp do các hội viên thi hành trong việc thực hiện quyền tự vệ chính đáng ấy phải được báo ngày cho Hội đồng Bảo an biết và không được ảnh hưởng đến quyền hạn và niệm vụ của Hội đồng Bảo an, mà theo Hiến chương này 40 Eward Gordon(1985), “Article 2(4) in Historical Context” Xem Eric Adjei (2005), chú thích số 2, tr.edu/stu_llm] 41 Điều 1 Nghị quyết 2625 của Đại hội đồng Liên Hiệp Quốc thông qua ngày 24/10/1970 42 Nghị quyết 3314 của Đại hội đồng Liên Hiệp Quốc thông qua ngày 14/12/1974 43 Eric Adjei (2005), chú thích số 3, tr.edu/stu_llm] 44 Xem Steve G. Simon (1993), “The Contemporary Legality of Unilateral Humanitarian Interention”; Browlie (1963), “International Law and the use of Force”.

Như trên, tr.26 18 Hội đồng Bảo an có thể bất kì lúc nào áp dụng những hành động xét thấy cần thiết để duy trì hòa bình và an ninh quốc tế”45. Như vậy, ngay cả một quyền chính đáng như sử dụng vũ lực trong trường hợp tự vệ, thì quyền này cũng bị giới hạn khắt khe nhằm tránh tối đa sự lạm dụng. Mặt khác, có thể thấy đơn phương can thiệp bởi lý do nhân đạo rất dễ dàng bị lạm dụng, bởi các giới hạn của khái niệm này còn đang có nhiều tranh cãi46. Vì vậy, quyền can thiệp vì lý do nhân đạo không thể quy định mơ hồ.

Hay nói cách khác, trong sự so sánh với những giới hạn khắt khe của điều 51, khẳng định một lần nữa rằng can thiệp nhân đạo đơn phương không được cho phép trong Hiến chương. Bên cạnh đó, Browlie47cho rằng các nhà soạn thảo đã sử dụng cụm từ “chống lại độc lập chủ quyền và toàn vẹn lãnh thổ” để củng cố, đúng hơn là hạn chế quyền sử dụng vũ lực trong quan hệ quốc tế. Vì thế, rõ ràng đơn phương can thiệp nhân đạo là không hợp pháp trong Hiến chương Liên Hiệp Quốc. Một số quan điểm khác nhấn mạnh “hòa bình” và “công lý” là hai giá trị quan trọng được bảo vệ dưới các quy định của Hiến chương, nhưng rằng “bất kì lúc nào cuộc đấu tranh hay căng thẳng bùng lên giữa hai hay nhiều hơn các giá trị đó, hòa bình nên là nhân tố phổ biến và sau cùng nhất” (Cassese)48.

Vì thế, trong Hiến chương, việc sử dụng vũ lực đã không được hợp pháp hóa một cách đơn thuần. Hiến chương chọn “hòa bình” trên “công lý” trong trường hợp có sự đối đầu giữa 2 mục tiêu quan trọng đó của Liên Hiệp Quốc49. Sử dụng vũ lực bị cấm như một nguyên tắc bắt buộc của luật quốc tế (trừ 2 trường hợp ngoại lệ đã nêu). Ngoài ra, các học giả cũng cho rằng đơn phương can thiệp nhân đạo đã và nên bị cấm vì lý do chính trị.

Từ lâu, nhân quyền là một vấn đề nhạy cảm bởi quyền con 45 Điều 51 Chương VII Hiến chương Liên Hiệp Quốc. 46 Eric Adjei (2005), chú thích số 2, tr.27 47 Browlie (1963), “International Law and the use of Force”. Như trên, tr.28 48 Antonio Cassese (1999), “Ex iniuria Ius Oritur: Are we moving towards international legitimization of forcible humanitarian Countermeasures in the world community ?” Như trên, tr.32 49 Như trên, tr.26 19 người luôn là mục tiêu hướng tới và bảo vệ của nhân loại trong bất kì giai đoạn nào của lịch sử. Mục đích nhân quyền vì thế có thể bị lạm dụng nếu cho phép quyền can thiệp nhân đạo.

Do đó, đơn phương can thiệp nhân đạo chỉ là một cách thức mà các quốc gia mạnh can thiệp vào các quốc gia yếu thế hơn để gia tăng ảnh hưởng của họ và hướng tới những lợi ích mà họ đạt được từ quốc gia đó nếu can thiệp vì lý do nhân đạo. Các quan điểm bảo vệ “đơn phƣơng can thiệp nhân đạo là hợp pháp” Các tác giả ủng hộ quan điểm này50 đưa ra bốn lập luận cho việc khẳng định đơn phương can thiệp nhân đạo là hợp pháp. Thứ nhất, đơn phương can thiệp nhân đạo là một quyền hợp pháp theo tập quán quốc tế và đã được các quốc gia mặc nhiên thừa nhận trong lịch sử. Sự thành lập của LHQ đã không thủ tiêu hay làm suy yếu luật tập quán can thiệp nhân đạo.

Mặt khác, Hiến chương là sự mở rộng và nhấn mạnh hơn quyền đơn phương can thiệp nhân đạo. Thứ hai, đơn phương can thiệp nhân đạo thực chất không ảnh hưởng đến chủ quyền quốc gia, dù chỉ là tạm thời. Theo D’Amato, sự toàn vẹn lãnh thổ có nghĩa là “ngăn chặn sự mất mát lâu dài của một phần lãnh thổ”51. Can thiệp nhân đạo không dẫn đến kết quả là làm mất đi chủ quyền quốc gia, cho dù là tạm thời.

Độc lập chính trị có nghĩa là “sự độc lập của quốc gia không bị tổn hại”52. Can thiệp nhân đạo sẽ không có bất kì một tác động nào đến “độc lập quốc gia” và vì thế không xâm phạm đến độc lập chính trị của một quốc gia. Đồng thời, Teson, một học giả ủng hộ mạnh mẽ quyền đơn phương can thiệp nhân đạo cho rằng sử dụng vũ lực chỉ bị cấm khi: khi nó làm suy yếu toàn vẹn lãnh thổ của quốc gia mục tiêu, tác 50 John Rawls (1993), “The law of people”; Reisman (1995), “Humanitarian intervention and fledgling democracies”; D’Amato (1990), “The Invasion of Panama Was a lawful Response to Tyranny” Như trên, tr.26 51 Như trên, chú thích số 3, tr.29 52 John Rawls (1993), “The law of people”; Reisman (1995), “Humanitarian intervention and fledgling democracies”; D’Amato (1990), “The Invasion of Panama Was a lawful Response to Tyranny” Như trên, tr.26 20 động đến độc lập chính trị, chống lại các mục tiêu của Liên Hiệp Quốc53. Vì vậy, can thiệp nhân đạo trước hết đáp ứng 2 yêu cầu tại khoản 4 điều 2 HCLHQ.

Vấn đề còn lại là liệu đơn phương can thiệp nhân đạo có “trái với những mục đích của Liên Hiệp Quốc” hay không. Thứ ba, đơn phương can thiệp nhân đạo phù hợp với mục tiêu của Liên Hiệp Quốc54. Khoản 3 điều 1 của Hiến chương khẳng định một trong những mục đích của Liên Hiệp Quốc là “Thực hiện sự hợp tác quốc tế trong việc giải quyết các vấn đề quốc tế về kinh tế, xã hội, văn hóa và nhân đạo, trong việc khuyến khích phát triển và sự tôn trọng nhân quyền và những quyền tự do cơ bản cho tất cả mọi người, không phân biệt chủng tộc, nam, nữ, ngôn ngữ hoặc tôn giáo”.